مقالې
اهمیت جئو پو لیتیک وجئو ستراتیژیک افغانستان
«نیمنانی گر خورد مردِ خدا بذلِ درویشان کند نیمی دگر» حافظ افغانستان معاصر مملو از بحرانهای داخلی وخارجی رقابت های سمتی وزبانی ، منافقت وشیطانت منطقه وخشکه ای است که با پشتسر گذاشتن چند ین دهه ای متواتر جنگ و جدل ، تباهی وویرانیها انهم تحت رهنمودهای مستقیم اسلام آباد بنام اسلام ، بار دیگر احتیاج به کمک های جامعهی جهانی در راه بازسازی و نوسازی اینک گام بر میدارد وموضوع داغ دربین هوس پرستان اماتور است . ولی در طول این مدت تشنج وناګواریهای مکر ر، این کشور هیچگاهی دارای یک
بیا دې مازیګر که ، الله !
بیا دې مازیګر که ، الله ! ولي الله ملکزی چې مازیګر پرې ښایسته کېږي هغې جینۍ له مور منګی نه ورکوینه، الله په ګودر سرې لمبې شوې پورته د چا د زړه په دنیا اور ولګېدنه، الله ګودر د پیغلو جماعت دی امام یې نشته مخ په لمر ولاړې دینه، الله په ولسي او فولکلوریک پښتني ادب کې، ګودر یوازې د منګو ډکولو ځای نه دی بلکې د کليوال ژوند هنداره او د احساساتو، دودونو او ټولنیزو اړیکو څلی ګڼل کېږي. له ګودر سره د کلي د نجونو خندا ګانې، د ځوانانو پټ نظرونه او د ګړبېدلو سپین ږیر
افغان وطن او انګریزان یولسمه برخه:
افغان وطن او انګریزان یولسمه برخه: بېل یې کړه او اېل یې کړه (Divide and rule): «امیر شیرعلي خان د ۱۸۶۸ کال سیپټمبر کې د شش ګاو په سیمه کې د مخالفو ځواکونو سره جګړه وکړه او ورباندې بریالي شو. دواړه سرداران محمد اعظم خان او سردار عبدالرحمان خان بنو ته وتښتېدل او د هند انګلیس دولت دوی ته بلنه ورکړه چې په هند کې ورسره یو ځای میشت شي، خو هغوی د سیستان له لارې مشهد ته لاړل. له هغه ځایه سردار عبدالرحمان لومړی بخارا او بیا سمرقند ته لاړ او سردار محمداعظم خان د تهران خوا ته، خو د لارې په ت
د بینن سیوان سترې تاریخي او ستراتیژیکې تېروتنې
د بینن سیوان سترې تاریخي او ستراتیژیکې تېروتنې انجنیر شیر ساپی ۰۷/۱۰/۲۰۲۶ مـــقـد مـــه د دغې مقالې محور یوازې بینن سیوان، د هغه منفي ونډه او د ملګرو ملتونو په داخل کې د خپل مرستیال (کاروین) سره د هغه اختلاف دئ، د ملګرو ملتونو د دغه ډیپلوماټیک ماموریت د کاغذ پر مخ ډیپلوماسي؛ په افغانستان کې د واک د انتقال ناکامي؛ د هغه پر سیاسي تیروتنو متمرکزه دۀ. د ۱۹۹۲ کال د اپرېل میاشت د افغانستان د معاصر تاریخ یو تر ټولو برخلیک ټاکونکی او بحراني پړاو ؤ، چې هېواد پکې د ملګرو ملتونو د سو
افغان وطن او انګریزان لسمه برخه
افغان وطن او انګریزان لسمه برخه: بېل یې کړه او اېل یې کړه (Divide and rule): کله چې ادوارډ لایټین د برتانوي هند نوی وایسرای (۱۸۷۶ ــ ۱۸۸۰) وټاکل شو، د امیر شیرعلي خان په وړاندې د برتانوي هند د « Forward Policy» سیاست پلیتوب د ورځې په موضوع بدل شو. په ۱۸۷۶ ــ ۱۸۷۷ کلونو کې د برتانوي هند حکومت وغوښتل چې له امیر شیرعلي خان سره نوی تړون لاسلیک کړي او په افغانستان کې د برتانوي استازو د اوسېدلو اجازه تر لاسه کړي. امیر شیرعلي خان کابل ته د برتانوي دایمي استازي له منلو سره سخت مخالف و
ایا دامیر خان وړۍ شړۍ کېدای شی؟
*** زاهد یې ریاضت دقفس خوارۍ کې لټوی عارف یې دزړه پوهې بېدارۍ کې لټوی ملاء دکتابونو په حاشیو کې پسې ورک شو کم عقل یې په ډیره هوښیارۍ کې لټوی (ارواښاد الفت صاحب) د (Moscow Format) مسکو فرمټ په خالی ګزاف ا و باټ کې د افغانستان په اړه د روسیې او د سیمې لاس پوسو هېوادونو کاغذی نمایشی بهرنی سیاست او کرغېړنه ډیپلوماسي څه پیغام لری؟ همدې ګوجرانو امریکې ته لاره اوپوستې نه وې ورکړې؟ راځۍ دغه دېپلو ماسی وپېژنو دلته زما نیوکه شخصی نه ده او نه زه له چا سره
د بلوڅ قوم سیاسي مبارزه او له پښتنو سره ګډ ستراتیژیک برخلیک
د بلوڅ قوم سیاسي مبارزه او له پښتنو سره ګډ ستراتیژیک برخلیک انجینیر شیر ساپی ۰۴/۱۰/۲۰۲۶ مقدمه د بلوڅانو غیور او مېړنی قوم د اسیا د سویل او لوېدیځ په تاریخي جغرافیه کې یو له خورا پخوانیو، اصیلو او د بډایه کلتور لرونکو قومونو څخه شمیرل کېږي. دا مېلمه پاله او سرلوړی قوم، چې د خپل همت، تاریخي هویت او ځانګړو دودونو له امله پېژندل شوی، له زرګونو کلونو راهیسې په یوه ستره او ستراتیژیکه جغرافیه (بلوچستان) کې مېشت دئ، چې نن ورځ د پاکستان، ایران او افغانستان په سرحدي سیمو کې وېشل شوې ده. د ب
د افغانی ښځو او انجونو ښه ځلیدل اړ پرمختګ په ټوله نړۍ کې!
سید عبید الله نادر د افغاني ښځو او انجونو ښه ځلیدل او پرمختګ په ټوله نړۍ کښي! هلته د علم بیړۍ د معــرفت خـــــواته ځي د علم وفن په رڼا مخ په وحدت خواته ځي دلــــته زمـــونږ امـیدونو،ارمانـــو قــــافله تورتــمو کې ده روانه، جـهالت خواته ځي سید عبید الله نادر د افغانې ښځو او انجونو ښه ځلیدل او پرمختګ په ټوله نړۍ کښي! د افغانستان د ښخو او انجونو بری په هره برخه کې د دنیا په ګوټ ګوټ کې ډیر د حیرت وړ او هیله پخښونکی دی . د دوي پرمختګ په هر مسلک کښي د هڅونې
افغان وطن او انګریزان
افغان وطن او انګریزان نهمه برخه: بېل یې کړه او اېل یې کړه (Divide and rule): کله چې پېښور په ۱۸۴۹ کال د پنجاب له لاسه ووت او د برتانوي هند برخه اعلان شو، نو برتانیا د افغانستان ختیځې پولې پورې مستقیمه واکمنه شوه. په نویو حالاتو کې امیر دوست محمد خان له سیکانو سره مخامخ نه، بلکې د برتانوي هند سره مخامخ شو. بلخوا دوست محمد خان د افغانستان د یوځای کولو او ټینګولو لپاره، په کور دننه او هم د هېواد د شمال لخوا د ستونزو سره مخ وو. نو د ده لپاره ستراتیژیک غوراوی په تفریبي توګه داسې وو:
پرحکومت د خلکو د باور د کمزوري کېدلو لاملونه!
پرحکومت د خلکو د باور د کمزوري کېدلو لاملونه! محمد سليم سليمان یو حکومت کېدای شي سترې سترې ودانۍ جوړې کړي، سړکونه پاخه کړي ، پراخ یې کړي، ويې رغوي، پیاوړې ادارې جوړې کړي، قوانین تصویب کړي ، پراخ امنیتي امکانات او بهرنی ملاتړ ولري؛ خو که د خپلو خلکو باور ورسره نه وي، د هغه د ځواک یوه مهمه او بنسټيزه برخه تشه پاتې کېږي. ځکه د حکومت تر ټولو ستره پانګه نه پیسې دي، نه وسلې او نه هم اداري تشکیلات ؛ بلکې تر ټولو ارزښتمنه پانګه یې د خپلو خلکو باور دی او کله چې د خلکو باور له منځه ولاړ، نو
اروپا د نوي بدلون پر لور
اروپا د نوي بدلون پر لور حميدالله بسيا په دې وروستیو کې لوېدیځه اروپا د داسې سترو سیاسي بدلونونو او ټولنیزو ګډوډیو پر درشل ولاړه ده، چې ښايي ددې لویې وچې سیاسي نقشه په بشپړه توګه بدله کړي. په جرمني کې د اوسني حکومت پر وړاندې د مخالفو ګوندونو د اعتراضونو او نارضایتۍ فضا مخ پر پراخېدو ده، فرانسه کې ژور سیاسي او ټولنیزو اختلافات روان دي ، پر سړکونو د خلکو لاريونونه او د ناراضي توبونو شاهده ده. خو تر ټولو خطرناک تحولات ښايي په بریتانیا کې رامنځته شي؛ هغه هېواد چې په ډېرو برخو کې د زړې ارو
د مراکش امیرالمؤمنین، یوه مېرمن صدراعظمه وټاکله
د مراکش امیرالمؤمنین، یوه مېرمن صدراعظمه وټاکله ولي الله ملکزی ځینې تاریخي پېښې یوازې یو عادي خبر او د یوې ورځپاڼې ساده سرلیک نه وي؛ بلکې انسان اړ باسي چې یوه شېبه ودرېږي، شاته وګوري او له ځانه وپوښتي؛ موږ چېرته ولاړ یو او نړۍ چېرته؟ د مراکش له پلازمېنې، الرِباط څخه تېره ورځ داسې خبر خپور شو چې په عربي او اسلامي نړۍ کې ځانګړې معنا لري. د مراکش پاچا محمد السادس، پنځوس کلنه فاطمة الزهراء المنصوري د حکومت د مشرې په توګه وټاکله؛ نوموړې د دې هېواد په تاریخ کې لومړنۍ صدراعظمه ده. له مسل
دملګرو ملتونو دځانګړی استازی تاریخی روایت
دچا فخر دسیسۍ، زرکې مړز په ښکار دبل فخر په وژلو د ناوړه ښاما. دوړو کی کار وړوکی دلوی لوی دهرچا قدر دخپل کار په مقدار دګوربت پرواز ته ګوره بی چرګ ته ګوره چرچرک چېرته اوچېرته موسیقار ارواښاد الفت په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د پخوانی ځانګړي استازي بینن سیوان (Benon Sevan) د افغانستان د سولې طرحه او د موقتي حکومت د جوړښت غوښتنه د هېواد د معاصر تاریخ یو خورا حساس ، مهم ا«برخلیک »ټاکونکی پړاو وو. هغه وویل :څه چې پاکستان کرلی هغه به خامخا ریبی! دغه بهیر د چپی ډاکتر
مشارکت و شیوهٔ تصمیمگیری؛ از فردمحوری تا خرد جمعی
در هر سازمان، نهاد یا ساختار سیاسی، کیفیت تصمیمگیری یکی از مهمترین عوامل تعیینکنندهٔ ثبات، کارآمدی و آیندهٔ آن است. تصمیمها زمانی میتوانند از پشتوانهٔ بیشتری برخوردار باشند که نه صرفاً بر اراده و تشخیص یک فرد، بلکه بر پایهٔ مشورت، مشارکت، تخصص، تجربه و ارزیابی دیدگاههای مختلف شکل گرفته باشند. مشارکت در تصمیمگیری به معنای نفی رهبری یا تضعیف جایگاه مسئول اول نیست؛ بلکه به معنای ایجاد راه و روشی است که در آن رهبر بتواند از ظرفیت فکری و تجربی افراد مختلف استفاده کند و تصمیمهای مهم را
افغان وطن او انګریزان
افغان وطن او انګریزان اتمه برخه: بېل یې کړه او اېل یې کړه (Divide and rule): د دې لړۍ په تېرو برخو کې مو یادوونه وکړه، که شاه شجاع د انګریزانو په ملاتړ بېرته پر تخت پاتې شوی وای، نو د پېښور د بېرته اخیستلو امکان نه وو؛ ځکه د ۱۸۳۸کال د درې اړخیز تړون له مخې شاه شجاع په څرګند ډول د پېښور، اټک، وزیرستان، بنو او ډېره اسماعیل خان له دعوې تېر شوی وو. یعنې شاه شجاع واک ته د رسېدو په بدل کې عملاً انګریزانو سره منلې وه چې پېښور به د رنجیت سنګ په لاس کې پاتې کېږي. حتی شاشجاع د انګریز او
له اداکارۍ تر مسلمانید! د یوې بریتانوۍ میرمنې د ژوند کیسه
له اداکارۍ تر مسلمانیدو! د بریتانیایۍ مېرمن د مسلمانېدو کیسه ژباړه او سمونه: شاکرالله وفادار خبریال: عایشه رسولي څوک ده؟ ایا کولی شئ چې په لنډ ډول خپل ځان معرفي کړئ او ترڅنګ یې د تیر ژوند په هکله هم راته یو څه وواياست؟ عایشه: ډیره مننه کوم زه عایشه رسولي یم، په بریتانیا کې په یوه ډیره غریبه کورنۍ کې را لویه شوی یم، زما پلار د یوه سیاحتي شرکت سره کار کاوي. زموږ کورنۍ هم د برتانیا په یوه غریبه او وروسته پاتې سیمه کې را لویه شوی ده. ما په ډیر سخت حالت او په غریبۍ کې ژوند کړې دی. ما ب
حقوق وجایګاه زن از دیدګاه قرآن مجید
« یایها الذی خلقکم من نفس واحده وخلق منها زوجها وبث منها رجالا کثیرا ونساءاواتقوا الله الذی تساءلون به والارحام ان الله کان علیکم رقیبا ……» ازدواج ونکاح یک قرارداد مستحکم در اسلام، گرچه امری مستحب است اما اگر انسانی نتواند با مجرد ماندن، خود را از گناه دور کند، ازدواج و تشکیل زندگی بدون هرګونه بهانه تراشی وحیله مشخصا برای او امری واجب است. به گزارش طرح اسلامی ، ازدواج علاوه بر آرامشی که برای طرفین ایجاد می کند، پایه و بنیان جامعه را محکم تر می کند. در قرآن کریم، در آیات بسیاری به
واشنګټن کې د چین ډیپلوماټیک حضور؛ له سیالۍ تر مشارکت او له تقابل تر سولې
واشنګټن کې د چین ډیپلوماټیک حضور؛ له سیالۍ تر مشارکت او له تقابل تر سولې لیکوال : ازاد خبریال او د سیاسي چارو شنوونکی اندېښمن ځاځی سریزه په اوسنیو حالاتو کې چې په نړۍ کې سیاسي سیالۍ او امنیتي ناخوالې په پراخېدو دي ،سوداګریزې شخړو د نړیوال اقتصاد پر ثبات اغېز کړی ، ټکنالوژیک رقابت د راتلوونکي نړیوال نظم بڼه بدله کړې او په بېلابېلو سیمو کې روانو جګړو د نړیوالې سولې په اړه اندېښنې زیاتې کړي دي، واشنګټن ته د چین د دولت رئیس د سفر پر مهال د نړۍ لپاره د سولې پیغام خپور کړ. په داسې حالات
پنجابي ریاست د مغلي دولت د ایجاد په تکل
دا خبره اوس ټولي نړي ته ښکاره او واضحه ده چي پنجابي ریاست په افغانستان کي ستراتیژیک عمق لري او د افغان ټول لوي وطن کي د پراختیا غوښتني سیاستونه تعقیبوي. که د پښتنو افغانانو نږدي تیر تاریخ مطالعه کړو د هند د پاچاهي په سر د پښتنو مبارزینو او مغلي شاهانو تر منځ عمیق اختلافات د امت او ملت د نظريي څخه خړوبیدل، مغل به پښتون ته د امت نظریه ورپیچکاري کړه خو د خپل مغلي خاندان د ګټو د ساتلو څخه ها خوا د هند په سیاست کي او د دوي په دربار کي د پښتون حیثیت خاورو سره خاوري وو، په پښتون مبارزینو کي چي د
د عمر په بيلو بيلو مرحلو کې په انسانانو کې بدلون!
سید عبید الله نادر په ټولنیزو او اروایی پوهنو کې مضمون ! د عمر په بیلو مرحلو کې په انسانانو کې بدلون ! د عمر په تیریدو او د انسان د زړښت سره ډیر انسانان د خپلې خامۍ څخه ووخي ، او مخ په پخیدو خواته خي یا پوخوالي خواته ځي ،انسان د خپل عمر په پوخوالی سره د عمر په یوې مرحلې کې دا درک کولای شي . چې څومره بدلون په ده کې د ځوانۍ په پرتله راغلی دی . او يا د هلکتوب له دورى تر ننه پورى راغلى ٠ او همداسي د نورو خلکو او په ماحول کښي د مشرانو او کشرانو چې ده ی
