مقالې


خط بریل یا خط آمدی (؟!!)

خط برجسته برای نابینایان که اکنون به نام خط بریل شناخته می شود، گویا که لوئی بریل فرانسوی آن را در سال ۱۸۲۱م اختراع نموده باشد، این خط از ابتکارات مسلمانان می باشد که توسط زین الدین الآمدی در قرن هفتم هجری، و 550 سال پیش از لوئی بریل، اختراع گردیده است. زین الدین الآمدي، کیست؟ او، علی بن احمد بن یوسف مشهور به زین‌الدین حنبلی آمدی است. زین‌الدین آمدی مهندس، لغوی و فقیه حنبلی بود و منسوب به شهر آمد که مربوط اقلیم دیار بکر که در شمال شرقی سرزمین شام قرار داشت و در جغرافیا

17.04.2023 عبدالخالق صارم

اهمیت تکنالوژی[نرم افزار] در شبکه های اجتماعی

مقدمه: محتوا ی کاربرد شبکه های اجتماعی در افغانستان چگونه باید استفاده میشد. قدرت نظامی ٫ قدرت توجه وقدرت روانی معیار عملکرد تکنالوژی معلوماتی٫ چگونه تسلط برای افغانستان بکار بردند چرا تلویزیون ملی٫ فسبوک وتویتر حکومت مزدور و القابی محض ناکام بود؟ وزارت مخابرات درکل چه مسئولیتی داشت ؟ امنیت ملی حمد الله باید نرم افزار شبکه های معلو ماتی میدانست . امیرزی سنگین ومعصومه خاوری وزیران اسبق مخا براتبرای ملت چه پیغامی دارند و از کدام سافت ویر؟ بلی ٫در طول تاريخ همه انسان‌ها براي رسيدن به كمال در

17.04.2023 ع.شریف زاد

منځنی ختيځ د نوي بدلون پر لور

له کلونو کلونو لفظي شخړو ، جنجالونو او لانجو وروسته د منځني ختيځ هېوادونه اوس دې ته لېوال شوي دي چې خپلمنځي ترينګلې او خړپړې اړيکې ښې کړي او د پخلاينې او دوستي پر طرف ګامونه واخلي. د سياسي اړيکو دا تغيير د ۲۰۲۰ زېږديز کال له (ابراهيم هوکړه ليک Abraham Accords) را وروسته پيل شوی دی چې پکې د ابراهيمي اديانو (اسلام، مسيحت او يهوديت ) د دينونو د پيروانو تر منځ لومړنۍ د سياسي اړيکو د جوړېدا په طرف ګامونه واخيستل شول په دې هوکړه ليک کې د عربي متحده اماراتو، اسرايلو او اسرايلو او بحرين ترمنځ اړيکې پ

16.04.2023 محمد سليم سليمان

اگر محمد بن الهیثم نمی بود، ما وشما امروز کمره های تصویر برداری و فلم برداری نداشتیم

ابن الهیثم کیست؟ او محمد بن حسن بن الهیثم البصری است که در سال۳۵۴ هجری قمری در شهر بصره تولد گردید و بعد ها به قاهره رفت و در همان جا در سال 430 و در سن 76 سالگی وفات نمود. - ابن الهیثم، ریاضی‌دان، طبیب، و فیزیک‌دان، و دانشمند حساب، هندسه، مثلثات و الجبر بود که اورا پدر نورشناسی مدرن، می نامند. - ابن الهیثم، نخستین دانشمند فیزیک نور در جهان، مخترع ذره‌بین، و نخستین محقق ویژگی‌های نور، و نخستین اندازه گیرنده سرعت صوت، سرعت نور و محیط کره زمین با استفاده از واحد اندازه‌گ

15.04.2023 عبدالخالق صارم

د خلیل کعبه

درنو لوستونکو! نن د داسې یوې خونې د عظمت او مظلومیت داستان در سره شریکوم چې ډیره لرغونې، بیحده سپیڅلې او زیاته منلې ده. دغه کوټه له نن څخه نژدې څلور زره او درې سوه کاله پخوا، ابراهیم خلیل الله په سپینې ږیړې او د هغه ځلموټي زوی، اسماعیل ذبیح الله په تنکیو لاسونو جوړه کړیده. لکه چې پوهیږو، کفن تک سپین دی، خو زښته زیات ډاروونکې دی؛ په عین حال کې د دې خونې غلاف بیا تک تور دی، مګر ډیر زړه راښکونکی دی. دا خونه او د هغې حرم د امن، توحید او د حنیفو خلکو د زړونو قبله ده. هره ورځ پنځه ځلې پاو باندې یو

