مقالې


طالبانوته د ډاکتراشرف غنی کلّک دپلوماتیک ګذار

د دوحې هوکړه چې د امریکا او طالبانو ترمنځ د تېرمیلادي کال به فبروري کې لاسلیک شوه دسترو سیاسي او حقوقی خلاو ډک یوه هکړه ده، دې تړون نه یواځې افغانستان ته تاوان ورسا وه بلکې امریکې ئې هم زیانمنه کړه ځکه چې د دې تړون سره د امریکا اقتدار او موقف په جهان کې صدمه وليده،  دا چې نن په امریکا کې یو نوې منتخب ولسمشر او نوی حزب یعنی د دموکراتانو ګوند چارې په لاس کې اخیستي دي نوی مشرتابه د دې تړون د ارزونې هوډ لري چې ډېرژربه پیل شي، دا کار به د داوړو هېوادو ګټه خوندي کړي،  دا صحیح خبر ده چې دا تړون د ام

06.02.2021 انجنیرعبدالصبور ساپی

خبرو کې ځنډ، د حکومتي پلاوی بې حوصلې کېدل

هر ځل چې به امریکایانو له طالبانو سره په اجنډا کې نوی خبره ور زیاته کړه، طالبانو به په ناستو کې ځنډ راوست، امریکایانو له طالبانو سره په ۱۶میاشتو مذاکراتو کې په پرله پسې ډول جدې فشارونه وارد کړل چې طالبان اوربند ته چمتو کړي، مګر طالبانو تر تړون یوه اونۍ وړاندي د جګړې کمېدلو باندي توافق وکړ. په دوحه کې د حکومتي پلاوي په څیر د خلیلزاد ټیم څو ځله تر دي هم ډیر نهیلي شول، مګر هغوی به له بېلابېلو لارو له طالبانو سره د بیا کیناستلو هڅې کولې، چې قطر او ناروي هیواد په دي برخه کې ډیر فعال وو.

06.02.2021 نظر محمد مطمئن

ژوند

شيرين عمر چې تېریږي دريغئ دريغئ د اوبو په څېر بهيږي دريغئ دريغئ دا ياران لکه ګلونه د بهار دي د خزان په څېر رژيږي دريغئ دريغئ ژوند يو سفر دئ چې د مور د بطن نه په زېږېدو شروع او د مرګ په پوله ختميږي . وصال او جدائي ددې سفر ملګري دي . د انسان د اولې ورځې پيدايښت چې د مور د بطن نه جدا شو او د مور په غېږ کې پريووت ددې سفر اول قدم او د بېلتون او وصل د معاملې لومړۍ تجربه وه چې صورت يې ونيولو او دعمر تر پايه دا سلسله جاري پاته شوه ،چې د وخت په تېرېدو سره انسان د همدې دوو پديدو

06.02.2021 د،ب،هيښ

دشواری های زنده گی در تاجکستان

دشواری های زنده گی در تاجکستان مصطفی عمرزی چند شوونیست تاجک در یک حرکت کاملاً از قبل برنامه ریزی شده، در یک مسیر آبی که مرز افغانستان با تاجکستان را در بر می گیرد، در برابر رییس جمهور کمونیست و انحصارطلب فقیر ترین جمهوری نه فقط اتحاد شوروی سابق، بل از نادارترین کشور های کنونی، طلب خیرات کردند. این خیانت آشکار، نه تنها نکوهش نشد، بل بعضی هموطنان در جوگرفته گی آن، از تحقیر خود نیز اباء نورزیدند. قبل از آن که در این رابطه، ب

06.02.2021 مصطفی عمرزی

تامل و تعامل فرهنگی

تامل و تعامل فرهنگی (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی در کنار ظواهر آن چه دیده می شود، چند سطح بسیار مهم ساخت و ساز وجود دارند. یک دقت غیر معمول، از کنه ی مسایلی سر در می آورد که در تولید یک امتعه ی یک بار مصرف هم این نکته را جا داده اند که تا رسیدن به دست مصرف کننده، چند لایه ی زحمت را در بر گرفته است؟در جامعه ی مصرفی ما که تولید داخلی، خیلی زود قربانی نوسان سیاسی می شود، حداقل تامل و تعامل

