مقالې


What Languages do People Speak in Afghanistan? - Eshaq Azizi

What Languages do People Speak in Afghanistan?    Afghanistan is home to more than 40 million people who primarily speak Pashto (Pakhtu or Afghani language) and Dari (Persian). There are many other minority and immigrant languages spoken in the country, however.   How Many Languages Are Spoken in Afghanistan?   Afghanistan has 40 minor languages with 200 dialects in addition to the official Pashto and Dari (Persian) languages. Most non-official

21.06.2021 اسحاق عزيزي

د پښتونولۍ حقوقي نورمونو او ارزښتونو ایډیالوجیک بنسټ پېنځه لسمه برخه

 لیکوال: اېټالیوي مورخ، تاریخپوه، سیاستپوه او توکمپوه ښاغلي اندرې چیونداژباړه : د انګلیسي ژبې څخه الماني ته میرمن انا لتڅ او له المان ژبې څخه پښتو ته سراج الحق ببرک زی ځدراڼ ښاغلي لیکوال د اېټالیا په وسله وال پوځ کې د 1999 تر 2004 کلونو پوري په بوسنیا، کوسوا، افغانستان او عراق کې د دنده تر سره کړي ده. هغه د یوه تکړه خبریال په توګه د نوموړو هیوادونو څخه خبرونه او رپوټونه چمتو کول او را لیږل. دی وسمهال د خپلي دوکتورا په لیکلو باندې کار کوي.د هغه د دوکتورا موضوع ٬٬

19.06.2021 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

ايډز څه دی؟ نښې او لاملونه يې - ليکوال: اسحاق عزيزي

ايډز څه دی؟ نښې او لاملونه يې - اسحاق عزيزي   د انسان بدن معافيت ويروس (HIV) د هغه ویروس نوم دی چې د ایډز لامل کیږي؛ دا ناروغي د وژونکي انتاناتو او ځینې سرطانونو لامل هم کېږي.   د ايډز (Aids) کليمه د لومړي ځل لپاره په کال ۱۹۸۲ ز. کې کارول شوې. اچ آی وي (HIV) د "انسان بدن معافیت وېروس" په معنا دی، چې انسان په اخته کېږي، او د اخته شوي کس څخه په اسانۍ سره بل روغ کس ته لېږدول کېږي.   په ایډز اخته شوي کسانو باندې څیړنې ښيي چې د وېروس څرګندول

15.06.2021 اسحاق عزيزي

د نړیدلو منارو اونۍ

یو پلو ته د چسپکي بمونو او هدفي وژنو لو ګډ دی؛ د شمله ورو د جنازو اعلانونه او انځورونه بلا ناغه د ټولو رسنیو د منځ ټکي دي. بل پلو ته د کورونا نالیدلي غلیم، ځموږ د وطن په نازولو ناتار ګډ کړی او ډله ډله د مرګ حلاجي ته سپاري. بني اسرائیل د مصر د (تیه) په دښتې او د کوه طور په لمن کې څلویښت کاله سرګردانه ګرځیدل، ځکه چې د حضرت موسی (ع) خبره یې بابیزه ګڼله. افغانان هم د څلویښتو کالو راهیسې د سپیڅلي جهالت، فقر، بی عدالتۍ او د ساینس سره د ناغیړۍ سیلاب لاهو کړيدي. هر خس او خاشاک ته لاس اچوي، خو دمګړۍ د

15.06.2021 ولي الله ملکزی

به مناسبت 24 جوزا روز مادر

بنیان گذاران روز جهانی مادر ، از مادر این چنین تقدیر می کنند ! ...................................................... روز جهانی مادر توسط زن راهبه آمریکایی به نام آناجارویس در سال 1907 م در کلیسای شهر گرافتون ، ولایت ویرجینیای آمریکا ، اساس گذاشته شد و بعد از آن بخاطر ترقی و پیشرفت مادران وطن ما، به طرف کشور ما صادر گردید ! لذا روز جهانی مادر را کسانی اساس گذاشتند که با مرتکب شدن وحشتناک ترین جنایات در مقابل مادر ، از مادر تقدیر نمودند و می نمایند ، که به چند نمونه از این تقدی

13.06.2021 عبدالخالق صارم

ښاغلي محمد اشرف ته پرانیستی لیک

 وَالصُّلْحُ خَيْرٌ محترم ډاکتر صاحب محمد اشرف غني! السلام علیکم هیله ده روغ وې. زما نوم دوکتور هاتف مختار دی، په ټولنپېژندنه کې د دکتورا تر کچې لوړې زده‌کړې لرم، غواړم د یو دردېدلي مسلمان او پر خپل مظلوم ولس او خپلې خاورې مین افغان په توګه یو څو مهمې مشورې درکړم. دا تا ته یوازې زما مشورې او زما د زړه خبرې نه دي؛ بلکې په داخل او خارج کې د افغانستان د مظلوم او درېدلي ولس د غوڅ اکثریت د زړه غوښتنې، هیلې او ارمانونه دي چې ما د کلونو څېړنو، له خلکو سره د مرکو او لیدنو، وین

13.06.2021 دوکتور هاتف مختار

افغانستان د نجات او که د بحران پر لور!

