ټول   BBC ازادي راډیو امریکا غږ ډیوه


 طالبان:  پاکستان د استاد ياسر د خوشي کولو ډاډ راکړی 

په افغانستان کې د طالبانو د حکومت د لوړو زده کړو وزارت ویلي، د ورک استاد ياسر سره یې خبرې شوي، هغه د پاکستان په اېبټ اباد ښار کې په يو کور کې ساتل کيږي، پاکستان ډاډ ورکړی چې زر به يې خوشی کړي.

01.12.2022 ډیوه

د پاکستان پوځ:  د شمالي وزيرستان په  جګړه کې یو  عسکر  او يو ترهګر وژل شوی

افغانستان سره په پوله پرتې د خېبر پښتونخوا قبایلي ضلعې شمالي وزیرستان کې د امنیتي ځواکونو او وسله والو ترمینځ نښته کې یو پاکستانی عسکر او یو وسله وال وژل شوي بل لور دوه ورځې وړاندې په میر علي سیمه کې د وژل شوو کسانو د پېښې په ضد په بنو کې احتجاجي مظاهره شوې ده.

01.12.2022 ډیوه

امريکا: د داعش مشر ابوالحسن الهاشمي القرېشي د اکتوبر په مياشت کې وژل شوی وو

امریکا ويلي، د میاشت نه زياتې ورځې مخکې په دې خبر وو چې د داعش مشر ابوالحسن الهاشمي القرېشي وژل شوی وو. داعش پرون د شورو/ چهارشنبې په ورځ د خپل مشر د وژنې اعلان کړی دی.

01.12.2022 ډیوه

ادريس خټک ته په انصاف نه ترلاسه کېدو د ملګرو ملتونو ځانګړي استازي ژوره اندېښنه څرګنده کړې

د ملګرو ملتونو د ازادۍ ټولنې يا اېسوسی اېشن ځانګړي استازي يو ځل بيا په پاکستان غږ کړی چې د بشري حقونو فعال ادريس خټک دې خوشی کړي.

01.12.2022 ډیوه

طالبانو له ننه په افغانستان کې د وي او اې پښتو او ازادۍ رېډیو پر خپرونو بندیز اعلان کړی

واشنګټن ـــــ د طالبانو حکومت په افغانستان کې له دې کبله د وي او اې پښتو او رېډیو فري یورپ یا ازادۍ رېډیو پر خپرونو بندیز اعلان کړی چې وایي د دغو رېډیوګانو د موادو په اړه ورته شکایتونه شوي دي. د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت له خوا په خپره شوې لارښوونه کې امر شوی چې پر ایف ایم او منځنۍ څپو د دغو ادارو خپرونې د دسمبر له لومړۍ نېټې بندېږي، خو د تر لاسه کړو شکایتونو په اړه یې نور تفصیلات نه دي ورکړي. وي او اې پښتو او ازادۍ رېډیو د ایف ایم د 15 څپو او دوو منځنیو څپو له لارې په افغانستان کې دننه د ورځې 24 ساعته خپرونې کولې چې دوولس یې پښتو او دوولس ساعته یې دري وې. وي او اې په تېر شاوخوا یونیم کال کې د خپلو خپرونو له لارې د هغو مسایلو په اړه زیات رپوټونه خپرول چې طالبانو به په داخلي رسنیو کې سنسر کول او نه یې غوښتل چې د نړیوالو تر غوږونو ورسېږي. طالبانو تر دې مخکې د روان کال د مارچ پر 27مه د وي او اې اشنا ټیلیویژن خپرونې هم بندې کړې وې چې له تېرې یوې لسیزې راهیسې د افغانستان د سرکاري ملي ټیلیویژن، طلوع، طلوع نیوز او لمر ټیلیويژن باندې خپرېدلې. د طالبانو د دې نوي بندیز په اړه د وي او اې لنډمهالې مشرې یولانډا لوپیز په یوه بیان کې ویلي دي چې د اشنا رېډیو پر خپرونو بندیز به وي او اې غلې نه کړي او دا رسنۍ به خپلو اورېدونکو ته باوري، کره او هراړخیز خبرونه رسوي او خپلې خپرونې به روانې ساتي. وي او اې په افغانستان کې دننه شاوخوا 7.3 میلینه اورېدونکي لري او اعلان کړی چې له دې وروسته به په افغانستان کې دننه خپلو اورېدونکو ته له بهره د 972 کیلو هرټز منځنۍ څپو له لارې خپرونې کوي. وي او اې په لومړي ځل په 1980م کال د افغانستان لپاره لومړی په دري ژبه خپرونې پیل کړې او بیا یې په 1992م کال کې په پښتو خپرونې پیل کړې او په 2006م کال کې یې د پاکستان د پښتنو لپاره هم د وي او اې ډیوه په نوم خپرونې پیل کړې. طالبان د 2021م د اګست په میاشت کې پر افغانستان واکمن شول او له هغه راهیسې یې په رسنیو باندې یو لړ بندیزونه لګولي دي او ځینې خبریالان یې د کار پر وخت نیولي، وهلي ډبولي او په بند کې ساتلي دي. د بې سرحده خبریالانو د وروستي رپوټ له مخې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته 219 تصویري، غږیزې او چاپي رسنۍ بندې شوې دي. وایي د طالبانو تر راتګ مخکې په افغانستان کې 547 رسنیو کار کاوه.

