مقالې
د خاموشو انسانانو سیاست
نهمه برخه .....په تیر پسي کال 1377 کي چي زه هلته د لمړي صنف محصل شوم د پولي تخنیک عمومي ریئس د یو جهادي لیډر مولوي محمد یونس خالص ځوی مولوي انورالحق مجاهد په نامه کس وو، مونږ چي ورسته د طالبانو دخوا ګمارل شوی نور ریئسان ولیده نظر نورو ته انورالحق مجاهد معتدل او نرم خویه انسان راته ښکاره شو، کاکا د انورالحق مجاهد د کوم ملګري نه ماته یو لیک اخیستی وو چي زما په هکله ورته سفارش او مشګلاتو ته د رسیدو غوښتنه شوي وه، ما هغه لیک وسپاره او انور الحق مجاهد ماته دا وویلي چي که څه مشکل سره مواجه
کربلاء؛ د شهامت سمبول او د مذهبي ناندریو ډګر
کربلاء؛ د شهامت سمبول او د مذهبي ناندریو ډګر ولي الله ملکزی له علي، حسن او حسین (رضی الله عنهم) سره مینه او د هغوئ درناوی د هر مسلمان د ایمان او اسلامي ارزښتونو مهمه برخه ده. نن د ۱۴۴۸ هجري قمري کال د محرم لسمه نېټه ده، چې په عربي کې ورته عاشوراء ویل کېږي. د کربلاء پېښه د اسلامي تاریخ یو ډېر دردناک، تاوجن او غمجن فصل دی. ځکه په دې فاجعې کې د رسول الله ﷺ لمسی، حسین بن علي (رض) د هغه د کورنۍ غړي او ملګري په ډېرې بې رحمۍ سره شهیدان شوي او د هر مسلمان زړه پرې دردېږي. که موږ د یوه
د ظاهري بڼې سره خپله وینا سمبالول!
سید عبید الله نادر د ظاهري بڼي سره خپل وینا سمبالول انسان ته ښايي چې د خپل عبا او قبا او یا د خپلو ظاهری جامو په سمبالښت سره خپلي خبري سمی وکړی ، او یا خپلي خبری د خپلي سپیني جامو سره پاکي او ښي اوکړي . ځکه که دانسان خبری نا سنجیده وي ، د انسان د وقار د پلې خوا نیمه خوا په هوا کې پاتي کیږي ،نو د حضرت بیدل د شعر په مصداق د هر چا سره باید سنجیده خبري وشي . لکه چې وايي : با هرکه هر چه گويي ،سنجیده بایدت ګفت تا کـــــفهء وقــــــــــارت پا در هوا نـــباشد سړی باید
د تیارو زیری مه ورکوئ!
سید عبید الله نادر د تیارو زیری مه ورکوئ طالبانو ته ! پریږدۍ چې دوي د کتاب او قلم سره مینه وکړي ،پریږدئ چې دوي د خپلو زړونو شمعې د علم او معرفت په څراغ روښانه کړي ،پریږئ چې دوي لوست وکړي. پریږدئ چې دوي د نړۍ د انجونو سره سیالانې شي. پریږدئ چې دوي دومره علم او فن حاصل کړي چې د هغي په رڼا کښي زمونږ لیری راتلونکی روښانه ، او ستونزی مو، پری حل کړي. پریږدئ چې دوي د پوهنې له فیضه څخه ګټې اوچتې کړي. دوي په لوی لاس د تیارو خواته مه بیایئ. تاسي د تیارو زیری مه و
عاشورا/«ده محرم »
بسمه تعالیًً. عاشورا/«ده محرم » بسمه تعالی عاشورا ۱۴۰۵ چه روزی است؟ عاشورای ۱۴۰۵ شمسی روز چهارشنبه، چهارم سرطان سال ۱۴۰۵ است مطابق با ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ میلادی و دهم محرم ۱۴۴۸ هجری قمری. (ممکن است با تأیید رویت هلال یک روز جابجا شود.) درسهای عاشورا | پیام کربلا برای زندگی امروز مسلمانان جهان عاشورا فراتر از محرم اولین ماه از سال قمری هجری است و یکی از چهار ماه «حرام» در اسلام بهشمار میرود. این چهار ماه عبارتند از: ذیالقعده، ذیالحجه، محرم و رجب. در آی
د ملي کلتور د پیاوړتیا لپاره دې ادبي او فرهنګي هڅې ګړندۍ شي!
