مقالې


د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ

د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ سږ کال د چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کالیزه ده. دغه ګوند په ۱۹۲۱ کال کې تاسیس شو او په ۱۹۴۹ کال کې یې د چین ولسي جمهوریت بنسټ کېښود.د چین د کمونیست ګوند واک ته رسېدل د چین لپاره یو زرین ګام وو چې له امله یې دغه هېواد له اوږدو کړاوونو او کورنیو جګړو خلاص شو او د بې ساري پرمختګ په لور یې ګامونه پورته کړل. چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کلن تاریخ د چین د معاصر بدلون، صنعتي کېدو، اقتصادي ودې او نړیوال نفوذ له تاریخ سره نږدې تړاو لري. د چین د کمونیست ګوند ت

20.06.2026 اندېښمن ځاځی

میانجی گری نوین ولې مبهم پاکستان

بحث درینجاست که پاکستان عملا در بلوچستان، وزیرستان، خیبر پښتونخوا ، افغانستان دارد درګیر بمباردمان است وقتل وقتال است که ملل متحد این عمل غیرانسانی را محکوم کرد چطور میتواند میانجیګری کند؟ عمق ستراتیژی صلح وثبات بین المللی درکجا است ؟ انعطاف تاکتیکی به جای بی‌طرفی مطلق میزبانی مذاکرات لزوماً به معنای داشتن نفوذ مستقیم بر نتایج آن‌ها نیست. اسلام‌آباد می‌تواند به عنوان یک «اسلو» مؤثر عمل کند و فضا و دسترسی‌های لازم را برای گفتگو فراهم آورد، اما تبدیل پاکستان به ناروی بعدی و میانجی قابل

20.06.2026 ع.شریف زاد

د هېواد په راتلونکې کې د سیاسي ګوندونو د رول او نوښت په اړه

دې مقالې اساسي محتوا له هغې لیکنې څخه سرچینه اخلي چې ما لس کاله مخکې، د ۲۰۱۶ کال د جون په ۱۸مه نېټه، په ټولنیزو رسنیو او یو شمېر چاپي او برېښنايي خپرونو کې خپره کړې وه. اوس چې وخت یو ځل بیا هغه لیکنه زما مخې ته راوسته، ما مناسبه وګڼله چې د افغانستان او نړۍ د وروستیو تحولاتو په رڼا کې پرې بیا کتنه وکړم او ځینې نوي لیدلوري او تعدیلات پکې ورزیات کړم. د دې مقالې د لوستلو پر مهال باید یوه مهمه خبره په پام کې ونیول شي: ټولنې، سیاسي جریانونه او تاریخي بهیرونه په ثابت او جامد حالت کې نه وي. بدلون

19.06.2026 نور محمد غفوری

د موضوع تخليق يا موضوع آفريني ! ادبى مضمون

يو ادبى مضمون سيد عبيدالله نادر د موضوع تخلیق یا موضوع آفرینی! سیا حتونه ګرځیدل ، د مطالعی په څنګ کې د موضوع آفرینۍ یا تخلیق د موضوع د پاره ښه رول لری . د ژوری او درنۍ مطالعی خاوندانو سره د ناستی پاستی له وجهی نوی موضوعات او مطالب انسان ته په لاس ورځي . یعنی وقت په وقت او ژر ژر د علم د خاوندانو سره لیدنه کتنه د نوی موضوع په لاس ته راوړنه کې لوى اثر لري. ډیر کسان به ښه مطالعه لري او پر له پسي به لوست کوي. خو هیڅکله د مضمون ،شعریا ادبی پارچو د ویيلو او يا ديو سوژ

19.06.2026 سيد عبيدالله نادر

مبانی عدالت اجتماعې از دیدکاه قرآن کریم

یکی از کارکردهای مهم عدالت وعدالت خواهی آن است که نظام مبتنی بر عدالت را -همان نظامی که پیامبران و جانشینان آنان در پی استقرار آن بودند وهستند- کارآمد می‌سازد. کارایی نظام به کارایی همه بخش‌های آن است، زیرا هیچ قسمتی و هیچ شغلی از قسمت‌ها و شغل‌های دیگر جدا نیست. به عبارتی کارایی نظام به تعدیل و کارایی همه‌ی بخش‌های آن است و نه بعضی از آن بخش‌ها. از مهم‌ترین مباحث مطرح در جوامع بشری بحث عدالت در ابعاد گوناگونِ آن ناست؛ طرح مباحث عدالت در یک جامعه حکایت از حیات سیاسی و عقلانی آن جامعه دارد