06.02.2021 مصطفی عمرزی

لنډه کیسه « د وینو رنګ »

وارخطا وو ، سړه ډوډۍ یې په تلوار له تریخ چای سره خوړله ، ماشومان یې لا ویده ول ، میرمنه یې څنګ ته ناسته وه ، په آرامه یې ورته وویل ، سړیه ! غوړي خلاص دي ، اوړه هم ایله د یو دوه ورځو شي ، د مذدوري پیسې د څه وخت درکوي ؟ چې کورته سودا راوړې ؟ په آرامۍ یې ورته وویل ، راکوي یې ، راکوي یې ، او ښځې لږ صبر کوه ، هرڅه به سم شي ټول عمر به دا غریبی نه وي ، پورته شو خیرنه او شکیدلې کورتۍ یې واغوستله ، خپل کوچني زوی ته یې وکتل له یخنۍ نه یې کمپله کې ځان را غونډ کړی وو څو شیبې ورته ځیر شو ، خدای خبر په زړه

06.02.2021 حیات الله ستانکزی

دفاعي‌تړون څو فیصده په سیاسی ، امنیتی او دفاعی توګه سرته رسیدلی دی؟

دڼړۍ له سو پر پاور او ډېر مظلوم جنګ او جګړو خوړلې ولس افغانستا ن سره د تروریزم دلسو کلو نو لپاره امنیتی او دفاعی تړون وه او که معامله تړون د ۲۰۱۴ میلادي کال په پای کې ددو هېوادونو په کچه په ډېره ابتدایی سویه ،تګلاری او پالیسی کې د یوې معما ډوله په توګه رامنځ ته شو . په داسې حال کې چې نړیوالو ځواکو نه خو له پیله دتجاوز یو لوری ګڼل کیږی .ملګری ملتونه ، داروپا اتحادیه، خپلواکې او آزادې نړیوالې ټولنې اوغونډې هیڅ نه وایی غلی او ګونګ پاتې کیږی . دافغان دولت پېتی/بار له سره کوږ دی نوځکه د نیمې ل

05.02.2021 ع.شریف زاد

آجندای مُلی

آجندای مُلی (پیرامون یک کتاب مبتذل) مصطفی عمرزی چندی قبل، برادر میزوف احمد شاه مسعود در یک پُست فیس بوکی از تجربه ی سیاسی کشور های حوزه ی بالکان، اروپای جنوب شرقی، در افغانستان، نوشته بود. نمونه ی او در این غرض، یوگوسلاویا بود که پس از مرگ دیکتاتور مقتدر آن، جنرال تیتو، در جنگ های داخلی درگیر و به چند کشور صربستان، بوسنیا و کرواسیا، تجزیه می شود.  چند سال قبل در یک برنامه ای که

05.02.2021 مصطفی عمرزی

پشتون ها

پشتون ها (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی پس از تجاوز اتحاد شوروی بر افغانستان، دیدگاه ها و مقوله ها به خاطر ساماندهی اجتماعی، بدون آن که بسیار در همسویی با واقعیت ها باشند، در نسخه های پیچیده شده و وارداتی، جزو برنامه هایی می شوند که اینک سه دهه پس از تجربه ی آن ها و آن چه از پی آمد، فهم ما برای طی طریق در مسیر درست، هرگز نتوانست از جاده ی فرعی، در مسیر عام جا بیافتد که در یک سرزمین پُر تنوع ق

