مقالې
رسنیزه څرګندونه
د افغانستان د ربړې او د ټولیزو(عمومي) حالاتو داسې څرګندېږې، چې یو څه اووښتونونه او بدلونونه راروان دي. پدې لړ کښې د ډیورند دتش په نامه کرښې اخوا میشت پښاته هم بې اغېزې نه شي پاتې کیدای، نو که په راتلونکي کښې هر اوښتون/ بدلون راځې نو اړینه ده، چې دا اوښتون لکه د ۲۰۰۱ کال د بن د کنفرانس دپرېکړې په شان غیر عادلانه او دپښتنو پر ضد نه وي. د روسیې په کوربه توب د18.03.2021 نېټې غونډې وښوده، چې د افغان حکومت او د تالېبانو پلاويو کښې د پښتنو استازو ته ځای نه وو ورکړل شوی. تالېبان چې په ښکاره ډ
د پرونيو رهبرانو او نننيو طالبانو لاس ته راوړنې څه دي؟
دا هغه ښکاره حقيقتونه دي، چې زما په ګډون ټولو افغان مېرمنو او د افغانستان ملت ته څرګنده شوې، چې دغو دوه ډلو د خپل ژوند په اوږدو کې هغه څه له افغان ملت سره په دې څلوېښت کاله جګړه کې د پاکستان په ګټه وکړل، چې تاريخ به يې هېر نه کړي او نه به دغه دوه ډلې وبخښل شي. په دې معنی کابل د دوي په وخت کې وران شو، د افغان حکومت ملي اردو دوي د پاکستان په اشارې ختمه کړې وه، ښوونځي رهبرانو وسوزول، د کابل پوهنتون او سيلو دوي په توپونو و ويشتله، چې ټول پوځ ته به يې د خدای (ج) بخښلي ډاکټر نجيب الله احمدزي په
ناظران وابسته
ناظران وابسته مصطفی عمرزی ماجرای استخدام 700 تاجک که بیشتر از منطقه ی پنجشیر بودند، از جمله ی اخباری بود که هنگام دو هفته ی اول جراحت اسدالله خالد در پُست ریاست عمومی امنیت ملی، اتفاق افتاد. همان زمان یگانه تلویزیونی که این مساله را جداً خبری ساخت، ژوندون بود. با ارتباطی که با آنان دارم، برایم تعریف کردند که مسوولان ریاست امنیت ملی که در غیاب اسدالله خالد، مدیریت می کردند، با وارخطایی تماس گرفتند که ما را بی آب کردید!
نشریه ها، مجله ها و کتاب های پشتو
نشریه ها، مجله ها و کتاب های پشتو مصطفی عمرزی پرداختن به زبان و ادبیات پشتو در افغانستان، به چند دلیل، بسیار مهم است. نخست این که استمرار قرائت اجتماعی، سیاسی و فرهنگی آن با اکثریت کشور(پشتون ها) با ذهنیت تحفظ تمامیت ارضی، توام می شود. به هر روی، افغانستان با بیش از 600 سال طرح سیاسی و حدود 300 سال جغرافیای ای که وجاهت بین المللی دارد، بیشتر جزو کارنامه ی دولت- حکومت سازی پشتون ها شمرده می شود. بنا بر این، زنده نگه داشتن
گناه در تاریکی نگه داشتن مردم
گناه در تاریکی نگه داشتن مردم مصطفی عمرزی بیش از ده سال اخیر از بیش از 15 سال کار فرهنگی- رسانه یی ام را به دفاع از افغانستان، ارزش های آن، افغان ها، پشتون ها و ارزش های آنان گذرانده ام. در این سیر، دشواری ها و زحمت هایی قرار داشتند که اگر عزت نفس نمی داشتم و آگاهی هایم در کار نبودند، محال بود در جوی فرهنگ سازی کنیم که پیروان فارسیسم، اگر هیچ نداشته باشند، با سنت معمول پدران شان(دهن گنده گی و فحاشی) جرات نوابغ را هم سلب م
دترکیی دغونډی لپاره لازمه تیاری نیول
