روانې چارې او بېلابېل


روز ششم جدی سال 1358 روز سیاه تاریخ کشور است

روز ششم جدی سال 1358 یکی از سیاه ترین روزهای تاریخ افغانستان به شمار می رود. در این روز همسایه بزرگ شمالی افغانستان که یکی از دو ابرقدرت جهانی دوران جنگ سرد بود، به کشور عزیز ما لشکرکشی نمود، دولت انقلابی حزب دموکراتیک خلق افغانستان را سرنگون و به عوض آن ادارۀ دست نشانده خود را بالای مردم افغانستان به زور تانک و طیاره تحمیل نمود. این عمل خشمانه و انتقام جویانۀ نظامی ابرقدرت جهانی نشان داد که حزب خلق و دولت انقلابی آن زمان سیاست مستقل را به پیش می برد و چنان که بعضی از مخالفان شان ادعا می نمای

28.12.2020 نور محمد غفوري

ولې د سولې مذاکرات کرار په مخ ځي او څوک ئې د ځڼډ او خڼډ باعث ګرزي ؟

د متجاوزې او اشغالګرې امريکا سره د طالبانو د اسلامي امارت تړون چې محتوا يې د اشغال د ختمېدو او د بين الافغاني مذاکراتو له لارې په يوه پراخ بنسټه او همه شموله نظام توافق او دائمي اوربند تشکيلوي د افغان اولس د پاره د روان ناورين او مصيبت د ختمېدلو امیدونه او هېلې را پيدا کړي او ټول ورته خوشحاله وو ، چې ان شاءالله د څو لسيزو جنګونو، وينې توئېدلو او تاريخي استبداد لړۍ به ختمه او نور به افغانان د عذابونو او کړاوونو نه خلاص او د دنيا د نورو ملکونو په شان به د يوه ابرومندانه ، عادلانه او سوله ايز ژو

27.12.2020 د،ب،هيښ

دپښتو دلیکدود ارمان!

ډېر ګران اوښاغلي فضل قادر انډیوال (دپښتو دلیکدود لپاره څه کول په کاردي؟؟؟) تر سریزه لاندي یوه لیکنه د ټول افغان په ښکلي ویبپاڼه کي کړې. چي دغه ارمان نه یوازي دی بلکه ټول پښتانه ئې لري. خو دبده مرغه موږ پښتانه پخپله د دغسي یولیکدود مخه بند وو. نه غواړوچي یو ځانګری خپلواکه لیکدود ولرو. زموږ ژبپوهان دي په مخه نه درځي؛ دوی دا بندښت جوړکړی دی. سمه پښتوئې خراپه کړې ده. که د«نیولوجستانو» وییکي یاني ګړي وکتل سي داسي فکرکیږي چي یافرانسوي ده یاجرمني ژبه؛ دا ځکه چي سړی نه په پوهیږي یوازي توري ئې په

25.12.2020 محمدسرور وکیلي

د ۱۳۵۸ کال د جدی شپږمه

د ۱۳۵۸ کال د جدی شپږمه. عبدالله وردک. انګلستان - دسمبر - ۲۰۲۰ ګرانو او قدرمنو وروڼو او خویندو! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! الله(ج) د وکړي، چې ټول روغ او جوړ وئ. ګرانو او قدرمنو لوستونکو ! د جدی شپږمه، د افغانستان په تاریخ کې، د تورو ورځو څخه، یوه ډیره بده ورځ شمېرل کیږي. پدغه ورځ د پخواني شوروی اتحاد، سرو لښکرو، په ډېره بې شرمۍ او بې رحمۍ سره، په ګران افغانستان یرغل وکړ. د یادولو وړ ده، چې د سرطان ۲۶، او د ثور ۷، هم د دغې تورې ورځې شروع وه. پ

23.12.2020 عبدالله وردک

( د میوند له ملالې تر ملالۍ میوند)

