اقتصادي لیکنې
د افغانۍ ناورین
لیکنه: نصیر کوټوال د بهرنیو اسعارو په وړاندې د یو هیواد د کرنسۍ د تبادلې د نرخ رالویدنه په ډیرو مواردو کې د تشویش خبره نده او ځینې وخت خو ډیری هیوادونه په لوی لاس د ځینو ځانګړو اقتصادي موخو د لاس ته راوړلو لپاره د خپلې کرنسۍ د تبادلې نرخ راکموي. خو آیا په دې وروستیو کې د ځینو غښتلو بهرنیو اسعارو په وړاندې د افغانۍ بې ارزښته کیدل هم د همداسې سیاستونو پایله ده؟ په ځواب کې یې باید ووایو چې نه هیڅکله نه، ځکه د خپلې کرنسۍ د
سوداګریز یا کاروباري اخلاق
لیکنه: نصیر کوټوال په لنډ ډول کاروباري اخلاق یا business ethics د ورځني ژوندانه اخلاقي ارزښتونه دي کوم چې د کاروبار او سوداګرۍ په برخه کې هم ورته باید پاملرنه وشي، نن سبا کاروباري اخلاق د یوې علمي او اکاډمیکې رشتې په توګه په علمي ادارو کې لوستل کیږي او ټول هغه اصول، ارزښتونه او اخلاقي موضوعات او ستونزې چې په سوداګریز چاپیریال کې رامینځ ته کیږي تر څیړنې لاندې نیسي د یو کاروبار د کامیابۍ لپاره یې څښتنان
انحصار او پر بازار یې اغېز
لیکنه: نصیر کوټوال انحصار څه ته وایي د بازار د بیلابیلو ډولونو څخه یې یو ډول انحصاري بازار دی، انحصار یا monopoly هغه حالت ته ویل کیږي کله چې په بازار کې د یو ځانګړي توکي او یا ځانګړي خدمت یوازې یو عرضه کوونکی شتون ولري. دا ډول انحصار د پېریدونکو د انحصار یا monopsony سرچپه دی چیرته چې د یو ځانګړي توکي او یا خدمت یوازې یو تقاضا کوونکی د ګڼ شمیر عرضه کوونکو په وړاندې شتون ولري
کورنی اقتصاد او بهرنۍ مرستې
لیکنه: نصیر کوټوال کورنی اقتصاد او بهرنۍ مرستې بهرنۍ مرستې Foreign Aid د یو ځانګړي هیواد سره د نړۍ د نورو هیوادونو مرستې ته ویل کیږي. په نوموړو مرستو کې نغدې پیسې، توکي یا کالي او وګړي شامل دي. دا ډول بهرنۍ مرستې ډیری وخت په بیړنیو حالاتو لکه شخړو او جنګ، سیلاب، زلزلې، ولږې او بیوزلۍ او نورو بحراني حالاتو کې ځپلو هیوادونو ته ورکول کیږي. دا مرستې کیدای شي د یو د یو بهرني
نا دولتي بنسټونه
نا دولتي سازمانونه لیکنه: نصیر کوټوال نا دولتي ادارې یا Non-governmental organizations (NGOs) په اوسنۍ نړۍ کې له خورا اهمیت او پاملرنې برخمنې دي چې په ډیری ځایونو کې د هیوادونو په اقتصادي پرمختګ کې هم اغیزمنې ګڼل شوي. این جی او پراخ مفهوم لري چې بیلابیلې ادارې او سازمانونه پکې راتلای شي د بیلګې په ډول نړیوال بانک این جي
بهرني کارګر، د عوایدو یوه سرچینه
بهرني کارګر، د عوایدو یوه سرچینه لیکنه: نصیر کوټوال بهرني کارګر هغه کارګر دي چې په مهالني ډول له خپل هیواد پرته په یو بل هیواد کې کار او مزدوري کوي. اوسني نړیوالتوب کاري ځواک هم خوځنده کړی او د اړتیا پر مهال دغه ځواک له پولو څخه اوړي او اړمنو هیوادونو ته خپریږي. یو هیواد ته د بهرنیو کارګرو راتګ څو لاملونه لري؛ یو خو دا چې شاید یو هیواد ته د خپلو وګړ