14.04.2023 ولي الله ملکزی

ټامس ویست دزلمی خلیل زاد پیښې کوی

ویل کیږی چې د افغانستان لپاره د امریکې ځانګړی استازی ټامس ویسټ د دریو هېوادونو په نوي سفر بیا روان شوی چې هدف یې د ملګرو ملتونو په نوم د دایمی نغارې، ډهل او سورنی ،په دفترونو کې چې د افغانو ښځو پر کار د اسلامی امارت بندیز یوه کورنۍ لانجه ده غږ پورته کړی . ولې پوښتنه دا ده دا ښاغلی په کوم نصاب علایقو خواخوږیو دڅه ډول پرېکړوخبره کوی ، کومې تګلارې، سیاسی تعامل له امله پیدا شویوګونګوسیواوبن بست ، هیاهو او په لوی لاس دلاسوهنو دسیسو ته دحل لارې لټوی!دا په حقیقت کې د کړکېچونو لاره پیدا کول دي چې دا

14.04.2023 ع. شریف زاد

جرمني کې د کډوالۍ سیاست او د کډوالو ادغامولو ستونزې

سریزه:د بشریت تاریخ د پیلیدو راهېسې د انسانانو مهاجرتونه شتون لري. د بشر تاریخي خوځښتونو شالید ته په کتو سره کډ‌والي یا مهاجرتونه په منظم ډول یوه تکراري ښکارنده ده. د بشریت په تاریخ کې کډوالۍ هېڅکله د یوې استثنایې پدیده په توګه نه ده راڅرګنده شوي. مېګریشن یا مهاجرتونه د بشري تاریخ د بنسټېزو عنصرونو ګڼل کیږي. په نولسمه پیړۍ کې شاخوا 52 میلیونو اروپایانو له اروپا څخه کډوال شول، یوازې  32میلیونه اروپایان امریکا ته کډوال شول.په 1850-189

12.04.2023 سراج الحق ببرک زی ځدراڼ

عاطفی ذکاوت

(Emotional Intelligence/EI) انسان د زمکې پر مخ یو متکامل او بااحساسه ژوندی موجود دی چې د خپل، هوش، ذکاوت او شعور له امله ، له نورو ژویو سره ټوپیر لري. انسان د آګاهانه کار او د ژبې د کارولو د اوصافو په لرلو دژوند ډیرو برخو کې پرمختګونه وکړل. د انسان دماغ یو پیچلی خاصیت او ډیره لویه توانایی لري. د انسان د نورو ځانګړتیاوو ترڅنګ؛ د ده یوه ځانګړنه د احساس اوعواطفو لرل دي. عواطف د پېښو د درک، دپدیدو د پیژند او د چاپیریال د بیلابیلو مسایلو او دریځونو سره د انسان هغه چلند دی چی ده ته له فردی

10.04.2023 پوهاند محمد بشیر دودیال

د مکالمې ملکه

د مکالمې ملکه زما د خوب کوټه د یوې غونډۍ پر سر او پراخه کړکۍ لري. سهار وختي زه او مرغان له خوبه یوځای پاڅيږو. زما په کوټه کې لا چوپتیا وي، خو بیرون مرغان په تودو سندرو او یوبل ته په پیغامونو سهار پیلوي. د بېلابېلو مرغانو په سندرو فضا دومره توده وي چې سړی فکر کوي د ښار د ګڼې ګوڼې په کومه کوڅه کې تېریږي. کړکۍ ته مخامخ یو طوطې وزمه مرغه چې زه يي وینم؛ د دنګې ونې پر سر غږ پیلوي او بل مرغه چې لږ لیری او ما ته نه ښکاري د ده په ځواب کې په ورته انداز ځواب وايي. دا سوالیه او ځوابیه

08.04.2023 سرلوڅ مرادزی

د افغانستان او ترکيې اړيکې (دويمه برخه)

د ترکيې او افغانستان د اړيکو په زاړه باب وغږېدلو په نوي باب له غږېدلو مخکې بايد له يوې اصطلاح سره اشنا شو چې هغې ته عمومي ډيپلوماسي Public diplomacy ويل کېږي . په ترکيه کې د رجب طيب اردوغان په مشري د حکومت له پيل څخه را وروسته ورته ډېره توجه شوې ده او ترکيه د خپل شاوخوا په ټولو هېوادونو کې د عمومي ډيپلوماسي له لارې هڅه کوي چې د ترکيې په اړه د نړۍ او په ځانګړي ډول د سيمې او ګاونډيو هېوادونو په خلکو کې د ترکيې په اړه مثبت نظرونه زيات کړي او په اصطلاح خلکو ته ترکيه ډېره ښه معرفي کړي او په دې کار