18.06.2026 ع.شریف زاد

امریکا له غروره لویدلې ده

د تنګي هرمز بندول په څرګنده توګه د هغو هېوادونو ترمنځ ژور نابرابري ښيي چې د «قوانینو» خبره کوي او د هغو کسانو ترمنځ چې د دغو قوانینو د ماتېدو مسؤلیت لري. د ایران سره د خبرو اترو د دوام په اړه د متحده ایالاتو چلند ښيي چې سپینه ماڼۍ په منځني ختیځ کې د ګډوډۍ او هرج و مرج د رامنځته کولو سیاست ته دوام ورکول غواړي، څو یو بل کنټرول شوی کړکېچ جوړ کړي. دا بدلون ښايي د متحده ایالاتو لپاره مناسب وي، خو د فارس خلیج د هغو پاچاهیو لپاره ډېرې منفي پایلې لري چې د توغندیزو بریدونو او اقتصادي س

17.06.2026 محمود صافی

د خاموشو انسانانو سیاست

اوومه برخه ....په تیر پسي د ملا عمر په مشری طالبانو په لمړي ځل راتګ سره په سیاسي فعالیتونو کي د زده کوونکو څخه استفاده منع شوه، درسي نصاب کي د اسلامي ثقافت ساعتونه لا نور زیاد شو، شاګردانو باندي لونګي تړل، خوله په سر کول، په مشرانو شاګردانو او استادانو ږیره پریښودل اجباري شکل غوره کړه، ددي هر څه سره سره څیني نوي کلیشي هم د متعلمینو په ورځنیو ادبیاتو کي ننوتل، کومي کلیشه يي جملي چي د جهادي تنظیمونو په وخت کي افغانانو کي رایج شوي وي اوس ورسره ځينی نوري کلیشي هم ور اضافه شوي، مثلا دا کلی

17.06.2026 عبدالسمیع واحدي

نگاهی شتابنده بر ماجرای زنان جبرئیل هرات؛ میان احساسات، واقعیت‌ها و ضرورت یک بدیل ملی

رویداد زنان جبرئیل هرات در روزهای اخیر واکنش‌های گسترده‌ای را در میان افکار عمومی افغانستان برانگیخت. برخی این حرکت را نشانه‌ای از مقاومت مدنی و اعتراض مشروع دانستند و برخی دیگر آن را اقدامی شتاب‌زده و فاقد زمینه‌های لازم برای ایجاد تغییرات بنیادی در کشور ارزیابی کردند. آنچه مسلم است، این‌گونه تحرکات در فضای پیچیدهٔ سیاسی افغانستان نمی‌تواند جدا از رقابت‌های سیاسی، منافع گروهی و تلاش بازیگران مختلف داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گیرد. از دید بسیاری از ناظران، ماجرای جبرئیل هرات بیش از آن‌ک

16.06.2026 نور محمد غفوری

امریکا مو نشي ساتلای

د طالبانو مشرتابه او د افغانستان خلک باید د افراطي ډلو د ورانوونکو فعالیتونو پر وړاندې هوښیار واوسي. په ځانګړي ډول د داعش خراسان، جیش العدل او انصارالله په څېر ډلې هڅه کوي افغانستان له ګاونډیو هېوادونو سره په شخړو کې ښکېل کړي او په سیمه کې ګډوډي زیاته کړي. دغه ډلې د هغو لوېدیځو ملاتړو له خوا ملاتړ او لارښوونه ترلاسه کوي چې غواړي په افغانستان کې د اسلامي امارت د ثبات او پیاوړتیا مخه ونیسي. د داعش خراسان تر ټولو فعال غړي د منځنۍ اسیا د جمهوریتونو اتباع دي. دوی افغانستان د روسیې پر ضد د

16.06.2026 محمود صافی

د شتمنتیا اړین رازونه

په شتمنتیا کې تر ټولو مهم موارد چې باید ترسره شي هغه هم دوامداره کار، دوامداره زیرمه، د لګښتونو کنټرول، د بې ځایه لګښت مخنیوی، په یوې دندې اکتفا نه کول او په ځان باندې پانګه اچونه د دې لپاره چې نوي مهارتونه ترلاسه شي او له عصراو زمان سره سم عاید ترلاسه کول کولای شي تاسو میلیونر کړي. د پیسو دوامداره زیرمه یا پس انداز له ځوانۍ څخه پیل کړئ او خپلې پیسې په کره دقیقه توګه په داسې ځای کې پر پانګه واچوئ، څو تاسو ترې ښه ګټه ترلاسه کړئ. خپل لګښتونه کم کړئ او داسې پانګه ترسره کړئ چې پیسې مو تاس