لکه څنګه چې مونږ او تاسې ټول پوهیږو ، د افغان-انګریز دوهمه جګړه کې دقواوو دواړه خواوو اڼډول برابر نه و ، د قندهار په میوند سیمه کې د غازي م.ایوبخان تر مشرۍ لاندې افغان ڼګیالیو ته ډیره مرګ-ژوبله اوښتې وه او نیژدې وه چې ماتې وخوري او ملي بیرق ېې له لاسه ولویږي ؛ په همدې لحظه کې د جبهې له شا (عقب) څخه یوه پښتنه افغانه پیغله بیرق پورته کوي او نعره کوي : '' که په میوند کښې شهید نه سوې ! خدایږو لالیه بې ڼنګۍ ته دې ساتينه !!'' په دې الهامي نعرې سره ، افغان ڼنګیالي په جوش راغلل او انګریز

13.12.2020 ډ. زړور ساپی حمیدالله

تشې ډولۍ او ډک تابوتونه

حاجي صیب عمر ګل، کورونا ته د شیشکې وینه وایي. کله چې د موټر دروازه خلاصوي نو د بسم الله سره جوخت، چین ته یوه اپلته ور وشړي. د ده په قول، د ماښام د ښاپیرکي سوپ دوئ نوش جان کړ او ژوند یې زموږ پیکه کړ. په واقع کې دلته به ودونه وو، سنت ګرۍ به وې او د پیدایښت د ورځې په بهانه به رقم رقم نخرې وې. چا به د پیرنګیانو سرې برګې نیکټایي ګانې اچولې وې او چا به پکول په سر او پټو له ځانه را تاوو کړی وو. یکه دوکه ځوان به د سټیج په سر جلالي شو چې زه په پښتو او پښتونواله باندی سر ورکوم. از هر چمن سمنې. خوا

12.12.2020 ولي الله ملکزی

کارغه دزرکې غاړې کولې خپلې یې له یاده ووتلې

وایی چې یوه سړی نوې کوژدنه کړې وه خو تل به یې له ځان سره سوچ کاوه چې کله دخسر کره لاړ شی دی به څه وایی؟ له خپلې مور څخه یې پوښتنه وکړه هغې د خبرو طریقه او اداب ورته وښودل چې د کمیت او کیفیت نرخ په کلتوری او فرهنګی ډول تر یوه حده پورې ورسره ملګری وه.په هرحال هغې ورته وویل چې په لو ړ غږ به نه ګړېږی .پوښتنې ته به غوږ نیسې بیابه ځواب وایی .ډوډۍ په کراره او تر تیب سره خورې اوځینې نورې تړلی د همغه ځای مدنی رسم او رواج خبرې به هم مراعاتوی.سړی ومنله خو دکیفیت برخه کې مشق او تمرین ورڅخه پاتې شو د سړی

12.12.2020 ع.شریف زاد

ځوړنده نړۍ او په اټکل خواخوږی

ویل شوی چې دمها رراجه رنجیت سینګ ۱۸۲۷ م په زمانه کې یوه موچی بل سړی وواهه او هغه مړشو.نو ده ته د مرګ سزا وټاکل شوه.دکلی خلک سره راټول شول او د مهارراجه در بار ته ور غلل اوهغه ته یې وویل چې محترما! زموږ په کلی کې یوازې همدغه یوتن موچی کار کوی که هغه پانسی شی موږ ته به بېحده تکلیف پیښ شی نو دهغه په بدل کې جولاته دې پانسی سزا ورکړله شی. د تحقیق څخه معلومه شوه چې جولا هم په کلی کې یو تن وو .نو بیایې یو بقال په دار وځړاوه! ولسمشره ! یونس نولس کله وروسته دبن مزدورې بریکړې طفلانه کمز

05.12.2020 ع.شریف زاد

یوویشتمه پیړۍ کې د اسیا د نوبل جایزې ګټونکی افسانوي بشرپال جاپاني الاصله افغان ډاکټر ناکامورا د لومړۍ تلین یاد

