مقالې
په ټولنه کې د ناوړو دودونو د رواجولو ستونزې
ناوړه دودونه هغه ناسم او بېځایه رواجونه دي، چې د ټولنې د پرمختګ لامل نه بلکې؛ د شاته پاتې کېدو او د اقتصاد د کموالي سبب ګرځي. دا ډول رواجونه د خلکو پر اقتصادي، ټولنیز او فکري ژوند منفي اغېزې کوي او د پرمختګ مخه نیسي. دغه دودونه اکثره د بېځایه رقابتونو، حسدونو او ټولنیزو سیالیو له امله رامنځته کېږي، چې ورو ورو د خلکو ترمنځ بېاتفاقي او ستونزې زیاتوي. په زیاترو سیمو کې لا هم داسې ناوړه دودونه شته، چې خلک یې د تربګنۍ یا ټولنیز فشار له امله عملي کوي. که د اسلام له نظره ورته وګورو، نو ډې
مطالعه او لوست باید د خپل ورځني ژوند عادت وګرځوو!
مطالعه او د کتابونو لوستل د پرمختګ، پوهې او بریا مهم بنسټونه ګڼل کېږي. هغه ملتونه، چې د علم، ټکنالوژۍ او پرمختګ په ډګر کې بریالي شوي، د مطالعې فرهنګ ته یې ځانګړې پاملرنه کړې ده. کتاب لوستل انسان ته فکر، پوهه او د نړۍ له پرمختګونو سره د سیالۍ توان ورکوي. په نړۍ کې ډېر پرمختللي هېوادونه داسې دي، چې خلک یې له کوچنیوالي د مطالعې له ارزښت سره بلد وي او د کتاب لوستل د ژوند یوه مهمه برخه ګڼي. همدا لامل دی، چې هغوی د علم او پوهې له لارې ستر پرمختګونه کړي دي. خو په افغانستان کې د مطالعې فرهنګ یو څ
نورمها و ارزشهای اجتماعی
این مقاله نخستینبار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانههای اجتماعی و شماری از مطبوعات چاپی داخل کشور منتشر گردیده بود. اکنون، با گذشت چندین سال و با توجه به تداوم بحرانهای سیاسی، اجتماعی و ارزشی در جامعۀ ما، نگارنده لازم دانست تا متن آن را با اندکی تصحیح، ویرایش و تکمیل، بار دیگر در اختیار خوانندگان قرار دهد. باور بر این است که مباحث مطرحشده در این نوشته، نهتنها اهمیت و تازگی خویش را از دست نداده، بلکه در شرایط کنونی کشور، بیش از گذشته قابل تأمل و بحث میباشد. جامعۀ انسانی در ه
هغوي او مونږ!
ټوله نړۍ خپل قيمتي عمر نه ضايع کوي ٠ او ټول عمر په تحقيق ګرويږنو او څيړنو کښي تيروي ٠ تر څو په ډيرو مسا ٸلو کې پوهاوى پيدا کړي ،نو دوي ستوري او کهکشانونه پلټي او د فضا ډيرو نا آشنا ځايونو ته ځي ،چې تر اوسه بشر نه وو تللي ٠هلته علمى څيړنې کوي او د يو نوى ژوند د امکان پيدا کولو له پاره چې انسانان په راتلونکو کښي په ستورو کښي ژوند وکړي ٠ نو د ژوند امکانات په ستورو کښي پلټي چې آيا په ستورو کښي د ژوند امکان شته او که نه ، مصنوعى بيړۍ د پراخه فضا غيږي ته ليږي ٠ او د ځمکي څخه يې څاري ليږ
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت سوم در ادامه گذشته - نظام اقتصادی آمریکا نظام اقتصادى آمريکا، نظام اقتصادى کاپيتاليستى مى باشد و هنگامیکه این نظام با لشکر کشی، اشغالگری و چپاول منابع دیگران، آغاز کند، به نام آمپریالیزم، از آن یاد می کنند، در نظام کاپيتاليستى فرد در اندوختن سرمايه، آزادى کامل و بى قيد و شرط دارد، اينکه سرمايه را از کجا و با کدام وسائل بدست مى آرد و با
مور، بې بدیله مخلوق دی
د دې بې تنابه خاورین کلي په ګوټ ګوټ کې، یوازې د مۍ د میاشتې لسمه د مور د نړېوالې ورځې په نوم نمانځل کېږي. ولی موږ په دې باور یو چې له الله (ج) او رسول الله (ص) وروسته، ترټولو سپېڅلی، منلی او نازولی مخلوق مور ده او هره ورځ، د هغې ورځ ده. ځکه مور د مینې، عاطفي او ولولې دوهم نوم دی. زموږ دنیاګۍ ډیره وړه ده او په هغې کې داسې ژبه نه شته چې د مور مینه په رښتیني ډول ونمانځي او ستاینه یې وکړي. د مور یادونه تل تازه او خاطرې یې له ټولو خاطرو خوږې او تلپاتې وي. مور د کړاوونو په تورې ترږمۍ کې د رڼا څ
د غويي ۱۹ مه؛ د لوګري ولس د تاریخي پاڅون ویاړلې ورځ!