05.02.2021 مصطفی عمرزی

مسعود پیژنۍ؟

مسعود پیژنۍ؟ (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی در تنازع سیاسی، بهترین شناخت از آشکارایی طرف هایی ست که عملاً در برابر هم قرار گرفته بودند. با پشت سر گذشتاندن حکومت چپی، پی آمد آن بدتر از قبلی شد. در این نوبت، درگیری تا حذف وجدان، کشور ما را بر باد فنایی سپرد که دایماً می وزد. چنین مامول، به این دلیل نیز صورت می گیرد که کسانی علاقه دارند مقدرات ما را در طی طریق افرادی بخوانند که وقتی جوشش جهادی و

04.02.2021 مصطفی عمرزی

ملي رسالت

ملي رسالت (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی در روز ها و سالیان دشوار مردم ما هنگام تجاوز اتحاد شوروی، هرچند افغان های زیادی بودند که می خواستند در تنازع حق و باطل، منافع ملی ما به حاشیه کشانده نشوند، اما با دستان خالی و این که «روس کُشی»، اولویت داشت، کمتر موفق می شدند محور هایی را به وجود بیآورند که همانند محمد طارق بزگر، در دشواری های هجرت، صدای افغان ها را با «دعوت» به افغانستان، بلند می کردن

04.02.2021 مصطفی عمرزی

عجایب دبیره ها

عجایب دبیره ها مصطفی عمرزی دو- سه ماه قبل، هنگامی که پروفیسور سبستیان هاینه، مشهور به زمری خان در کابل تشریف داشت، تصادفاً او را در کتاب فروشی دانش دیدم؛ هرچند الحاج دانش، قبلاً یادآوری کرده بود که نیاز است با یک مهمان خیلی آگاه در زبان شناسی، تاریخ و ادبیات چند زبان، باید صحبت کنی! منتظر بودم، اما در یک تصادف رونما شد.  ضمن آشنایی با پروفیسور هاینه، متوجه شدم که از جریان کار فرهنگی ما در زمینه ی زبان، تاریخ و ادب

03.02.2021 مصطفی عمرزی

سخن در سخن

سخن در سخن (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی در شمار کار های فرهنگی ناقص ما، یکی هم معرفی کتاب است. من این سخن را چندمین بار تکرار می کنم: در کشور هایی که تیراژ کتاب بیش از چند میلیون است نیز نویسنده گان، کار معرفی کتاب های خود را رها نمی کنند. بار ها دیده ام که چه گونه مردان و زنان معروف، روی جاده ها آمده اند یا زیر یک چتر فرهنگی، پیرامون کتاب های خود سخن گفته اند. در واقع، این کار، جزو فرهنگ ت

03.02.2021 مصطفی عمرزی

زبان حقیر پهلوی

زبان حقیر پهلوی مصطفی عمرزی در شاهکار بی نظیر تحقیق و تنقید زبان دری(تاملی در بنیان تاریخ ایران) در بخش سوم(ساسانیان)، قسمت دوم(پیشینه های ناراستی)، هفت مدخل ستوده وجود دارند که زبان حقیر پهلوی را چنین دسته بندی و تبیین می کنند: -       پهلوی، ناتوان ترین و بی نشان ترین خط نگارشی جهان -       باز هم در باره ی خط و زبان پهلوی -       گنجینه ی به کُلی تُهی خط و زبان پهلوی -       شعر پهلوی

02.02.2021 مصطفی عمرزی

در هرج و مرج زیستن

در هرج و مرج زیستن (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی ذات یک نسل ما متزلزل است. در لغزش های سیاسی پسین که به چهار دهه رسیده اند، کسانی که در آن ها تولد شده بودند، حالا میانسالانی استند که اگر موفق شوند از معیارات زنده گی در یک جغرافیای بحرانی بگذرند، تیغ چند سره ی ایدیالوژیک، حتماً از بعضی قربانی می گیرد. در این جا پایان عمر هم به کابوس می ماند.  در عادت زنده گی ما، هرج و مرج، تخته خیز صع

02.02.2021 مصطفی عمرزی

سیاسي کنځلې !