     د سیاسي او ټولنیزو مسایلو په تحلیل او څېړنه کې یوه ستره ستونزه دا ده، چې په اړه يې دقیقه وړاندوېینه نه شي کیدای، په ځانګړي ډول د ذکر شویو مسایلو په اړه سمه وړاندوېینه هغه وخت لا ستونزمنه او پيچلي شي، چې بېلا بېلا متغیرونه او لاملونه پکې دخيل وي او هر یو پکې ځانته ځانګړی رول لوبوي. په همدې اساس، د افغانستان د راتلونکې وضعیت په اړه د سم او کَره نظر وړاندې کول به ستونزمن څه چې ناشوني وي، ځکه له بده مرغه د افغانستان په مسئله کې په هېواد کې د بېلا بېلو سیاسي ګوندونډونو او ډلو ټپلو سربېره د ګا

13.06.2021 استاد پوهنیار رباني وحدت

پښتون ته د جعلي او ذ هنونو غولونکي صفتونو کارول لکه: پیاوړي، ښاغلي، توریالې، ویاړلي، ننګیالي او داسي نور ...

پیاوړي یعني څه، ښاغلي یعني څه، توریالي یعني څه؟ پیاوړي، توریالي او ویاړلي خو پنجاب ده چه تقریبأ د دوي د پایدایښت نه تر ننورځي پوري په دا لڼډه موده کي یعني په دا 74 کالونو کي دوي د نړې په سطحه لسمه قوي اردو جوړه کړه، اټومي وسلي يي جوړي کړي  او خپل زوړ خاوند یعني افغانستان يي په ګینډو کړ او هرساز ته چه دوي او په هر ډول وغواړي پښتانه  نڅاولي شي. اي پښتونه خداي ته وګوره او خپل ګریوان ته لږ سر ټیټ کړه. آیا دا پورته صفتونه چه ته يي ځانته کاروي جعلي نه دي؟ آیا د خپل هیواد او ولس سوکا

13.06.2021 میرویس زړن

سوله او کرغېړن بن بست

االذین ءامنووهاجروا وجهدو فی سبیل الله باموالهم وانفسهم اعظم درجة عندالله واولیک هم الفایزون سورة التوبة ، ایة ۱۹ کله چې روسانو پر افغانستان تجاوزوکړ د افغانستان مسلمان مظلوم ولس دکړکیچ سره مخ شو نو دپورتني کلام الله دلسواوچتو کلیمو په ارشاد راپورته شول او دایمان په غلبه او باور یې د فی سبیل الله په لاره جهاد دلته زیارویست حتی الوسع کوښښ یې وکړپه مال او خان باندې په دې سبیل کې دهیچا لپاره دومره دانحصار مشروعیت نه وه چې وایې ږیره دما واک یې دملا! خپل مال او خان یې دالله ج په لاره ک

11.06.2021 ع.شریف زاد

د بدن ګرمېدل يا تودوخه، لاملونه او درملنه - ژباړن: اسحاق عزيزي

د بدن ګرمېدل يا تودوخه، درملنه او لاملونه ! د بدن ګرمېدل يا تودوخه بېلابېل لاملونه لري،  د ځينو درملو کارول، هورموني بدلونونه یا نورې ستونزې... (چې په دې ليکنه کې به ورته اشاره وشي) کولی شي چې د خولې یا ډېرې تودوخې لامل شي.   د بدن د تودوخې او ګرمېدلو يو څو لاملونه: ۱ - اسټرس او اضطراب: اسټرس او اضطراب کولی شي له بدن څخه د فزیکي عکس العمل لامل شي. ځکه چې بدن د هوښیارۍ حالت کې دی او د احتمالي ننګونو یا خطرونو سره مخ ک

10.06.2021 اسحاق عزيزي

پښتون يا پښتانه - سعدالدين منګل

لیکنه: سعدالدين منګل📝   پښتون یا پښتانه    پښتانه د افغانستان ۷۲ سلنه نفوس دې ،  خو پښتو ژبې ته چا ۲ سلنه هم خدمت ندي کړې .    هغو چې پښتو ژبې ته خدمت کولو ، همدې پښتنو د کمونیست او کافر او ملحد په نوم ووژل .    نن ۳۰ سلنه پښتنو خپله مورنې ژبه پښتو هیره کړې .    دا هغه ستر خیانت دې چې د پښتون توکم او دي پښتو ژبې سره شوې .    دا ظلم هم زمونږ خپلو پښتنو مشرانو کړی .    د بیلګه

10.06.2021 اسحاق عزيزي

کارغه مرداري خوري، مښوکه څنډي!