دترکیی دغونډی لپاره لازمه تیاری نیول دا لیکنه په دی ترسره سوی چه بیا دماسکو ډرامه تکرار نسی او په ترکیه یوځل بیا وخت ضائع نسی. دا خبره مونږ ددوحی دتړون په اساس کوو او هیله ده هغه تړون په کامله توګه تعمیل سی. ددی هیلی دترسره کولو په منظور مونږ دا راتلونکی نظر وایو او پیشنهادونه دنورو په وړاندی عرضه کوو ترڅو افغانستان یوی تلپاتی سولی او امنیت ته ورسیږی. دترکیی مذاکرات باید دمسکو دغونډی په څیر ددوحی دتړون مخالف نسی مونږه دماسکو دغونډی مثبت ټکی هغه بولو چه په دو
ترویکا=درې جمع یو مساوی په دمسکو په فرمت
دامشر خو لا د عالم اسباب نارې وهلې هرژوندی موجود دخپلواکۍ، سکون او آرام لپاره هلې ځلې کوی او هدفمن دی، انتخاب لری چې چیرې و اوسېږي، معلومات راټولوی درښتینی لینز لاندې یې څېړی چې څنګه ژوند وکړی اوڅه ډول ستراتیږی و ټاکی دژوند دواړو برخو کې :هم په فردی توګه اوهم په ټولنیزه توګه . مسولیت،سیاسی اخلاق او په ځان باور هم دظرفیت نورې سترې لارې او برخې دی هغه هم په دې شرط چې دهېواد په ذهنی او عینی شرایطوسمې او برابرې وی نو خامخا مثبتې پایلې لری اوس پوښتنه داده چې تاسې دغو سترو اومهمو پېټو ته څنګه ش
سرمایه داران ما و فرهنگ
سرمایه داران ما و فرهنگ مصطفی عمرزی هرچند در افغانستان بیشتر متضاد و متناقض به نظر می رسد، اما نباید در همه جا چنین باشد. اگر بخواهیم مثال های خارجی بزنیم، شاید انواع داشته باشند که چه گونه در اکثر کشور ها، طبقه ی سرمایه دار در مسایل مختلف عمرانی، رفاهی، صحی، خدماتی، کمکی و فرهنگی، سهم می گیرند. اصولاً آن چه به نام سرمایه در اختیار یک طیف مشخص و معدود جامعه، قرار دارد، به این معنی نیست که آن را وجودی در اختیار دار
چرا رکود فرهنگی؟
چرا رکود فرهنگی؟ مصطفی عمرزی شاید با آن چه در ظاهر، دیده می شود، در وهله ی اول متوجه نشوید که به لحاظ کار و تولید فرهنگی، چه قدر عقب مانده استیم. چون سطح سواد پایین است و قشر باسواد و اهل مطالعه نیز کم، مثلاً تیراژ کتاب در حدی ست که شاید برای بعضی ناشران، بد نباشد. همین که بتوانند یک یا چند بار، 500 صد یا هزار نسخه(سنت معمول چاپ در افغانستان) پخش کنند، یک نوع دست آورد، شمرده می شود؛ اما اگر بخوهیم آن را بر اساس نیاز های ی
دکمال خان بند د پرانیستنی په مناسبت
زموږ اوبه زموږ آبرو ده، یعنې څه؟ په نیمروز کې د کمال خان د نوی بند د جوړیدو ارزښت او په دې هکله د یو څو مغشوشتیاوو روښانول سریزه اوبه حیاتی ماده ده، چې ورځ په ورځ یی اهمیت زیاتیږی، اوس دا دی د اوبو په هکله د دوبلن د دایر شوي کنفرانس څخه وروسته، نړیوالو اوبه داقتصادی مادې په توګه وپیژندلې او ټولو دا خبره ومنله. هیڅ بیځایه نه وه چې د یوویشتمې پیړې په پیل کې د نړیوال بانک پخوانی رئیس ویلی و: دتیرې پیړۍ جنګونه په تیلوو، خو د راتلوونکی پیړۍ جنګونه به په اوبو وي. یو شمیر اقت
د مرادونو کاروان
