مقالې
زما دوه ادبى ليکنې !
د زړه سوی نمجنو سترګو ، سوز او ګداز په هکله د زړه سوی او سوز او ګداز په هکله ډیرو شا عرانو د معنی نه ډکی رنګیني مصری او شعرونه وئیلي ، او په ادبی نثرونوکې هم،د اوښکو ډکو سترګو ستاینه ډیره شوي ،د اوښکو ډکو سترګو درلودل ، یعني خپل عا جزۍ درک کول ، دا هغه کار دی ، چې دا لوی نعمت دیرو لږو او د ګوتو په شمیر انسانانو ته خدای تعالی ورپه برخه کړی ،د دغو رنګینو ځینو بیتونو یادونه په فارسی او پښتو ادب کې دلته کوو ، د دي بیت شاعر اګر که راته معلوم نه دی خو په واقعیت سره یو ډیرښه د معنی نه ډک
پلان درلودل یا پلان جوړول
په ژوند کې د موخو او اهدافو د رسیدو لپاره په ځانګړي وخت او له مشخصو سرچینو څخه ګټې اخیستنې،چارو ته لوری ورکول، په وړو وړو قدمونو دلویو پروژو ویشل، د لومړیتوبونو ځانګړي کول، د چارو له پیل مخکې فکر کول د کاغذ پرمخ د چارو د ترسره کیدو د طریقې لیکلو ته پلان ویل کېږي. ښه پلان کول تاسو ته جوته کوي چې له کوم ځای څخه پیل وکړئ او کومه لاره او طریقه خپله کړئ، څو په کم وخت، کم لګښت او د کم انساني ځواک په وسیله خپلو لویو موخو ته ورسیږئ. د چارو پلان کول تاسو ته لوری درکوي، لارښوونه کوي، د چارو په ترسر
د چین او امریکا د اړیکو نوی پړاو او پر نړۍ یې مستقیمې اغیزې
د نړۍ د دوو سترو قدرتونو، یعنې چین او امریکا ترمنځ اړیکې له تېرو څو کلونو راهیسې د سختو سیالیو، اقتصادي فشارونو، او سیاسي بې باورۍ له پړاو څخه تېرېږي. د سوداګریزې جګړې له پیل وروسته د دواړو هېوادونو اړیکې یوازې د اقتصاد تر بریده محدودې پاتې نه شوې، بلکې د ټکنالوژۍ، پوځي نفوذ، نړیوال سیاست، او حتی د نړیوال نظم د راتلونکې په اړه یې هم رقابت تر ترینګلي حالت رسیدلی و نو په همدې اساس چین ته د امریکا د ولسمشر سفر یوازې یو عادي دیپلوماتیک سفر نه ګڼل کیږي، بلکې د نړۍ د دوو سترو اقتصادي او پوځي قدرتون
دزندانو نو پخوانی مشر غټ او ستر زندان (پل چرخی)
ځمکه هغه سوزی چې اور ورباندې بلیږی ! راځی دا کیسه سمه ولولۍ دسپین سرې بوډۍ ښځې( ښځې او دهغو اسلامی حقوق) کیسه میرمن پتمنه امین پتمنه ناخوداګاه ، بې خبره یوه عادی افغانه دکمونېزم دجنایت ، امین قصاب او ظالم ګرمه مړۍ شوه. هغې دې جنایت کاره مزدوره دوره کې ډیر ظالمانه غیر انسانی کړاونه ولیدل. خرابې شپې او ورځې ، شېبې او ګړۍ یې په ناوړه وخت کې وزغملې .پتمنه امین له خپلو بچو سره دلته بندی وه همدې مشر زندان کې وه هو !دړانده بې کفایته حکومت په امر زندانی وه شپږ کاله ډیر ه موده ده چې هغ
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت چهارم در ادامه گذشته - فرویدیزم آمریکایی مکتب تحليل روانی جنسى زيگموند فرويد يهودى به اين نظر است، انسان در اصل، غرق در ذات خود است، اما هر گفتار، کردار و حرکت که انجام مى دهد فقط به اساس اشباع غريزه جنسى انجام مى دهد، همچنانکه زيگموند فرويد چونکه خودش دريک جامعه وحشی تولد شده و رشد نموده بود، همه جوامع بشری را جوامع وحشى دانسته و به ا
د تحمیلي جمهوریت تقلبی دموکراسي د شعارونو تر سیوري لاندې د ولسواکۍ ناکامه تجربه
سریزه دموکراسي د معاصرې نړۍ له مهمو سیاسي ارزښتونو څخه ګڼل کېږي؛ هغه نظام چې بنسټ یې د خلکو پر ارادې، سیاسي مشارکت، عدالت، قانونواکۍ او د بیان پر آزادۍ ولاړ وي. خو په ډېرو وروسته پاتې او بحرانځپلو هېوادونو کې د دموکراسۍ نوم تر ډېره د یوې سیاسي وسیلې په توګه کارول شوی، نه د ولسواکۍ د رښتیني ارزښت په توګه. زموږ هېواد هم د همدې ترخو تجربو شاهد پاتې شوی دی؛ داسې چې په دولت او سیاسي ـ ټولنیزو سازمانونو کې د دموکراسۍ تر نامه لاندې د غیر دموکراتو اشخاصو او ډلو له خوا د هغې ناسم، تحریف شوی
په ټولنه کې د ناوړو دودونو د رواجولو ستونزې
ناوړه دودونه هغه ناسم او بېځایه رواجونه دي، چې د ټولنې د پرمختګ لامل نه بلکې؛ د شاته پاتې کېدو او د اقتصاد د کموالي سبب ګرځي. دا ډول رواجونه د خلکو پر اقتصادي، ټولنیز او فکري ژوند منفي اغېزې کوي او د پرمختګ مخه نیسي. دغه دودونه اکثره د بېځایه رقابتونو، حسدونو او ټولنیزو سیالیو له امله رامنځته کېږي، چې ورو ورو د خلکو ترمنځ بېاتفاقي او ستونزې زیاتوي. په زیاترو سیمو کې لا هم داسې ناوړه دودونه شته، چې خلک یې د تربګنۍ یا ټولنیز فشار له امله عملي کوي. که د اسلام له نظره ورته وګورو، نو ډې
مطالعه او لوست باید د خپل ورځني ژوند عادت وګرځوو!
مطالعه او د کتابونو لوستل د پرمختګ، پوهې او بریا مهم بنسټونه ګڼل کېږي. هغه ملتونه، چې د علم، ټکنالوژۍ او پرمختګ په ډګر کې بریالي شوي، د مطالعې فرهنګ ته یې ځانګړې پاملرنه کړې ده. کتاب لوستل انسان ته فکر، پوهه او د نړۍ له پرمختګونو سره د سیالۍ توان ورکوي. په نړۍ کې ډېر پرمختللي هېوادونه داسې دي، چې خلک یې له کوچنیوالي د مطالعې له ارزښت سره بلد وي او د کتاب لوستل د ژوند یوه مهمه برخه ګڼي. همدا لامل دی، چې هغوی د علم او پوهې له لارې ستر پرمختګونه کړي دي. خو په افغانستان کې د مطالعې فرهنګ یو څ
نورمها و ارزشهای اجتماعی
این مقاله نخستینبار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانههای اجتماعی و شماری از مطبوعات چاپی داخل کشور منتشر گردیده بود. اکنون، با گذشت چندین سال و با توجه به تداوم بحرانهای سیاسی، اجتماعی و ارزشی در جامعۀ ما، نگارنده لازم دانست تا متن آن را با اندکی تصحیح، ویرایش و تکمیل، بار دیگر در اختیار خوانندگان قرار دهد. باور بر این است که مباحث مطرحشده در این نوشته، نهتنها اهمیت و تازگی خویش را از دست نداده، بلکه در شرایط کنونی کشور، بیش از گذشته قابل تأمل و بحث میباشد. جامعۀ انسانی در ه
هغوي او مونږ!