ستر بشرپال جاپانې ډاکټر تېڅو ناکامورا د جاپان او افغان ولسونو ترمنځ د بشرپالنې او د ولسونو ترمنځ د سم تفاهم، د خیر ښیګېڼې چارې، د ورورګلوۍ او د ملګرتیا یوه ستره بیساري تاریخي عالي اړیکه ټیڼګه کړي ده. د جاپاني ډاکټر ناکامورا د مرګ ورسته د هغه په یاد ډیرې غونډې ترسره شوې، په نوم یې مډالونه ونومول شول، د هغه په اړه ډوکومنټري فلمونه جوړ شول او پر ژوند یې څیړنیزې لیکنې ولیکلي شوې. جاپانی ډاکټر په ریښتېنې مانا سره د افغانستان او د افغانانو یو صادق او ریښتېنی خدمتګار و. هغه خپل ګل وطن جاپان زموږ

04.12.2020 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

درې سنګره، یو موقف

په ۲۰۰۱ کال کې د امریکا په مشرۍ نړیوال ائتلاف، څنډې ته شوې نظار شورا صحنې ته راوسته او د افغانستان سیاسي واک یې ورکړ. دوی کابل یو ځل بیا چور کړ او نظام یې له غلو او ډاکوانو ډک کړ. په عین حال کې یې اربکیان، ملیشې او غیر مسئوول وسله وال هم وساتل، تقویه یې کړل او په ستراتیژیکو ځایو کې یې ځای پر ځای کړل. ځمکې او جایدادونه او تجارتونه یې هم چور کړل. رسنۍ او مدني تولنه یې هم ګروګان کړه او داسې بریالی سیاست یې وکړ چې په یوه وخت کې یې د روس، امریکا + غرب، ایران، هند او منځنۍ اسیا ټولو سره ښې اړیکې

02.12.2020 غازي اکبر

د هوا ککړتیا په مخنیوې کې د ځنګلونو ونډه

د هوا ککړتیا په پلازمینه کابل کې اوس مهال په یو ناورین بدله شوې ده د ورځی په وروستیو کې د مازیګر له لمر ډبیدو نه وروسته په لس مترۍ کې څوک څه نشي لېدلي ځکه د ورځی په اوږدو کې چې کومه ککړه هوا د انساني فعالیتونو په صورت کې رامنځ ته کېږي نو هماغه ککړه هوا د شپی په را دبره کیدو سره بېرته د ځمکې خواته ته را کیوزي چې د خلکو ژوند یې له ګواښ سره مخ کړي دي. حتی د موټرو او د سړک دواړو غاړو ته د شته څراغونو د روښنانولو سربېره هم ډېره سخته ده چې څوک دې په نږدې واټن کې څه وویني ځکه ټوله سېمه داسي تورو

30.11.2020 خان ولي کامران

جهادي مافیا او امرالله صالح

که څه هم د مرکزي حکومت او جهادي مافیا تر منځ شخړه راوروسته دوه لسیزې او تر هغې وړاندې هم مخینه لري، خو د ۲۰۲۰ کال له ټاکنو وروسته چې ولسمشر غني او دولت ساز ټیم په ټاکنو کې بریالی شو، دا شخړه یو بل پړاو ته ورننوځي. د دولت سازټيم تګلار یوازې د ټاکنو لپاره یو لنډمهاله طرحه او غوښتنه نه ده، بلکې دا د افغانستان لپاره چې مرکزي دولت يي د بهرنۍ لاسوهنې او تیري او بلخوا د جهادي مافیا د بېلا بېلو ډلو ترمنځ کورنۍ جګړې له منځه وړی وو، یوه بنسټیزه او مبرمه طرحه ده چې ټول هېوادپال باید د هغې په پلیتوب

