مقالې
د خاموشو انسانانو سیاست
نهمه برخه .....په تیر پسي کال 1377 کي چي زه هلته د لمړي صنف محصل شوم د پولي تخنیک عمومي ریئس د یو جهادي لیډر مولوي محمد یونس خالص ځوی مولوي انورالحق مجاهد په نامه کس وو، مونږ چي ورسته د طالبانو دخوا ګمارل شوی نور ریئسان ولیده نظر نورو ته انورالحق مجاهد معتدل او نرم خویه انسان راته ښکاره شو، کاکا د انورالحق مجاهد د کوم ملګري نه ماته یو لیک اخیستی وو چي زما په هکله ورته سفارش او مشګلاتو ته د رسیدو غوښتنه شوي وه، ما هغه لیک وسپاره او انور الحق مجاهد ماته دا وویلي چي که څه مشکل سره مواجه
کربلاء؛ د شهامت سمبول او د مذهبي ناندریو ډګر
کربلاء؛ د شهامت سمبول او د مذهبي ناندریو ډګر ولي الله ملکزی له علي، حسن او حسین (رضی الله عنهم) سره مینه او د هغوئ درناوی د هر مسلمان د ایمان او اسلامي ارزښتونو مهمه برخه ده. نن د ۱۴۴۸ هجري قمري کال د محرم لسمه نېټه ده، چې په عربي کې ورته عاشوراء ویل کېږي. د کربلاء پېښه د اسلامي تاریخ یو ډېر دردناک، تاوجن او غمجن فصل دی. ځکه په دې فاجعې کې د رسول الله ﷺ لمسی، حسین بن علي (رض) د هغه د کورنۍ غړي او ملګري په ډېرې بې رحمۍ سره شهیدان شوي او د هر مسلمان زړه پرې دردېږي. که موږ د یوه
د ظاهري بڼې سره خپله وینا سمبالول!
سید عبید الله نادر د ظاهري بڼي سره خپل وینا سمبالول انسان ته ښايي چې د خپل عبا او قبا او یا د خپلو ظاهری جامو په سمبالښت سره خپلي خبري سمی وکړی ، او یا خپلي خبری د خپلي سپیني جامو سره پاکي او ښي اوکړي . ځکه که دانسان خبری نا سنجیده وي ، د انسان د وقار د پلې خوا نیمه خوا په هوا کې پاتي کیږي ،نو د حضرت بیدل د شعر په مصداق د هر چا سره باید سنجیده خبري وشي . لکه چې وايي : با هرکه هر چه گويي ،سنجیده بایدت ګفت تا کـــــفهء وقــــــــــارت پا در هوا نـــباشد سړی باید
د تیارو زیری مه ورکوئ!
سید عبید الله نادر د تیارو زیری مه ورکوئ طالبانو ته ! پریږدۍ چې دوي د کتاب او قلم سره مینه وکړي ،پریږدئ چې دوي د خپلو زړونو شمعې د علم او معرفت په څراغ روښانه کړي ،پریږئ چې دوي لوست وکړي. پریږدئ چې دوي د نړۍ د انجونو سره سیالانې شي. پریږدئ چې دوي دومره علم او فن حاصل کړي چې د هغي په رڼا کښي زمونږ لیری راتلونکی روښانه ، او ستونزی مو، پری حل کړي. پریږدئ چې دوي د پوهنې له فیضه څخه ګټې اوچتې کړي. دوي په لوی لاس د تیارو خواته مه بیایئ. تاسي د تیارو زیری مه و
عاشورا/«ده محرم »
بسمه تعالیًً. عاشورا/«ده محرم » بسمه تعالی عاشورا ۱۴۰۵ چه روزی است؟ عاشورای ۱۴۰۵ شمسی روز چهارشنبه، چهارم سرطان سال ۱۴۰۵ است مطابق با ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ میلادی و دهم محرم ۱۴۴۸ هجری قمری. (ممکن است با تأیید رویت هلال یک روز جابجا شود.) درسهای عاشورا | پیام کربلا برای زندگی امروز مسلمانان جهان عاشورا فراتر از محرم اولین ماه از سال قمری هجری است و یکی از چهار ماه «حرام» در اسلام بهشمار میرود. این چهار ماه عبارتند از: ذیالقعده، ذیالحجه، محرم و رجب. در آی
د ملي کلتور د پیاوړتیا لپاره دې ادبي او فرهنګي هڅې ګړندۍ شي!