د یو فیلسوف وینا ده (د هیلو په سمندر کې غوپه کیدل، د نا امیدۍ په ساحل کې له پاتې کیدو څخه ډیر غوره دي) ځکه چې هیله د ژوند کولو او نورو ته د ژوند بښلو، ښکلی هنر دی. هیله د هرې هڅې تاداو او د هر باور د زیږون سرچینه ده. په زړه کې د مراد لرل، په خپل مخ باندی د موسکا شال غوړوي او د مقابل لوري د ډاډ لامل ګرځي. د رسول علیه السلام صحیح حدیث دی چې ( د الله په ذات ښه ګمان کول او له هغه څخه هیله لرل، ښه عبادت دی) نهیلو خلکو ته پکار ده چې لږ تر لږه د هغه افتاب پرست ګل په اندازه همت ولري چې د باران په ورځ
ولی مو ژوند په کړاو دﺉ؟
په نړۍ کې زیاتره خلک له خپل ژوند څخه شکایت کوي.چې ګڼ شمېر یې،زموږ په ټولنه او چاپیریال کې ژوند کوي.څوک له خپلې کورنۍ څخه شکایت کوي،او څوک له خپلو نږدې ملګرو څخه،او همداسې زیاتره ستونزې دي چې خلک ترې شکایت کوي.که چېري دې ستونزو ته په جدي او سم ډول فکر ونه شي،د نورو ډېرو ستونزو او ناروغیو سبب ګرځي.او په راتلونکي کې ژوند سخت او بد حالت ته ځي.آیا کله مو په دې اړه فکر کړې دﺉ؟ لومړي: ستونزه د څه له امله پېښه شوې ده؟ دوهم:هغه ستونزه چې زموږ ژوند یې په کړاو او سخت
امریکایی اشغال تمدیدول او یا دکورنی سولی خبری؟
امریکایی اشغال تمدیدول او یا دکورنی سولی خبری؟ امریکایی منابع وایی د امریکا حکومت ته دری خبری پیشنهاد سوی: دامریکایی پوځونو کامله وتنه؛ دپوځونو دوتلو وخت تمدیدول؛ او یا بیخی له افغانستان نه دعسکرو نه وتل. ددی ترڅنګ دا هم ویل سوی چه امریکا کیدای سی خپل عسکر وباسی او ددوحی تړون پاتی نه وی. زمونږ اوسنی خبره دامریکا ددوهم انتخاب په هکله ده. دامریکایی منابعو له خولی ددوحی دتړون سره سم د امریکا پوځیانو، چه دناتو په دریځو کی ورته کتلای سو، دجنګ ددوام هلی ځلی پیل کړی او بالاخره وتوان
د قدرت سوالګر
د عجايبو په وطن کې مو د هر څه سوالګر وليدل، خو دومره ذليل او لوېدلي چې د قدرت سوالګر دي، بل به هېڅوک دومره ذليل شوي نه وي. بېشکه چې الله پاک يوه ته عزت ورکوي او بل ته ذلت! حيرانوونکې ده! چا به فکر کوه چې د شمالي ټلوالې لنډه غر چې ځانونه يې له پاکستان سره د دوښمنۍ په شعارونو وپړسول، همغه پاکستان ته به ورځي او د خپلو څو روپيو او قدرت د خونديتابه لپاره به پنجاب ته پر ګونډو کېږي؟ چا به فکر کوه چې له روسانو سره د جهاد نړيوال کرېډت به دوی غواړي، خو پخواني تړونونه به په وار وار نن ب
سرگذشت شاه محمود درانی
محمود درانی پسر تیمورشاه درانی و چهارمین و بی کفایت ترین شاه سلسله درانی بود که پس از کور کردن برادرش شاه زمان به سلطنت رسید .پس از مرگ تیمورشاه درانی در سال ۱۷۹۳ پسر او شاه زمان توانست با زندانی کردن و گرسنگی دادن به برادرانش از آنها بیعت بگیرد و به سلطنت برسد ، البته دو تن از پسران دیگر تیمورشاه یعنی همایون و محمود در میان زندانیان نبودند و بیعت هم نکردند به همین خاطر شاه زمان مجبور شد که برای حفظ تاج و تختش با آنها بجنگد .همایون حکمران قندهار زیر بار بیعت با شاه زمان نرفت شاه زمان