25.11.2020 سرلوڅ مرادزی

د ملی ترمینالوژی ارزښت او دبی بی سی ملنډې

څو ورځې مخکی د بی بی سی خبری پاڼې ګواکې (یو ډیر مهم خبر!) نشرکړ. لیکلی یی و چی د افغانستان دولت پوهنتونو ته لیک لیږلی چی یو شمیر اصطلاحات ونه کاروی . ورپسې یې یوه تبصره کړی چی ګواکی د دی لیک موخه دا ده چی فلانۍ ژبه د فلانۍ ژبې تر اغیزی لاندی رانشی او نورې اوتی - بوتی یې ورسره ګډې کړې وې. ستونزه دا ده چې له څلورو – پینځو کلونو راهیسې د هیواد پوهنتونو کې د ځان ارزونی پروسه پیل شوی، موږ محصلینو ته یو شمیر فورمی ورکوو او د دوی نظرونه را ټولوو. زه خپله د لوړو زده کړو د وزارت د محترم مقام له خو

21.11.2020 دودیال

سرچپه معادله

عجیبه نه ده هرستراتیژیک دلیل چې دی امریکا نوره وځی او دغه سیاست د قطر له هېواد دایوکال په رسنیو کې اوریدل کیږی .دا پرېکړه دامریکا ددولت په کچه له طالبانو سره په نړیواله سطحه لاسلیک شوه . طالبان او دولت دواړه افغانان دی ، لوبه په سیاسی ،اقتصادی ،فرهنګی، سیمه ایزه او نړیواله برخو کې ده ناتو دڅه لپاره نارې وهی چې لېوه راغی ! ناتو وینی دغه ګوډه دیموکراسی هندوکش کې کار نه ور کوی امریکا وویل چې ددیموکراسی پروسه په افغانستان کې نتیجه نه ورکوی او ناتو دادوه لسیزې په ناکامو هلوځلو کې د بېساری افراط او

19.11.2020 ع.شریف زاد

خيالونه - فکرونه ، تګلارې او وسايل ئې

  انسانان څه په انفرادي او څه په ډله ايزه توګه بايد په ژوند کې خيال ، فکر او هدف ولري . بې هدفه انسان ته ګمراه ويل کيږي ، يعنې لاره ترې ورکه او د تګ منزل مقصود يې معلوم نه دئ . په پخوا وختو کې انسانانو يو ابتدائي ژوند درلود چې په خوراک ، څښاک، خوب او جنسي مقاربت کې نغښتئ و او ډېر توپير يې د نورو ژويو د ژوند سره نه و . په ګرمۍ کې به يې د ونې سیوري ته ډډه ولګوله او په يخنۍ کې به په غار ننوت .بس په وښو ، ميوو ،د ونو په پوستکو به يې خپله خېټه ډکه کړه ، بيا يې دغوښی خوړلو عادت زده

18.11.2020 د،ب،هيښ

د اسلام اباد د تظاهر او منافقت نوې څپه

د امریکا په ټاکنو کې د جوبایډن انتخاب چې د راتلونکې ۲۰۲۱ کال د جنوري په ۲۰ مه به په رسمي توګه د هغه هېواد د ولسمشر پتوګه دنده تر لاسه کړي، پاکستاني چارواکې هڅولي چې مخکې تر مخکي د امریکا نوي مشرتوب ته ځان بېوزلي او د ترهګرو لخوا قرباني وښۍ، چې ګوندې د ختیځ لوري هند او د لوېدیځ لوري افغانستان له ترهګرو ملاتړ کوي او په کور دننه د پاکستان امنیت ته يی ګواښ پېښ کړی دی. د امریکايي ټاکنو د پایلو د اعلان سره سم، اسلام اباد د افغانستان او هند په وړاندې هممهال په بې سرو بوله او زهرجنو تبلیغاتو پیل

15.11.2020 سرلوڅ مرادزی

د امریکې جمهور رىٔیس!

