مقالې


په امریکا کې د افغان ماشومانو وژونکي مجرم ته ولې برائت ورکړل شو؟!

امریکا په افغانستان کې خپل شل کلن پوځي ماموريت ته د پای ټکی کېښود. دوی دلته په کراتو کراتو د ملکي وګړو وژنې کوچنۍ تېروتنې  او وړوکې اشتباګانې بللې، خو خپل دا کار یې جرم، نسل وژنه نه ګڼله او نه یې هم ډېرځلې خپل پوځي چارواکي له دې امله محکمه کړي دي ، بلکې د يوې نمايشي څېړنو په پای کې به یې بمباري او چاپې یوازې یوه کوچنۍ تېروتنه او ناسم پوهاوی ګاڼه.د اګست په وروستیو کې یوې امریکايي بې پیلوټه الوتکې په هوايي بريد کې په کابل کې لس تنه په يوه کور کې ووژل. په رسمي توګه دغه عمليات دترهګرو په ضد ت

04.12.2021 عبدالله لغمانی

د اقليمي بدلون ناورین

د ساینس او اَسټرانومي (علم الفلک) پوهان فکر کوي چې لمر، سپوږمۍ او مځکه له نن څخه نژدې څلورنیم ملیارده کاله وړاندې پیدا شویدي. د لمر سترګه له مځکې څخه ۱۵۰ ملیونه کیلو متره لیرې یا لوړه ده او د سپوږمۍ او مځکې ترمنځ واټن ۳۸۶ زره کیلومتره دی. د ۱۹۶۹م کال په جولایي کې د آرم سټرانګ په نوم یو امریکايي ستور مزلي ورباندې قدم کیښود او د خپل هیواد بیرغ یې ورباندې ورپولو. ما څه موده وړاندې، د امریکا د NPR له راډیو څخه د اوهایو د پوهنتون د دوو پروفیسرانو سره مرکه واوریدله؛ دواړه په دې آند وو چې د لمر سترګ

04.12.2021 ولي الله ملکزی

په افغانستان کې طالبان د واک پر سر د جګړې په حال کې

د جرمني لومړنۍ دولتي ټلویزیون آ، ار، ډي د پاکستاني الصله بریتانوی، خبریال، لیکوال او څیړنوال احمد رشید سره مرکه، هغه د افغانستان په اړه څو کتابونه لیکلي دي، چې د ``خدای لپاره د افغانستان جنګیالي`` په هندوکښ کې نوې جګړه او افغانستان د کړنګ په غاړه او لویډیځ ``غوره شوي کتابونه دي.  مرکه کونکي په نوې ډهلې کې د جرمني لومړي ټلویزیون سټیدیو خبرياله اغلۍ سبیلې لیښټ: ژباړه : سراج الحق ببرک زی ځدراڼ  د افغانستان له نيولو وروسته د طالبانو په منځ کې د واک پر سر جګړه پيل شوي ده.دا

02.12.2021 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

لنډه کیسه (شلومبی)

ټکنده غرمه وه یتیمه نجلئ چې د مور سر ته ناسته وه په چیغو چیغو یې ژړل ، طلایې ویښتان یې په سپیره مخ پراته وو ، له پوري کوره د سرو شویو پیازو بوۍ به حرکت راوسته ، له سترګو یې ویښتان ایسته کړل راولاړه شوه دالان ته ننوته، د دیګ کړپ شو ، مور یې راویښه شوه سوړ اسویلی یې وکیښ مرجانو دیګ کې هیڅ شی نشته، راشه ما هم په چایو پسي ډوډۍ وخوړه مرجاني په وړه ژبه په چیغو چیغو وویل ، تریخ چای پسي تر څو ډوډۍ وخورم هره ورځ راته وایې چې هګۍ درپخوم ، ته درواغ راته وایې ، مور یې خپل

29.11.2021 امین الله بهار

حس ملت گرایی اتحاد ویکپارچگی است

روزیکه گاندی کشته شد ماموران ان حکومت ثروت وموجودی مردی راکه چارصدوپنجاه ملیون مرد داشت چنین گزارش کردند: دوکاسه وقاشق چوبی - یک کتاب مقدس بزبان هندی- عینک – ساعت – کتابچه یاد داشت – یکجوره کفش چوبی – ویکجوره کفش چرمی! اینها با اضافه یک دوک نخریسی٬ثروت وبه عبارت دیگر«مهمات» تسلیحات وتجهیزات مرد حقیر وکوچک در مبارزه با بزرگترین امپراطوری های عصر خویش بود.تصور می کنید دوک نخریسی وکفش چوبی گاندی بود که کمراستعمار انگلستان مزور وگرگ صفت را با همه قدرت وعظمت اش وباهمه قدرت هوایی وبمب افگن وسلا

