روانې چارې او بېلابېل


ایا هېواد کې بېلا بېل قومونه اشرف غني پنځولي؟

ایا هېواد کې بېلا بېل قومونه اشرف غني پنځولي؟ د افغانستان اساسي قانون څوارلسمه ماده کې راغلي: «د افغانستان ملت له پښتنو، تاجک، هزاره، ازبک، ترکمن، بلوڅ، پشه يي، نورستاني، ایماق، عرب، قرغیز، قزلباش، ګوجر، براهوي او نورو قومونو جوړ دی.» د افغانستان د مالوماتو او احصایې ملې اداره د یوې اعلامیې خپرولو سره وايی« د سترې محکمې د پرېکړې له مخې بریښنایې پېژندپاڼه کې د نورو ډېرو قومونو نومونه هم ثبتېدلای شي، ځینې قومي مشرانو د بېلا بېلو رسمي مراجعو له لارې بریښنایې تذکره کې د هغه قومونو د درجولو غو

14.03.2021 سرلوڅ مرادزی

سیه روی شود هر که در او غش باشد!

از دیرباز دغدغهء اکثریت و اقليت بر سر زبان ها بود و تیکه داران قومی از اقوام مختلف، ادعای اکثریت و اقلیت را سر می دادند. بعضاً تمام بار ملامتی بر شانهء پشتون ها گذاشته می شد و چنین پنداری وجود داشت که پشتون ها عامل اصلی تبعیض سیستماتیک بوده و در تمام سرشماری ها دست باز داشته اند و اطلاعات را در این خصوص، مورد دستبرد قرار می دهند؛ اما واقعیت امر این است که در تمام پروسه های ملی، اکثریت اقوام- به شمول پشتون ها- مورد دستخوش قرار گرفتنه اند. پُر واضح است که در جوامع انسانی وجود اقوام مختلف و متفا

14.03.2021 شفیق الله تُرک اوغلو

در یک سالگی هیاهویی پوچ دولت انتقالی برای بازگرداندن طالبان!

یک سال پس از توافق آمریکا و جریان تروریستی طالبان، سپس آغاز مذاکرات بین‌الافغانی، با تغییر قدرت در کاخ سفید مذاکرات متوقف شد. گویی به ناگهان، همهٔ بازیگران صحنه، نقش‌های نمیه‌کاره خود را رها کردند و صحنه از هیاهویی پوچ خالی شد. نمایندگان طالبان برای کسب تکلیف روانه پاکستان شدند. نمایندگان بی اختیار ارگ وسپیدار آچمز شده، درسکوتی رقت‌انگیز منتظر دستور بعدی بی‌حرکت ماندند.  یک سال پس از توافقات دوحه، طالبان مسرور از قدرت، به عملیات نظامی علیه نیروی‌های ‌آمریکایی پایان دادند، اما عهد و اخ

14.03.2021 سیامک بهاری

افغانستان ماقبل آریایی ها

افغانستان ماقبل آریایی ها (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی مفتضح تر از همه، شهرت آریایی ست. تلخ تر از همه، این باور قلابی که ماحصل بد و کج اندیشی های به اصطلاح فلاسفه ی وابسته به ارتجاع قرون وسطایی اروپا بود، در جنگ دوم جهانی، در حدود 60 میلیون قربانی، می گیرد.  آتش افروزان نژاد گویا برتر آریایی که با فاشیسم هتلری، تجهیز شده بودند، دنیا را به پرتگاهی کشاندند که نظیر نداشت. من در کتاب «آ

14.03.2021 مصطفی عمرزی

د ګوډاجان واده به تېر شي خو سپۍ تا ښه ونه کړل

زموږ په کلي کې د ګوډاجان په نوم يو ځوان ژوند کولو، دغه ځوان په رښتيا ډېر شتمن هم وه، بله ورځ د خپلو ملګرو په منځ کې نامزاد شو، چې وروسته له نامزادۍ څخه دوستانو او ملګرو ته ګوډاجان امر وکړ، چې له ښار او بازار څخه زما د واده د مراسمو لپاره هرڅه راوړی ترڅو مې واده ښه په درز، ډنګ او ډول سره تېر شي. دغه ځوان هم له هر کلي او هر ځايه ملګري او دوستان خپل واده ته راوبلل او ښه لګښتونه د خپلو مېلمنو لپاره وکړل ترڅو يې خلک واده ته ګوته په غاښ شي، چې څومره مست، له ساز او سرود نه ډک واده دغه سړي د خپل