په معاصر پېر کې ادبي او فرهنګي فعالیتونو ته د پخوا په پرتله ډېره پاملرنه کېږي. لیکوالان، شاعران او فرهنګي فعالان هڅه کوي، چې د قلم له لارې خپل رسالت ترسره کړي او ټولنه د پوهاوي، پرمختګ او روښانه راتلونکي پر لور رهبري کړي. د ادب او فرهنګ لارویان دې د خپلو فکري او علمي هڅو پر مټ داسې بنسټونه کېږدي، چې راتلونکو نسلونو ته د ودې او پرمختګ زمینه برابره شي. ادبي او فرهنګي خوځښتونه د لیکنو، لوستنو، غونډو او رسنیزو فعالیتونو له لارې د خلکو د پوهاوي په لوړولو کې مهم رول لري. دغه بهیر د دې لامل ګرځي
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دوازدهم - وضعیت در مکاتب و پوهنتون های آمریکا در ادامه گذشته - در روز 14 فبروری 2018م، و در روز ولنتاین آمریکایی و در عصر حکومت نخست ترامپ و در مکتبِ استونمن داگلاسِ فلوریدای آمریکا، کسی به نام نیکلاس کروز که روزی شاگرد همین مکتب بوده و بخاطر دلائل انضباطی اخراج شده بود و منتظر بود که چی وقت نوبتش می رسد، تا در زیر نام قوت های ناتو و آ
هنر، زیبایی و رموز هنر وزیبایی
هنر، زیبایی و رموزهنر و زیبایی (قسمت سوم) در قسمت دوم این سلسله ی مقالات گفته شد که آثار و تخلیقات هنری جز مهم فرهنگ انسانی است. شهرت ومقام شامخ بعضی آثار، آبدات، نقاشی ها، اشعار، ناولها، خطاطی و پارچه های موسیقی آنقدر معروف شده اند که حیثیت داشته های مشترک بشریت را تشکیل داده اند(مثالهای آنها نیز داده شده بود). ازینکه در قسمت دوم که فوقاً اشاره شد، تخلیقات هنری جز مهم فرهنگ قلمداد شد، بهتر است روی مسایل فرهنگی بحث مختصری داشته باشیم. البته موضوع فرهنگ خیلی وسیع است، هدف مقالات حاضر،
د خاموشو انسانانو سیاست
اتمه برخه ... په تیر پسي 1376 کال جوزا میاشتي په 31 زمونږ د ښوونځي امتحانونه بشپړ شول هغه وخت پروسه داسي وه چي معمولا ژمي موسم او سړو سیمو کي د ښوونځیو د کلني ازمویني د اختتام سره سم کانکور پروسه پیلیده. زمونږ د ددولسم ټولګي څخه د فراغت دوره کي د طبي علومو د رشتو علاقمندان زښت زیاد او نور ټولنیز علومو د رشتي اکثره دیپارتمنتونو کی محصلین نه وو یا د محصلینو د نشتون په وجه به ټول دیپارتمنت تړل شوي وو، ددي علت دا وو چي اکثریت محصلین فکر کوه چي د طب څخه د فراغت نه بعد به دوي ته که دولتي یا
دموکراسي؛ د افغانستان د راتلونکي لپاره یوه اړتیا
دا لیکنه مې د ۲۰۱۶م کال د جون په ۲۱مه، د هغه وخت له سیاسي او ټولنیزو شرایطو سره سمه لیکلې او (دموکراسي اړینه ده) تر سرلیک لاندې خپره کړې وه. نن، لس کاله وروسته، که څه هم حالات په ډېرو برخو کې بدل شوي، خو د دې لیکنې اساسي مفاهیم او پوښتنې لا هم خپل اهمیت لري. له درنو لوستونکو او ځوانو سیاسي فعالینو څخه هیله لرم چې دا او زما نورې تیوریکي او عملي لارښوونکې لیکنې په دقت ولولي، ورباندې فکر وکړي او خپل علمي او رغنده نظرونه شریک کړي. دا لیکنه د دموکراسۍ د ماهیت، ارزښت او اړتیا په اړه د
دغه ډله !
