مقالې
احصائیه هم ناری وهی
دملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام (UNDP)په ډاګه نارې وهی چې په افغانستان کې د ښځو په نوم د سوداګریزو جوازونو شمېر د تېرو پنځو کلونو په پرتله لس برابره لوړ شوی او دا مهال له لس زرو ډېرې ښځې رسمي سوداګریز جوازونه لري. د UNDPپه خبرپاڼه کې دغه احصایئه راغلي چې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې د شمېرو له مخې، پر دې سربېره شاوخوا ۱۲۰ زره نورې ښځې هم له رسمي جواز پرته سوداګریز ه ګاه او بیګاه فعالیتونه کوي. UNDP ویلي، سره له دې چې د ښځو پر زدهکړو او کار محدودیتونه او انحصار دوام لري، وړې
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت چهاردهم درادامه گذشته انسان حتی بعد از مرگ نیز، از شر آمریکای جنایتکار، در امن نیست نکروفیلیا، یک نوع بیماری روانی و اختلال نادر و ناهنجاری شدید روانی در بخش تمایلات جنسی می باشد که فرد بیمار، کشش و برانگیختگی جنسی نسبت به اجساد مردگان می داشته باشد. تعداد زیاد از آمریکایی ها از بیماری روانی نکروفیلیا، رنج می کشند و در نتیجه اخ
د خاموشو انسانانو سیاست
څوارلسمه برخه ....په تیر پسي د 2001 زږدیز د اکتوبر په 7 تاریخ په افغانستان باندي امریکايي هواي او ځمکني تهاجم پیل شو، لمړني اور غورځونکي بمونه کابل هوايي ډګر، دفاع وزارت، داخلي وزارت او قول اردو باندي وتوغول شول، د لمړني بم د غورځیدو سره سم چي غږ يي تر لیري ساحو پوري واوریدل شو زه او زما د اطاق ملګري انجنیر میرویس سنجر، انجنیر جلیل چي په دې شپه کي اطاق کي پاتي وو بالکن ته ووتلو، د نورو اطاقونو ځیني ملګري محصلین هم زمونږ اطاق ته راټول شول او په خپل منځي مجلس بوخت شولو. ما د ملګرو م
د چنګاښ ۲۶ مه؛ پر شاهي نظام د سردار محمد داوود خان سپینه کودتا
د افغانستان په معاصر سیاسي تاریخ کې د چنګاښ ۲۶مه له هغو مهمو ورځو څخه ده، چې د هېواد د واکمنۍ بڼه یې بدله کړه. له دې تاریخي بدلون څخه ۵۳ کاله تېرېږي. په همدې ورځ (د ۱۳۵۲ هجري لمریز کال د چنګاښ پر ۲۶مه) سردار محمد داوود خان د یوې سپینې کودتا له لارې واک په لاس کې واخیست او د افغانستان د شاهي نظام ځای یې جمهوري نظام ته ورکړ. سردار محمد داوود خان، چې د پاچاه محمد ظاهر شاه د تره زوی او د هغه د سلطنت پر مهال صدراعظم هم پاتې شوی و، د هېواد د پرمختګ، اقتصادي پیاوړتیا او د یو قوي مرکزي دولت د جوړ
د عبرت یوه لنډه کیسه !