29.11.2021 ع.شریف زاد

موږ لومړی باید کورنی ،بیا سیمه ایزه او له هغه وروسته نړیوال لوبغاړی واوسو

*داقتصادی فشار تر شا سیاسی ابزار* په افغانستان کې د ملګروملتونامعلومه اجندا وې اوپه سیمه کې دسیمه ایزه هېوادونو نیت دېپلو ماتیک اړخ نه لری د ې غونډوکې د اسلا مي امارت فعاله برخه نشته. د ملګروملتو سازمان د افغانستان په لوږې ، اقتصادی کړکېچ او دسیستم ګډوډی،دژمی دراتګ یخنی او دوچ کالی مشکلاتو چې ملګری ملتونه ښه ور باندې پوهیږی. خو ملګری ملتونه د طالبانو پر ارادې اټکلی شک لری او زړې «دېبورا لاینز» د ملګرو ملتو استازې خپله مقاله کې دخپل کریدت په غم کې ده طبیعې خبره ده چې طالبان پر دغه دروغجن س

28.11.2021 ع.شریف زاد

د طاهر اڅکزي څلوریځي

د طاهر اڅکزي څلوریځي دوه کارونه چي دنیا کي دي ډېرګران زموږ په ملک افغانستان کي دي آسان یو بیرغ بل مو قانون   اساسي   دی چي یې ګورې بیا بدل وي په یو آن   چي ملي بیرغ یې تش په نوم یادیږي اساسي قانون  یي  هم   ژر ژر بدلیږي کوم ملکونه چي په قدر ورته  ګوري هلته    دواړه   په   پېړیو  ساتل   کیږي   بدل نه سي په پېړیو د بیرغ رنګ چي ولاړ یې ولسونه   دي تر څنګ هر هیواد   په   خپل   بیرغ   پېژندل   ک

26.11.2021 Karim Halimi

د امریکا ملت او کانګریس ته د متقی صاحب د لیک څو مهم ټکي!

۱. په داسې وخت کې چې نړۍ د افغان حکومت هر قرار او کردار ته بوڅ غوږونه نیولي، د افغانستان او خپل اختیاره نظام کورنی او بهرنی مخالفین د خپلی باطلی اداعا د اثبات له پاره هسي پلمی او بهانی غواړی، په داسې یو وخت کې ددې لیک لیکل او د امریکا د مشروعیت مهم رکن کانګریس له لارې د امریکایی ملت او دولت مخاطب ګرزول ډیر ژور، مهم او عمیق سوچ وو.۲. دې لیک ته د افغان ـ امریکا جګړې د پای او د افغان ـ امریکا اړیکو د ۱۰۰مې کلیزی د مناسبت انتخاب، ددې ښوودنه کوی، چې نوی افغان حکومت د سیاسي نزاکتونو، ډیپلوماټیک

24.11.2021 قاضي نجیب الله جامع

امريکا په سيمه کې د کومو هېوادونو د سياسي نفوذ مخه نيسي؟

د امريکا متحده ايالات چې د نړۍ په هره ستره او کوچنۍ سياسي پرېکړه کې  په يو ډول نه يو ډول دخيل  پېژندل کېږي، د دنيا په بېلابېلو سيمو کې د خپلو موخو د ترلاسه کولو او خصوصا په اسيا کې د خپلو هدفونو لپاره له چين او روسيې سره ښکر په ښکر ده. او د همدې موخو د ترلاسه کولو لپاره د دوی لپاره ښه حربه په دې منطقه کې روانه مذهبي توندلاري ده چې امريکا یې پرمټ کولای شي خپلو هدفونو ته په رسېدلو  او  سيالو هېوادونو ته  سرخوږي په پيدا کولو کې ترې مستقيم او غېرمستقيم کار واخلي. امريکا ته په سيمه کې لومړی نمبر ا

24.11.2021 عبدالله لغمانی

در بارۀ حکومت همه شمول

مقدمه: در این روزها اصطلاح حکومت همه شمول زبان زد مطبوعاتچیان و سیاستمداران است. تحلیلگران و مفسرین سیاسی به گونه های مختلف (حکومت همه شمول) را تعریف و تعبیر می نمایند و بعضی از رفقا و دوستان در مورد این اصطلاح سوالاتی را نیز مطرح نموده اند. بخاطر اینکه به تقاضای دوستان پرسنده جواب مثبت داده و نظر خویش را با تحلیلگران و دانشمندان ارجمند شریک بسازم، می خواهم ذیلاً در مورد اظهار نظر نموده و آنرابا دوستان وعلاقمندان شریک بسازم. توضیح لغوی: قسمیکه دیده می شود، مقولۀ (حکومت همه شمول) ا

