مقالې
زما دوه ادبى ليکنې !
د زړه سوی نمجنو سترګو ، سوز او ګداز په هکله د زړه سوی او سوز او ګداز په هکله ډیرو شا عرانو د معنی نه ډکی رنګیني مصری او شعرونه وئیلي ، او په ادبی نثرونوکې هم،د اوښکو ډکو سترګو ستاینه ډیره شوي ،د اوښکو ډکو سترګو درلودل ، یعني خپل عا جزۍ درک کول ، دا هغه کار دی ، چې دا لوی نعمت دیرو لږو او د ګوتو په شمیر انسانانو ته خدای تعالی ورپه برخه کړی ،د دغو رنګینو ځینو بیتونو یادونه په فارسی او پښتو ادب کې دلته کوو ، د دي بیت شاعر اګر که راته معلوم نه دی خو په واقعیت سره یو ډیرښه د معنی نه ډک
پلان درلودل یا پلان جوړول
په ژوند کې د موخو او اهدافو د رسیدو لپاره په ځانګړي وخت او له مشخصو سرچینو څخه ګټې اخیستنې،چارو ته لوری ورکول، په وړو وړو قدمونو دلویو پروژو ویشل، د لومړیتوبونو ځانګړي کول، د چارو له پیل مخکې فکر کول د کاغذ پرمخ د چارو د ترسره کیدو د طریقې لیکلو ته پلان ویل کېږي. ښه پلان کول تاسو ته جوته کوي چې له کوم ځای څخه پیل وکړئ او کومه لاره او طریقه خپله کړئ، څو په کم وخت، کم لګښت او د کم انساني ځواک په وسیله خپلو لویو موخو ته ورسیږئ. د چارو پلان کول تاسو ته لوری درکوي، لارښوونه کوي، د چارو په ترسر
د چین او امریکا د اړیکو نوی پړاو او پر نړۍ یې مستقیمې اغیزې
د نړۍ د دوو سترو قدرتونو، یعنې چین او امریکا ترمنځ اړیکې له تېرو څو کلونو راهیسې د سختو سیالیو، اقتصادي فشارونو، او سیاسي بې باورۍ له پړاو څخه تېرېږي. د سوداګریزې جګړې له پیل وروسته د دواړو هېوادونو اړیکې یوازې د اقتصاد تر بریده محدودې پاتې نه شوې، بلکې د ټکنالوژۍ، پوځي نفوذ، نړیوال سیاست، او حتی د نړیوال نظم د راتلونکې په اړه یې هم رقابت تر ترینګلي حالت رسیدلی و نو په همدې اساس چین ته د امریکا د ولسمشر سفر یوازې یو عادي دیپلوماتیک سفر نه ګڼل کیږي، بلکې د نړۍ د دوو سترو اقتصادي او پوځي قدرتون
دزندانو نو پخوانی مشر غټ او ستر زندان (پل چرخی)
ځمکه هغه سوزی چې اور ورباندې بلیږی ! راځی دا کیسه سمه ولولۍ دسپین سرې بوډۍ ښځې( ښځې او دهغو اسلامی حقوق) کیسه میرمن پتمنه امین پتمنه ناخوداګاه ، بې خبره یوه عادی افغانه دکمونېزم دجنایت ، امین قصاب او ظالم ګرمه مړۍ شوه. هغې دې جنایت کاره مزدوره دوره کې ډیر ظالمانه غیر انسانی کړاونه ولیدل. خرابې شپې او ورځې ، شېبې او ګړۍ یې په ناوړه وخت کې وزغملې .پتمنه امین له خپلو بچو سره دلته بندی وه همدې مشر زندان کې وه هو !دړانده بې کفایته حکومت په امر زندانی وه شپږ کاله ډیر ه موده ده چې هغ
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت چهارم در ادامه گذشته - فرویدیزم آمریکایی مکتب تحليل روانی جنسى زيگموند فرويد يهودى به اين نظر است، انسان در اصل، غرق در ذات خود است، اما هر گفتار، کردار و حرکت که انجام مى دهد فقط به اساس اشباع غريزه جنسى انجام مى دهد، همچنانکه زيگموند فرويد چونکه خودش دريک جامعه وحشی تولد شده و رشد نموده بود، همه جوامع بشری را جوامع وحشى دانسته و به ا
د تحمیلي جمهوریت تقلبی دموکراسي د شعارونو تر سیوري لاندې د ولسواکۍ ناکامه تجربه
سریزه دموکراسي د معاصرې نړۍ له مهمو سیاسي ارزښتونو څخه ګڼل کېږي؛ هغه نظام چې بنسټ یې د خلکو پر ارادې، سیاسي مشارکت، عدالت، قانونواکۍ او د بیان پر آزادۍ ولاړ وي. خو په ډېرو وروسته پاتې او بحرانځپلو هېوادونو کې د دموکراسۍ نوم تر ډېره د یوې سیاسي وسیلې په توګه کارول شوی، نه د ولسواکۍ د رښتیني ارزښت په توګه. زموږ هېواد هم د همدې ترخو تجربو شاهد پاتې شوی دی؛ داسې چې په دولت او سیاسي ـ ټولنیزو سازمانونو کې د دموکراسۍ تر نامه لاندې د غیر دموکراتو اشخاصو او ډلو له خوا د هغې ناسم، تحریف شوی
په ټولنه کې د ناوړو دودونو د رواجولو ستونزې
ناوړه دودونه هغه ناسم او بېځایه رواجونه دي، چې د ټولنې د پرمختګ لامل نه بلکې؛ د شاته پاتې کېدو او د اقتصاد د کموالي سبب ګرځي. دا ډول رواجونه د خلکو پر اقتصادي، ټولنیز او فکري ژوند منفي اغېزې کوي او د پرمختګ مخه نیسي. دغه دودونه اکثره د بېځایه رقابتونو، حسدونو او ټولنیزو سیالیو له امله رامنځته کېږي، چې ورو ورو د خلکو ترمنځ بېاتفاقي او ستونزې زیاتوي. په زیاترو سیمو کې لا هم داسې ناوړه دودونه شته، چې خلک یې د تربګنۍ یا ټولنیز فشار له امله عملي کوي. که د اسلام له نظره ورته وګورو، نو ډې
مطالعه او لوست باید د خپل ورځني ژوند عادت وګرځوو!