د کورني صنعت ساتنه او غښتلي کول
لیکنه: نصیر کوټوال د کورني صنعت ساتنه او غښتلتیا په لنډ ډول په کاریدونکو تولیداتو د خامو توکو بدلولو ته صنعت وایي. غښتلی صنعتي سکتور د یو هیواد په اقتصادي پرمختګ کې ستره ونډه لري، له اقتصادي پلوه د نړۍ اوسني پرمختللې هیوادونه د خپل صنعتي سکتور د ځواکمن کولو له امله خپلو موخو ته رسیدلي؛ ځکه خو باید وروسته پاتې او مخ پر ودې هیوادونه د خپل اقتصادي پرمختګ د چټکتیا په موخه د خپل صن
د اقتصادي ودې او پرمختګ منابع او وسایل
لیکنه: نصیر کوټوال د اقتصادي پرمختګ منابع او وسایل د لومړنیو اقتصاد پوهانو ادم سمیت او ریکارډو له وخته راهیسې اقتصاد پوهان هڅه کوي چې د اقتصادي پرمختګ او ودې لارې چارې ومومي. د اقتصادي پرمختګ د لارو چارو مطالعه ډیر لنډ تاریخ لري او یوازې د پرمختیایي هیوادونو سره تړلې ده. د دوهم نړیوال جنګ څخه وروسته کوم چې د جیو پولیټیکي اهدافو په تر څ کې رامینځ ته شوی وو د ملتونو اقتصادي پرمخ
د تادیاتو بیلانس
د تادیاتو بیلانس د تادیاتو بیلانس د نړیوالې سوداګرۍ اړوند د
اسعار او د تبادلې نرخ
اسعار او د تبادلې نرخ پول یا پیسې د اقتصادي سیستم او جریان یوه مهمه برخه ده داسې چې د ټولو اقتصادي فعالیتونو، کالیو یا توکو او چوپړونو ارزښت د پیسې په وسیله ټاکل کیږي. که مو پیسه درنه او با ارزښته وي نو په ټوله کې به د پیر غښتلی ځواک ولرو او د نورو توکي او خدمات به ارزانه رانیسو. د هیوادونو تر مینځ د پیسو یا اسعارو واحدونه بیلابیل دي یعنې ټول هیوادونه خپل خپل پولي واحدونه لري. د اوسني نړیوالتو
د عاید نا انډوله ویش
لیکنه: نصیر احمد کوټوال د عاید نا انډوله ویش د عاید نا انډوله ویش نن سبا د اقتصادي مهمو موضوعاتو څخه شمیرل کیږي چې دولتونه ورته په خپلو اقتصادي پالیسانو کې ځای ورکوي. یو وخت هیوادونو په ملي عاید کې زیاتوالی اقتصادي پرمختګ ګڼلو خو دا یې په پام کې نه نیوله چې نوموړی عاید د یو هیواد د وګړو تر مینځ څه ډول ویشل شوی، ایا د عا
د ملکیتونو خصوصي کول
د ملکیتونو خصوصي کول لیکنه: نصیر کوټوال یادونه: دا لیکنه په همیانۍ اقتصادي ورځپاڼه کې هم خپره شوې خصوصي کول چې په انګلیسي یې Privatization هم بولي د ځینو عامه (دولتی) ملکیتونو بدلول دي په خصوصي ملکیتونو باندې داسې چې ټولې چارې د ازاد بازار په اصولو پر مخ یوړل شي او دول
د بورس بازار
لیکنه: نصیر کوټوال بورس یا د ونډو بازار ډیری وګړي د پانګونې زړه او اراده لري خو په واک کې یې دومره پانګه نه وي چې د حجم له پلوه یو لوی او ډیرې پانګې ته اړتیا لرونکی کاروبار پیل کړي. د داسې وګړو نوموړې ستونزه د بورس یا د اسهامو او ارزښت لرونکو پاڼو د خرڅلاو بازار حل کولای شي خو له بده مرغه زمونږ هیواد او د اقتصادي چارو تنظیموونکي یې لا تر اوسه په