اسلام اباد کټ مټ لکه د پورته متل په څېر، یوخوا د لومړي وزیر عمران خان په خوله وايي چې پاکستان له دې وروسته د افغانستان په اړه تر خپلې پخوانۍ تګلارې، ستراتېژیک عمق(Strategic depth) تېر شوی خو بلخوا په اسلام اباد کې افغان سفیر ښاغلی نجیب الله علي خېل احضاروي او د ګواښ په ژبه ورته ویل کیږي چې کابل دې د داسې څرګندونو څخه ډډه وکړي چې د افغانستان په اړه د اسلام اباد د(ستراتېژیک عمق) تګلار فلجوي او د پلیتوب مخه يي نیسي. کله چې دلته د Strategic depth (ستراتېژیک عمق په اړه غږېږو، هغه د اسلام اباد

07.06.2021 سرلوڅ مرادزی

دنويې فتنې غږ : هزاره کشي را بس کنيد

اول خو دا ادعا په خپله ډېره غلطه او بې اساسه ده چې په افغانستان کې يوازې هزاره‌ګان وژل کيږي او د دوی وژل په قومي او يا مذهبي بنياد دئ . په افغانستان کې جنګ د قومونو او مذهبونو تر منځ نه پخوا صورت نيولئ دئ او نه اوس شته ، په دې برخه کې هېڅ سند او ثبوت نشته . دوهم که د ژبې ، قوم او مذهب په لحاظ د قربانيانو محاسبه وشي ، نو ددې انساني تلفاتو او مادي زيانونو ۹۰٪ ضرر پښتنو ته اوښتې ده ، خو تر اوسه په سازماني او تنظيمي شکل ددې قربانيو او تلفاتو عامل بل قوم او مذهب د پښتنو له لوري نه دئ ښودل

07.06.2021 د،ب،هيښ

د افغانستان هايدروپولتيک په هکله د ايران حساسيت!

د افغانستان هايدروپولتيک په هکله د ايران حساسيت! څو ورځې د مخه چې له کابل څخه راتلم، په موټر کې مې د څنګ ملګرو سره خبرې شروع کړې، پوښتنه مې ترې وکړه چې له کوم ځاى څخه راغلئ؟ نو دوى (درې نفره) وو، ووئيل چې له ايران څخه راغلو، په قاچاقي لارو مو غوښتل چې د ايران له لارې ... همداسې تر اروپا پورې لاړ شو، خو په سرحد کې د ايراني عسکرو لخوا ونيول شوو، د نيول کېدو سره سم يې راسره سخت چلند پيل کړ، تر دې چې زندان ته يې ورسولو هلته يې هم چلند ډېر سخت وو، وهل، ټکول تر دې چې يوشمېر ملګري يې راته د

07.06.2021 کامران وفا مجددي

عمرزی صیب، افغانستان کې مړه کېدل عادي خبره ګرځېدلې!

سهار له کوره را ووتم د دفتر په لور په موټر کې روان وم، د مکروریانو د ملي بس له څلور لارې لږ وړاندې تر محمود خان پله پورې رسېدلی وم، چې له کوره زنګ راغی: ـ ته ښه يې؟ ـ هو، ولې څه خبره ده؟ ـ همدا اوس د چاودنې غږ و. ـ نه شکر زه ښه یم، ستونزه نشته. اندېښنه مه کوئ! چاودنه د ملي بس په څلور لارې کې شوې وه، چې ښايي دوه درې دقيقې د وخت توپير به و، چې زه د پېښې له ځایه تېر شوی وم. دا لومړۍ ځل نه و، چې له دې ډول ګواښ سره مخ وم. له څو ورځو راهيسې مې په موبایل کې انټرنېټ نه درلوده،