ګرانو او قدرمنو لوستونکو! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! نن سبا، په زیاتره افغاني رسنیو کې دا بحثونه کیږي، چې د امریکې بهرنۍ تګلاره، د امریکې د جمهور رىٔیس سره کوم ښکاره تړاو نلري، او د جمهور رىٔیس له بدلېدلو سره، دغه تګلاره ډېره نه بدلیږي. د دغه نظر خاوندان دغه دلیل وړاندې کوي، چې په امریکه کې بهرنۍ تګلاره، د یوه خاص ګروپ له خوا تعین او څارل کیږي، او جمهور رىٔیسان یوازې هغه په عمل کې پیاده کوي، او بس. زه په ډېر معذرت سره، له دغه نظر سره لږشانته مخالفت لرم. زما په اند، د ا

14.11.2020 عبدالله وردک

په ټولنه کې د فکري او نظرياتي توپيرونو موجوديت او مشروعيت

فکري تنوع او اختلاف يو الهي حکمت او خلقت دئ د انسانانو په ژوند کی . لکه چې انسانان الله تعالی (ج) د رنګ ، قد ، ذکاوت ،استعداد ، شوق، ذايقې ، علاقې او تمايل له نظره متمايز پيدا کړي دي ، فکرونه ، نظريات ، برداشتونه، وړتياوې او انګېرنې ئې هم يو دبل سره توپير لري او د ټولنيز چاپېريال او په کې اوسيدونکو سره ئې تعامل ، رابطه او عکس العمل هم يو دبل سره فرق لري . دمدنيت په راتلو او د ټولنيز ژوند په جوړېدو سره د انسانانو واړه واحدونه ( فرد، کورنۍ ) په غټو مجموعو (تربرونه ، کليوال ، قبيله ،قوم

11.11.2020 د،ب،هيښ

دونالد ترمپ یا جو بایدن!

ګرانو او قدرمنو لوستونکو! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته! سږکال د امریکې انتخابات، د نړۍ ډېرو وګړو ته، ډېر په زړه پورې او ډېر مهم برېښېدل. په ځانګړې توګه، ځینو افغانانو، د دغه انتخاباتو پایلو ته، په ډېره بې صبرۍ لحظې شمېرلې. کېدای شي، ځینو افغانانو د امریکې د اوسني جمهور رىٔیس، دونالد ترمپ بیا انتخاب، د افغانستان په ګټه بللی وي، او ځینو بیا شاید د جو بایدن انتخاب ګټور بللی وي. د یادولو وړ ده، چې افغانان باید خپل ځانونه نور د دغو غلطو کړنو او فکرونو څخه خلاص کړي، او د خپلو و

09.11.2020 عبدالله وردک.

سخنی چند درمورد سینما پارک

از چند روزی به این طرف که موضوع تخریب سینما پارک و سینمای خیرخانه در مطبوعات مطرح شده، نظریات مختلفی درین مورد وجود دارد. در مورد سینمای خیرخانه چیزی نمیدانم و آن را ندیده ام، کدام خاطره یی نیز از آن ندارم، اما با سینما پارک همه ی ماوشما آشنا بوده از دوران اوج تماشاچیان آن خاطراتی را داریم. دوران طلایی آن فقط سالیان محدودی بود، اصلاً بعد از ۱۳۵۲ این سینما از رونق ماند، ولی سینما زینب که در فاصله ی نزدیک به آن بود، از دو لحاظ در موقف بهتر بود: یکی اینکه تعمیر آن به مقایسه سینما پارک عصری ت

09.11.2020 محمد بشیردویال

د هوا په نيلي سپور او د خيالونو په ټال کې

شکيدلئ پامير! د هيلو او اميدونو په نيلي سپور شوم. د پامير هسکې څوکې ته وختم. د پامير له څوکې څخه مې په هيواد کې د پرتو پرګنو له تنوع، په هر کور کې د پخو خوړو له زړه راښکونکو وږمو، د مېشتو ولسونو له سپينو ګلابي او غنمرنګو مخونو ، د خلکو په خبرو کې د مختلفو لهجو او د مختلفو قومونو د لباس د مختلفو رنګونو له ښکلي امتزاج څخه خوند واخیست، خو د خپلو هغو ولسونو تشو دسترخوانونو په ليدلو وژړيدم چې يوه مشر شپږ کال وړاندې پکې د بدلون راوړلو ژمنه کړي وه. په پامير کې وګرزيدم. د پامير لمن څي

