مقالې
د مورنۍ ژبې نړيواله ورځ او څو کوټلې غوښتنې
د فبرورۍ ۲۱ لومړی ځل د ۱۹۹۹ زېږدي کال په نوامبر کې د ملگريو ملتو سازمان د یونسکو د ټولوال کنفرانس په غونډه کې د مورنۍ ژبې د نړيوالې ورځې په توگه وټاکل شوه او له ۲۰۰۰ زېږدي کاله راهيسې هر کال په ټوله نړۍ کې د گڼ ژبيز شتون د ساتنې په موخه لمانځل کېږي. د روسي ژبې برېښنايي پوهنغونډ (ويکيپېډيا) د نړۍ د هغو ژبو، چې تر لس ميليونه ډېر ویونکي لري، یو نوملړ خپور کړی دی. د دغو ژبو شمېر ۶۹ ته رسېږي، چې پښتو ژبه د ویونکو (د هغو وگړيو چې پښتو يې مورنۍ ژبه ده) د شمېر د ډېروالي له پلوه پکې ۳۳ ځای لري، او
په روژه کې باید بیوزلي کسان هېر نه شي!
روژه د اسلام درېیم رکن دی، چې په کال کې یوه میاشت پر مسلمانانو فرض شوې ده، دغه الهي میاشت له پېشلمي څخه تر ماښام پورې روژتیان له خوړلو، څښلو او نورو نفساني غوښتنو منع کوي. رمضان میاشت یوازې د لوږې او تندې زغمل نه دي؛ بلکې د نفس د پاکېدو، د اخلاقو د سمون او له بېوزلو سره د مرستې کولو میاشت ده. مسلمانانو ته پکار ده، چې په دې مبارکه میاشت کې د خپلو عبادتونو د زیاتولو ترڅنګ؛ د ذکر، دعا او د نیکو اعمالو د ترسره کولو او په ځانګړې توګه د بېوزلو لاسنیوي ته ډېره پاملرنه وکړي او ورسره یوه انداز
مبانی نظری عدالت اجتماعی: بررسی نظریهها و رویکردهای معاصر
چکیده عدالت اجتماعی از بنیادیترین مفاهیم در فلسفهٔ سیاسی و علوم اجتماعی است که به توزیع منصفانه منابع، فرصتها، حقوق و مسئولیتها در جامعه میپردازد. این مقاله با رویکرد تحلیلی- نظری، مفهوم عدالت اجتماعی را از منظر اندیشهوران کلاسیک و معاصر بررسی کرده و تأکید میکند که تحقق آن مستلزم تلفیق حاکمیت قانون، سیاستهای بازتوزیعی کارآمد، نظام آموزشی فراگیر، مشارکت سیاسی و فرهنگ مدنی مبتنی بر برابری است. مقاله نشان میدهد که عدالت اجتماعی، مفهومی چندبعدی است که نه به یک نظریه یا یک دانشمند خاص
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و پنجم در ادامه گذشته مسلمانان باید، سازمان امت متحد اسلامی را، تأسیس کنند. در خلال آنچه که تا حال نوشتیم به این نتیجه می رسیم که سازمان ملل متحد، دشمن هوشیارِ امت اسلامی و همکار اشغالگران وچپاولگران و همیار باند شرارت پیشه و اشغالگر یهودی صهیونیستی اسرائیل، می باشد. مانیفست یا منشور سازمان ملل متحد، این
د افغانستان د علومو د اکادمی....
د افغانستان د علومو اکاډمی د جوړېدو د اووه څلوېښتم کال په مناسبت د افغانستان د علومو اکاډمی په اوسنی تشکیل او جوړښت سره، په یوځلي نه ده جوړه شوې، بلکې دا له ۱۳۱۱ل. تر ۱۳۴۹ل. پورې پړاو په پړاو او له بیلابیلو خورو- ورو اکاډمیکو مرکزونو او بنسټونوڅخه منسجمه شوه. لومړی د(افغان اکاډمی) په نوم او بیا ډېر وروسته (د افغانستان دعلومو اکاډمي) شوه، چې تاریخ یې داسې بیانوم: د اکاډمي بنسټ په حقیقت کې هماغه د ۱۳۱۱ل.(۱۹۳۲م.) دکندهار پښتو ادبي انجمن و چې رئیس یې محمدعثمانخان بارکزی او (پښتو) مجله
د روژې میاشت کې د خوراکي توکو بیې مه لوړوئ!