د ګوګل د سرچینو څخه ژباړه ژباړن: سید عبید الله نادر د عبرت کیسه یو سپین ږیری با با د خپل ځوی انګور او نمسی سره په یوه کور کې ژوند کاوه . څرنګه چې د سپین ږیري بوډا سترګي هم ضعیفه شوي وي او سترګو یې هم سم لیدل نشو کولای . او غوږونه یې هم صحیح نه اوریدل او خپی هم د تګ پر مهال لرزیدی د عمر د زیاتوالي له کبله چې د ډوډۍ د میز په سر به کښیناسته نو لاسونه به يې هم لرزیدل .او مړی به تری پر میز ولویده او یا که مایعات به وو هغه به پر میز توی شول .او آن تر دي اندازې ، چې کله به یې مړۍ خولي ته
په غرب مېشتو افغانانو کې د طلاق اته لاملونه او زیانونه
په غرب مېشتو افغانانو کې د طلاق اته لاملونه او زیانونه ولي الله ملکزی د آدم زادو په دې لوی خاورین کلي کې، هر توکم، هره ټولنه او هره طبقه واده ته د ژوندانه د یو ښکلي، سپېڅلي او منل شوي تړون په سترګه ګوري. واده د یو خوږ او ګډ سفر پیل دی؛ چېرته چې دواړه لوري د خوښیو شېبې په شریکه نمانځي او ستونزې په شریکه زغمي. د واده په اړه د یو ځوان او یوې پېغلې امېدونه ډېر لوړ وي چې واده باید هم مینه وي، هم عاطفه وي، هم ملګرتیا وي، هم احساساتي ملاتړ وي او هم شخصي وده. خو کله چې دا هیلې پوره نه شي
د بشر له پاره د نړۍ د ستر او حیرانونکي تلسکوپ جیمز وب پیغام!
د بشر له پاره د نړۍ د ستر او حیرانونکي تلسکوپ جیمز وب پیغام: ادبی ټوټه: کال ۲۰۲۲ جنوری سيد عبيدالله نادر ځم له دې فضا او ماورا نه لیری ،هلته چې څوک په وهم او خیال کې هم نشی ورتلای ،ځم چې د عالم هستی اسرار کشف کړم ،ځم داسی ځای ته چې ،د دې عالمِ بشریت له دومره پرمختګ سره سره بیا هم، ماته لاس رسۍ نه وي ،زما د بیا جوړولو او رغاولو به د دې بشر سره نور هیڅ وس او توان نه وي ، او نه به ماته بشر راتلای شي ،ځکه زه به ډیر لیري د دې خاورین ځمکي نه د لمر په مدار کې قرار لرم ، زه به
مېړني دي، چې یادیږي!
د کرکټ په مینهناکه لوبه کې د افغانستان د کرکټ ملي اتلانو داسې ویاړونه خپل کړي، چې د هېواد نوم یې د نړۍ په کچه روښانه کړی دی. دوی نه یوازې په نړیوالو سیالیو کې تاریخي بریاوې ترلاسه کړي؛ بلکې د افغان ولس د یووالي، ملي ویاړ او ګډ هویت استازي هم ګرځېدلي دي. موږ ویاړو، چې د دغو اتلانو بریاوې به د افغانستان د پرمختګ، هوساینې او ملي یووالي لپاره د الهام سرچینه وي او د هېواد په معاصر تاریخ کې به د ویاړ نوې پاڼې ورزیاتې کړي. د افغانستان د کرکټ د ودې، پرمختګ او نړیوال شهرت په بنسټ اېښودونکو شخ
د خاموشو انسانانو سیاست
دیارلسمه برخه ... په تیر پسي 1380 کال کي پولی تخنیک پوهنتون ریاست مقام زمونږ د ګروپ ملګري د اوبو او بریښنا وزارت ته د عملي زده کړو دپاره معرفي کړ، د اوبو او بریښنا وزارت په تشکیل کي یو ریاست په نامه د ریاست عمومي منابع آب و هایدرولوژي وو، ددي ریاست د انجنیري په آمریت کي ددوي انجینران یوه شعبه کي 10 کسه وو او دری پایه میز او دري چوکي يي درلوده، هر انجنیر به په نوبت په چوکي کي کیناستل، دري کسه به ناست وو شپږ ولاړ بیا به چي کوم کس جیګیده یا دا بل ستړی کیده بل ته به يي نوبت ورکوه. طالب مس