08.11.2020 عبدالوحید وحید

دافغا نستان ملی حاکمیت پېچومی او کړ کېچونه

افغانستان هم په نړيواله کچه او هم کورنۍ سطحه له ډېرو جنجالی لوړو او ژورو سره مخامخ دی .خوله بهرنیو او نړیوالو لاس وهنو څخه کورنی ابعاد ډېر مهم دی چې غم یی باید وخوړل شی اوهره برخه یی باید جدی وڅېړل شی.ملی حاکمیت داساسی قانون په څلورمه ماده کې دافغان ولس لپاره ځانګړې مانا، تعریف او مفهوم لری یوازې د کاغذ پر سر لیکل نه دی اونه سلیقوی طرحه. ۱- دکورنی اوبهرنی تروریزم اوافراط ګرایی تر عنوان لاندې پردی فرهنګ(رپ)راتلل. هر چاته لاس نیول او ملامتول ۲- محدودې نشنلستی اندېښنې اوافکار چې یوازې اح

05.11.2020 ع.شریف زاد

داعش که د اجنتې ادارې تروريستي لاس

د تنظيم شويو زړه بوږنوونکو جنايتونو د توجيه د پاره چي وروستی ئې په کابل پوهنتون د حملې بشري جنايت او ځنګلي وحشت دئ او د تنکيو محصلينو او نورو بې ګناه خلکو په وينو کې لمبول دي عجب نوم او بانه پيدا شوې ده - داعش . دا څه رنګه داعش دئ چې يوازې تش، خيالي او فرضي نوم يې شته ، لاکن نه ئې ادرس شته ، نه تشکيلات او نه جغرافيه او دومره قوي دئ چې د وطن په زړه کابل کې خونړي او وحشيانه عمليات کولئ شي هغه هم په علمي ، ديني او ثقافتي مرکزونو ؟ عملاا ټول افغانستان د دوو لوريو ( طالبان او د اشغالګر

03.11.2020 د،ب،هيښ

د جګړې تودښت او اسلام اباد ته شاباسي!

هر څونه چې افغانستان کې جګړه غځیږی، هره ورځ د افغان مړو شمېر زیاتیږي او د تخریب او ویجاړیو کچه پراخیږي؛ هومره يي په وړاندې اسلام اباد نازول کیږي او شاباسي ورته ویل کیږي! پرون په داسې حال کې چې د کابل پوهنتون پر زده کوونکو انتحاري برید کې ۲۲ تنه وژل او ۲۲ تنه نور ټپیان شوي او پړه يي د طالب په ملاتړ داعش پرغاړه اخیستې او دواړه ډلې د اسلام اباد لخوا جګړې ته سمبال او رااستول شوي؛ د امریکا استازی خلیل زاد په لاهور کې پاکستاني پوځیانو او د هغوی په سر کې لوی درستیز باجوه ته شاباسي ورکوي چې د امر

03.11.2020 سرلوڅ مرادزی

که خپل وروڼه وژنو، نو د پرديو توهين به زغمو!

په تدريسي اصولو کې ښوونکئ له داسې څرګندونو او کړنو څخه جداً منع شوئ ده چې زده کونکي د هغه له امله جرئت له لاسه ورکړي، يا يې هم احساسات وځپل شي او غبرګون وښئې. په فرانس کې د زده کونکو په وړاندي د ښوونکي لخوا د مسلمانانو د پيغمبر توهين له درس او تدریس سره اړيکه نلري، د افراطي ذهنيت پاروونکئ او غير موجه عمل ده چې د زده کوونکي لخوا له غبرګون سره مخ شو. رسنيزه مبارزه او احتجاجي غونډې اغيزې لري، خو چې له پياوړي دريز څخه تر سره شي. تش شعارونه، چيغې او تشې خبرې د هيڅ رنځ درملنه نه کوي. هيڅ ډو

02.11.2020 عبدالوحید وحید

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more