01.12.2022 ډیوه

د پښتونخوا په اورکزۍ ضلع کې د کولې په کان کې چاودنې نهه مزدوران مړه کړي، څلور ټپیان

واشنګټن ـــــ د پښتونخوا د اورکزۍ ضلعې په ډولي سیمه کې د کولې یا ډبرو سکرو په یوه کان کې د ګېس له کبله چاودنه شوې چې له کبله یې نهه مزدوران مړه شوي او څلور نور ټپیان شوي دي. د اورکزۍ ډپټي کمیشنر عدنان فرید رویټزر خبري ایجنسۍ ته ویلي، په کان کې 13 تنه مزدورانو کار کاوه چې هغه وخت چاودنه وشوه او دوی په کان کې بند پاته شول. ډپټي کمیشنر وایي د ژغورنې کارکوونکي، ځایي رضاکاران او پولیس د پېښې ځای ته ورغلي دي او د نهو تنو مړي یې را ایستلي دي. عدنان فرید وایي څلور تنه مزدوران چې شدید ټپيان شوي دي هغوی یې هم را ایستلي، د سیمې سرکاري روغتون ته یې رسولي دي او علاج یې روان دی. د کوهاټ ډیویژن کمیشنر محمود اسلم وزیر پر دې پېښه خواشیني څرګنده کړې او اړوندو چارواکو ته یې امر کړی دی چې سمدستي د پېښې د علت په اړه پلټنه وکړي. هغه ډان ورځپاڼې ته ویلي: "د لومړنیو رپوټونو له مخې دا چاودنه په مځکه کې 2,500 فیټه لاندې شوې ده". کمیشنر د کولې یا د ډبرو سکرو د کانونو ټېکدارانو ته هم امر کړی چې کان کیندونکو مزدورانو ته په کانونو کې کارول کېدونکي د ژغورنې نوي اوزار ورکړي او د هغوی د خوندیتوب ډاډ ورکړي. اسلم وزیر خبرداری ورکړی چې که ټېکداران د مزدورانو د ژغورنې په برخه کې سرغړونه وکړي نو له قانون سره سمه سزا به ورکړل شي. د اورکزۍ ضلعې د پولیسو مشر نذیر خان رویټرز ته ویلي، د پښتونخوا حکومت د ماینونو د پرمختایي ادارې یوې سرکاري ډلې د پېښې د ځای څارنه کړې او وایي چاودنه "په ماین کې د ګېس د بڅرکو له کبله شوې ده". د پاکستان وزیراعظم شهباز شریف په دې پېښه کې د مزدورانو پر مړینه او ټپي کېدو ژوره خواشیني څرګنده کړې ده. د پاکستان د سرکاري خبري ایجنسۍ اې پي پي د خبر له مخې وزیراعظم د ماینونو د ادارې چارواکو ته امر کړی چې په پېښه کې ټپي شویو کسانو ته د علاج لپاره ټولې ممکنه اسانتیاوې برابرې کړي. د پاکستان په پښتونخوا او بلوچستان کې د کولې یا ډبرو سکرو په سلګونو کانونه دي چې هر کال د زهرجنو ګېسو د چاودنو له کبله سلګونه مزدوران پکې مړه کېږي او ټپیان کېږي. د پاکستان د کارګرو د تنظیمونو له ډېرو کلونو راهیسې پرله پسې په احتجاجونو کې شکایت کوي چې په دغو کانونو کې د مزدورانو لپاره د خوندیتوب د مناسبو اسانتیاوو نشتوالی او د کار خراب حالات د پرله پسې پېښو اصلي سببونه دي.