مطالعه او د کتابونو لوستل د پرمختګ، پوهې او بریا مهم بنسټونه ګڼل کېږي. هغه ملتونه، چې د علم، ټکنالوژۍ او پرمختګ په ډګر کې بریالي شوي، د مطالعې فرهنګ ته یې ځانګړې پاملرنه کړې ده. کتاب لوستل انسان ته فکر، پوهه او د نړۍ له پرمختګونو سره د سیالۍ توان ورکوي. په نړۍ کې ډېر پرمختللي هېوادونه داسې دي، چې خلک یې له کوچنیوالي د مطالعې له ارزښت سره بلد وي او د کتاب لوستل د ژوند یوه مهمه برخه ګڼي. همدا لامل دی، چې هغوی د علم او پوهې له لارې ستر پرمختګونه کړي دي. خو په افغانستان کې د مطالعې فرهنګ یو څ
نورمها و ارزشهای اجتماعی
این مقاله نخستینبار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانههای اجتماعی و شماری از مطبوعات چاپی داخل کشور منتشر گردیده بود. اکنون، با گذشت چندین سال و با توجه به تداوم بحرانهای سیاسی، اجتماعی و ارزشی در جامعۀ ما، نگارنده لازم دانست تا متن آن را با اندکی تصحیح، ویرایش و تکمیل، بار دیگر در اختیار خوانندگان قرار دهد. باور بر این است که مباحث مطرحشده در این نوشته، نهتنها اهمیت و تازگی خویش را از دست نداده، بلکه در شرایط کنونی کشور، بیش از گذشته قابل تأمل و بحث میباشد. جامعۀ انسانی در ه
هغوي او مونږ!
ټوله نړۍ خپل قيمتي عمر نه ضايع کوي ٠ او ټول عمر په تحقيق ګرويږنو او څيړنو کښي تيروي ٠ تر څو په ډيرو مسا ٸلو کې پوهاوى پيدا کړي ،نو دوي ستوري او کهکشانونه پلټي او د فضا ډيرو نا آشنا ځايونو ته ځي ،چې تر اوسه بشر نه وو تللي ٠هلته علمى څيړنې کوي او د يو نوى ژوند د امکان پيدا کولو له پاره چې انسانان په راتلونکو کښي په ستورو کښي ژوند وکړي ٠ نو د ژوند امکانات په ستورو کښي پلټي چې آيا په ستورو کښي د ژوند امکان شته او که نه ، مصنوعى بيړۍ د پراخه فضا غيږي ته ليږي ٠ او د ځمکي څخه يې څاري ليږ
شعرونه
د اسرارو فهم !
دلتــــــــــــــه نغښتي ، په هر پاڼی حـــــــــکمتونه صـــــــــــــاحبــــد ل ته یي، پرانیســـــتی،دفترونه چي د زړه په ســــــــــــتر ګو، ګــوري دي ګلشن ته د عبــــــــــــــــــــــــرت په غـــــوږو، آوري آوازونه دلتـــــــــه هیڅ شئ، بــــی حکمــــته، پیــدا نه دی غواړي فهــــــــم د اســـرار ، عــــــــالی فــــــکرونه عبرت بین، له خـــــارو خــــسه ټــــــــــــکي اخلی غافــــــــــــــــلان په تغــــــــافل ږدي ، قــــــدمونه که عبرت سترګی ، څــوک خلاصی
زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!
