مقالې


ولې کائنات په اوتومات ډول وجود نشي موندلی؟

لومړۍ برخه د کائنات د خالق په توګه د خدائ وړاندې کول د خدائ په حق کښې قوي ثبوت ګڼل کیږي. دوه ثبوتونه شتون لري چې خدائ د کائنات خالق دی. د دې معنی دا ده چې "خدای په پیل کې آسمانونه او ځمکه رامینځته کړې" معنی دا چې له دې څخه مخکې هم کائنات پیدا کړل شوی وو ، یعنی دا چې خدای د دې پیدایښت دمخه شتون درلود او هغه زموږ کائنات رامینځته کړی؟ د دې دلیل له مخې کائنات له خدای څخه مخکې هم په خورا پخوانیو وختونو کې موجود و ، په تیرو وختونو کې یو وخت هیڅ هم نه و او د کائنات د شتون لومړي لامل (Cause)

26.05.2020 پکتین

د کورونا پدېدې ته یوه کتنه

بشري ټولنه له پيدايښته له بېلابېلو طبيعي او غير طبیعي ګواښونو سره مخامخ کېږي، خو له بده مرغه له دغو پېښو هم په علمې ډګر کې او هم په ټولنيزو پېښو کې د ابن‌الوقت اشخاصو لخوا د خپلو شومو اهدافو لپاره په نښه کېږي، چې خپلو نامآنوسو اهدافو ته ورسېږي، نو دغه پېښې د خپلو سیاسي، ايدویولوژيکي، ديني، مذهبي، سکتوريستي او حتی قومي موخو لپاره کاروي، چې په دغه ليکنه کې به د کورونا غميزې تر څنګ دغو نامآنوسو موخو او شرلاتانيزم ته هم لنډه نغوته وشي. دا ټولو ته څرګنده ده، چې د کورونا (COVID 19) لومړنۍ پ

26.05.2020 ډاکټر لمر

قاموس پوهیدنه او دایره المعارف لیکنه (دوهمه برخه)

قاموسونه بیلابېل ډولونه لري: تشریحی تاریخی ، تشریحی جغرافیایی، بشپړ او لنډ، عمومي او څانګیز، ادبی او دیالیکتیک، فرازیالوژیکی او ترمینالوژیکی( داصطلاحاتو) او نور. موږ په افغانستان کې د پښتو او دری- پارسی ژبی تشریحی او لغوی قاموسونو باندې کار کړی دی، خو مسلکی مشرح دکشنری نه لرو، خدای وکړی د اقتصاد، فارمسی، طب، کانونو او زمکپوهنې، کرنې او دا ډول نورو مهمو څانګو کی جامع دکشنری ولرو. باید اعتراف وکړوچې زموږ د ځوان کول د لغاتو دایره او د افادې قوه محدوده اوضعیفه ده. له دیرشو کلونو را دې خوا مو معار

26.05.2020 پوهاند محمد بشیردویال

د کرونا ویروس په هکله د یو امریکایی اناتانی ناروغیو پروفیسر داکتر لار ښوونې

د میري لینډپوهنتون د انتاني ناروغیو مشر امریکایي پروفیسر ډاکټر لارښوونې ۱... شوني ده، چې کرونا ناروغي میاشتې، کلونه ونیسي، نو راځئ دا ناروغي ومنئ، خو د وېرې خبره نه ده،ددې حقیقت سره ژوند تیرول دي. ۲...کله چې د کرونا ویروس ستاسو حجراتو ته داخل شي، نو که تاسو چاټۍ چاټۍ ګرمې اوبه اوڅکئ،! څه ګټه نه کوي، د دې پرته چې باربار متیازې وکړئ. ۳... د لاسونو مینځل او دوه متره فاصله ساتل د ځان ساتنې ښه طریقه ده... (جدي یې عملي کړئ) ۴... که ستاسو کور کې د کرونا ناروغ نه وي، نو د ضدعفوني

26.05.2020 حافظ عبدالرشید مومند

قاموس او دایرة المعارف پوهنه

(Lexicography and Encyclopedia) (لومړۍ برخه) په څیړنه، زده کړه او علمی چارو کی د پوهنتونو درسی کتاب Textbook، د یوه هیواد احصائیوی کلنۍ( Statistical yearbooks)، دایرة المعارفونه (Encyclopedia) او قاموسونه (Dictionary )ډیر اعتباری او ضروری مرجع اثار او اخځ شمېرل کیږی. په تیره بیا نن ورخ قاموسونه؛ او هغه هم تشریحی قاموسونه، د محصلانو او څیړونکولپاره یو مهم ضرورت دی. اوس لله الحمد زموږ پوهنتونونه څه ناڅه کاغذی چاپ درسی کتابونه لری، بریښنایی کتابتونو ته هم لاسرسی لرو، خو ورسره یو ځای یوشم