30.11.2022 ډیوه

رینا امیري: نړۍ خصوصاً مسلمان هېوادونه دې د افغانو ښځو په ملاتړ یو شریک او زورور پیغام ورکړي

واشنګټن ــــ د افغانو ښځو او نجونو د حقونو لپاره د امریکې ځانګړې استازې رینا امیري د نړۍ له مشرانو په ځانګړې توګه له مسلمان اکثریتي هېوادونو غوښتي چې په ټولنه کې د افغانو ښځو د ګډون لپاره یو شریک او زورور پیغام ورکړي. مېرمن رینا امیري د نومبر پر 29مه په خپله ټوېټر پاڼه په دوو پرله پسې ټویټونو کې د خپلو حقونو لپاره د افغانو مېرمنو او نجونو مبارزه ستایلې ده. امیري د ښځو د بشري حقونو د مبارزه کوونکو د نړیوالې ورځې په مناسبت لیکلي: "د ښځو د بشري حقونو د مبارزینو پر نړیواله ورځ تر افغان مېرمنو او نجونو زیات بل د زړورتیا مثال موندل به ګران وي چې د خپل تعلیم او کار د حق لپاره مبارزه کوي او غواړي له خپلو کورنیو سره مرسته وکړي". د تېر 2021م کال په دسمبر کې چې رینا امیري د امریکې د بهرنیو چارو وزارت له خوا د افغانو ښځو او نجونو د حقونو لپاره ځانګړې استازې ټاکل شوې ده هغه پرله پسې پر طالبانو ټینګار کوي چې ښځو ته خپل حقونه ورکړي او نجونو اعلی تعلیم ته پرېږدي. رینا امیري په یو بل ټویټ کې د نړۍ له مشرانو او له هغو هېوادونو- چې اکثر اوسېدونکي یې مسلمانان دي- غوښتنه کړې ده چې د طالبانو حکومت ته په دې اړه یو متحد او زورور پیغام ورکړي چې ښځې ولسي ژوند ته پرېږدي. مېرمن امیري وایي: "که د یوې ټولنې نیمايي وګړي په ولسي ژوند کې د ګډون اجازه ونه لري، دا به د ټولنې ارامۍ او سوکالۍ ته لوی زیان واړوي، پر دې باید نورې خبرې ونه شي چې ښځه به په بشپړه توګه د ولسي ژوند برخه نه وي." په افغانستان کې د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې روزا اوتنبایوا او د ملګرو ملتونو د ښځو دفتر مشرې الیسن ډېویډین د صنفي حقونو له یو شمېر افغان کارپوهانو سره لیدلي او په افغانستان کې یې د ښځو پر چېلنجونو ورسره خبرې کړې دي. د ملګرو ملتونو سیاسي دفتر یوناما پر خپل ټویټر او فېسبوک تر دغې ناستې وروسته لیکلي دي "له کار او پرانیسې ټولنې څخه د ښځو ګوښه کول هیواد ته زیان رسوي. یوناما د ټولو افغانانو د برابرو حقونو او عزت لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکوي". د ملګرو ملتونو د ښځو برخې هم په یوه جلا بیان کې د افغان او ایراني ښځو د مبارزې ستاینه کړې ده، خو دا اندېښنه یې هم څرګنده کړې ده چې په دغو هېوادونو کې جمهوري بنسټونه او مدني فضا له خطر سره مخ دي: "په دغو هېوادونو او نړۍ کې ښځو ثابته کړه چې د نړیوالو بشري حقونو د پېژندلو هڅې نړیوالې، نه ستړې کېدونکې او نه درېدونکې دي". د طالبانو حکومت د رینا امیري او د ملګرو ملتونو د استازو د تازه خبرو په غبرګون کې څه نه دي ویلي، خو تر دې وړاندې یې په وار- وار ویلي چې د افغان دود دستور او اسلامي شریعت په چوکاټ کې ژمن دي چې ښځو او نجونو ته خپل حقونه ورکړي. د ښځو د حقونو فعالې او د افغانستان د مخکیني پارلمان غړې شینکۍ کړوخیل وي او اې ته وویل، افغانو ښځو او نجونو خپل ولس او نړۍ ته خپله زړورتیا او مېړانه ښکاره کړه چې له ټولو ګواښونو سره سره د خپلو حقونو لپاره مبارزه کوي. د افغانو ښځو او نجونو د کار، تعلیم او په ولسي ژوند کې د ګډون په ملاتړ د نومبر پر 27مه د امریکې په پایتخت واشنګټن ډي سي، لندن او د نړۍ په څو نورو ښارونو کې هم احتجاجونه وشول. په دغو احتجاجونو کې له سلګونو افغانانو سره سره د کوربه هیوادونو ځایي اوسېدونکو هم ګډون کړی وو، دوی ټول په یو ږغ افغانو ښځو او نجونو ته د کار، تعلیم او په ازادۍ سره د ژوند تېرولو غوښتنه وکړه. د 2021م کال په اګست کې چې طالبان پر افغانستان واکمن شوي په سرکاري دفترونو کې یې د ښځو کارونه محدود کړي، له کورني نارینه پرته یې له اوږدو سفرونو منع کړې دي، پارکونو، سینګارځایونو او وزرشي کلونو ته یې د هغوی پر تګ بندیز لګولی او په ولسي ځایونو کې یې ورته د مخ پټ ساتلو امر کړی دی.