روژه د رحمتونو، بښنې او الهي برکتونو مبارکه میاشت ده، په دې لویه میاشت کې د عبادتونو تر څنګ؛ د نفس اصلاح، زغم، همدردي او د انساني ارزښتونو پیاوړتیا ته باید ځانګړې پاملرنه وشي. په همدې میاشت کې مسلمانانو ته پکار ده، چې نه یوازې خپلو عبادتونو ته متوجه وي؛ بلکې د ټولنې حالاتو او د نورو خلکو ستونزو ته هم پاملرنه وکړي. له بده مرغه؛ هر کال په هېواد کې د روژې له رارسېدو سره سم د بازارونو وضعیت بدلېږي او د خوراکي توکو بیې لوړېږي او د ګڼو بېوزلو کورنیو د ژوند چارې ستونزمنې کېږي. په داسې حال کې، چې
روزه و قرب الهی
رمضان مبارک! خوانندګان محترم ، خدادوست ورحمت خداوند بزرګ وتوانا.واقعا ماه فضیلت، رحمت، انصاف، عدالت، مساوات ، اخوت واګاهی تعلیم وتربیت است ماهی که ازبصیرت ملییارد ها انسان پوشیده نیست ، ماهیکه دروغ، افترا ، فتنه وسلطهٔ قدرت را نمی پذیرد.راه رشد جامعه بشری عجب راهی دسیپلین است راه انسانیت ، سلوک که طعامش بی نانی است و شرابش بی آبی. چون سالک، بدین زاد گرسنگی و راحله تشنگی قطع منازل و مراحل کند، و از لباس بشریت برهنه شود و قدم در حرم خاص خانه قربت خاص احدیت نهد، از ظلمت وجود برسته و به ب
آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار
تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار و هیجانهای مقطعی، بلکه بر بنیاد سه رکن اساسی شکل میگیرد: آگاهی، عدالت و دموکراسی. این سه عنصر بههم پیوستهاند و فقدان هر یک، دیگری را تضعیف میکند. جامعهای که میخواهد از چرخهٔ بحران، انحصار قدرت و بیثباتی بیرون شود، ناگزیر است این سه پایه را همزمان تقویت کند. ۱. آگاهی؛ آغاز بیداری و مسئولیتپذیری نخستین شرط هر تحول، آگاهی شهروندان از حقوق، مسئولیتها و قدرت جمعی خویش است. مردمی که ندانند حق مطالبهگری دارند، نمیتوانند دولت پاسخگو بسازن
غنیمت وختونه!