د افغانستان تاريخ د اتلولیو، قربانیو او د آزادۍ د مبارزو له زرینو کرښو ډک دی. د دې خاورې مېړنیو ولسونو د تاريخ په بېلابېلو پړاوونو کې د ظلم، استبداد او يرغل پر وړاندې نه ستړې کېدونکې مبارزې کړې دي او د خپل دين، وطن او ملي ارزښتونو د ساتنې لپاره يې سترې قربانۍ ورکړې دي. همدغه قربانۍ دي، چې نننی نسل پرې وياړي او د خپل تاريخ روښانه فصلونه پرې يادوي. د افغانستان د معاصر تاريخ له مهمو او نه هېرېدونکو ولسي خوځښتونو څخه يو هم د ۱۳۵۷ لمريز کال د غويي یا ثور مياشتې ۱۹مه نېټه ده؛ هغه ورځ، چې د لوګر
د طالبانو ضعف!
يو نظام چې دومره خود سره او بى باکه وي چې ،د تعليم يافته قشر څخه نيولى تر بى سواده بى تعليمه د يو غير مشهور کوڅې دکان داران او د غره ميشت انسانان دا ټول په يو أواز پر طالبانو نيوکي کوي ،او دا ځکه چې د دوي نظام کښي ډيري ستونزى موجودى دي ، او دا د دوي انتها د بى کفايتى او بى تدبيرى ښايى ،هر څوک که يو اندازه سياست نه پوهيږي ٠ خو په دي پوهيږي چې تعليم د ښځو او نارينه له پاره فرض دى ٠تعليم د راتلونکى پر مختګ له پاره هم ضرورى دى ، پر مختګونه د ښه تعليم په رڼا کښي مينځ ته راځي بله موضوع چې س
مه خپه کېږه!
دلته نور دمعرفت باندې بندیز لګېدلی تعلیم د کورنۍ معضلې په نوم تپل شوی هغه چې غوجل یې اداره کړه نه ده دعالی تحصیلاتو وزیر شوی یوتیوبی کارپوه له بهره ورته کمپاینر شوی. او دوکړې وهی. مه خپه کېږه! ملا خچن د کمیسیون مشر ټاکل شوی هغه چې چا په سلمنه لېټۍ کې هم نه دی حساب کړی دغه کمیسیون څومره ظرفیت او کیفیت لرلی دمعادنو وزارت یې په کم وخت کې چور کړی چا دغه ډول نامشروع نظم او سیستم لیدلی؟ مه خپه کېږه! امنیت مې اورېدلی خو امونیت مې هیڅ قاموس کې نه دی کتلی دنړیوالو چارو اټکلی منیجر په ی
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دوم در ادامه گذشته - تاریخ آمریکای سادیست، با خون و کشتار، گره خورده است سادیسم یک نوع بیماری و اختلال روانی است که فرد بیمار از اذیت، درد، تحقیر، رنج دادن، خشونت و کشتنِ دیگران، احساس لذت می کند و این بيمارى روانی در نزد آمريکائى ها از نخستين روز هاى شکل گيرى اين کشور جنايتکار، هسته گذارى شده است و تحقیقات بر روی قاتلان زنجیرهای که د
شعرونه
زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!
د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل
غزل
د زړه په هـــــــدیــــره کی ارغــوان لــــــرمه زه یو لمر، بل آسمـــــان ټــــول کهکشان لرمه زه آسمان د زړه ته ګوره هسی ستوری پکی ښکاری رڼا ته یی چی ګــــــورې، پتنـــــګان لرمــــــه زه یو ستوری می جانان دی هسی مه وایه تنها یم دا ټوله مځکه زمــــا ده ټول آسمان لرمــــــه زه خالد به شم مه وایه څوک نه اخلی زمـــــا نوم اخر به نړیــــوال شم، لوی ارمـــــان لرمـــــه زه سمیع الله خالد سهاک مونتری، کالیفورنیا د می ۵، ۲۰۱۲ کال ۵ د می ۲۰۱۲
د آرمانونو سولي ته !