30.11.2022 ډیوه

امریکا:دټي ټي پي اؤ ترهګرۍ پر ضد دپاکستان دمبارزې ملاتړ کوؤ

د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت ویاند ویلي د سیمې امنیت ته د ګواښونو لکه تحریک طالبان پاکستان په وړاندې مبارزه د امریکا او پاکستان دواړو په ګټه ده او امریکا به د ترهګرۍپه اړه له ټولو ډولونو سره مبارزه کې د پاکستان ملاتړ وکړي. د امریکا دغه بیان په داسې حال کې مخې ته راغلی چې  کالعدم تحریک طالبان پاکستان د جون په میاشت کې له دپاکستان ریاست سره د شوي اوربند ختمولو اعلان کړی او خپلو اورپکو ته یې په ټول هیواد کې د ترهګریزو بریدونه کولو امرکړی دی. د ټې ټې پې د دغه اعلان څخه یو ورځ وروسته د پاکستان د بهرنیو چارو د مملکت وزیرې حنا رباني کهر د کابل سفر کړی او د طالب مشرانو سره یی په امنیت او نورو چارو خبرې اترې کړې دي- څیړونکې وایي نه ګڼي چې افغان طالبان به د پاکستان په وینا په ټي ټي پي څه فشار واچوي یا به دوي د هیواد څه وشړي ځکه چې د دوي نظریه یوه ده او په تیرو وختونو کې ټي ټي پي د افغان طالبانو ډیره مرسته کړې ده چې د دوي ترمخه په اوسنې وخت کې به د پاکستان د پاره یو لویې چیلینج وي- د ډان ورځپاڼې تر مخه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د تحریک طالبان لخوا پاکستان سره د اوربند ماتولو  دپریکړې په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي "موږ د ترهګرۍ په ضد مبارزه کې پاکستان سره قوي ملګرتیا غواړو او د ټولو وسله والو او ترهګرو ډلو پر ضد د دوامداره اقدام تمه لرو" د کالعدم تحریک طالبان پاکستان ددغه اعلان یوه ورځ وروسته د پاکستان د بهرنیو چارو دمملکت وزیرې حنا ربانې کهر د روانې میاشتې په ۲۹مه نیټه د کابل سفر کړی او د بهرنیو چارو د وزارت ترمخه د طالب حکومتي مشرانو سره یې د امنیتي مسایلو اوترهګرۍ د مخنیوې تر څنګ په نورو مهمو چارو خبرې اترې کړې دي-   پاکستاني چارواکي دعوه لري چې ټي ټي پي د افغانستان د خاورې څخه عمليات کوي. خو طالب چارواکي دا ادعاوې ردوي.  دافغان طالبانو حکومت به تر څومره حده ټي ټي پي دپاکستان پرضد له کاررواییو کولو منعې کړل شي؟ په دې اړه د پاکستان پخوانی سفارتکار اصف دراني وي او ای ډیوه ته وایي دهغه په خیال افغان طالبان نه غواړي چې د پاکستانې طالبانو په ضد عملیات وکړي ولې چې د دوي نظریه یوه ده- نوموړی وایي "بل دا هم کیدای شي چې ټي ټي پي کنټرولول د دوي(افغان طالبانو) له وسه هم بهر وي ځکه چې دا سبوتاژ عملیات دي، یو دوه کسه د پولې څخه راواوړي، عملیات وکړي او بیا وتښتي یا پر هغه ځاي ووژل شی" هغه زیاتوي د پاکستان او افغان طالبانو د حکومتونو په کچه خبرو کې هر کله د پاکستان حکومت له اړخه غوښتنې شوي چې دغه خلک ونیول شي یا کنټرول کړی شي-  دپاکستان حکومت او تحریک طالبان پاکستان د روان کال په پیل کې وروسته له هغې چې د افغانستان د طالبانو حکومت د سولې په خبرو کې مهم رول ولوبولو، د اوربند موافقه وکړه، خو خبرو اترو لږ پرمختګ وکړو او پرله پسې یې  سرغړونې وشوې. پاکستان غواړي چې دافغان طالبانو حکومت په دې اړه یوځل بیا خپل رول ولوبوي- خبریال طاهر خان وي او ای ډیوه ته وایي افغان طالبانو د پاکستان او پاکستانې طالبانو ترمینځ د خبرو د پاره یو ماحول پیدا کولو، سهولت کارۍ کولو او دوي خبرو ته راوستو کې یو رول لوبولی و-  هغه وایي "زه د افغان طالبانو نور رول نه وینم،دا ممکنه نه ده چې هغوې دې د پاکستان لپاره پر پاکستاني طالبانو فشار راوړي یا د پاکستان د پاره څوک د افغانستان څخه وباسي- پاکستانې طالبانو په افغانستان کې د امریکه د پوځې عملیاتو په مهال په پاکستان کې د افغان طالبانو مرسته کړې وه، ددې  دواړو ډلو نظریات، کارونه او مقاصد هم تر ډير حده یو دي" نوموړی وایي ګمان نه کوي چې افغان طالبان د پاکستان په حکومت دومره باور لري چې د دوې د پاره پاکستانې طالبان څه ته مجبوره کړي "د هغوي رول هغوي وکړو او شرایط منل او نه منل اوس د پاکستان د ریاست او د ټي ټي پي کار دی" ایکسپریس ټریبیون ورځپاڼه خپل یو رپوټ کې وایي اسلام اباد ویره لري که چیرې ټي ټي پي یا د هغې څخه جلا شوې ډلې له داعش سره یوځای شي نو دا به د پاکستان امنیتي ننګونې لا پسې زیاتې کړي. خبریال طاهر خان هم وایي "اوس حملې کول او جنګ بندي ختمول به د پاکستان د پاره یو چیلنج وي- په بلوچستان کې برید پړه دوې په سر اخیستې ده- دا څرکندوې چې ټې ټې پې یوازې په خیبر پښتونخواکې نه بلکه په بلوچستان کې هم خپل شتون څرکند کړې" دملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند سټیفن دوجاریک هم د یوې خبرې غونډې په مهال دیوې پوښتنې په ځواب کې د تحریک طالبان پاکستان دا پرېکړه بدقسمتي بللې ده او ویلي یې دي چې دا به ترهګریز فعالیتونه لا زیات کړي. دپاکستان دحکومت او کالعدم تنظیم تحریک طالبان پاکستان تر منیځ خبرو کې ویل کیږې چې تر ټولو مهم ټکی د فاټا اصلاحات وو چې ټي ټي پي یې سخت مخالفت کولو خو پاکستاني چارواکو ټي ټي پي ته په واضحه ټکو ویلي وو چې د فاټا د خیبرپښتونخواه سره انضمام د دوه اړخیزې موافقې پایله وه او دا د آییني ترمیم له لارې شوې وه.