25.05.2020 پوهاند محمد بشیر دودیال

د چین سیاسي ، ولسي او مشورتي کنفرانس

د چين ولسي سياسي مشورتي کنفرانس جان روان ځاځی د چين ولسي سياسي مشورتي کنفرانس د چين خلکو د هېواد پالنې يوه داسې واحده ټولګه ده، چې د دې هېواد لهمختلفو ګوندونو او ټولنو څخه جوړه شوې او د چين کمونېست ګوند يې مشري پرغاړه لري.                                              د چين ولسي سياسي مشورتي کنفرانس په خپله لمنه کې د ډېموکراسۍ او يووالي موضوعات رانغاړي، چې همدغه يې دوه لوی او ار(اصلي)موضوعات دي. دغه کنفرانس د چين د دولت همکار او په سياسي مشورو کې يو ډېر مهم ارګان دی،چې د دې هېو

25.05.2020 اندیښمن ځاځی

دصبر او استقامت حقیقت

دشیخ شهاب الدین سهروردی( رح) څخه چا پوښتنه وکړه چې د صبر او استقامت حقیقت څه شی دی ؟ هغه وفر مایل چې د صبر مظاهر لاندې ډول دی : الف- دخېټې په پالنه اوپرورش کې دوهم نوم یې قناعت دی ب- دجنسیت په جذبې او کمزوری اخلاق کې چې دوم نوم یې عفت دی ت- په جنګ کې صبرچې بل نوم يې شجاعت دی ث- په غصه او قهر کې چې بل نوم يې حلم دی ج- په مصایبو کې تحمل چې بل نوم یې استقلال دی ح- په اشتعال کې حوصله چې بل نوم یې عفوه ده کمکی اختر مو مبارک شه! د یوه متحد ،سوکاله او تل باتې سولې

24.05.2020 ع.شریف زاد

اندونیزیا او استرالیا د روهنګیايي کډوالو بحران لپاره د حل لاره لټوي

د بشردوستانه سازمانونو د فشارونو له کبله اندونیزیا او استرالیا د بالي پروسې په چوکاټ کې خبرو اترو ته اړ شوي ترڅو د روهنګیايي کډوالو کړکیچ لپاره د حل لارې پیدا کړي او په اندامان سمندرګي کې د روهنګیايي کډوالو یو بل احتمالي ناورین ته چمتووالي ونیسي.  په اندامان سمندرګي کې په ۲۰۱۵ میلادي کال کې د روهنګیايي کډوالو څو کښتۍ ډوبې شوې چې په پایله کې سلګونو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړ.

24.05.2020 خوشحال صافی

الله ( ج) ماورادی له مادې نه

دالیکنه دښاغلي ګهیځ «ریښتین» دلیکني ځوابیه نه ده. زموږ ټوله نړۍ اوکائنات مادي دي، حیه،نباتات اوجامدات دي. داټوله تريوه فزیکي قانون لاندي دي.ماده شی نه سوخلق ولای یاني خالق نه ده. نومخلوق ده. ماده پخپله په هره ستاینه چي ده مطلقه هم نه ده،ځکه چي تغیرپزیره ده. اوتغییرمومي.ماده تجزیه کیږي په ډېرو وړو «زرو» سره. نباتي اوجامداتي مادې ظاهري شکلي فزیکي خواص لري. معنوي روحي شی نه لري. حیه مادې ظاهري شکلي او داخلي باطني «معنوي» ستایني لري. چي دحیوانانو داخلي ستاینه ئې شعور دی. دانسان دافهم او ع

23.05.2020 محمدسرور وکیلي

د سږکال د روژې یوه غریبانه دعا!

د سږکال د روژې یوه غریبانه دعا! عبدالله وردک. انګلستان - مې - ۲۰۲۰ ګرانو او قدرمنو وروڼو او خویندو! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! الله(ج) د وکړي، چې ټول روغ او جوړ وئ. تر ټولو لومړی، د الله(ج) لوی او مهربان دربار ته، د عاجزۍ دواړه لاسونه پورته کوم، او دغه لاندې دعا کوم: ۱ - الله(ج) د زمونږه ټولو مسلمانانو روژې، پخپل دربار کې قبولې کړي. آمین یارب العالمین. ۲ - الله(ج) د زمونږه ټولو مسلمانانو، ټول عبادتونه قبول کړي. آمین یارب العالمین. ۳ - الله(ج) د زمون

23.05.2020 عبدالله وردک

منزل ته تر رسېدو وړاندي لاهم مزلونه شته!

د خوښئ ځاى ده چې په دريم ځل د ستونځمنو ټاکنو او جنجالي پايلو له اعلان او ولسواکي ته له اوښتو مادى او معنوي زيانونو وروسته بيا هم د څو مخورو افغاني شخصيتونو د نه ستړې کېدونکو هڅو او هاند په پايله کې د پرديو له شتون پرته په اغيزمنه افغاني بڼه زمونږ په هیواد کې هغه سياسي ناورين پاى ته ورسېده چې زمونږ ملي يووالي ته ګواښ ګڼل کېده. د خواشيني او ژور تأسف مقام ده چې زمونږ ولس بيا بيا له ډيرو ملاحظاتو سره سره د ملي يووالي د پياوړتيا او د نظام د بقا لپاره اساسي قانون او ملي ارزښتونو باندي د مشرانو لخوا

22.05.2020 عبدالوحید وحید

ایا د قطر تړون د  افغانستان د کاملی سولی تضمین کوی؟

   د پورته سوال جواب داده چه نه. هغه د افغانستان د آزادی تړون دی. د قطر تړون د بهرنی قوواوو د وتلو لپاره شوی دی چه هیله ده امریکا به لیږ سد ته راسی او د خپلو ګټو له رویه به نور د افغانستان له استعمار نه لاس واخلی. شل کاله جنګ د امریکا په تاریخ کی نده شوی. دا چه اوس هم تالبان د نیم افغانستان په خاوره ولکه لری هغه د امریکا لپاره شرمونکی خبره ده. نور شل کاله به هم د دوی ارمان پوره نکړی ځکه تالبان لا د خپریدو په حال کی دی او امریکایان د ماتی. له بلی خوا امریکا د دنیا اوله وژونکی قوه لری چ

22.05.2020 طاهر ثابت

د قرنطین مفهوم د اسلام له نظره

۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞قر نطین۞۞۞۞۞۞۞۞ مخکې له دې چې قرنطین واضح کړو.... د سرور کاینات محمد صلی الله علیه وسلم مبارکه وینا ذکر کوو. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطَّاعُونُ آيَةُ الرِّجْزِ ابْتَلَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِهِ نَاسًا مِنْ عِبَادِهِ فَإِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ فَلَا تَدْخُلُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَفِرُّ وا مِنْهُ” ژباړه : "نبي کریم صلی الله علیه وسلم فرمایلي: طاعون د سخت عذاب نښه ده، الله تعالی

21.05.2020 حافظ عبدالرشید مومند

د کرونا اغېز د افغانستان پر جنګ ځپلې تعلیمي او تحصیلي بهیر

زموږ په هېواد کې چې زده کړې له سلګونو نېمګړتیاوو ستونزو، نامتوازن او غیر عادلانه حالت سره مخ وی، اوس له یوه بل الاهي آفت سره هم مخ شوی، چې هغه د کرونا د خطرناکې ساري او وژونکې وبا له امله د مخامخ زده کړو بندیز دی. زه په دغه لنډه لیکنه کې د لومړنیو، منځنیو او لوړو زده کړو پر څرنکوالې او ستونزو خبری نه کوم ، ما په دې هکله یوه طرحه دوه کاله دمخه د افغانستان ولسمشر ته استولی هیله ده چې ورته رسیدلی وي لوستلو ته یی وخت و مومی او د پام وړ یی وګرځي. د پوهنې او لوړو زده کړو وزارتونو سره مې د ه

20.05.2020 پوهنمل دکتوراندوس رحمت ځواکمن

عبدالله څنګه او څه لپاره واک کې شریک شو

که څه هم په ښکاره هیڅوک دا نه مني چې اسمان کې وریځې نه وي او باران دې وشي، خو ډیری وخت په ټولنیزو چارو، په تېره بیا سیاسي چارو کې داسې تېروتنه کیږي او خلک بې له دې چې د یوې پېښې د کېدو شاته لاملونه او چاپیرال ته پام وکړي فکر کوي چې دا یا هغه پېښه ولې داسې وشوه او څنګه چې دوی فکر کوي، ولې هغسې ونه شول. د سولې شورا مشرتوب او په حکومت کې د عبدالله انډیوالانو ته چې د اساسي قانون وراخوا جلا تګلار پالي، غوړه ونډه کومه ناڅاپي پېښه نه ده. د داسې څه پېښېدل، په کور دننه او بهر د ټاکلو سازشونو، فشار

20.05.2020 سرلوڅ مرادزی

په اسلامی نظام کې دعامه شورا او ولسواکی تاریخی اهمیت

پروفیسور سعید الرحمن اعوا ن وایی: حقیقت دادی چې اسلام کې دولت د شوری او مشورې له مخې د ټولې نړی لپاره یوه بېلګه ده. اسلام په هغه وخت کې د ولسواکی او مشورې بنسټ ایښی چې داروپا پر ظالما نه اوتیاره دوره باندې پنخه پېړی د تېرېدو په حال کې وې او داسیا ، افریقا او اروپا وچه کې په هېڅ هېواد کې دولسواکۍ اثر هم نه لیدل کېده او نه دولسواکی عینی او ذهنی فرهنګ وجود درلود. پوهان په دې خبره پوهیږی او باورلری چې د مسلمانانو اړونده ټولنیزه چار وکې د مادی قانون په توګه داڅرګندونه بشپړه بڼه او مانا لری چې

20.05.2020 ع.شریف زاد

خلک د خپلې خاموشۍ په وسیله حیران کړئ

ځينې خلک په طبعي ډول خاموشه وي، دا نيکمرغه خلک دي، دوې د خاموشۍ په قوت پوهيږي او دوې په خاموشۍ کې ځان ارام احساس کوي.ډيری زمونږه نه بايد خاموشي زده کړي، خاموشه خلک فکر کوي، خلک بايد دوې درک کړي ددوې په ارزښت پوه شي ، چې دوې هم يو څوک دي،ددې پايله دا شي چې دوې خبرې شروع کړي او دومره خبرې وکړي چې هغومره نه وي پکار،دا چې الله تعالی مونږ ته ژبه او مغز دواړه راکړي، دا معنا چې مونږ کله بايد مونږ خبرې وکړو او کله نه ، حتا خبرې بايد د ضرورت نه هم کمې وشي،خاموشي د انسان د ارامتيا سبب ګرځي، خاموشه اوسئ

19.05.2020 قدرت الله حبیب

د خدای منکرو روانی مشکل او سفسته: ګهیځ ریښتین ته

ګهیځ نه پوهیږم څوک دی. دا به د هغه له وروستنی لیکنی نه معلوم سی. خو د اولی لیکنی له عنوان او تفصیل نه معلومیږی چه هغه د شک په حال کی دی. شک مو ځکه ووایه چه هغه د خپل دیلیکتیک په دوران کی د اوسنی خدای منکرو سوالونه او جوابونه د سوال په ډول خپاره کړی دی.  د ګهیځ سوالونه البته د حاضر خدای ناشناسی په سفسته (غیر فلسفی) ولاړ دی چه اوله برخه یی د روسی او غربی او نورو په لیکنه متکی وی او اخرینی برخه یی د د عیسویانو په توماسی عقیده متکی وی. مونږ د دواړو برخو په هکله لیکنه کوو او دواړی برخی له

18.05.2020 طاهر ثابت

د پاکستان استخباراتي اداره د طالبانو پرمټ، پښتانه مشران ترور کوي

د روسيې چاپ "نېزاويسيمايا ګزېته" خبريال: اندرې سېرېنکه ژباړه: اسدالله نوري په پاکستان کې د پښتون ژغورنې غورځنګ يو مشر عارف وزير ووژل شو. د غورځنګ غړي وايي، د عارف وزير د ترور تر شا د پاکستان اردو او طالبان لاس لري. پښتانه سياستوال اسلام اباد په سياسي وژنو او حکومتي تروريزم تورنوي. د پښتون ژغورنې غورځنګ د یوه غړي په وینا: د پي ټي ایم ۳۵ کلن مخکښ غړی عارف وزير تېر ماښام(د مې په لومړۍ) د وزيرستان په واڼه کې وروسته له روژه ماتي د تره له زوی سره پر لار پلی روان

18.05.2020 اسدالله نوري

علي گل پیوند

څو ورځی مخکی علی ګل پیوند مړ سو. یو څو پخوانیو خلکیانو بیا اوس ورپسې واویلا شروع کړی ده. ما په دی واویلا کی د خالق رشید لیکنه او د بهانډ او ارین لیکنی کتلی دی. عجبه راته ښکاری.دخالق رشید په نوشتې قیاس کوم چی زه او دی به یوه دروه کی محصلان و. خو زه د خلقیانو له وحشت د۱۳۵۸په قوس کې چی یو سمستر می فراغت ته پاتی و پیشارو ته لاړم او پوهنتون مې پریښود اوس راته ښکاری چی خالق رشید ښه په دمه کابل کی پاتی او فارغ سوی او بیا دشورویانو وخت کی استادشو اوس انډیا کی دی. په کال پنجاوهفت او پنجاوهشت کې په لیل

18.05.2020 اسدالله پغمانی

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more