په معاصر پېر کې ادبي او فرهنګي فعالیتونو ته د پخوا په پرتله ډېره پاملرنه کېږي. لیکوالان، شاعران او فرهنګي فعالان هڅه کوي، چې د قلم له لارې خپل رسالت ترسره کړي او ټولنه د پوهاوي، پرمختګ او روښانه راتلونکي پر لور رهبري کړي. د ادب او فرهنګ لارویان دې د خپلو فکري او علمي هڅو پر مټ داسې بنسټونه کېږدي، چې راتلونکو نسلونو ته د ودې او پرمختګ زمینه برابره شي. ادبي او فرهنګي خوځښتونه د لیکنو، لوستنو، غونډو او رسنیزو فعالیتونو له لارې د خلکو د پوهاوي په لوړولو کې مهم رول لري. دغه بهیر د دې لامل ګرځي
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دوازدهم - وضعیت در مکاتب و پوهنتون های آمریکا در ادامه گذشته - در روز 14 فبروری 2018م، و در روز ولنتاین آمریکایی و در عصر حکومت نخست ترامپ و در مکتبِ استونمن داگلاسِ فلوریدای آمریکا، کسی به نام نیکلاس کروز که روزی شاگرد همین مکتب بوده و بخاطر دلائل انضباطی اخراج شده بود و منتظر بود که چی وقت نوبتش می رسد، تا در زیر نام قوت های ناتو و آ
هنر، زیبایی و رموز هنر وزیبایی
هنر، زیبایی و رموزهنر و زیبایی (قسمت سوم) در قسمت دوم این سلسله ی مقالات گفته شد که آثار و تخلیقات هنری جز مهم فرهنگ انسانی است. شهرت ومقام شامخ بعضی آثار، آبدات، نقاشی ها، اشعار، ناولها، خطاطی و پارچه های موسیقی آنقدر معروف شده اند که حیثیت داشته های مشترک بشریت را تشکیل داده اند(مثالهای آنها نیز داده شده بود). ازینکه در قسمت دوم که فوقاً اشاره شد، تخلیقات هنری جز مهم فرهنگ قلمداد شد، بهتر است روی مسایل فرهنگی بحث مختصری داشته باشیم. البته موضوع فرهنگ خیلی وسیع است، هدف مقالات حاضر،
د خاموشو انسانانو سیاست
اتمه برخه ... په تیر پسي 1376 کال جوزا میاشتي په 31 زمونږ د ښوونځي امتحانونه بشپړ شول هغه وخت پروسه داسي وه چي معمولا ژمي موسم او سړو سیمو کي د ښوونځیو د کلني ازمویني د اختتام سره سم کانکور پروسه پیلیده. زمونږ د ددولسم ټولګي څخه د فراغت دوره کي د طبي علومو د رشتو علاقمندان زښت زیاد او نور ټولنیز علومو د رشتي اکثره دیپارتمنتونو کی محصلین نه وو یا د محصلینو د نشتون په وجه به ټول دیپارتمنت تړل شوي وو، ددي علت دا وو چي اکثریت محصلین فکر کوه چي د طب څخه د فراغت نه بعد به دوي ته که دولتي یا
دموکراسي؛ د افغانستان د راتلونکي لپاره یوه اړتیا
دا لیکنه مې د ۲۰۱۶م کال د جون په ۲۱مه، د هغه وخت له سیاسي او ټولنیزو شرایطو سره سمه لیکلې او (دموکراسي اړینه ده) تر سرلیک لاندې خپره کړې وه. نن، لس کاله وروسته، که څه هم حالات په ډېرو برخو کې بدل شوي، خو د دې لیکنې اساسي مفاهیم او پوښتنې لا هم خپل اهمیت لري. له درنو لوستونکو او ځوانو سیاسي فعالینو څخه هیله لرم چې دا او زما نورې تیوریکي او عملي لارښوونکې لیکنې په دقت ولولي، ورباندې فکر وکړي او خپل علمي او رغنده نظرونه شریک کړي. دا لیکنه د دموکراسۍ د ماهیت، ارزښت او اړتیا په اړه د
شعرونه
ګوښه ژوند!
له بی عـــمله زاهـــــــدانو نه پردې کښي یــم ناســـت له ډیره غمه په یــو ګوټ د میکدې کښي یـــم ناســـت درانه بـارونه می راوړي ، د غـــمونـــو، دلـــــــــــــــته د غمو پیټو ســـره ګوټ دي میـــــخانې کې یم ناســـت چې د میــــخورو درناوی په میــکدې کښــــــــي وشي لکه فـقیر د میــــکدې په دروازې کښـــــي یم ناســــت چې دا ظلــمونه وحشـــتونه د دي خــــــــلکو ویـــنم د خپل غمجن زړه سره تل ،په غم خانې کښی یم ناست د خــلایـــــــقو
غزل
غزل ورک دې سي رنګ مهرباني نلري دامهم خوي دجنتي نلري له پيره مه جوړوه خداي مه کوه اطلاع پرغيبو هم نبي نلري خالي کدو اوهم خالي بوتل وی څوک سي پر زړه غم دلالي نلري بس تنهايي دې تل په شا ګرزوي سي څوک غريب وي شتمني نلري پرهغه پلار باندې مې زړه خوږيږي سي پخپل کورکي پاچهي نلري داعمړي هم عجيبه ملا دی کله ملايي کله ملايي نلري محمدعلي عمري مسلم باغ
د اروښاد سید حسن حسن د زدکړه تر عنوان لاندی شعر