ټوله نړۍ خپل قيمتي عمر نه ضايع کوي ٠ او ټول عمر په تحقيق ګرويږنو او څيړنو کښي تيروي ٠ تر څو په ډيرو مسا ٸلو کې پوهاوى پيدا کړي ،نو دوي ستوري او کهکشانونه پلټي او د فضا ډيرو نا آشنا ځايونو ته ځي ،چې تر اوسه بشر نه وو تللي ٠هلته علمى څيړنې کوي او د يو نوى ژوند د امکان پيدا کولو له پاره چې انسانان په راتلونکو کښي په ستورو کښي ژوند وکړي ٠ نو د ژوند امکانات په ستورو کښي پلټي چې آيا په ستورو کښي د ژوند امکان شته او که نه ، مصنوعى بيړۍ د پراخه فضا غيږي ته ليږي ٠ او د ځمکي څخه يې څاري ليږ
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت سوم در ادامه گذشته - نظام اقتصادی آمریکا نظام اقتصادى آمريکا، نظام اقتصادى کاپيتاليستى مى باشد و هنگامیکه این نظام با لشکر کشی، اشغالگری و چپاول منابع دیگران، آغاز کند، به نام آمپریالیزم، از آن یاد می کنند، در نظام کاپيتاليستى فرد در اندوختن سرمايه، آزادى کامل و بى قيد و شرط دارد، اينکه سرمايه را از کجا و با کدام وسائل بدست مى آرد و با
مور، بې بدیله مخلوق دی
د دې بې تنابه خاورین کلي په ګوټ ګوټ کې، یوازې د مۍ د میاشتې لسمه د مور د نړېوالې ورځې په نوم نمانځل کېږي. ولی موږ په دې باور یو چې له الله (ج) او رسول الله (ص) وروسته، ترټولو سپېڅلی، منلی او نازولی مخلوق مور ده او هره ورځ، د هغې ورځ ده. ځکه مور د مینې، عاطفي او ولولې دوهم نوم دی. زموږ دنیاګۍ ډیره وړه ده او په هغې کې داسې ژبه نه شته چې د مور مینه په رښتیني ډول ونمانځي او ستاینه یې وکړي. د مور یادونه تل تازه او خاطرې یې له ټولو خاطرو خوږې او تلپاتې وي. مور د کړاوونو په تورې ترږمۍ کې د رڼا څ
د غويي ۱۹ مه؛ د لوګري ولس د تاریخي پاڅون ویاړلې ورځ!
د افغانستان تاريخ د اتلولیو، قربانیو او د آزادۍ د مبارزو له زرینو کرښو ډک دی. د دې خاورې مېړنیو ولسونو د تاريخ په بېلابېلو پړاوونو کې د ظلم، استبداد او يرغل پر وړاندې نه ستړې کېدونکې مبارزې کړې دي او د خپل دين، وطن او ملي ارزښتونو د ساتنې لپاره يې سترې قربانۍ ورکړې دي. همدغه قربانۍ دي، چې نننی نسل پرې وياړي او د خپل تاريخ روښانه فصلونه پرې يادوي. د افغانستان د معاصر تاريخ له مهمو او نه هېرېدونکو ولسي خوځښتونو څخه يو هم د ۱۳۵۷ لمريز کال د غويي یا ثور مياشتې ۱۹مه نېټه ده؛ هغه ورځ، چې د لوګر
د طالبانو ضعف!
يو نظام چې دومره خود سره او بى باکه وي چې ،د تعليم يافته قشر څخه نيولى تر بى سواده بى تعليمه د يو غير مشهور کوڅې دکان داران او د غره ميشت انسانان دا ټول په يو أواز پر طالبانو نيوکي کوي ،او دا ځکه چې د دوي نظام کښي ډيري ستونزى موجودى دي ، او دا د دوي انتها د بى کفايتى او بى تدبيرى ښايى ،هر څوک که يو اندازه سياست نه پوهيږي ٠ خو په دي پوهيږي چې تعليم د ښځو او نارينه له پاره فرض دى ٠تعليم د راتلونکى پر مختګ له پاره هم ضرورى دى ، پر مختګونه د ښه تعليم په رڼا کښي مينځ ته راځي بله موضوع چې س
مه خپه کېږه!