د غنیمت وختونه پر مضمون باندى د بيا ځل له پاره تبصره د مضمون لاندى: دا مضمون په ۲۰۱۹ کال کښي لیکل شوي ، چې تر ننه پورى په ډيرو خپرونو کې خپور شوی ، چې دلته یې یادونه او خپریدل یې اړین بولم . دا مضمون په دوه درې معتبرو خپرونو کښي افغان جرمن آنلاین، ټول افغان او د دعوت په خپرونو کښي خپور شوى ، تقریبأ لس نورو وړو خپرونو کښي هم خپور شوى. او د فیسبوک په اضافه د څلويښت ګروپونو او پاڼو کښي شريک شوى داچې لږ اوږد دې، او اوږدې ليکنې په فيسبوک او حتى ميډيا کې څوک نه لولي نو په فیسبوک کې
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد سازمان ملل متحد، مؤسس و بنیانگذار حقوق زن و کودک، به سبک جزیره جفری اپستین، است. عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و چهارم در ادامه گذشته رسواییهای جفری اپستین، آغاز ماجرا نیست، بلکه ادامه سریال کمدی و اسکوزوفرنی دردناکی از نفاق و ریاکاری وحشیانه غرب زنستیز و کودککش است که سازمان ملل متحد، مؤسس و بنیانگذار این نوع از زن ستیزی و کودککشی می
شعرونه
د انقلاب په لوری
د انقلاب په لوری پښتون او بلوڅ دواړه، انقلاب په لوري ځي په مست ملي غورځنګ کې، د پنجاب په لوري ځي افغان که لروبر دی، که بلوڅ مرام یې یو دی پنجاب ته نن په ګډه، د ځواب په لورې ځي ماڼۍ د استبداد ته، که پنجاب کې نظر وشي درځونه یې له سره، د تهداب په لوري ځي غوجل یې د انګریز بولې، که ځاله د ترهګرو توپان کې به له مخې، د غرقاب په لوري ځي پنجاب که پښتانه او بلوڅ، غوړه مړۍ بولي خوراک کې د ذقم به، د خوناب په لوري ځي مشرۍ کې د منظور، او بشیر زیب له برکته(۱)
زما اثر
زه په خــپل ذات کـــښي دا جوهر لـرمه چې له دردمـــن زړونــــو، خــــبر لرمـــه له هـــــر چــا ځـــکه، تل ځـــــاریږمه زه چې له دنـــیا څـــــخه، ســــفر لــــــرمه زنده دلانـــــــو ته، په خـــــــــپله ویــــنا داســــــي طلــــــسم، او اثر لـــــرمــــــه چې هر دردمن می ، له وینا اخلي فیض زه په خـپل زړه کښي، دا ګــوهـــر لرمـه د آشــــنایانـــــو، او دردمــنو زړو کښي کــــله نا کـــــله، زه ګــــــذر لـــــرمــــــه چې هر چــــا زړه رانه ناهــــیلي ن
ژوند
ژوند یو لنډه افسانه ده ځي تېرېږي سترګو رپ یوه شېبه ده ځي تېرېږي یو فرصت له طبیعت دی تحفه شوی د ګردون یوه هدیه ده ځي تېرېږي په میلیارد چانسونه یو بل سره ګډ شول د نیستۍ، شتون ګډوله ده ځي تېرېږي د سپرلي سهار د زاڼو یو کتار دی د څاروو یوه ګله ده ځي تېرېږي په نیمګړو ارمانو ترې کډې بار شي د ناکام هیلو اسره ده ځي تېرېږي بیرته نه ګرځي که هرڅو منتظر شې د روان سیند یو شېله ده ځي تېرېږي مرادزی يي که هر څو ښکلاوې ستا يي د یو فیلم ننداره ده ځي تېرېږي
دوه مخی اسلام آباد
اسلام آباده بې هویته بې تاریخه بې بنیاده * دترهګریو اوجنجالونو ځاله ډېر شرمنده بېوقاره * په خپلو ټولو معاملو کردو په وار پښیمانه دوه مخې نقابګره جعل کاره * یوکاردې سم هم نه دی دبنګال په سر جوړ شوې چیغې نارې وهې بې شماره * ګوره پلمې دې دمنافقت ښکری بېخونده او بې فطرت ښکاری ته چېرته آباد یې دروغجنه اسلام خرابه * ورک شې پنجابیه دال خوره دادې عقل او دادې ټوله عقلانی هستی په تیاره رڼا او رښتیا ء ده!
زه او خیال !