ترڅوپورې تېر وتنې او مجهولې سیالۍ؟
وینا ته یې چې ګورې دوطن په غم جلبل دی پرې مه غولېږه غل دی په ژبه هرڅه وایی. وطن او ملت ستایی. په دې غم مبتلا یی مجلس دصادقانو ته راغلی په چل دی پرې مه غولېږه غل دی « ارواښاد الفت صاحب» دسیالۍ کاذبې او ککړې معاملې : الف : دربانی هوس ، بچه ګانه/ششګانه وهفت ګانه پرچمی مشربه اداره مثال مسعود خلیلی دپرچمیانو ویاند. ظاهر طنین دایمی استاذی ملګری ملتونه ب:دبن خوسا اوشرمنده سازش انتریم اداره ج: دقطر بیسواده پرېکړه او جوړجاړی دقدرت په خا طر دسیالیو انګړ کې : دسیا
شعرونه
د تورتم او تيارې په شعر د (چت جی بی ټي) ارزونه
د چت جی بی ټي ښکلی تبصره او ارزونه زما په دي شعر باندی د شعر په آخره کښي ولولئ سید عبیدالله نادر تورتم او تیارې اعتبار په چـا کې نشته،په هـر چا می شـــک پیداشــو د دنیا په هـــر وګـړي او آشــنا می شـک پــیدا شـــو د دانا په نـوم چې تل کړي،برخــلیک باندی مــو لوبي په دا هســي منور،او په دانا می شـــــک پیــدا شـــو چـې باطن یې وي د دیـــو، او ظاهــر د پرښــــتو وي د دي وخــت په انسانانــو د دنــیا می شـک پیدا شو چې دنیا راته بد رنــګه کړي، او ســـا راڅــخه ا
تورتم او تىارې!
سید عبیدالله نادر تورتم او تیارې اعتبار په چـا کې نشته،په هـر چا می شـــک پیداشــو د دنیا په هـــر وګـړي او آشـــــنا می شـک پــیدا شـــو د دانا په نـوم چې تل کړي،برخــلیک باندی مــو لوبي په دا هســي منور،او په دانا می شــــــک پیــدا شـــو چـې باطن یې وي د دیـــو، او ظاهـــر د پرښــــتو وي د دي وخــت په انسانانــو د دنــیا می شـــک پیدا شو چې دنیا راته بد رنــګه کړي، او ســـا راڅــخه اخــلي نو په خضر د زمان ،او مسیحا می شـــک پـیـدا شــو دمیړانی او وفـ
ګوښه ژوند!
له بی عـــمله زاهـــــــدانو نه پردې کښي یــم ناســـت له ډیره غمه په یــو ګوټ د میکدې کښي یـــم ناســـت درانه بـارونه می راوړي ، د غـــمونـــو، دلـــــــــــــــته د غمو پیټو ســـره ګوټ دي میـــــخانې کې یم ناســـت چې د میــــخورو درناوی په میــکدې کښــــــــي وشي لکه فـقیر د میــــکدې په دروازې کښـــــي یم ناســــت چې دا ظلــمونه وحشـــتونه د دي خــــــــلکو ویـــنم د خپل غمجن زړه سره تل ،په غم خانې کښی یم ناست د خــلایـــــــقو
غزل
غزل ورک دې سي رنګ مهرباني نلري دامهم خوي دجنتي نلري له پيره مه جوړوه خداي مه کوه اطلاع پرغيبو هم نبي نلري خالي کدو اوهم خالي بوتل وی څوک سي پر زړه غم دلالي نلري بس تنهايي دې تل په شا ګرزوي سي څوک غريب وي شتمني نلري پرهغه پلار باندې مې زړه خوږيږي سي پخپل کورکي پاچهي نلري داعمړي هم عجيبه ملا دی کله ملايي کله ملايي نلري محمدعلي عمري مسلم باغ
د اروښاد سید حسن حسن د زدکړه تر عنوان لاندی شعر