سیاسي کنځلې ! ګرانو او قدرمنو وروڼو او خویندو! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! الله(ج) د وکړي، چې ټول روغ او جوړ وئ. ګرانو او قدرمنو لوستونکو! کېدای شي، چې په اوسني وخت کې ځینې افغانان په مجاني سوشیل مېدیا، لکه فسبوک، واټس اَپ، ټوېټر، انستګرام، او داسې نورو کې د نړۍ تر ټولو وګړو ډېر مشغول وي. د ”مجاني“ ټکي ته پدې خاطر اشاره شوېده، چې ځینې افغانان مجاني شیان ډېر زیات خوښوي. یا په بل عبارت، که د دغه سوشیل مېدیا کارول مجاني نه وای، نو بیا به شاید ډېرو کمو افغانانو

02.02.2021 عبدالله وردک

تاریخ جعلی ساسانی

تاریخ جعلی ساسانی مصطفی عمرزی در تاریخ نویسی های مجوس/ فارس، سلسله ی در واقع جعلی ساسانی، جایگاه شامخ دارد. مرحوم عبدالحسین زرین کوب در کتاب «دو قرن سکوت» که بعداً با ندامت و خجالت آن را تلطیف کرد، آن قدر در وصف ثروت و مکنت ساسانیان قلابی، می نویسد که از همان سیاهکاری نیز مشهود بود چیزی به نام شکوه ساسانی، وجود ندارد. نوشتم که در تاریخ نویسی های عنصر مجوس، ساسانیان، جایگاه شامخ دارند؛ زیرا با نفرتی که از اسلام و م

01.02.2021 مصطفی عمرزی

چهار یادواره

چهار یادواره (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی اين كتاب، شرح حال افراد بزرگ خانواده ام است. كساني كه شخصيت فرهنگي، حيثيت و شان اجتماعي شان، مرا واداشتند دور از تعلق خويشي نیز سيماي آنان را يادواره بسازم.  در بازار آزاد افغانستان كه امتعه ي فرهنگي اش كمترين را مي سازد و كار فرهنگي، اگر فارغ از اجبار رسميات دولتي نباشد، جز دغدغه ي فطري، عرضه نمي شود، سال ها پس از این انتظار كه شايد ديني در

01.02.2021 مصطفی عمرزی

کمزوری رحماني او غټه وينا

نن د افغانستان امنيتي حالات په يوې ډېرې باريکې ستن د خپلو سياسي لوبغاړو او بيا د بهرنيو لاسوهنې په نتيجه کې ولاړ دی، هغه که د ننه په هېواد کې د ولسي جرګې رئيس چې په بګرام هوايي اډه کې د امريکايانو له کلونو راهيسي پخوانی ټګمار ملګر ميرحمان رحماني او ترڅنګ يې د ده په ګډون په هېواد کې د موقت حکومت غوښتونکې ډله چې ښاغلي جمهور رئيس محمد اشرف غني له واک او غلا څخه له پښو غورځولي او غواړي د امريکا په اشاره د موقت حکومت نوم په خولې واخلي. ښاغلی ميررحمان رحماني، طالب چارواکي هغه خلک او ډله ده چې ش

01.02.2021 زرمتی افغان

تاریخ جعلی اشکانی

تاریخ جعلی اشکانی مصطفی عمرزی در سلسله ی جعلیات مجوس، تاریخ اشکانی، خیلی طولانی ست. به اثر تلاش های مغرضانه و بی وقفه، در خلای عُمق تاریخی مجوس، هرچند با تمام نشانه های آشکار میراث فرهنگی، سیاسی و اجتماعی یونانی ها، اما وصله درست کرده اند تا سر آن به   پدیده ی موهوم هخامنشی برسد.  بررسی و بازخوانی تنقیدی تاریخ جعلی اشکانی، به این لحاظ نیز مهم است که از آن جهت تبیین عُمق تاریخی زبان به اصطلاح فارسی یا پارسی، استنتا

31.01.2021 مصطفی عمرزی

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more