د ژوندون له پرمخـتګ نه مــو وباسي له کاروان د مدنـــيت نه مــو وباســي سـوکالۍ لارې یې ټـــولي بــندې کړي له آرامــه ســـکونت نه مـــو وباســـي خـــوروي راته ،هــر لوري نـــفرتـــونه دوي له ميني محـــبت نه مــو وباسي راته وتړي د انـــجــونــــــو، مکـــتبونه له باغــو د معــــــرفت نه مــو وباسي ټيـــټوي راته تعلیــم او ســـــواد کچه علمـیت له کيـــفـیت نه مـــو ،وباسي نه پوهیږم دوي په کومه لار روان دي چې مــدار د انسانیت نه مــو،وباسي سید عبيدا
دنېکمرغی اصلی عناصر «واتممت علیکم نعمتی»
اوخپل نعمت مې پر تاسې بشپړ کړی دی . امام ترمذی وایی: که یوڅوک ٌپه وجود روغ اود یوې ورځې خواړه ولری، نوداسې یې وګڼی چې دټولې نړۍ شیان او ښکلاوې ورسره دی . الله تعالی خپل پیغمبر ص ته داسې فرمایلی : «واتممت علیکم نعمتی» هغه کومه لورونه وه چې دپیغمبر ص په اړه بشپړه شوې وه ؟ ایا هغه ماده او که کوم بل شی؟ماڼۍ وې او که کورونه ؟ سره زر وه او که سپین زر؟ قومندانی وه او که مجهوله امیرتوب؟ پاچایی وه او که کوټوالی؟ بهرنی جاسوسان وه او که وطن پال؟ پردی اسعاروه او که رنګه سره اوزرغون کاغذونه .
د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ
د چین د کمونیست ګوند په مشرۍ د چین چټک پرمختګ سږ کال د چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کالیزه ده. دغه ګوند په ۱۹۲۱ کال کې تاسیس شو او په ۱۹۴۹ کال کې یې د چین ولسي جمهوریت بنسټ کېښود.د چین د کمونیست ګوند واک ته رسېدل د چین لپاره یو زرین ګام وو چې له امله یې دغه هېواد له اوږدو کړاوونو او کورنیو جګړو خلاص شو او د بې ساري پرمختګ په لور یې ګامونه پورته کړل. چین د کمونیست ګوند ۱۰۵ کلن تاریخ د چین د معاصر بدلون، صنعتي کېدو، اقتصادي ودې او نړیوال نفوذ له تاریخ سره نږدې تړاو لري. د چین د کمونیست ګوند ت
میانجی گری نوین ولې مبهم پاکستان
بحث درینجاست که پاکستان عملا در بلوچستان، وزیرستان، خیبر پښتونخوا ، افغانستان دارد درګیر بمباردمان است وقتل وقتال است که ملل متحد این عمل غیرانسانی را محکوم کرد چطور میتواند میانجیګری کند؟ عمق ستراتیژی صلح وثبات بین المللی درکجا است ؟ انعطاف تاکتیکی به جای بیطرفی مطلق میزبانی مذاکرات لزوماً به معنای داشتن نفوذ مستقیم بر نتایج آنها نیست. اسلامآباد میتواند به عنوان یک «اسلو» مؤثر عمل کند و فضا و دسترسیهای لازم را برای گفتگو فراهم آورد، اما تبدیل پاکستان به ناروی بعدی و میانجی قابل
د هېواد په راتلونکې کې د سیاسي ګوندونو د رول او نوښت په اړه
دې مقالې اساسي محتوا له هغې لیکنې څخه سرچینه اخلي چې ما لس کاله مخکې، د ۲۰۱۶ کال د جون په ۱۸مه نېټه، په ټولنیزو رسنیو او یو شمېر چاپي او برېښنايي خپرونو کې خپره کړې وه. اوس چې وخت یو ځل بیا هغه لیکنه زما مخې ته راوسته، ما مناسبه وګڼله چې د افغانستان او نړۍ د وروستیو تحولاتو په رڼا کې پرې بیا کتنه وکړم او ځینې نوي لیدلوري او تعدیلات پکې ورزیات کړم. د دې مقالې د لوستلو پر مهال باید یوه مهمه خبره په پام کې ونیول شي: ټولنې، سیاسي جریانونه او تاریخي بهیرونه په ثابت او جامد حالت کې نه وي. بدلون
د موضوع تخليق يا موضوع آفريني ! ادبى مضمون