30.11.2022 ډیوه

‎د ترکي او شام په پوله د جګړې په ختمولو کې د امريکا کوښښونه نه دي کامياب شوي

واشنګټن- د امريکا لخوا د ترکي او د شامي کردانو تر منځ د روانې جګړې د بندولو کوښښونه ناکامه شوي او دا سره د دې چې امريکا خبرداری ورکړی چې د جګړې ټوله ګټه به داعش ته رسي خو دواړه خواوې بيا هم د يو بل نه په شا کېدو ته تيارې نه دي.  د امريکا دفاعي او پوځي چارواکي وايي دوی په دوامداره توګه د ترکي د حکومت سره چې د نيټو غړی دی او د شامي کرديانو د ډلې سيرين ډيموکريټېک فورسېز (ايس ډي ايف) سره څوک چې د داعش خلاف د امريکا اتحاديان دي په رابطو کې دي خو جګړه نه ده ودرېدلې.  د وي او ای پوښتنې ته د نيټو يو وياند په ځواب کې ويلي دوی نه ويني چې جګړه کمه شوې او د جګړې د ختمولو غږ يې کړی.  وياند زياته کړه نيټو د هر هغه پوځي عملياتو مخالفت کوي چې د سيمې امن او استحکام ته خطر پېښوي، د ولسي وکړو ژوند په خطر کې اچوي او د دې تر څنګ د داعش د ماتې د پاره روان اپريشن ته خنډان جوړوي.   د مسلسل اپيلونو باوجود تېره ورځ ترکي او ايس ډي ايف دواړو داسې اشارې ورکړي چې جګړه نوره هم تېزه کړي ځکه چې ترکي چارواکي په دې زور اچوي چې ايس ډي ايف دې اتحاديان نه بلکې د کردستان ورکرز پارټۍ (پي کی کی) ښاخ وګڼل شي کومه چې په ترکي کې ترهګره ډله ګرځول شوې ده.  په واشنګټن کې د ترکي سفارت چارواکو د نوم نه ښودلو په شرط وي او ای ته وويل “مونږ ژمن يو چې خپل قامي امن ته د ورپېښې خطرې خاتمه وکړو”.  يادو چارواکو وويل ترکي په دې کلک باور لري چې د خپلو پولو دفاع وکړي او د ترهګرۍ زېلې په نخښه کړي او زياته يې کړه چې د ترهګرو پټ ځايونه، سر پناوې، مرکزونه او د تربيې ځايونه له منځه يوسي.  خو امريکا دې ته نه ده تياره چې د ايس ډي ايف نه لاس واخلي څوک چې په کال 2019 کې د داعش د خلافت په ختمولو کې مهم مقام لري.  د امريکا د ترکي او کردانو تر منځ د روغې جوړې په هلو ځلو کې ناکامي د امريکا هغه 900 پوځيان هم د خطر سره مخ کوي چې په شام کې دي او په تېرو ورځو کې ورته په 300 کيلوميټرۍ کې ترکي جنګي الوتکو بمباري کړې وه.  بل خوا د ايس ډي ايف کمانډر مظلوم عابدي خبرداری ورکړی چې ترکي ځواکونه د ځمکنۍ حملې تيارۍ نيسي او حالات ورځ تر بله خرابيږي.  هغه د کولمبيا پوهنتون يو راجوړ کړل شوي فورم ته په انلاين بڼه وويل په شام کې د ترکي لاس پوسي ځواکونه په پوره تيارۍ کې دي او ترکي پوځ په پوله په ګڼ شمېر کې راجمع شوی او پوځي وسلې يې انبار کړي.