08.04.2023 محمد سليم سليمان

ملي محور

د پیرنګیانو د واکمنۍ په تاریخ کې، یو هندو پنجابي او دوو مسلمانو پنجابیانو داسې سیاسي معجزې نندارې ته وړاندې کړې چې د بالیوډ په فلمونو کې هم چا نه وې لیدلي. تیره اونۍ د سکاټلند نشنل ګوند، حمزه یوسف د خپل لومړي وزیر په توګه وټاکلو. ۳۷ کلن حمزه چې د همجنس ګرایانو د واده کلکه ننګه کوي، پلار ېې د پاکستاني پنجاب، مور یې د کینیا او میرمن یې فلسطینۍ ده. له ده پنځه میاشتې وړاندې، د انګریزانو محافظه کار ګوند هندو مذهبی ریشي سوناک چې مور او پلار یې له هندي پنجابه راغلي؛ د صدراعظم په توګه وټاکلو. په سبا

06.04.2023 ولي الله ملکزی

اگر محمد بن موسی خوارزمی نمی بود، ما و شما امروز کمپیوتر و اینترنت نداشتم

........................................................خوارزمی کیست؟ او محمد بن موسی الخوارزمی( ۱۸۵–۲۳۳ ه ق) ریاضیدان، ستاره‌شناس، جغرافیه دان، فیلسوف و مؤرخ و همه‌چیزدان مسلمان بود که در منطقه خوارزم که اکنون به نام خیوه شناخته می شود و در جغرافیایی معاصر در کشور ازبکستان و در 600 کیلومتری شمال بخارا قرار دارد، به دنیا آمد و بیشتر عمر خود را در بغداد و در کتابخانه بیت الحکمت سپری نمود. جرج سارتن، در کتاب مقدمه ای بر تاریخ علم، نیمه اول قرن نهم میلادی را (عصر خوارزمی) می‌نامد

04.04.2023 عبدالخالق صارم

د افغانستان او ترکيې د اړيکو تاريخي شاليد

د افغانستان او ترکیې اړیکې اوږده مخينه لري، که څه هم چې دا هېوادونه له جغرافیوي اړخه له یو بل څخه لرې دي، خو ملتونه یې د فرهنګي، نژادي، مذهبي او تاریخي مشترکاتو په درلودلو سره ډېر نږدې دي . په۲۰۰۱ زېږديز کال کې په افغانستان کې د نویو سياسي تحولاتو رامنځته کېدلو راپدېخوا کابو دوه لسیزې د افغانستان په سیاسي، اقتصادي، فرهنګي او نظامي برخو کې ترکيې خپله ونډه ادا کړې ده . د ترکیې هېواد د افغانستان دولتي مشرانو لپاره تل د یو باور وړ او د تېرو شلو کلونو د تحولاتو له بهير څخه اصلي ملاتړی هېواد وو. تر

04.04.2023 محمد سليم سليمان

په خاوروکې ویده شهنشاه

دروم قیصر د حالاتو دمعلومولو لپاره خپل یو کس مدینې منورې ته واستاوه هلته چې ورسېد دیو چا څخه یې پوښتنه وکړه ستاسو دمعظم شهنشاه بنګله چېرې ده؟ هغه ځواب ورکړ چې موږ خلک دشهنشاه دمحل ،معظم او اوچتو الفاظو سره بلکل نا آشنا یو مانا دا دغه فرهنګ سره نابلد یو ته ووایه چا سره غواړې وګورې؟ قاصد وویل چې دمسلمانانو د پاچا سره! هغه وویل موږ سره دپاچا په نوم ةوک نشته یوازې زموږ یو خادم دی چې زموږ دمعاملاتو انتظام کوی او دهغه نوم عمر (رض) دی ۶۴۴م هغه په قصر او یا ماڼۍ کې نه اوسیږی بلکې په یوه څپره کې ا

01.04.2023 ع.شریف زاد

د عبدالروف بېنوا لنډه پېژندنه، رسمي دندې اوآثار

د هېواد نامتو او بریالی دیپلومات، لیکوال او شاعر؛ عبدالرؤف بېنوا د ۱۲۹۲ل. د وږي د میاشتې په لومړۍ نیټه ( =د اګست ۲۳ مه، ۱۹۱۳م.) دهغه مهال د کندهار په پخواني ښار کې مبارکې خرقې ته نږدې د "سید حسن کوڅه" کې په یوه منوره کورنۍ کې نړۍ ته سترګې پرانیستې او ماشومتوب یې همالته تیر کړ. د عبدالرؤف بینوا پلار مفتی عبدالله ۳۳ کاله دکندهار ښار په محکمه کې مفتی و. نیکه یې ملا عبدالحق اخوند هم په کندهار کې یوه مشهوره او پېژندل شوې څیره وه چې په (استاد کُل) باندې مشهور و. عبدالحق اخوند د ۸۵کالو په عمر وفات ا

01.04.2023 پوهاند محمد بشیر دودیال

مقامات آمریکایی، مشکلات خود را باید دموکراسی گونه حل نمایند!