13.03.2021 صديقه زرمتۍ افغان

فرصت صلح حقی از حقوقی هرانسان٬ هرقوم وهر ملت است

وقل جاءالحق وزهق البطل ان البطل کان زهوقا سوره اسراء۸۱ درقطع نامه سازما ملل به تاریخ ۳۰نومبر سال« ۱۹۸۱سومین سه شنبه سیپتا مبر روز بازگشایی جلسات عادی مجمع عمومی رسما بعنوان «روزجهانی صلح»اعلام شده است.تا به بزرگداشت وتحکیم آرمانهای صلح درون وبین همه ملت ها ومردمان اختصاص یابد.درسال ۲۰۰۰به پیشنهاد کوفی عنان ۲۱ سیپتا مبر روزجهانی صلح اعلان شده است درخطابه او چنین امده است که: صلح پایه موجودیت ماست٬ اساس هویت ماست٬ انگیزه همه ان چیز است که ما انجام میدهیم. درروزجهانی صلح بیایید٬ یاد

12.03.2021 ع.شریف زاد

محمد شفیق گل آقا شیرزی

محمد شفیق گل آقا شیرزی مصطفی عمرزی سه بار، یکی هنگامی که وزیر فواید عامه بود، دوم در دومین انتخابات ریاست جمهوری، زمانی که والی ننگرهار بود و سوم در سومین انتخابات ریاست جمهوری، وی را از نزدیک دیده ام.افراد و اشخاصی که سمت و سوی دولتی دارند و آن ها را بر اساس گذشته های چپی و راستی، به دست آورده اند، اگر به سن رسیده باشند، خیلی بیش از این قلم استند که آنان را خوب تر می شناسند؛ اما من با حذر از منفی بافی، جنبه های خوب ر

10.03.2021 مصطفی عمرزی

ضرورت همدستی شفاف اگاهی زنان علیه زن ستیزی ونظامی گری در منطقه

زندگی ومبارزات زنان منطقه بخصوص کشور افغانستان بیش از هر زمان در تاریخ معاصرباهم گره خورده است .این در هم تنیدگی سرنوشت و هم سویی خواستها بار مسولیت سنگینی را بردوش اگاهی ومسولیت زنان فارغ از مرز بندی جغرافیایی٬تعلقات قومی٬مداخله کشورهای غربی ٬قومی ومذهبی می گذارد. زنان افغان ی توانند باتکیه برتجربیات فرهنگی ٬محلی ومدنی ٬علمی وعرفانی ٬قبیلوی خود ابتکار سازماندهی اولیه ودعوت سالم به راه اندازی یک حرکت سراسری در کشور ومنطقه را بدست گیرند و نقش یاد ماند نی ایفا کند.واقعیت موجود نشان میدهد که

10.03.2021 ع.شریف زاد

کاپوسنامه ی فرای

کاپوسنامه ی فرای (معرفی یک رساله ی مهم) مصطفی عمرزی در فرهنگ مبتذل خراسانی- فارسی، توجه بر حجم داده های فرهنگی، یک اصل است. بنا بر این، آوردن ریفرنس از انبوه، با غرض تلقیاتی به همراه است که چون مسئله فرون می باشد، نباید بسیار تردید کرد! عیناً شبیه کسی که هرچند منطق ضعیف دارد، اما هنگام پرداختن، به گونه ای عمل می کند تا آن را با اوصاف و القاب افرادی مزین بسازد که با تشهیر فرهنگی، احترام

09.03.2021 مصطفی عمرزی

در جغرافیای جهان سوم

در جغرافیای جهان سوم (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی تشدید اختلافات فرقه یی، به خصوص قومی در افغانستان، اتهام همیشه گی بر همسایه ی غربی ست. سیاست های مشخصی که در مثال هجوم فرهنگی ثابت می شوند، انگشت انتقاد و اتهام را بر همسایه ی غربی ما نیز نشانه می روند؛ اما در فضای مکدر کنونی، آن چه از قلم می افتد، تبیین شرایط و دشواری هایی ست که همسایه گان ما را درگیر صد ها معضل لاینحل قومی کرده اند. متاسفا