د وطن د یو دردمن شاعر ادیب لیکوال ، فلسفی او نظامی شخصیت شهید جنرال سید حسن (حسن) د (زده کړه) تر عنوان لاندی یو شعر چې زمونږ د مکتبونو په نصاب تعلیمی کې هم شامل وو ، چې تعلیمی ، انتباهی ، تربیوی ، او اخلاقی بڼه لري ،او تر اوسه د وطن د مینانو ورد زبان دی ، مرحوم سید حسن(حسن) زده کړه ! په نغمــه لـــــــــکه بلبل، غږیدل زده کـړه پټه خـــوله ویـــــنا د ګـل، له بلبل زده کړه رخت په سر کړه ، له غنچی نه رابهر شه په هوا لـــکه وږمـــــــــه، چلـی
اړیکې جوړول
راشه زړه دې زما کور کړه پاکول یې زما کار دی د زړه درد دې را بربنډ کړه جوړول یې زما کار دی چې دې ورکه کړله لاره استغفار، توبې ته راشه لحظه وره کې راته تم شه لار موندل یې زما کار دی د اخلاص اوښکې دې توی کړه چې دیدار مې در نصیب شي د اخلاص اوښکې درنې دي قبلول یې زما کار دی . که دې لارې شولې بندې یوځل بیا هم رجوع وکړه درته خلاصې به شي لارې، لارښودل یې زما کار دی ما نه وکړه خپله غوښته هغه دم یې درکومه اوس یې غواړه هرڅه غواړې درکول یې زما کار دی له مرګ مخکې ځا
تنګ جهان
تنګ جهان چې په عمر دې شراب څکلي نه وي قضاوت یې کړې د خوند و رنګ په څه میخانې ور خو د ټولو پر مخ خلاص وي توغوي پرې له ممبر خد نګ په څه چې نېشه د بنګ سلا، مۍ ناروا وي فرق نېشه کې د شرابو، بنګ په څه نه له خپل حاله خبر، نه د بل اورې په ټول عمر یې مبهوت و منګ په څه د پردو وفادارۍ کې دې شک نشته د خپل ولس سره کوي نیرنګ په څه له ملا او پیر دې څه په ژوند حاصل کړل له پوهنې نه د وخت کړې څنګ په څه په جرګو سره چې ستونزې هوارېږي ضرورت دی په وطن کې جنګ
اغزن رباطونه!
سید عبید الله نادر اغزن رباطونه څه اوږده، اوږده،مــزلــــونه دي او زه یم چې په هر لوري ، جنګونه دي ، او زه یم په قـــامت زمــــا د عمر، ســـــــر تر پایه د هجـــــــران هــم ګړنګونه دي، او زه یم لاروی د سخــــــتولارو یـــم، دي دَور کې څه اغـــــــزنې رباطـــــونه دي ، او زه یم د غمــــونو دریابــــــونو کې، لاهــــــو یم د دردونـــــو تــــــوفــــانونه دي، او زه یم چې غلــط کړم، خپل غمـــونه میکدې کې د ســـاقی په لاس جــامونه دي، او زه یم نور
ای خالقه
یا خالقه دعالم پرور دګاره پوهه علم اقرآء خو حق دانسان ده ته رحمن یې رب العالمین ! ته رانه لیرې کړې دا ډیرې بدرنګې بد مرغۍ بې ځایه بې حسابه یا خالقه یا عظیمه ته احد او یکتا یې هم صمد یې هم مهربان یې موږ ډیر ګناه کار بندګان یو بېشماره دلته استکبار استعمار ر اغلی دپوهې ضد لوی ښکرور ښامار راغلی کړی پلمې بې منطقه له ناچاره تورې تیارې دی ! خپرې په کلیو او بانډو لویو او غټو ښارو نو سیمې غرونو انزوا کې راګیر په ډاګه پاتې له ټول جهانه یا خالقه ته
تياره ذهنيتونه !
کال ۱۳۷۹پیښاور تیاره ذهنیتونه دلــــــــته بیدو کــــــې ، څوک بیدار نه پریږدی دلتـــه د ځان نه ، څوک هوښــــــیار نه پریږدي چي د پردي شاته ، دښمـــــــــــــــن کړي رسوا احســــــاس خــــــاوند ، او خبر دار نه پریږدي دلـــــــــــــــته دي لوبی ،مـــــــعرفت په ناموس دعلــــــــــــم و فن دلـــــــــــــته آثار نه پریږدي چي ترې نه ویره کړي ، په خـــــــوب کې غلیم د خپل دښـــــــمن د سترګو خــــــار نه پریږدي ذهنـــــــــــــــــــــــــــــیتونه دي ، ت