محکمه یی در نیویورک، می گوید ممکن است آقای ترامپ در پرونده مربوط به پرداخت حق‌السکوت به یک هنرپیشه فیلم‌های پورن رسما متهم گردد و همچنین اعضای جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا در پی آنچه تأخیر در گزارش خروج نیروهای خارجی به رهبری این کشور در اگست سال 2021 از افغانستان خوانده می‌شود، احضاریه آنتونی بلینکن وزیر توطئه های بیرون مرزی آمریکا را صادر کرده‌اند. و در آن طرف تر، می بینیم که چین می خواهد مزدوران تذکره یی آمریکا، مانند عربستان را به خود جذب نموده و آمریکا را از منطقه کوچ دهد.

31.03.2023 عبدالخالق صارم

امانت،شجاعت او ژوندون

کومه زمانه کې امام ابو حنیفه (رح) ۷۶۷ م کې د کپړو تجارت کاوه هغه خپل خادم ته وویل چې درختنو فلانی تان یا بسته کې یو ځای سوری دی له موضوع خریدار خبر کړه او که غوښت یی نو په نیمه بیه یی ورکړه! دخرڅولو وخت دغه مو ضوع دخادم له یاده ووتله او تان یی په بشپړ قیمت ورکړ کله چې امام ابو حنیفه صامب ته دا خرڅلاو معلو م شو ډیر خفه او وار خطا شو دخریدار په تلاش کې شو اوً ورپسې ووت لږ شېبه وروسته معلو مه شوه چې هغه دفلانی له قبیلې سره حجاز ته تللی وه یو تیز او چالاک اوښ یې پیداکړ او په زغرده پسې

27.03.2023 ع.شریف زاد

مولانا جلال الدین بلخي رومي

کله چې زه د کابل د حبيبيې لېسې متعلم وم، نو په دوولسم صنف کې مو د دري معلم ښاغلی يار محمد خان وو. ښاغلي يار محمد خان به په پښتو کله کله ملنډې هم وهلې، چې يوه ورځ يې داسې اپلتې وويشتلې: در پشتو روزمره لغات نو مېسازند. رادیو را ژغډبلی مېګويند، قلم را علمسوټی و رُباب را شرنګسوټی و موټر سايکل را هم ټپ ټپی! با وضعه کردن سوفيکس «تون» چندين لغت ساخته اند، مانند روغتون، پوهنتون، روزنتون، پالنتون و برای کناراب هم لغت غولتون را استفاده میکنند، اما برای تخته پاک لغت ندارند! د ښاغلي يار محمد خان

27.03.2023 ډاکټر لمر

شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن هدی للناس وبینات من الهدی والفرقان

شهر رمضان الذی انزل فیه القرآن هدی للناس وبینات من الهدی والفرقان بقره/۱۸۵ رښتیا ویل او دامانت اداء دایمان او شخصیت دوه سترې نښې دی. حتی دې دواړو دلالت په ایمان باندې له لمانځه هم اوچت مقام لری . انسانانو ته سجده کول سم فرهنګ نه دی دمقام او دالرو دنوم او شهرت دسفاکی او بې عزتی له نصابه راووځی بلکې دسمو او با انصافه ، مخلصو او متعهدو انسانانو رښتیا او امانت ته پاملرنه وکړی حتما یې وجه او عظمت تر لاسه کولی شی. رښتیا او امانت دوه ګډې ریښې لری امانت راستی په عمل کې دی. . دروغ د ټولو ګ

26.03.2023 ع.شریف زاد

ضعيف شوي يورانيم

د ضعيف شويو يورانيمو څخه د جوړېدونکو وسلو د استعمال خبره نن سبا له دې امله په نړيوالو خبرونو کې ډېره توده ده چې برتانيا غواړي د روسيې – اوکراين په جګړه کې له اوکرايني سرتېرو څخه د ملاتړ په پار اوکراین ته داسې مرمۍ ورکړي چې له ضعيفو شويو يورانيو څخه به جوړې شوې وي تر څو یې اوکرايني ځواکونه د روسانو پر وړاندې په جګړه کې وکاروي. د برتانيا دې پلان په نړۍ کې بېلابېل غبرګونونه او عکس العملونه راپورته کړي دي. موږ په دې ليکنه کې د ضعيف شويو يورانيمو په اړه معلومات ليکو چې څه ډول ماده ده او کارول یې څ

25.03.2023 محمد سليم سليمان

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more