راشـه راشــــــه چې بهار په تا ښـایـــسته شي د ګــــلونو نو بـهار په تا ښــــــــایسته شــــــي نرګسـان دي په باغچو کښي ځوړند ســــرونه راشــــــه نن چې ننګرهار په تا ښـــایسته شي مودې وشوي چې د زړه ښار مو دی، بد رنګه راشه راشه چې دا ښــــار په تا ښـــایسته شي نغمه خوان بلبلې،په کوم ورشو کښی ګرځي؟ دلته راشـــه چې ګلزار په تا ښـــایـــسته شـي د انتظار ســترګي مو تت شوي ســتا په لاره راشــه راشــه چې دا لار په تا ښـــایسته
غزل
خوندکړی کړي باآهنګه زندګي زما خوښيږي ړنګه بنګه زندګي چي مات مات پکې بنګړي وي اوبنګړي شه قربان له هغه شرنګه زندګي غرنۍ پېغله ساتي لاچي لونګ وايه ستاخوښه لونګه زندګي وهرچاته بس کوه دغه دعا خداي دې مه کانده بدرنګه زندګي نيم سړی وي سي له لاسه چاورکړې دمورکۍ مورکۍ له څنګه زندګي حيف چي عمر تراويا کلونو واوړي ګويالويږي له ګړنګه زندګي وپنځوسوته قريب يې عمري له تاولاړه شوخه شنکه زندګي
واک
زه خپلواک نه وم ځکه په خپل واک نه وم سره له دې چې خپل دریځ کې کاواک نه وم لاړم کډوال شومه دپېښور کوڅو کې سرګردان شومه تنظیمی کوټوال اولدار شومه دای اس ای سر ه همګام شومه دساګ او دالو سره آشنا شومه دچل اوچم دوه مخی سوبه دار شومه زه خپلواک نه وم داسلام په نوم می توبره خلاصه کړه ددې دکان دروازه مې ځان ته کړه په سیاست کې هې هره جاسوسی تر لاسه کړه ژباړن او با دسیپلینه ترجمان سیاستمدار شومه لاړم داستخباراتو ټېکه دار شومه زه خپلواک نه وم
ستا انځور
ستا انځور مې انځورونو کې ډېر خوښ شو خوښ لا څه چې سم د زړه په سرمې خښ شو دا انځور چې یو شاهکار د طبیعت دی څونه ښه چې ستا لخوا ما ته بخښښ شو د ۲۰۲۶ کال د مارچ ۲۴ مه سرلوڅ مرادزی
اختر به راشی کنه
دلته د رئیس الوزرا هوس او نازونه دی بیا دې بل کوټوال هاها او اوازونه دی هلته دفقیرالفقراء دډوډۍ غمونه دی دلته د ویاند لوړ او ژور پیغامونه دی هلته دخوار ځواکی اړین ګواښونه دی دلته دالرې دی بشپړ کره معدنونه دی استانبول کې دښایسته ودانۍ ګامونه دی هلته دتعلیم تړلو بند وبست فرمانونه دی دلته دپردیو پروژو غم خوړلو پورونه دی هلته دفقر له کچې ټیټ د ژوند چمونه دی دلته اوهلته دواړه سره انډیوال نه دی هلته دکړۍ اوحلقې ګذارش او غږونه دی اختر! به راشی کنه سمه
د مينې سرود!
سید عبید الله نادر د مینې سرود! نا پـوهۍ کښي به نابود شو په پوهنې کښي به بود شو که په یو فکر او نظر شو نو به یو تن او وجـود شـو په علمی پــوهی څـــیړنې به خبر له هست و بود شو که پوهنې ته مــو لار وي نو قابل به د ســــجود شو د معــرفـــــت له برکــــته بیا قـبول به د معـــبود شو جهالت کښی به ټـول واړه لکه شـــمر او نمرود شو که دعلم لار خپل نه کړو نو به لیري له مقصود
په نرمۍ اومحبت
بد په بد سره پرېولل کاردپـوهي نه وي اوبـــه پخـپــل نـــرمۍ سره ډبــره سـوله وي په نرمۍ اومحبت دځنګله ژوی اهل وې دهــــوامــرغه په رام ناست ستا پــروږه وي چي ډب نه وي ادب نه وي تېره داخـبره ډب اووېـــــره هـــر یـو ظــلــم زیـــاتـــه وي نرمي اومحـبت وګـړي ځان ته را بـولـي زشتي اوبدخلقي لړم دی ځان خپله نېسته وي داخبـري ټــوله آزمویل سوي له پخوانه ومنه چي زوراوزشتي دواړه سـړی پمنه وي
د رحمن بابا په پېروي زما يو شعر
د رحمان با با د دي غزل په پیروي اى زما د زړه آرامه راشه راشه سرو قده ګل اندامه راشه راشه چې همه واړه خوبان دي مقتديان دي د همه واړو امامه راشه راشه کال ۱۳۷۷پیښاور غزل ای زمــونږ د زړه درمـــــــــــانه راشه ،راشه ته مــــو تن کې ،روح او ځانه راشـه، راشه په بڼو مــــــــــــــــو جــارو کـړی، درته لاره بی قرار زړونو آرامــــــــــــــه، راشــه راشـه څلور لارو د او هامــــــــــــــو کې شـو پاتی ته په هر چا مـــــــــــــــــهربانه راشـه راشه