دلته نور دمعرفت باندې بندیز لګېدلی تعلیم د کورنۍ معضلې په نوم تپل شوی هغه چې غوجل یې اداره کړه نه ده دعالی تحصیلاتو وزیر شوی یوتیوبی کارپوه له بهره ورته کمپاینر شوی. او دوکړې وهی. مه خپه کېږه! ملا خچن د کمیسیون مشر ټاکل شوی هغه چې چا په سلمنه لېټۍ کې هم نه دی حساب کړی دغه کمیسیون څومره ظرفیت او کیفیت لرلی دمعادنو وزارت یې په کم وخت کې چور کړی چا دغه ډول نامشروع نظم او سیستم لیدلی؟ مه خپه کېږه! امنیت مې اورېدلی خو امونیت مې هیڅ قاموس کې نه دی کتلی دنړیوالو چارو اټکلی منیجر په ی
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دوم در ادامه گذشته - تاریخ آمریکای سادیست، با خون و کشتار، گره خورده است سادیسم یک نوع بیماری و اختلال روانی است که فرد بیمار از اذیت، درد، تحقیر، رنج دادن، خشونت و کشتنِ دیگران، احساس لذت می کند و این بيمارى روانی در نزد آمريکائى ها از نخستين روز هاى شکل گيرى اين کشور جنايتکار، هسته گذارى شده است و تحقیقات بر روی قاتلان زنجیرهای که د
ولې افغانستان کې چينايان په نښه کيږي؟
نه يوازې د حيرانۍ، بلکې د اندېښنې وړ ده، نړۍ چې نن په کومه سردګردانۍ کې ډوبه ده، د بې باورۍ تورې لړې پورته دي د ډاډ، خونديتوب روحيه چې څومره کمزورې او پيکه شوې ده، تاثيرات يې ګورو، دلته اوس جدي پوښتنه دا ده څنګه، ولې د څه لپاره داسې کيږي او روان دي!! چوپتيا او سکوت د هغو د تبر ګوزارونه لا پسې تېز کړي دي، کرار پاتې کېدل تسلط غوښتونکو ته ميدان لا خالي کړی، هغه چې په هر څه کې يوازې خپله رايه او خوښه چلېدل غواړي، نړيواله سوله يې له ګواښ سره مخ کړې ده. نړۍ له دې امله نهايت په ازيت کې ده، ا
په نظام او ټولنه کې د ځوانانو ونډه
ځوانان هغه قشر دی، چې د نظام په پایښت او د هېواد په جوړولو کې له ټولو اغېزمن او ارزښتمن رول لوبولی شي، ځکه چې ځوان کهول له فزیکي او فکري انرژۍ څخه برخمن وي او همدا ځانګړنه ده، چې نظامونه او ټولنې ورته ځانګړې پاملرنه کوي او ترې لوړې هیلې لري. په اوسني عصر کې د اسلامي نظام د ټینګښت او پرمختګ لپاره د ځوانانو رول خورا مهم بلل کېږي. دلته پوښتنه پیدا کېږي، چې ځوانان څنګه کولای شي خپل مسئولیتونه په اغېزمنه توګه ترسره کړي؟ زما په اند، ځوانان باید یوازې په خبرو بسنه ونه کړي؛ بلکې په عملي ډګر کې فع
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
قسمت اول در تعریف روان شناسی می گویند که روان شناسی علم مطالعه ذهن از طریق مطالعه رفتار می باشد، یعنی ما با مطالعه رفتار های خشونتزا و تروریستی آمریکا علیه مسلمانان، درک می کنیم که در ذهن آمریکا چی می گذرد و با مطالعه انواع بیماری های روانی و اختلالات رفتاری نیز در می یابیم که آمریکا با این همه نسل کشی و غارت گری و اشغالگری و... از کدام بیماری های روانی و اختلالات رفتاری، رنج می کشد. خداوند متعال، در قرآن کریم، برای شناختن حالات درونی به نشانه های رفتاری اشاره می کند و در آیا
دودیزې مذهبي ټولنې او د ځوانانو پر وړاندې ننګونې
ځوانان او پېغلې په هرې ټولنې کې د بې بریده ظرفیتونو په درلودلو سره د راتلونکي استازي دي. له همدې بابته دوئ د بدلون، نوښت او پرمختګ اصلي لوبغاړي او له ستونزو سره د مقابلې لومړنۍ مورچلې دي. بشري ټولنې د بېلا بېلو عمرونو، فکرونو او کلتوري ارزښتونو مجموعې دي او ځوانان یې تر ټولو مهمه بشري پانګه ده. ځکه ځوانان انرژي لري، خلاقیت لري او د بدلون په ازغنې لیارې، نوي نظریات په چټکۍ سره مني او زاړه دودونه ننګوي. د ۲۰۲۵م کال د دوو احصائیو او سروې ګانو له مخې، د افغانستان د ۴۳ میلیونه اټکلي نفوس د ۶۶٪