په ځنو اسلامي هيوادونو کې خونړۍ، اوږدي جکړي او د اسلامي همکاریو سازمان بېغوري
په نړۍ کې داسلام د مبارک دین پیروان شاوخوا ۱،۸ ملیاردو ته رسیږي, چې د پیروانو د شمیر پر بنسټ په نړۍ کې له عیسویت وروسته دوهم غټ دین دی ، چې په دومره زیات شمیر پیروان لري. که بل ډول یې وشمیرو، نو د نړۍ په هرو څلورو تنو کې یو تن مسلمان دی، یا دا چې د اسلام د مبارک دین پیروان په نړۍ کې، په سلو کې له ۲۴ زیات دي. که چېري د اسلامي هیوادونو او مسلمانانو تر منځ رښتیني همکاري وی، نو اوس به په زیاتره اسلامي هیوادونو کې، بیوزلي، جګړي او نوری بدمرغۍ دومره زیاتې نه وی. که څه هم اسلامي هیوادونه
قبیله تراشی
قبیله تراشی مصطفی عمرزی در هرج و مرجی که افغان ستیزان را در بر گرفته اند، رسانه های خارجی نیز شامل اند. چون قسم معمول، مربوط مریضان «ایران شهری» می شود، می توان رد مجوسان/ فارس های ایرانی را هم یافت که با ناقلین آسیای میانه در افغانستان، ماتم گرفته اند. «بی بی سی دری» که به غلط، عنوان آن را به فال نیک گرفته بودیم، با نیاتی که رد فارس زده گی ها در آن ها پنهان نیست، به گونه ی غیر معمول، اغراض فارسیست هایی را انتشار
از باب کمیدی
از باب کمیدی مصطفی عمرزی وقتی ادعا بر اساس منطق، مطرح نشود، به هرج و مرجی منجر می شود که دشمنان ما را شبیه بچه های سقوی دوم، مجنون ساخته بود. البته به شماره ی افغان ستیزان، افزوده شده، اما این افزایش به اندازه ی اقلیت هایی ست که بعضی با از دست دادن ستر فارسی زبان، می بینند خیلی کمتر از آن اند که به افغان ستیزی های آنان اهمیت بدهیم. با این حال طیفی وجود دارند که در میان کهتران، بهتر شناخته می شوند و شبیه ماشین تولید توهم،
ارقام CIA
ارقام CIA مصطفی عمرزی شبیه حضور ببرک کارمل، اعضای جمعیت و شورای نظار که سر مجموعه ی یک تعداد دیگر، چون تنظیم های ریخته و پاشیده ی وابسته به ایران استند، یک جا با نیرو های خارجی، به کابل آمدند. تجمع آنان حول سفارت امریکا، بیش از همه باعث دلگرمی هایی بود که قدرت را به دست آورده اند. از آغاز همان روز ها، لابی علیه پشتون ها و اقوامی که دری صحبت می کنند، اما تاجک نیستند، در زمینه ی جدید و با امکانات رسانه یی، به گونه ی بی پیشی
دیپلوماتیکه اډانه کې د اصلاحاتو او بهرنی سیاست لومړیتوب
بهرنی شغالان او سورنچیان تل پر دې اصرار کوی په تېره بیا ینس ش. بېرګ دوم هیتلرچې دافغانستان لانجه د ترورېزم تر نوم لاندې غوړه اوګرمه وساتی په سیمه او نړی کې دموتلفینو سلاء او مشورې روانی دی په تیره بیا د کورنیو او بهرنیو ازمایلو چې بیا آزمایل کیږی چې نورهم افغانان ولس سره لرې کړی سره ددې چې اوس د دیموکراسی لاره هم کرونا ډېره پڅه کړې ده! زموږ هېواد دبهرنی اوکورنی کړکېچ په څو بعدی اړخونو کې څو لسیزې راګیر پاتې دی دواک لېږد په زور وی او که رضا ء دغه تصمیم هم بل څوک نیسی ځکه په: سیاسی ٬نظامی٬ا