د وطن د یو دردمن شاعر ادیب لیکوال ، فلسفی او نظامی شخصیت شهید جنرال سید حسن (حسن) د (زده کړه) تر عنوان لاندی یو شعر چې زمونږ د مکتبونو په نصاب تعلیمی کې هم شامل وو ، چې تعلیمی ، انتباهی ، تربیوی ، او اخلاقی بڼه لري ،او تر اوسه د وطن د مینانو ورد زبان دی ، مرحوم سید حسن(حسن) زده کړه ! په نغمــه لـــــــــکه بلبل، غږیدل زده کـړه پټه خـــوله ویـــــنا د ګـل، له بلبل زده کړه رخت په سر کړه ، له غنچی نه رابهر شه په هوا لـــکه وږمـــــــــه، چلـی
اړیکې جوړول
راشه زړه دې زما کور کړه پاکول یې زما کار دی د زړه درد دې را بربنډ کړه جوړول یې زما کار دی چې دې ورکه کړله لاره استغفار، توبې ته راشه لحظه وره کې راته تم شه لار موندل یې زما کار دی د اخلاص اوښکې دې توی کړه چې دیدار مې در نصیب شي د اخلاص اوښکې درنې دي قبلول یې زما کار دی . که دې لارې شولې بندې یوځل بیا هم رجوع وکړه درته خلاصې به شي لارې، لارښودل یې زما کار دی ما نه وکړه خپله غوښته هغه دم یې درکومه اوس یې غواړه هرڅه غواړې درکول یې زما کار دی له مرګ مخکې ځا
تنګ جهان
تنګ جهان چې په عمر دې شراب څکلي نه وي قضاوت یې کړې د خوند و رنګ په څه میخانې ور خو د ټولو پر مخ خلاص وي توغوي پرې له ممبر خد نګ په څه چې نېشه د بنګ سلا، مۍ ناروا وي فرق نېشه کې د شرابو، بنګ په څه نه له خپل حاله خبر، نه د بل اورې په ټول عمر یې مبهوت و منګ په څه د پردو وفادارۍ کې دې شک نشته د خپل ولس سره کوي نیرنګ په څه له ملا او پیر دې څه په ژوند حاصل کړل له پوهنې نه د وخت کړې څنګ په څه په جرګو سره چې ستونزې هوارېږي ضرورت دی په وطن کې جنګ
اغزن رباطونه!
سید عبید الله نادر اغزن رباطونه څه اوږده، اوږده،مــزلــــونه دي او زه یم چې په هر لوري ، جنګونه دي ، او زه یم په قـــامت زمــــا د عمر، ســـــــر تر پایه د هجـــــــران هــم ګړنګونه دي، او زه یم لاروی د سخــــــتولارو یـــم، دي دَور کې څه اغـــــــزنې رباطـــــونه دي ، او زه یم د غمــــونو دریابــــــونو کې، لاهــــــو یم د دردونـــــو تــــــوفــــانونه دي، او زه یم چې غلــط کړم، خپل غمـــونه میکدې کې د ســـاقی په لاس جــامونه دي، او زه یم نور
ای خالقه
یا خالقه دعالم پرور دګاره پوهه علم اقرآء خو حق دانسان ده ته رحمن یې رب العالمین ! ته رانه لیرې کړې دا ډیرې بدرنګې بد مرغۍ بې ځایه بې حسابه یا خالقه یا عظیمه ته احد او یکتا یې هم صمد یې هم مهربان یې موږ ډیر ګناه کار بندګان یو بېشماره دلته استکبار استعمار ر اغلی دپوهې ضد لوی ښکرور ښامار راغلی کړی پلمې بې منطقه له ناچاره تورې تیارې دی ! خپرې په کلیو او بانډو لویو او غټو ښارو نو سیمې غرونو انزوا کې راګیر په ډاګه پاتې له ټول جهانه یا خالقه ته
تياره ذهنيتونه !
کال ۱۳۷۹پیښاور تیاره ذهنیتونه دلــــــــته بیدو کــــــې ، څوک بیدار نه پریږدی دلتـــه د ځان نه ، څوک هوښــــــیار نه پریږدي چي د پردي شاته ، دښمـــــــــــــــن کړي رسوا احســــــاس خــــــاوند ، او خبر دار نه پریږدي دلـــــــــــــــته دي لوبی ،مـــــــعرفت په ناموس دعلــــــــــــم و فن دلـــــــــــــته آثار نه پریږدي چي ترې نه ویره کړي ، په خـــــــوب کې غلیم د خپل دښـــــــمن د سترګو خــــــار نه پریږدي ذهنـــــــــــــــــــــــــــــیتونه دي ، ت
د اسرارو فهم !
دلتــــــــــــــه نغښتي ، په هر پاڼی حـــــــــکمتونه صـــــــــــــاحبــــد ل ته یي، پرانیســـــتی،دفترونه چي د زړه په ســــــــــــتر ګو، ګــوري دي ګلشن ته د عبــــــــــــــــــــــــرت په غـــــوږو، آوري آوازونه دلتـــــــــه هیڅ شئ، بــــی حکمــــته، پیــدا نه دی غواړي فهــــــــم د اســـرار ، عــــــــالی فــــــکرونه عبرت بین، له خـــــارو خــــسه ټــــــــــــکي اخلی غافــــــــــــــــلان په تغــــــــافل ږدي ، قــــــدمونه که عبرت سترګی ، څــوک خلاصی
زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!
د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل
