مقالې
نقشآفرینی چتر بزرگ ملی افغانستان در مسائل کشور
چتر بزرگ ملی افغانستان که به حیث مجموعهٔ از ائتلافهای نیرومند سیاسی، شوراهای متعدد مردمی و نهضتهای موثر تفاهمی و اجتماعی بهعنوان یک جریان نیرومند سیاسی، اجتماعی و مدنی فعالیت میکند، میتواند و باید در مسایل ملی نقش فعال و مؤثری ایفا نماید. برای اینکه چتر بزرگ ملی افغانستان در مسائل ملی جایگاه خود را تثبیت نموده و تأثیرگذار باشد، باید اهداف مشخص و روشنی که دارد، برای مردم برساند. چتر بزرگ ملی افغانستان، بهعنوان یک ائتلاف سیاسی جدید، برای اینکه بهعنوان یک فاکتور مؤثر و یک طرف قابلاعت
قومي او ژبني ناندرې د وطن سره د دښمنۍ معیار
په هیواد کې د وروستیو دوو بهرنیو پوځي تیریو سره سم قومي او ژبني ناندرو هم زور واخیست، لا تراوسه هم د هیواد په سیاسي او «فرهنګي» فضا کې یې ناوړه انګازې خپرې پاتې دي. پدې لړ کې یو شمیرعالم نما هیوادوال د خپلو نیمګړو پوهو په بنسټ، په ټولنه کې د ځان طرحه کولو په منظور مخکې مخکې کیږي او دغه سور اور ته پکی وهي، ګنې د اور په رڼا کې به په ټولنه کې مطرح فرد وي، اما پدې نه پوهیږي چې همدا دوزخي اور به یې مخ توره تبۍ کړي. اما یو شمیر بیا اګاهانه د خپلو ذهني رنځونو له کبله دا شیطاني لوبې ته ډهل وهي. لدې س
پروفیسور ودیر ساپی ژوند لیک او آثار
پروفیسور ودیر ساپی ژوند لیک او آثار انجنیر شیر ساپی ۰۲/۰۳/۲۰۲۵ پوهاند ډاکټر ودیرصافی/ ساپی د غلام حسن ساپی زوی، د لغمان مرکز د عمرزیـو کلي د ساپیو د کورنۍ یو ګران او ښکلی مهربان او ځلانده څیره ؤ. د افغانستان په علمي کورنۍ کې د ځانگړی دریځ څښتن او لوړ پوړی حقوقپوه ؤ. غلام حسن صافی/ساپی (۱۹۰۲-۱۹۸۴) یو مشهور افغان سیاستوال او ډیپلومات ؤ. هغه په ۱۹۴۷ کال کې د افغانستان د سیاسي غورځنګ ویښ زلمیان (ویښ ځوانان) بنسټ ایښودونکی غړی ؤ. ژوند لیک ودیر ساپی، د ۱۳۲۷ لمریز کال د ج
د فارسی د ځينو رنګینو بیتو ژباړه پښتو ته!
د ځینو فارسی ښکلو بیتونو په عین مطلب او امانت داری سره په پښتو ژباړه څرنګه چې ځیني فارسی ښکلي او ما نا داره شعرونه او نثرونه، په ډیرو ادب دوستانو باندی مثبتی اغیزی کوي ، او د ادب مینه وال دې ته اړ کوي ، چې په اصطلاح یاره که داسي بیت او په شکلي اندازکې په پښتو هم وي دا به ډیره ښه وي ،نو بیا داسي خلک دې ته اړ کیږي ، چې یو څه نا څه خپله طبع آزمایي د فارسی شعر په ژباړه کې په پښتو وکړي ،دا هم یو فن ګرځیدلی ، خو باید زیار وایستل شي چې آ د فارسی قوت هم په کې وساتل شي ، قدرمن مرحوم جنرال سید حسن
جنگ در افغانستان راهحل مشکلات نیست
مدخل: تلویزیون افغانستان انترنشنال اطلاع داده است که «انتقاد عطا محمد نور، والی پیشین بلخ، از حامیان ادامه جنگ با طالبان، واکنش وزیر خارجه سابق افغانستان را برانگیخت. رنگین دادفر سپنتا روز چهارشنبه نوشت باید به کسانی که برای تحقق اهداف شان میجنگند، احترام گذاشت.» به طور مختصر می خواهم در مورد بیان محترم رنگین دادفر سپنتا ذیلاً اظهار نظر نمایم: بدون شک کشور ما در حال حاضر در شرایط بغرنج و مشکل قرار دارد. برای مبارزین وطندوست، صلحطلب و ترقی پسند افغانستان این یک موضوع عمده و اساس
دموکراسي د ګډ کار کولو هنر دی
سریزه: دموکراتان باید پخپله د دموکراسۍ د بنستیزه کېدو، پراختیا او تکامل له پاره په عملي او جدي توګه لاس په کارشي. ما په ۲۰۱۶م کال کې په خپله مقاله کې چې اوس هم زما د فیسبوک پر پاڼه شته، ولیکل چې دموکراتانو ته نه ښايي چې د قومپالونکوغیر دموکراتو، د شر او فساد د عاملینو او جګړه مارو افرادو او ګروپونو څخه د دموکراسۍ د نه پلي کولو په خاطر په نالښتونو او ګیلو وخت تیر کړي او یا په انفرادي او شخصي قهرمانیو باندی ویاړ او اکتفأ وکړي. دموکراسي د ګډ کار کولوهنر دی او په دموکراتیکو اصولو سیاسي او ټو
پټه افسانه
نړۍ ، ملګری ملتونه ، نړیوال بانک، نړیوال نور سازمانونه، اروپایی ټولنه او ګڼ شمېر غټ او واړه هېوادونه موږ ته له کوم لید لوری ، انصاف. سوچ او انسانی ابتکاره ګوری؟موږ باید داومنو چې طالبان دافغانستان په کړکېچ کې یو واقعیت دی طالبان ټول ګنګس، لیونی اویا دقدرت تږی نه دی طالبانو کې عالم ، دصبر اوتحمل دسولې. او ورولی کسان شته چې په حکومتی ملی اواسلامی روحیه ولاړ سیستم باندې باور لری. خو داډله اصلا قدرت نه لری او څوک یې خبرې ته غوږ نه نیسی بله یوداسې توره فضا پر افغانستان غوړیدلې چې پوهې ته اصلا هیڅو
هَمدا، باور دی
یوه پتمنه او ښاستوکې پیغله په کوم څڼه ور او ګلالي ځوان باندې زړه بایلي، خو پلار او ورونه یې د خپلې خوښې ځوان ته په نکاح نه ورکوي. دا بېچاره ګۍ درې پنجشنبې، هرمازیګر لوڅې پښې یو مشهور زیارت ته ځي او د منجاور لپاره په پلو پورې تړلې نذرانه د هغه په کچکول کې اچوي. ورپسې د دغه نازولي بابا د قبر په څنګ کې د کِیکر او غَز د ونو او ګرد چاپېره کټارو پورې د خپل ټیکري څو تارونه غوټه کوي، ګوندې د دلبر او دلبرۍ مراد یې پوره شي؛ همدا باور دی. د یوې مېرمنې د واده لس کاله پوره کیږي ولی د طبیعي جوړښت له مخ
یوه د حسرتونو ډکه جمله
زما د فیسبوک یو ملګري چې ډیر پخواه یې راته لیکلي وو چې زما نشر شوی مطالب په فیسبوک کې ورته ډیر په زړه پوري دي ،اوډیر خوند تری اخلی، ده لیکلي وو، چې د شرایطو له وجهی نشم کولای چې د خوښی علامت لایک او په اصطلاح کمنټ ورباندی ولیکم ،چې دلته شرایط انسانی نه دي او لیکلي وو، چې مطالب دي تعلیمی ، تربیوی ، اخلاقی، تصوفی ، فلسفی، اصلاحی آو علم او معرفت ته په هڅونې کې دي. ما د ۲۰۱۸ کال د نوي کال یوه خاطره چې د فیسبوک ادارې رالیږلي وه،او په ۲۴ د مارچ د کلیفرنیا په فریمانت کې چې د وتلي او نامتو شاعر ع
د پاکستان حیثیت و دنیا ته !