09.03.2021 مصطفی عمرزی

پاسخ

پاسخ (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی «هر عمل، عکس العمل دارد!»، معمول ترین ادبیاتی ست که مردم ما بیشتر در بازده کردار منفی، بیان می کنند. در واقع خالی ماندن فضای پاسخ، ساده ترین پرسش ها را هم به فرهنگ دردسر، مبدل می سازد. این قسم می تواند به جایی برسد تا در دیره ی ادعای سیاسی- حزبی، تاریخ گذشته را به جای تاریخ حال، تقلب کنند.تحکیم واحد سیاسی افغانستان در پایه های اقتدار، همیشه وجود داشته ا

03.03.2021 مصطفی عمرزی

دستان كوچك 

دستان كوچك  مصطفی عمرزی سیاه روزی ها، بدبختی ها و ناسازگاری روزگار، از پدیده هایی سرچشمه می گیرند که شماری برخاسته از طبیعت اند و شماری زاده ی افکار، اندیشه ها و کردار.  انسان با سرپیچی و  هوای نفس، با پی آمد ها و بی خانمانی های جنگ نیز مواجه می شود. معروف است که در زمان صلح، فرزندان پدران را دفن می کنند، اما جنگ، خصلتی دارد که پدران، فرزندان را دفن کرده اند. این از ویژه گی های جنگ است. از این رسم، عدول نمی کند.  

03.03.2021 مصطفی عمرزی

کتاب من

کتاب من (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی به استثنای اتوبیوگرافی و خاطرات، معمولاً شرح زنده گی خود را خود آدم ها نمی نویسند. این موضوع، دلایل زیاد دارد. بعضی در طول کار و زنده گی، به گونه ای تبارز می کنند که نیازی نمی بینند پیرامون زنده گی خود بنویسند. در آثار بعضی، تلویحات یا حاشیه هایی وجود دارند که به هم پیوسته گی آن ها می تواند زوایای زنده گی شخصی را نیز آشکار کند؛ اما در تمام آن ها یک مورد،

03.03.2021 مصطفی عمرزی

جګړه ماران زاړه شول خو ساړه نه شول

درنو لوستونکو! دا خبره يوځل تکرارول او ستاسو له غوږه تېرول غواړم افغان ملت د زمانې په اوږدو کې د رهبر، خلقي، پرچمي، طالب، داعش او د سيمې هېوادو له خوا وټکول شو، و وژل، وتړل، د بهرنۍ نړۍ نوکر پاتې شو، تاريخ پرې نن ډېر خفه دی، اوسني مشران يې په داخل او دوحه کې ښه سياسي لوبغاړي نه دي. د نورو ملتو د خندا شول دا هغه خبرې دي چې زه يې يادول دلته له ډېر مجبوريته نور اړين ګڼم خو کله چې د خپل ملت دردېدلي حالت او د خپلو مشرانو کړنو او غوښتنو ته ګورم نو افغان مېرمنې مجبورې دي چې په داسې ليکنو او الفاظ د

03.03.2021 صديقه زرمتۍ افغان

سیاسی شدن صحت و معارف

صحت و معارف دو رکن بنیادی اجتماعی ، اقتصادی و حتی سیاسی یک کشور را تشکیل میدهد که تمام ابعاد زندگی مردم یک کشور تا حد زیاد وابسطه به این دو بخش تخنییکی میباشند. وزارت تعلیم و تربیه و صحت عامه صد در صد وزارت های تخنیکی می باشد و ما باید به هیچ صورت اجازه مداخله سیاسی در این دو سکتور را نه دهیم. ولی اینجا افغانستان است و سیاستمداران، بزرگان قومی و مذهبی نابغه های هستند که بر هر مسلک و بر تمام رشته ها تسلط کامل دارند و مستحق همه امتیازات ، رتبه ها و مقامها می باشند. این نوابغ دو جهان هستند و بای