30.11.2022 ډیوه

یورپي اتحاد غواړي چې د اوکراین په حق کې د روسانو د جرمونو په اړه یو خاص عدالت جوړ کړی شي

واشنګټن  - د یورپي کمېشن صدرې اورسولا فون ډېرلېن وړاندېز کړی چې په اوکراېن کې د روس د جنګي جرمونو د پلټنو او مقدمو د پاره دې د ملګرو ملتونو په ملاتړ یو عدالت جوړ کړل شي. بل پلو د نېټو سېکټري ‌جنرل وېلی اوکراېن به یو ورځ د نېټو اتحاد غړې هېواد جوړ شي. د یورپي کمېشن صدرې اورسالا فون ډېرلېن په رومانيه کې د نېټو د خارجه وزیرانو د غونډې د اخري ورځې په وخت دا خبره کړی. په دې غونډه کې د اوکراېن د شخړې او ورسره د مرستو په اړه هم خبرې شامل دي. فون ډېر لېن وېل چې د فرورۍ د میاشتې راهسې په اوکراېن د روسي‌ ځواکونو د یرغل له امله چې څومره تاوان شوې، د بیا ودانۍ ټوله خرچه دې د روس او په روس د یو څو شتمنو واکدارانو واخستلی شي.    هغې زیاته کړه چې د روس وحشتناک جرمونه به بې سزا پاتې نه شي.    د نېټو سېکټري‌ جنرل ینس سټولټنبرګ د نهې یا دوشنبې په ورځ وېلی دي چې د روس د صدر ولادمير پوټېن د مخالفت باوجود یوه ورځ به اوکراېن د مغربي‌هېوادونو پوځي اېتلاف کې شامل شي. سټولټنبرګ زیاته کړه چې د نېټو دروازې خلاصې دي.   ده وېل چې شمالي‌مېسوډونیا او مونټېنګرو په دې مغربي اېتلاف کې شامل کړل شوی دي او سويډن او فېنلېنډ به هم ډېر زر د اېتلاف غړي هېوادونه جوړ شي. د سټولټنبرګ وینا وه چې روس په اېتلاف کې د شاملېدلو هېوادونو په اړه د ويټو اختیار نه لري او د اوکراېن د غړيتوب په معامله کې دوی ‌هم په دې کلک ولاړ دي.   د ناروۍ پخواني وزیراعظم وېلی دي چې د روس صدر پوټېن روس ته د خطره نه جوړېدونکو د خپلواکه هېوادونو نه د خپلواکه فېصلو اختیار نه شي اخستلی، او روس چې د سه نه ویريږي هغه جمهوريت او ازادي ده او دا د د د پاره یو غټ چېلنج دی.   خو اوکراېن په لنډ وخت کې د نېټو غړی هېواد نه شي جوړېدلی ځکه چې د اتحاد د چارټر یا منشور ترمخه به د دېرشو هېوادونو دغه پوځي‌ اتحاد نېغ په نېغه په جنګ کې ښکېل شي او د روسي ځواکونو سره به مېدان کې جنګ ته راوپرېوځي.   بله دا چې تر وسه مغربي هېوادونو چې اوکراېن ته د دفاعي‌او نورو مرستو د پاره په بلینونو ډالره ورکړی دي، د دې نه زیات به اتحاد د اوکراېن سره مرستې کوي.    د امریکې خارجه وزیر اېنټنی بلېنکن وېلی دي چې د روس د خوا د اوکراېن د بجلۍ او اوبو نظام د تباه کولو ورستو امرېکې کېف ته د دې بحالۍ د پاره نور درې پنځوست ملينه ډالره ورکوي. د بجلۍ او اوبو د بحالۍ د پاره ضروري شایان به په بېړني توګه کېف ته ورليږي. 