چې ســـاقي په لاس کــــــــې راکړله ، جـــــــامونه رانه هیر یې کـــــــــړل ، د تیر عــــمر غــــــمونه کرۍ شــــــــــــپه ده ،او ټــــــــــولي ده ، د رندانو زه او خـــــیـال ،او د بد مســــــــــــــــتو آوازونه چــــیرته لاړې ، ای زمـــا فلســــــــــفي خـــــیاله راشه وســــــــــپړه ، د نوي ژوند بابــــــــــــــونه یو ځـــــــــل بو می ځــــــــه لــه خوده ، بیخوديه چې هجران لمــــــــبو می زیات کــړله ، دردونه د هســــــــتي په معـــــــــــما ، باندی
مثنوي: ٫کیږي هغه چي دي کړي وي٫
دنـیـکۍ ونــه کــوي تـــل مـېـوې خوږې دبــدۍ ونــه کـــوي تــل مـېـوې ترخې د ولي نه مـڼه غــوښتـــل کله وي کارسم چــي کــرې اوربشـي وبه نه رېـبـې غـنم خــــبــره بې بنسټه بـېـلامـله دنـاپـوه وي خـبـره دپـوهـانـو بادلـیله بــرهــاني وي ناپوه چــي سي پـتنـګ نــوسي په جــنګ نه لري دلیل سي بې دلیله په غـورځنګ چاچي وي وژلی،پخپله هم دی وژل سوی دنن تاریخ زمــوږپــه داکــړنو رنګـین سوی
د بیدارۍ وږمې!
سپتمبر دوهمه ۲۰۲۲ کال دوبی د بیدارۍ وږمې د زړه په ســترګو،ړندیدو نه ،نه لــیدل ښه دي له بی کیفــــیته خـــندا نه،ژړیــدل ښــــــه دي چې اشــــارو د زمــانې نه، عــبرت نه آوري بیا له دا هســــی اوریـــدو نه، کڼیدل ښــه دي چې په درست عمر،د چا په درد کې دوا نشي داسي حیـــات او اوسـیدو نه ،ورکیدل ښه دي چې متانت خپل، په مقام او چوکی نه ســــاتي داسي مقام نه خــــو له سره ، پرزیدل ښه دي د ضدیت په خره سپاره به،تر څـــو مونږه یو مصلـــحتونو ته هم غاړه، ایښـ
د عبرت ګذرګاه !
له ســترګو می د اوښــــکو دریابونه ، لـــکه باران ځي چې وینمه له مخي می ، څــــه خواږه خواږه یاران ځي د عبرت نښـــي به نور څـــه وي ، ګذر ګــاه کې د دنیا یو په یو چې مو لــه مخي ، هره ورځی آشــــنایان ځي پښــیمانه د هفــــــــــتو ، مـیاشتي ورځـــــو او د کـــــلَویم ځکه هر لمحه د خولي نه می ، آهـــــــونه او افغان ځي بی قدرۍ او بی ارزۍ کې ، ښه وخــتونه رانه تیر شول چې د عمر په بازار کـې ، اوس هر څه رانه ارزان ځي په ویره ویره درومومم ، په هـــر ګرزونې ، او پیچو
ازلیت !
کال ۱۳۷۶پیښاور د هستی د خالق په ثنا او صفت کې ازلیت درنه چوپتــــیا کــــې ، دا د لوی آسمـــــان ستا د قدرت او عظمـــــــت ، نښــــــــي دي په تـــــور تورتم، د سمــــــــــــــندرو په تل ســــــــــتا د بی شانه ، ازلیت نښــــــــي دي په دروند رفتـــــــــار، او قدمــــــــــو د عدم ستا عظـــــــمت ، او ابدیت نښــــــــي دي په وران ویـــــــجاړو ، ادیرو کـــــــې د ډار ستا د قدرت او د هیــــــــبت ،نښــــــــي دي تورو تیارو ، او ظلـــــــــمت کـ
د اقبال لاهوري د یوې څلوریزې ژباړه:
د اقبال لاهوري د یوې څلوریزې ژباړه: اسیا یک پیکر اب وګل است ملت افغان در ان پیکر دل است از فساد او فساد اسیا است از ګشاد او ګشاد اسیا است ژباړه: که اسیا ده د اوبو خټو ریتاړه نو افغان ملت یې زړه بوله له اره ودانۍ سره یې سیمه ودانېږي ویجاړۍ سره یې سیمه شي ویجاړه د ۲۰۲۵ کال د ډېسمبر ۱۵ مه سرلوڅ مرادزی