02.03.2021 محمد اکبر پیمان

غسل تعمید په اسلام اباد کې

په وروستیو څو میاشتو کې د هېواد ځینې مافیايي جهادي څېرې چې ځانونه پخپلسر ملي او سیاسي څېرې شمېري، اسلام اباد ته په سیالۍ سفرونه کوي. دا څېرې هلته د ډېرو ورځو په پاتېدو او د پنجابي زیاتو جیګپوړو چارواکو سره په لېدو کتو کې یو بل سره په سیالۍ کېوځي او که چیرې يي دا لېدنې د رسنیو تر پوښ وراخوا او د تړلو دروازو شاته شوې وي بیا خو يي د ځان لپاره د پوره ویاړ او د خپل شخصیت ځانګړنه ګڼي. اسلام اباد چې دوی ته« مدینه فاضله» ښکاري، هلته څو شپې دوی دومره په وجد راولي، لکه حاجیان چې له حج وروسته خپله ځان ج

28.02.2021 سرلوڅ مرادزی

ولې به په راتلونکي کې په نړۍ کې ترهګريزې پېښې زياتې شي؟

ممکن نړيوالې ترهګريزې پېښې او پر وړاندې یې مبارزه په راتلونکو کلونو کې لا  پسې ډېره شي او شدت پيدا کړي، دا چې ولې به دا ترهګري پېښې اضافه کېږي ، لاملونه یې څه دي؟  يو ډېر اوږد بحث دی چې په يوې لنډې مقالې کې ټول په جزياتو سره نشي خلاصه کېدای. خو موږ لته ددې سببونو څخه په يوه  مهم او قوي علت خبرې کوو چې تر نورو ډېر مهم او اصلي لامل دی.له دې سببونو څخه يو لامل د هغو تورنو کسانو پر وړاندې چې په ترهګريزو پېښو کې نيول کېږي د ناټو او په ځانګړي ډول د امريکا توند ،سخت  او بشري ضد چلند دی چې دوی يې

28.02.2021 عبدالله لغمانی

د دوحې تړون عملي کول د روان مصيبت ختمولو د پاره تر ټولو ښه ، مؤثره او او معقوله لاره ده

د امريکا نظامي تجاوز او د افغانستان اشغال او د افغان اولس افسانوي مقاومت او مبارزې امريکا د پاڼ او پړانگ ( د اشغال دوام او يا ختمول )په منځ کې ايساره کړه .د دواړو سره مخامخ کېدل خطرناک دي . خو دا د امريکا د ناکاره ، مغرورانه او خودخواهانه سياست نتيجه ده ، چې بې موجبه يې په افغانستان نظامي تجاوز وکړ ، افغانستان يې اشغال کړ او داسې عناصر ئی په قدرت راوستل چې د ملت په وينو ئې لاسونه سره ، د اولس له لوري عاق شوي او د جنګي جرمونو لويې دوسيې يې لرلې . امريکا په شلو کالونو کې د داسې ادارې په جوړ

28.02.2021 د،ب،هيښ

معنی

معنی (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی درک ژرف، معنای «معنی» ست. این مفهوم را نباید مقید به حوزه ی مشخص ساخت. مردم ما عادت دارند ادبیات غنی را به حساب مسایل غیر عادی بگذارند. بنا بر این، افراد کمی را می یابید که با وجود مدارک تحصیلی عالی، اگر داشته های فکری شان از یافته های نصابی دور بمانند، درمانده می شوند.دنبال کردن مفاهیم ژرف فرهنگی، تنها مستلزم کار های اجندایی، برنامه ریزی شده یا استراتی

26.02.2021 مصطفی عمرزی

دانشنامهء افغان

دانشنامهء افغان مصطفی عمرزی آسیب های نوسانات سیاسی، روند استحکام وحدت فکری مردم ما را در موانعی ایست می دهند که دیدیم با تجربیات آن ها در دو دهه ی اخیر، مقوله ی تهاجم فرهنگی را نیز توجیه کرده اند. بنا بر این، اخذ مسوولیت در موضع دفاع از سرزمین و ملت در زمانی که واحد های سیاسی، مشخصات فرهنگی می سازند، گونه ای از آن کار فکری را هم تایید می کند که در حدود سیاست، تعریف دولت- حاکمیت های کنونی ست. هرچند پدیده های فرهنگی