يو ادبى مضمون سيد عبيدالله نادر د موضوع تخلیق یا موضوع آفرینی! سیا حتونه ګرځیدل ، د مطالعی په څنګ کې د موضوع آفرینۍ یا تخلیق د موضوع د پاره ښه رول لری . د ژوری او درنۍ مطالعی خاوندانو سره د ناستی پاستی له وجهی نوی موضوعات او مطالب انسان ته په لاس ورځي . یعنی وقت په وقت او ژر ژر د علم د خاوندانو سره لیدنه کتنه د نوی موضوع په لاس ته راوړنه کې لوى اثر لري. ډیر کسان به ښه مطالعه لري او پر له پسي به لوست کوي. خو هیڅکله د مضمون ،شعریا ادبی پارچو د ویيلو او يا ديو سوژ
مبانی عدالت اجتماعې از دیدکاه قرآن کریم
یکی از کارکردهای مهم عدالت وعدالت خواهی آن است که نظام مبتنی بر عدالت را -همان نظامی که پیامبران و جانشینان آنان در پی استقرار آن بودند وهستند- کارآمد میسازد. کارایی نظام به کارایی همه بخشهای آن است، زیرا هیچ قسمتی و هیچ شغلی از قسمتها و شغلهای دیگر جدا نیست. به عبارتی کارایی نظام به تعدیل و کارایی همهی بخشهای آن است و نه بعضی از آن بخشها. از مهمترین مباحث مطرح در جوامع بشری بحث عدالت در ابعاد گوناگونِ آن ناست؛ طرح مباحث عدالت در یک جامعه حکایت از حیات سیاسی و عقلانی آن جامعه دارد
امریکا له غروره لویدلې ده
د تنګي هرمز بندول په څرګنده توګه د هغو هېوادونو ترمنځ ژور نابرابري ښيي چې د «قوانینو» خبره کوي او د هغو کسانو ترمنځ چې د دغو قوانینو د ماتېدو مسؤلیت لري. د ایران سره د خبرو اترو د دوام په اړه د متحده ایالاتو چلند ښيي چې سپینه ماڼۍ په منځني ختیځ کې د ګډوډۍ او هرج و مرج د رامنځته کولو سیاست ته دوام ورکول غواړي، څو یو بل کنټرول شوی کړکېچ جوړ کړي. دا بدلون ښايي د متحده ایالاتو لپاره مناسب وي، خو د فارس خلیج د هغو پاچاهیو لپاره ډېرې منفي پایلې لري چې د توغندیزو بریدونو او اقتصادي س
د خاموشو انسانانو سیاست
اوومه برخه ....په تیر پسي د ملا عمر په مشری طالبانو په لمړي ځل راتګ سره په سیاسي فعالیتونو کي د زده کوونکو څخه استفاده منع شوه، درسي نصاب کي د اسلامي ثقافت ساعتونه لا نور زیاد شو، شاګردانو باندي لونګي تړل، خوله په سر کول، په مشرانو شاګردانو او استادانو ږیره پریښودل اجباري شکل غوره کړه، ددي هر څه سره سره څیني نوي کلیشي هم د متعلمینو په ورځنیو ادبیاتو کي ننوتل، کومي کلیشه يي جملي چي د جهادي تنظیمونو په وخت کي افغانانو کي رایج شوي وي اوس ورسره ځينی نوري کلیشي هم ور اضافه شوي، مثلا دا کلی
نگاهی شتابنده بر ماجرای زنان جبرئیل هرات؛ میان احساسات، واقعیتها و ضرورت یک بدیل ملی
رویداد زنان جبرئیل هرات در روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان افکار عمومی افغانستان برانگیخت. برخی این حرکت را نشانهای از مقاومت مدنی و اعتراض مشروع دانستند و برخی دیگر آن را اقدامی شتابزده و فاقد زمینههای لازم برای ایجاد تغییرات بنیادی در کشور ارزیابی کردند. آنچه مسلم است، اینگونه تحرکات در فضای پیچیدهٔ سیاسی افغانستان نمیتواند جدا از رقابتهای سیاسی، منافع گروهی و تلاش بازیگران مختلف داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گیرد. از دید بسیاری از ناظران، ماجرای جبرئیل هرات بیش از آنک