16.06.2026 حمیدالله فیضي

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت یازدهم در ادامه گذشته - وضع امنیتی در مکاتب و پوهنتون های آمریکا از نظر علمی، روان‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی، وقوع تیراندازی‌های مکرر در مکاتب و پوهنتون ها، معمولاً در نتیجه مجموعه‌ای از عوامل ذیل می باشد: جامعه خشونت‌زده، آنومی، ضعف قواعد اجتماعی، نابسامانی اجتماعی، بحران سلامت روان، بحران اجتماعی، دسترسی به سلاح، انزوای اجتماعی

14.06.2026 عبدالخالق صارم

دې خلکو څنګه ژوند کاوه؟

راشۍ دیوه ډیر غوره صحابی علی بن ابی طالب رض دژوند له چارو ځان خبر کړی چې هغه د رسول اکرم ص دتره زوی او زوم دی.واسطه،وسیله او هېڅ ډول سوء استفاده نشته هغه وخت یوسهار مېړه او مېرمن (علی کرم الله وجهه اوبی بی فاطمې رض) دڅه خوړلو لټه کې شول خو څه یې تر لاسه نه کړل، دې وخت کې علی کرم الله وجهه دیخنی له امله چپنه واغوستله او دمدینې په شا اوخوا کې دمزدورۍ په لټون پسې ووت. ( کارموندنه دعدالت پزر بنسټ)چا و رته وویل چې فلانکی يهودی څه زراعتی باغ لری علی کرم الله وجهه هلته ورغی او دیوې فرعی دروازې ل

14.06.2026 ع.شریف زاد

د خاموشو انسانانو سیاست

شپږمه برخه .... په تیر پسي زما د کوچنیتوب نه د ټولنیز، سیاسي او فلسفي علومو د مطالعي او لیکوالو سره شوق او علاقه وه خو د وطن حالات داسي وو چي نه د مطالعي پوره زمینه مساعده وه او نه دلیکلوالو په هکله د معلوماتو حاصلولو دپاره امکانات مو په اختیار کي درلوده، دي وخت کي جلال آباد ښآر کي د ننګرهار ورځپاڼي او د شهادت اونیز اخبار چي د حزب اسلامي نشراتي ارګان د خوا خپریده نه علاوه، د وحدت په نامه یو ورځپاڼه وه چی د پیښور نه په پښتو ژبه خپریده. زمونږه ښار د جلال آباد تالاشئ چوک کی ددغه ورځپاڼي

13.06.2026 عبدالسمیع واحدي

لرغوني او تاریخي ځایونه د ملي هویت ژوندۍ نښي دي

افغانستان د طبیعي ښکلاوو، لوړو غرونو، شنو درو، زړه راښکونکو منظرو او بډای تاریخي میراث لرونکی هېواد دی، چې دا ټول الله تعالی پر افغان ولس لورولي دي. زموږ هېواد د طبیعي ښکلاوو ترڅنګ لرغونې او تاریخي سیمې هم لري، چې د زرګونو کلونو تمدن، کلتور او انساني پرمختګ کیسې بیانوي. تاریخي او لرغونې سیمې د هر ملت د فرهنګي میراث مهمه برخه جوړوي. دغه ځایونه یوازې د تېر وخت یادګارونه نه دي؛ بلکې د یو ملت د هویت، تمدن، فکر او ژوند د طرز څرګندونه هم کوي. افغانستان د لرغونو آثارو او تاریخي سیمو له پلوه د نړ

13.06.2026 شېرمحمدامیني ستانکزی

اسرائیل؛ د زوال پر لور

د منځني ختیځ جیوپولیټیکه نقشه په تېرو دوو لسیزو کې دومره ژر نه ده بدله شوې لکه په دې وروستیو کلونو کې. هغه سیمه چې یو وخت د سیاسي توازن، نړیوالو منځګړیتوبونو او نازکو امنیتي معادلو پر بنسټ اداره کېده، اوس د پرله‌پسې جګړو، اشغالونو او بشري ناورینونو په مرکز بدله شوې ده. د دغو بدلونونو او ناورينونو په سر کې اسرائیل دي؛ چې په ټول تاريخ کې یې سیمه له بې‌ثباتۍ سره مخ کړې وه او ده. او په وروستيو کې یې خپل هغه يو څو نړيوال ملګري هم له ځان نه پردي کړي دي. نور یې د دولت او وجود پښې ورټولېږي په دغه هېو