06.06.2021 اجمل روهي

د ملي ارزښتونو کباړ

ښه مې په یاد دي؛ د ۱۳۷۱ لمریز کال د غوايي د اتمې په ماښام؛ زه د فاتحینو د کاروان په څلورم ډاټسن کې د څو عربو ژورنالستانو سره یو ځای ناست ووم. د نیمګړي مازیګر وړانګو د ماهيپر دنګ غرونه په غیږ کې ټینګ نیولي وو چې موږ پلچرخي ته ورسیدو. د پولیګون د سړي خورو کندو څخه لږ وړاندې، د ښي‌ لاس دیوال ته مې په پام شو. په چڼیدلي خط باندې یوه کرښه لیکل شوي وه: « قشنګ، ارزان، با دوام ». د برغنډ برغنډ سړک بلې غاړې ته یوه غنچه ترهیدلي کابلیان د پلاستیکي ګلانو سره ولاړ وو؛ د هرکلي لاسونه یې ښورول. د مجاهدینو د

04.06.2021 ولي الله ملکزی

د SPIEF  نړيوال اقتصادي فورم  څه شی دی او د څه لپاره جوړېږي؟

د کرونا وبا له پيل څخه تر اوسه په دنيا کې لومړۍ ستره حضوري نړيواله اقتصادي غونډه.سره له دې چې له تېر کال راهيسې کرونا وايروس ټوله نړۍ ډېره ځپلې ده او اوس یې په لويديځه او پرمختللې  نړۍ کې د واکسين او روغتيايي اصولو په نظر کې نيولو سره کرار، کرار څپې په کمېدو دي ، د کرونا وايروس همدې کمېدلو او کمزوري کېدلو ته په کتلو او د کرونا پر وړاندې د پرمختللو هېوادونو د خلکو معافيت او واکسين کېدل لامل شول چې سږکال د St. Petersburg International Economic Forum دوويشتمه نړيواله اقتصادي غونډه په حضوري ډ

04.06.2021 عبدالله لغمانی

بې خوبي، لاملونه او حل لارې - ډاکټره نازيه ساپۍ

بی خوبي لاملونه او حل لارې - ليکواله: ډاکټره نازيه ساپۍ   ډېر کارونه، اقتصادي ستونزې، اسټرس، خپګان او رواني اختلالات په شخصي ژوند کې، په ټولنيزو شبکو کې په پراخه کچه حضور, موبايل او اپليکشنونه چې ان د شپې زموږ د خوب ځای کې لا د لاسرسي وړ دي، موږ خپل ځان ته کشوي همدا لاملونه دي چې زموږ نورمال او په ميانه توګه زموږ د خوب پر کموالي اغېز ولري.   موږ ټولو اورېدلي چې خوب ته اړتيا لرو او د بدن لپاره ګټور دی ، اما ښايي د بې خوبۍ د زيانونو په اړه لږ خبر اوسئ، په همدې تو

02.06.2021 ډاکټره نازيه ساپۍ

دکابل دحکومت هلی ځلی

  نن دامریکا دجنګضدی خبری پانی لیکلی چه دافغانستان حکومت کوشش کوی جه دروسی نه دعسکری کمکو درخواست پرمخ بوزی.  دکابل عسکر دامریکایی اشغال په وخت کی په روسی سامان آلاتو او هیلوکافترو باندی مجهز سوی وو. دی لړی تراوسه دوام درلود. کله چه دامریکا روابط له روسیی سره خړ سول دافغانستان په هکله دروسی او امریکا دریځونه جدا نسول.  دامریکا او روسیی دروابطو دخړوالی وروسته دهند دولت روسی سامان آلات اخیستل او بیا یی افغانستان ته ورکول. روسانو دامریکا او طالبانو تړون ته زمینه برابره کړ

01.06.2021 طاهر ثابت

د وېښتانو توئېدل او لاملونه - ډاکټره نازيه ساپۍ

د ويښتانو توئېدل: د ويښتانو توئېدل هم ګن عوامل لري، خو یو له دغو څخه يې د بيوتين (د ويټامينونو له کورنی څخه دی) کموالی بلل کېږي. په ځانګړي ډول هغه ورزشکاران چی خامې هګۍ خوري د بیوتینو له کموالي سره مخ کېږي او ويښتان يې توئیږي .   په خامه هګۍ کې د (آویدین) په نوم يوه ماده شته، چې د بیوتین موادو د جذب مخه نیسي، په همدې اساس ورزشکارانو ته توصيه کېږي ، چې د خامو هګیو له خوړلو ډډه وکړي. که چېرې د دې عادت پرېښودل ورته ستونزمن وي ، نو بیا دي په غذایی مهالوېش کې سبزیجات او میو

31.05.2021 ډاکټره نازيه ساپۍ

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more