د مولانا شیراني د وینا وو څخه چې بار بار په فیسبوکونو کې هم خپاره شوي ، د پاکستان حیثیت و دنیا ته: پاکستان و دنیا ته د ترهګرۍ ځاله ثابته شوي د دي د یو لوی عالم او سیاست مدار له خولي چې په میډیا کې به ډیرو اوریدلي وي ،د مولانا محمد شیرانی وینا ده چې وایي : ( دنیا و مونږ ته په کوم نظر ګوري ،د دنیا د ملکونو د پاره پاکستان ګویا د دریمی نړۍ د پاره پاکستان یو بین الاقوامی چږک دی د مزدورانو ،لکه بازار کې چې مزدوران په چوک کې په تمه ناست وي، چې که یو څوک پیدا شي او دوی د کار له پاره
شعرونه
بې شعوره قوم
بې شعوره قوم د بې ننګو ښار کې مړ شوې بې ننګ لاړې ننګیالیه هر څه دي له خپله لاسه ګیله نشته له پردیه ـــــــــــــــــــــــــــــــــ دلته بلې سیارې نه موجودات ناشنا کوز شوي خونړۍ او وحشي سترګې خېټې يي لاندې بهېدلي ټول په یو قد و لباس دي جوج ماجوج پشان نتلي یا دېوان، پیریان کوز شوي له کوه قاف راکوچېدلي دلته دي د څه په لټه کوم هدف پسې راغلي د هر څه لري غوښتنه د حال مه کوه پوښتنه ـــــــــــــــــــــــــــــــ دا مالت د
لمر و لویید
لمر و لویید ...................... لمر په لوییدو شو څانګې زیړې شوې خو زه تود نه شوم لا زړه می یخ دی د صبا لمر ته به څنګه ګورم ولی به صبرکوم غیږ کی می ونیسه او تود می که اوس او همدا اوس یی وکړه صبا اوس چا لیدلئ ؟ پای مونتری، کالیفورنیا سمیع الله خالد سهاک فبروری ۱۸، ۲۰۲۵
ګوهریني ټکي
په دي غمـجن ماحـــول کې ګرځم، یو انســان لټوم چې په ریښـــتني وي انســـــان، داسي جانان لــټوم چې ورته وســپړې، د زړه او د ضـــــمیر رازونه د زړه په درد داسـي آشــــــنا، او راز دان لـــــټوم چې معـــنویت په کـــتو وویني ،دردونه زمـــــونږ په رمــــوزاتو باندی پـــــوهه، دانایان لـــــــــــټوم چې یې عالم ته نیت، له بڼې او تندي نه ښــــکاری داسي دردمن داسي غمخوار، په زړه روښـان لتوم چې د انســان له یو خبری ،ټول مضـــمون ولولي له دردمن زړونــــــو با خــــــ
د علم په وزرونو
څوک په قطرې کې، د خلــــقت لـوی دریابونه ویني څــوک په خپل پوهـه، په ذرې کې جــــهانونه ویني څوک دي سپیرو خـاورو ته تل، په تغافل کړي نظر خــــــاوند د عــــــــقل په کې واړه، اندامـــونه ویني ځکه تیر شوي په دي خاورو دي ،مغرور تاجداران چې دعــــبرت خاوند په کې ، ښـــکلي مخونه ویني د عبرت بین نظر له پاره، د عــــبرت نــــــښي دي خـاوند د حــــال د لته په روڼ نظر، حــــالونه ویني په دي چـــمن کې ، د عـــــــبرت او انـتباه خاوندان په هره پاڼه کې اســــــرار، او
دچمن انګړ
سحـرګاه وه ګل چمـن کي په مـوسکاشو دجمن مرغه له دغه هال په غوغا شو ټول مرغانوپه چمن کي دافضا کړه ننداره هـرمـرغه جلا جلا ځان ته په چڼا شو هـرمـرغه پخپله ژبه دسنـدروچـوڼهارکړ داسي ښکارېده تابه ویل ذکرې ربناشو سحرپاڅي په چمن کي داږغونه واروېده دی هـم ذاکـرالله ته د بښي پـه وینا شو پایـله ګـوره، انګړ ګـوره اوهـال وګـوره انسان اومـرغـه هریـو الله ته په ثـناشو
تنوع
ماښام لاړمه ستومانه میکدې ته په تلوار وم د ساقي سره وعدې ته یو پیله کې چې تسکین د چا حاصل شي څه تاوان رسۍ د نوروعقيدې ته چې ارزو دې نږدې ځای کې پوره کېږي ضرورت د تللو څه به وي کعبې ته دمه ځای که دې جلا وي څه پروا کړي د چا خوښه ځي جومات که میخانې ته خپل عمل د هر سړي د لارې مل دی څه اړتیا ده د ملا او پیر فتوې ته د بل چا په باب دې خپل قضاوت پرېږده تر تا زیات ګوري نور هم خپلې فایدې ته تنوع که له ژوند لیرې شي، ژوند څه دی چا يی کله فکر کړی نتېجې ت
زما نیکه څخه!