26.02.2021 مصطفی عمرزی

ویرانگری

ویرانگری (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی خاطرات بد ملوک الطوایفی تنظیمی را هیچ افغانی فراموش نمی کند. مدعیان جهادی و ضد گذشته ی مدنی ما، چند سده حیثیت و پرستیژ کشور را در زمینه ی مدنیت ها و فرهنگ های نو و قدیمی آن، چنان به تاراج بُردند که حالا می فهمیم ساختن، آسان نیست!آن چه تا قبل از هشت ثور، حتی در دشواری های حاکمیت های چپی، اکثراً در محور شهر ها، به نام تاسیسات بزرگ، زیربنا ها و رونق رف

26.02.2021 مصطفی عمرزی

د CIA او ISI له ګنډې!

د CIA او ISI له ګنډې! خوشې نه ده چې برباد هسې وطن دی له پردۍ ګنډې راګډ ملک کې دښمن دی نن ــ سبا په رسنیو کې دا خبر زیات اوړي رااوړي چې طالبان او بلاخره په ټوله کې د پخوانيو مجاهدینو ډلې، القاعده او داعش چا زیږولي او د دوی په زیږون کې د CIA او ISIرول څه دی؟ ایا CIA زیاته ملامته ده که ISI ؟ یا دواړه د یوه خره غوږونه، نه دي؟ د پاکستان پخوانۍ لومړۍ وزیره، بېنظیر بهټو وايي چې طالبان بویه د هلیري کلنټن او رونالډ ریګن له ګنډې زیږېدلي، خو په تازه څرګندونو کې د امریکا د مرکزي قومند

25.02.2021 سرلوڅ مرادزی

ضرورت و اهمیت ادغام سیاسی در افغانستان

مبرهن است که همسان سازی حقوق افراد و تأمین حق اشتراک همگون همه گروه های اجتماعی در پروسه های سیاسی کشور برای همزیستی مسالمت آمیز در یک واحد جغرافیایی، اقتصادی و سیاسی ضروری پنداشته می شود. در افغانستان عقب مانده که بدون آنهم اساسات مادی برای تطبیق دموکراسی به پختگی مطلوب نه رسیده و آگاهی سیاسی برای رعایت تعاملات دموکراتیک رشد کافی ننموده بود، جنگ ویران کنندۀ چهار دهۀ اخیر شرایط را برای ایجاد نظام دموکراتیک، همبستگی، اتفاق و همزیستی اجتماعی بیشتر از پیش خرابتر ساخت. اکنون که مردم افغانستان با

22.02.2021 نور محمد غفوري

ښه CV او د هغه ارزښت!

ښه CV او د هغه ارزښت! عبدالله وردک انګلستان - فبروری - ۲۰۲۱ ګرانو او قدرمنو وروڼو او خویندو! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! الله(ج) د وکړي، چې ټول روغ او جوړ وئ. ګرانو او قدرمنو لوستونکو! نن سبا، یوه په زړه پورې دنده پیدا کول آسانه کار ندی. یا په بل عبارت، په اوسني افغانستان کې د یوې مسلکي دندې پیدا کول ډېرې ستونزې لري، او پدې هکله زیات علتونه شته، چې هغه په ډېرو شیانو پورې تړلي دي. په هر صورت، د یوې دندې د پیدا کولو لپاره لومړنی ګام، د یوې ښې CV ترتیب کول

22.02.2021 عبدالله وردک

نوستالژی خارجی

نوستالژی خارجی (معرفی کتاب) مصطفی عمرزی ما با چند نوع پدیده ی خارجی، آشنایی داریم. یک نوع آن که تا اوایل قرن بیست میلادی، دامنگیر ما بود، وبای استعمار انگلیس بود.پس از تقویت بُنیه ی سیاسی کشور و توسعه ی مناسبات بین المللی، پدیده ی خارجی در تجارت و رسمیات دیپلوماتیک، ظاهر می شود.آرامی های افغانستان قبل از جنگ، خارجیان زیادی را به وطن ما می کشاندند که زیر آسمان نیلی معروف آن، در ک

22.02.2021 مصطفی عمرزی

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more