30.11.2022 ډیوه

سمنګان:مدرسه کې بمي چاودنه،15کسان وژل شوي،27 ژوبل

دافغانستان دسمنګان ولايت مرکز ايبک ښار په يوه مدرسه کې  دچاودنې له امله لږترلږه 15 کسان وژل شوي او 27 نور ژوبل شويدي.   چارواکي وايي چې دغه چاودنه د ماسپښين لمانځه د ادا کولو پر مهال شوې ده. دافغانستان دطلوع نيوز  دراپور له مخې  د سمنګان ولايتي روغتون يو ډاکټر  ويلي دي  چې د دغې پېښې لږ تر لږه 15 مړي او 27 ټپيان تراوسه دغه روغتون ته راوړل شوي دي. دطالبانو حکومت د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالنافع ټکور نن چهارشنبه نومبر ۳۰ پر خپل ټویټر پاڼه لیکلي چې یاده چاودنه نن په دغه دیني مدرسه کې د ماسپښین لمانځه پرمهال رامنځته شوې ده. دښاغلي ټکور په وینا د پيښې قربانیان د یادې دیني مدرسې زده کوونکي دي. هغه په ابتدایي توګه دې پېښه کې د ۱۰  زده کوونکو د وژل کیدو پخلی کړی اؤ ویلي یې دي نور ګڼ کسان ژوبل هم دي. د طالبانو د کورنیو چارو وزارت زیاته کړې چې د پيښې په اړه د دوی څېړنې پيل شوي دي. ویل کیږي چې دغه چاودنه په مرکز ایبک کې د 'الجهادیه' په نوم مدرسه کې شوې ده. خو تر اوسه یې د نوعیت په اړه معلومات نه دي شریک شوي. د سمنګان ولایت لپاره د طالبانو حکومت د اطلاعاتو او فرهنګ رییس امداد الله مهاجر امریکا غږ ته ویلي چې په دغه چاودنه کې ۱۵ کسان وژل شوي او یو شمېر نور ټپیان شوي دي. تر دا مهاله د یادې چاودنې مسؤلیت کومي وسله والې ډلې نه دی منلی خو په دې وروستيو کې دداعش ډلې له لوري  دافغانستان تر کنټرول لاندې افغانستان کې په جوماتونو کې  ځانمرګي بريدونه او بمي چاودنې شوې دي چې پکې په ګڼ شمير کې خلکو خپل ژوند دلاسه ورکړی دى. (دې رپورټ کې ځینې معلومات د وي او ای اشنا نه اخستل شوي)

30.11.2022 ډیوه

رپورټ:پنجاب کې سږکال په ښځو اؤ ماشومانو تر7500 زیاتې دجنسي تېريو اؤ تشدد پېښې رامنځته شوي دي

د ښځو او ماشومانو د حقونو غېر دولتي تنظيم سسټېنبل سوشل ډوېلپمنټ ارګنایزېشن ویلي چي د کال 2022 په لومړيو لسو مياشتو کې د پنجاب دننه د ماشومانو سره د تشدد او جنسي زياتو 4503 او د ښځو خلاف د جنسي تېريو 3088 پېښې رپورټ شوي دي. رپورټ کې ويل شوي چې د ماشومانو سره د زياتي 27 فيصدي پېښې يوازې په لاهور ښار کې رامنځته شوې دي. پنجاب کې  وومن ډوېلپمنټ محکمې د غېر دولتي تنظيمونو د شمېرو نه خو پخلې کړی او نه يې رد کړې دي خو وايي چې په صوبه کې به د ښځو د صورتحال په محکمه خپل رپورټ راتلونکې دسمبر میاشت کې جاري کوي د ښځو او ماشومانو د حقونو غېر دولتي تنظيم سسټېنبل سوشل ډوېلپمنټ ارګنایزېشن ویلي چي د کال 2022 په لومړيو لسو مياشتو کې د پنجاب دننه د ماشومانو سره د تشدد او جنسي زياتیو 4503 او د ښځو خلاف د جنسي تېريو 3088 پېښې رپورټ شوې دي. د غېر دولتي تنظيمونو لخوا جاري شوي بيان کې ويل شوي چې دا شمېرې د پنجاب د پولیس محکمې څخه اخستل شوي دي. په رپورټ کې د ښځو پرضد د تشدد او جنسي تېریو لپاره د لاهور، فېصل اباد، سرګودها او شېخوپوره ضلعې تر ټولو زياتې خطرناکې ګرځول شوې دي او وايي په لاهور کې د ښځو خلاف د جنسي تېريو 446 پېښې، فېصل اباد کې 200،سرګودها کې 172 او شېخوپوره کې 137 پېښې رامنځ ته شوې دي. هم دا ډول په رپورټ کې راغلي چې د ماشومانو سره د جنسي زياتیو په 4503 پېښو کې تر ټولو زیاتې پېښې د لاهور ښار څخه رپورټ شوي دي چې د ټولو پېښو 27 فيصدي برخه ده. د رپورټ ترمخه د لاهور په ضلعه کې د ماشومانو سره د جنسي تېريو 121 پېښې، فېصل اباد څخه 290، شېخوپوره نه 204، قصور څخه 181، ګوجرانواله او پنډې څخه په ترتيب وار ډول 177 پېښې رپورټ شوي دي. وي او ای ډيوه سره خبرو کې په دې رپورټ د پنجاب حکومت د ښځو د پرمختيا محکمې یا وومن ډوېلپمنټ ډيپارټمنټ جنډر مانيټرنګ سپشلسټ مزمل حسېن وویل هغه په دې رپورټ کې د ورکړل شوو شمېرو نه خو پخلی کوي او نه یې ردوي. ښاغلي حسېن دا منلې ده چې په پنجاب صوبه کې د ښځو خلاف د تشدد او جنسي تېریو پېښې کېږي خو د سرکاري شمېرو د شريکولو څخه یې ډډه وکړه او وئ ويل چې په دې اړه به یاده محکمه خپل رپورټ د روان کال د دسمبر دمياشتې په 7مه نېټه جارى کوي. د غېر دولتي تنظيم په اعلامیه کې د پنجاب وومن پروټکش اتهارټي د مشرې رافعه کمال له قوله ویل شوي دي چې د ښځو او ماشومانو په ضد د تشدد او جنسي تېریو کره شمیرې نشته خو په خلکو یې غږ کړی چې باید داسې پېښې پولیسو ته رپورټ کړي. د غېر دولتي تنظيم سسټېنبل سوشل ډوېلپمنټ ارګنایزېشن مشر سيد کوثر عباس ډيوه ته ویلي ددې شمېرو د راغونډولو مقصد په پنجاب کې د ښځو او ماشومانو خلاف د تشدد په اړه په ضلعي کچه صورتحال وړاندې کول دي. هغه وايي داسې پېښې زياتره په مطبوعاتو کې نه رپورټ کېږي او دا کومې شمېرې چې مخې ته راغلي دا ښايي چې په پنجاب کې د ښځو او ماشومانو لپاره حالات ساز ګار نه دي. د ماشومانو د حقونو فعال عمران ټکر ډيوه سره خبرو کې وېلي په متاسفانه توګه حکومت هم د ټول هېواد په کچه د ماشومانو خلاف د جنسي تېريو کره شمېرې نه لري. نوموړي وويل دا رپورټ ښايي چې د ماشومانو سره د جنسي زياتي 27 فيصدي پېښې يوازې د لاهور ښار څخه رپورټ شوي ددې علتونه څه دې باېد چې تحقیق پرې وکړی شي