د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل
غزل
د زړه په هـــــــدیــــره کی ارغــوان لــــــرمه زه یو لمر، بل آسمـــــان ټــــول کهکشان لرمه زه آسمان د زړه ته ګوره هسی ستوری پکی ښکاری رڼا ته یی چی ګــــــورې، پتنـــــګان لرمــــــه زه یو ستوری می جانان دی هسی مه وایه تنها یم دا ټوله مځکه زمــــا ده ټول آسمان لرمــــــه زه خالد به شم مه وایه څوک نه اخلی زمـــــا نوم اخر به نړیــــوال شم، لوی ارمـــــان لرمـــــه زه سمیع الله خالد سهاک مونتری، کالیفورنیا د می ۵، ۲۰۱۲ کال ۵ د می ۲۰۱۲
د آرمانونو سولي ته !
راشـه راشــــــه چې بهار په تا ښـایـــسته شي د ګــــلونو نو بـهار په تا ښــــــــایسته شــــــي نرګسـان دي په باغچو کښي ځوړند ســــرونه راشــــــه نن چې ننګرهار په تا ښـــایسته شي مودې وشوي چې د زړه ښار مو دی، بد رنګه راشه راشه چې دا ښــــار په تا ښـــایسته شي نغمه خوان بلبلې،په کوم ورشو کښی ګرځي؟ دلته راشـــه چې ګلزار په تا ښـــایـــسته شـي د انتظار ســترګي مو تت شوي ســتا په لاره راشــه راشــه چې دا لار په تا ښـــایسته
غزل
خوندکړی کړي باآهنګه زندګي زما خوښيږي ړنګه بنګه زندګي چي مات مات پکې بنګړي وي اوبنګړي شه قربان له هغه شرنګه زندګي غرنۍ پېغله ساتي لاچي لونګ وايه ستاخوښه لونګه زندګي وهرچاته بس کوه دغه دعا خداي دې مه کانده بدرنګه زندګي نيم سړی وي سي له لاسه چاورکړې دمورکۍ مورکۍ له څنګه زندګي حيف چي عمر تراويا کلونو واوړي ګويالويږي له ګړنګه زندګي وپنځوسوته قريب يې عمري له تاولاړه شوخه شنکه زندګي
واک
زه خپلواک نه وم ځکه په خپل واک نه وم سره له دې چې خپل دریځ کې کاواک نه وم لاړم کډوال شومه دپېښور کوڅو کې سرګردان شومه تنظیمی کوټوال اولدار شومه دای اس ای سر ه همګام شومه دساګ او دالو سره آشنا شومه دچل اوچم دوه مخی سوبه دار شومه زه خپلواک نه وم داسلام په نوم می توبره خلاصه کړه ددې دکان دروازه مې ځان ته کړه په سیاست کې هې هره جاسوسی تر لاسه کړه ژباړن او با دسیپلینه ترجمان سیاستمدار شومه لاړم داستخباراتو ټېکه دار شومه زه خپلواک نه وم
ستا انځور
ستا انځور مې انځورونو کې ډېر خوښ شو خوښ لا څه چې سم د زړه په سرمې خښ شو دا انځور چې یو شاهکار د طبیعت دی څونه ښه چې ستا لخوا ما ته بخښښ شو د ۲۰۲۶ کال د مارچ ۲۴ مه سرلوڅ مرادزی
اختر به راشی کنه
دلته د رئیس الوزرا هوس او نازونه دی بیا دې بل کوټوال هاها او اوازونه دی هلته دفقیرالفقراء دډوډۍ غمونه دی دلته د ویاند لوړ او ژور پیغامونه دی هلته دخوار ځواکی اړین ګواښونه دی دلته دالرې دی بشپړ کره معدنونه دی استانبول کې دښایسته ودانۍ ګامونه دی هلته دتعلیم تړلو بند وبست فرمانونه دی دلته دپردیو پروژو غم خوړلو پورونه دی هلته دفقر له کچې ټیټ د ژوند چمونه دی دلته اوهلته دواړه سره انډیوال نه دی هلته دکړۍ اوحلقې ګذارش او غږونه دی اختر! به راشی کنه سمه
د مينې سرود!
سید عبید الله نادر د مینې سرود! نا پـوهۍ کښي به نابود شو په پوهنې کښي به بود شو که په یو فکر او نظر شو نو به یو تن او وجـود شـو په علمی پــوهی څـــیړنې به خبر له هست و بود شو که پوهنې ته مــو لار وي نو قابل به د ســــجود شو د معــرفـــــت له برکــــته بیا قـبول به د معـــبود شو جهالت کښی به ټـول واړه لکه شـــمر او نمرود شو که دعلم لار خپل نه کړو نو به لیري له مقصود
په نرمۍ اومحبت
بد په بد سره پرېولل کاردپـوهي نه وي اوبـــه پخـپــل نـــرمۍ سره ډبــره سـوله وي په نرمۍ اومحبت دځنګله ژوی اهل وې دهــــوامــرغه په رام ناست ستا پــروږه وي چي ډب نه وي ادب نه وي تېره داخـبره ډب اووېـــــره هـــر یـو ظــلــم زیـــاتـــه وي نرمي اومحـبت وګـړي ځان ته را بـولـي زشتي اوبدخلقي لړم دی ځان خپله نېسته وي داخبـري ټــوله آزمویل سوي له پخوانه ومنه چي زوراوزشتي دواړه سـړی پمنه وي