زما نيکه به ويل تل خوشحاله اوسه او له خلکو سره ښه چلند وکړه په چا مه غوسه کیږه له خلکو مه خپه کیږه ژوند لنډ دی خوند ځینی واخله *** زما نيکه به ويل تل یی له خدایه غواړه هغه، هغه څوک دی چې تاسو ته هر څه درکوي چې تاسو یې غواړئ هر وخت دعا وکړهء له ویښیدو وروسته او له ویده کیدو مخکې ځکه چې معلومه نه ده سبا به ژوندی وي که نه؟ شاید سبا هم نه وي *** زما نيکه به ويل له ګاونډي سره خبرې وکړه له ځان سره چلند وکړه
ازادي
د حریت په قدر کله څوک پوهېږي چې په خوی او په عادت سړی غلام شي ازادۍ ته به هغه قومونه رسي چې په یو ټغر راټول پخپل مرام شي د هغو مېړو مېړانې ته سلام دی سرښندنه کې سرلاری چې د قام شي غلامي که هر څو بده ده دنیا کې بده دا ده چې غلام د بل غلام شی غلامي که د بل واک یا عقیدي وي دواړه یو دي صرف توپیر يي د کلام شي چې د زوړ ملا زاړه کتاب ته ناست وي ویم، د خلکو کاشکې دې غلام ته پام شي چې د پیر روضه کې شپه او ورځې پروت وي یا به سم دم لیونی یا به سرسام شي
تور لاس
فلک بدې توطيې پلې کړې پر ځمکه واک له ځمکې يي په خپل لاسو کې یووړ یو تور لاس له نامعلوم ځایه رااوږد شو برخلیک د ژوند يې دېو پنجو کې یووړ له کوم ځایه یو شریر توپان راوالوت هست و بود يي په یو څو شېبو کې یووړ یو ښامار له زوړ ویجاړ کلې راووت ولس يي یو مخې زهري غاښو کې یووړ پاس له ورېځو نه یو لوی افت راپرېوت کلی، ښار يي د سیلاو څپو کې یووړ ځمکې ژامنه په لړزه، غر په ټالۍ شو زلزلې یو ویده ولس لړزو کې یووړ که پردیو په فریب ولس اواره کړ خپلو هم د خلکو
غزل
هڅې په وریځو کی پرواز می د دنیا هیله وه په کورنو کی می انــــډول د پرمختیــا هیله وه لاس انجـلس هــم اوس په اور کـــــی لامبــي د ګناهونو ډک ښـــارو کی می ګډا هیـــله وه نورپدی لاره کی می یو کس هم ژوندی ونه لید که څــه هم ژوند کی می تر تله د فنا هیله وه نور سلینـــا او مرینــه ته به ژوند لاړ نه شم پدي ښــــاروکی می تر تــله د خنــدا هیله وه هڅی خـــــالد به قیــــــامت ته څه توښــه ولرم چی د دنیـــا نه می یـــوازی د عقبی هیـــله وه د لاس انجلس د سوځ