11.06.2026 محمدسليم سليمان

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا قسمت دهم

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دهم در ادامه گذشته آمریکایی ها، انسان های خرافات‌ پرست، اوهام پرست و یاوه سرا هستند عواملِ از جمله: افسردگی، یأس، محرومیت و نا امیدی از زندگی، فردگرایی و نبود احساس بشر دوستی، آمریکایی ها را انسان های با تفکرخرافی، توهم، پارانویا، هذیان‌گویی، یاوه‌سرایی، چرندیات‌گویی، خرافات‌پرست و اوهام‌پرست، به بار آورده است، از جملهِ یاوه‌سرایی ها و

10.06.2026 عبدالخالق صارم

د خاموشو انسانانو سیاست

پنځمه برخه ....په تیر پسي 1372 کال په اغلب ګمان د کب میاشت وو چي مونږ جلال آباد ښآر مخابراتو چوک، د ریاض په نامه د انګلیسي ژبي د زدکړي د کورس صنف کي ناست وو چي نا څاپي ډزي پیل شوي، د کورس خلک ټول وترهیدل او په وتلو شول، د کورس نه بهر ښار کي ګډوډي جوړه شوه ما هم د خپل یو ټولګیوال سره یو ځآي په منډه منډه کورته ځان راورسوه، کورته په رسیدو پوه شوم چي د مشرقي شورا د قمندانانو ترمنځ نښته شوي او د حاجي شمالي په نامه د حزب اسلامي یو قمندان د قمندان حضرت علی د کسانو د خوا ترور شوي دی. 1372

09.06.2026 عبدالسمیع واحدي

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر پخوا ډېره بدله شوې ده. پخوا جګړې تر ډېره د سرتېرو، ټانکونو او درنو وسلو پر مټ ترسره کېدې، خو نن ورځ ټکنالوژي د جګړې له مهمو وسایلو څخه ده. ډرونونه، سیم‌کارتونه، سپوږمکۍ، مصنوعي ځیرکتیا او مخابراتي شبکې د معاصرو جګړو اساسي برخې جوړوي. ډرونونه د څارنې، کشف، استخباراتي معلوماتو راټولولو او حتی دقیقو بریدونو لپاره کارول کېږي. د دوی له لارې د جګړې ډګر په لرې واټن کې تر څار لاندې ساتل کېږي او د انساني تلفاتو خطر کمېږي. همدارنګه، ارزانه او کوچني ډرونونه د جګړې په تا

08.06.2026 حميدالله بسيا

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت نهم در ادامه گذشته - ناسیونالیزم نژادی، اقتصادی و جنسیتی در آمریکا در روان‌شناسی اجتماعی، ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض، معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل زیر دانسته می‌شود: خانواده، محیط اجتماعی، رقابت بر سر منابع، قدرت یا موقف اجتماعی، رسانه‌ها و تجربه‌های شخصی که آمریکایی ها نیز این ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض گرایی را از مرحله کودکستان،

07.06.2026 عبدالخالق صارم

د ښوونې او روزنې او تحصيلاتو فردي او ټولنيز روغتيايي اغېز

ښوونه او روزنه د يوې ټولنې لپاره حیاتي ارزښت لري، چې خلک وکولی شي پهروزنيزو، تعليمي او تحصيلي موسسو، مدرسو، مکاتبو او تحصیلي واحدونو کې خپلې زدهکړې تر سره کړي، چې فردي او ټولنيز سواد ومومي او کاري مهارتونه زده کړي. د سوادپه اړه عام خلک وايي چې يو فرد ليک او لوست وکړلی شي، نو با سواده دی. مګر د سوادعصري تعريف دا دی، چې یو شخص یا فرد باید عصري ښوونيزې او روزنيزې زده کړېپای ته رسولې وي، د ليک لوست تر څنګ په ټولنيزو آدابو، نزاکتونو او معاشرتونو پوهوي، د کمپيوټر په کارولو ک

07.06.2026 ډاکټر لمر

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more