20.11.2021 نور محمد غفوري

د تعلیم او دهغه پرمختیا دطالبانو جدي توجه غواړي

  ځینی ابتدایي ټکي اسلام دديني فرایضو زده کول فرض عین بولي او نور فرض کفایي دي. فرض عین شاید دابتدایي مکتبو او مدرسو شاګردان په خپلو اولو صنفو کې خلاص کړي. دا په دې شرط چه صرف بهایي صرف میر پریښودل سي او دهغه په ځای نور ظلم ، خلاصه کیداني او قدوري او داسې نور مختصرات باندي وويل سي. نور ټول ديني او دنیاوي علوم به فرض کفایي وي چه هغه په ټولو مسلمانانو باندې فرض ندي او یو خاصه ټولګۍ که باندي مصروفه سي نو دټولو مسلمانانو فرض باندي ادا کیږي. دا په دې معنی چه متوسط تعلیم او عالي یا

18.11.2021 طاهر ثابت

یونیسکو اود«سرزمین من»سندره

یو ه پلار دخپل زوي دپوهې کچې د معلومولو لپار و ویل : میاو ،میاو .زوی یې وویل پیشو. بیا یې وویل : عف ،عف وې ویل چې سپی . پلار یې د پوښتنې کچه لوړه کړه وې ویل: هی، هی زوی یې دا غږ نه وه اورېدلی وې وېل آبا. په افغانستان کې څلور لسیزې د پخوانی مقام لقب نومی تر عنوان لاندې ځینې کسان داسې ځا نونه حق په جانب راښیی چې ګواکې رښتیا! په هرڅه کې په کافی اندازه مهارت او تجربه لری او بیلکل ددوی غوښتنې او ګر وېږنې سمې دی نن سبا داددې بحثونو «تودې اوسړې خبرې»«اخر خط» او نور.... یولوری دی او دبحث بل لوری دادی

14.11.2021 ع.شریف زاد

بېکاري د فقر او نورو ټولنيزو ستونزو او مصيبتونو منبع ده

غلا ، قاچاق ، په مخدره موادو اعتياد ، مهاجرت ، اخلاقي فساد ، جرم او جنايت د همدې بېکارۍ محصول او نتيجه ده . تر ټولو بدمرغه ټولنه هغه ده چې غړي ئې د خپل اخري شتمنۍ ( جسمي او فکري قوت او استعداد) د خرڅولو د پاره اخستونکي نه لري ، تر څو ددې لارې د خپل ځان او کورنۍ اعاشه او ابتدائي-طبيعي ضرورتونه ( خوراک ، پوښاک ، سرپناه ) پوره کړي . داسې ټولنې به همېشه د جرم او جنايت ميدان وي او د سولې په ځای به جنګونه ، قتلونه او وينې تويول ورځنی مصروفیت وي . متاءسفانه چې زموږ ټولنه هم ددې شومې

13.11.2021 د،ب،هيښ

بدلون: د حرکت او حکومت توپير بايد وشي

د افغانستان په خاوره کې د پخواني شوروي اتحاد له ماتېدو وروسته د افغان د ازادۍ غږ نه يوازې په سيمه بلکې په ټوله نړۍ کې خپور شو، او نړۍ د پراخو بدلونونو شاهده وه، خو ژورې اغېزې يې پر سيمه او ګاونډيو وکړې، په سيمه کې ځينې ازادي خواه خوځښتونه له هماغې چېنې څخه خړوبيږي، چې شا او خوا دوه څلويښت کاله مخکې د افغانستان په سپېڅلې خاوره کې راخوټکېدلې وه. خو په دې توپاني کلونو کې که له يوې خوا يې تودو بادونو د افغانانو مخونه سپېره او هېواد يې په شاړو بدل کړ، له بلې خوا زموږ له بې وسۍ، کم فهمۍ، طب

11.11.2021 محمد اسماعيل (عندليب)

دمنځنۍ آسیا هېوادو نه ا و دافغانستان سیمه ایزه اهمیت

د ۲۰۰۱زکال په اکتوبر کې په افغانستان له پوځي برید سره سم د امریکا متحدو ایالتونو د منځنۍ آسیا له پنځو دولتونو سره نږدې همکاري او اړیکې رامنځ ته کړې او په دې توګه امریکا په افغانستان کې د خپلو پوځي عملیاتو لپاره د منځنۍ آسیاهېوادونو مرسته او ملاتړ تر لاسه کړ. د منځنۍ آسیا هېوادونو غوښتل په افغانستان کې د سولې او ثبات د ټینګښت، د روسیې او چین د رول او اغېزې د پراختیا د مخنیوي او د اقتصادي مرستو ترلاسه کولو په موخه په افغانستان کې د امریکا په مشرۍ د نړیوال ائیتلاف له ځواکونو سره همکاري وکړي او ا

08.11.2021 ع.شریف زاد

د نړۍ د ټولو حکومتونو دوه ارګانه سکیولر دي د طالب امارة د استثناء کېدلو امکان نسته !

وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ژباړه : كوم خلك چې د الله له نازل كړي دستور سره سمې فيصلې ونه كړي هماغوى كافران دي.   حکومت باید چه مسلمان او سلامي  وي ؟ ، او که عادل حکومت ؟ . علماء ویلي چه : «الملک یبقی مع الکفر و لایبقی معالظلم» ژباړه : حکومت د کفر سره دوام کوي ( باقي به وي ) اما د ظلم سره دوام نکوي ( باقي نه پاتیږي)    پوښتنه دا ده چه : د حکومت په ساختار کښي  شریعت څومره رول لري، تر دې لمخه چه پوښتن

07.11.2021 Karim Halimi

د ټول شموله غوغا

په دې ورځو کې د ټولشموله اصطلاح د خارجي او داخلي محافلو ، کړيو او مېډيا په مخ ډېره اورېدل کيږي . هر څوک ځنې بېل بېل تعريف او مقصد وړاندې او افاده کوي . دا اصطلاح د افغانستان د اشغال په وخت د طالبانو او امريکا د مذاکراتو د درشل او د دوحې د تړون د امضا په نتيجه کې را پيدا شوه او د سياسيونو ، تحليلګرانو او مېډيا ډګر ته راووتله . د دوحې د تړون په يوه ماده کې د اشغالکرو د وتلو نه وروسته د يوه ټولشموله نظام د جوړېدو د پاره توصیه او تاکيد وشو ، چې د امريکايانو هدف ترې په افغانستان کې په هغه

07.11.2021 د،ب،هيښ

طالب د ستري لوبي مهره ده ، د سیاسي جغرافیی تغیر راروان دی

  زه قطعا دا نسم منلی چه دې جغرافیی دي د جهان سیال تمدون درلودلی وي . تمدون د انسان د مغز محصول دی . تمدون د تکامل  نه منځ ته راځي  ، د تکامل لپاره اولین شئ چه دي ، هغه فکري او مغزي تکامل دی، فکري تکامل لمړۍ علامه دا ده چه : انسان ته خیالت ور پیداسي ، خیالات اقسام لري چه بعضي خیالات دي د فکر  د خلل په سبب پیداکیږي ، انسان چپ او لپ ږغوي ، او بعضي خیالات د مشکلاتو او مشقت او سختیو په سبب په مغز کي پیدا کیږي فکر چه مشلاتو ته حل نشي پیداکولی ، په لنډو لارو يي حل لټوي ، د لنډو لارو

07.11.2021 Karim Halimi

بحران افغانستان و فروپاشی قدرت، کنفرانس مسکو و کنفرانس تهران

صحنه سیاسی و اجتماعی افغانستان نزدیک به سه ماه پس از بازگرداندن طالبان توسط آمریکا و شرکای ناتو به قدرت سیاسی شاهد دگرگونی‌ها و تلاطم حادی است. اتکا امارت اسلامی طالبان به رابطه با چین و روسیه وعده‌‌های سیاسی و اقتصادی آنان پاسخگوی فوری گره کور فاجعه انسانی بر بستر رکود و متلاشی شدن وضعیت کنونی نیست. واضح است اوضاع بحرانی کنونی به سمت فروپاشی افغانستان  پیش خواهد رفت. طالبان قادر به اداره بحران کشور نیست. بجز تحمیل مشقت کنونی، برنامه‌ و راه‌حلی هم برای مدیریت وضع موجود ندارد.

05.11.2021 سیامک بهاری

د سیاسي زعیم او قومي مشرتابه انتخاب د ملت اختیار دی ، تاته چا دا اختیار درکړی ، چه زعیم را انتخاب که ؟؟

د سیاسي زعیم او رئیس قوم انتخاب زما اختیار دی ، تاته چا دا اختیاردرکړی ، چه زعیم را انتخاب که !    دا چه تا يو څوکتابونه لوستي او د عربو تاج دي پر سر ایښی ، دا حق ځان ته ور کوې چه : زعیم او کفیل را انتخابوې ،دامنم چه عالم او بې علمه ندي مساوي ، نو دا مانا نه چه زعیم او کفیل به ته را انتخابوې ،  دا منم چه علم د خدای ذاتي صفت دی ، علم لوړ مقام دی ، هو ! دا راسره ومنه چه علم یو نسبتي قدرت دي ، هر بنده یواندازه علم لري ، او هر بنده یو اندازه جهالت اوناپوهي  لري ، خو ! یوه

03.11.2021 Karim Halimi

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more