بهرنۍ پانګونه، ګټې او را جلبونه یې
لیکنه: نصیر کوټوال د یوې ټولنې او یا هم یو هیواد اقتصاد په پانګونې ولاړ وي ځکه د همدغه پانګونې په تر څ کې تولید رامینځ ته کیږي او تولید بیا هغه څه دي چې د وګړو ډیری منډې ترړې او فعالیتونه د اقتصادي تحرک په موخه سره را یو ځای کوي. څوک مستقیماً د تولید په پروسه کې نیغ په نیغه دخیل وي، څوک ورته خام مواد برابروي، د چا دنده ورته بازار موندنه وي او څوک څه او څوک څه کوي. دا ټول هغه څه دي چ
مارکسیزم - یوه ارزونه
لیکنه او راټولونه: نصیر کوټوال نن سبا د ډیرو وګړو د بحث سکالو یا موضوع ټولنیز او یا اقتصادي نظامونه دي. د هر سیستم یا نظام پلویان د خپلې ایډیالوژۍ د دفاع لپاره غږیږي او خلکو ته یې مزایاوې په ګوته کوي. تر ټولې نړۍ ورپورته یواځیني خلک به افغانان وي چې بیلابیلو مفکورو، نظامونو او ایډیالوژیو بلا ځپلي او دردولي دي، د دې لامل دا ګڼم چې مونږ یوه نظریه په ډیر افراط سره راخپلوو، دومره افراط چې د همدغه نظریاتو هغه اص
اقتصاد پوهنه -دریمه برخه
نصیر احمد کوټوال
د قران معاشي یا اقتصادي لارښوونې - وروستۍ برخه
سید ابولاعلی مودودي پښتو ژباړه او سمون: نصیراحمد کوټوال د یوې پوښتنې ځواب: پوښتنه کیږي چې ایا زکات او صدقه د اقتصادي پرمختګ او بهبود لپاره کارول کیدای شي؟ د دې پوښتنې ځواب دا دی چې په اصل کې خو د زکات او صدقې موخه اقتصادي غوړیدا او ښه والی دی. خو په دې ځان
د ونډو بازار Stock Exchange Market
لیکنه: محمد داود نیازی له ټول افغان او ښاغلي داود نیازي نه په مننې په دې ورستيو کې په هيواد کې د ونډو د بازار د جوړيدو په هکله يو شمير رسنيو خبرونه خپاره کړل. دا چې دا سکالو په هيواد کې يوه نوې سکالو ده نو ما هم اړينه وګڼله تر څو په دې هکله يو څه وليکم .د ونډو بازار هغه بازار ته وايي چې د کمپينو ونډې او نورو ارزښتناک اسنادو پيرل،پلورل له يو وګړ
د قران معاشي یا اقتصادي لارښوونې - دوهمه برخه
سید ابو الاعلی مودودي پښتو ژباړه اوسمون: نصیر کوټوال د شتمنۍ په کارولو کې د حلالو او حرامو په پام کې نیول: وروسته له دې چې یو وګړی شتمني لاس ته راوړي نو د هغه په کارولو کې هم په هغه یو لړ بندیزونه لګیږي. د دغه شتمنۍ د لګولو یا مصرفولو یو اړخ په خپل ځان او
د قران معاشي یا اقتصادي لارښوونې - لومړۍ برخه
د قران معاشي یا اقتصادي لار ښوونې بنسټیز حقیقتونه: سید ابوالاعلی مودودي پښتو ژباړه او سمون: نصیر احمد کوټوال د انساني ژوندانه په هکله د قرانکریم تر ټولو ب
اقتصاد پوهنه - دوهمه برخه
لیکنه: نصیراحمد کوټوال په تیر پسې ....... اقتصاد د یو ساینس یا علم په توګه لکه څنګه چې وویل شول، رابینز اقتصاد یو اثباتي علم یا علم الحقیقت(Positive Science) وبللو، دلته مونږ هم غواړو په دې بحث وکړو چې آیا اقتصاد ساینس یا علم دی او که نه؟ لومړی یې د علم یا ساینس د تعریف څخه پیلو