30.11.2022 ډیوه

جنوبي وزیرستان کې جینکو زده کوونکو سیمه کې دمډل سکولونو دنشتوالي په ضد احتجاجي مظاهره کړې ده

په کوز  جنوبي وزیرستان کې د سکول جینکو احتجاجي مظاهره کړې او ویلي یې دي چې په علاقه کې د جینکو د تعلیم د پاره د پینځم ټولګي نه پورته تعلیمي ادارې نه لري.  د سکول جینکو دا احتجاجي مظاهره پرون د سه شنبې په ورځ د کوز جنوبي وزیرستان وچه دانه سیمه کې کړې ده چې پکې  یې په علاقه کې د جینکو د پاره د مډل او هایي سکولونو جوړولو غوښتنه کوله . په احتجاج کې  لسګونو زده کوونکې ماشومانې شاملې وې او زینب نومي زده کونکې وویل په خپله د پینځم ټولګي زده کونکې ده او په علاقه کې د پینځم ټولګي نه پورته د تعلیم بله اداره یا ښوونځی نه لري . هغې اندیښنه څرګنده کړه چې که د تعلیم انتظام دوی د پاره ونه شي نو د دوی د زده کړو پروسه به د ځنډ سره مخ شي.   وچه دانه د جنوبي وزیرستان مرکز واڼه نه نهه کلومیره لرې لودیزه سیمه ده او زیاتره دا سیمه د ناامنۍ سره مخ پاتې شوې ده. په احتجاجي مظاهره کې برخه لرونکې یوه بله زده کوونکې شفیده وایي دوی نیزدې څلور سوه جینکی په دې یوازیني پرایمري سکول کې تعلیمي زده کړې ترلاسه کوي . هغې وویل احتجاج یې ځکه کړی چې حکومتي چارواکو ته تعلیم د پاره خپل غږ ورسوي. هغې وویل د علاقې خلک غریبان دي او په علاقه کې ښوونځی نه لري چې پکې دوی د پنځم ټولکي نه بره زده کړې تر لاسه کړي . جینکو زدکونکو د علاقې منتخب استازې او ثوبایي پارلیمان کې د پاکستان تحریک انصاف غړی نصیرالله وزیر نه شکایت کولو چې د دوی د تعلیم په ستونزه غلی دې خو هغه وي او اې ډیوه ته وویل د جینکو دا د سکوا ستونزه یې د ثوبې اعلا وزیر سره شریکه کړې او چې څه کمي وي دا به یې د دوی حکومت ورته پوره کوي.  تیره میاشت واڼه سیمه کې د جینکو کالج زدکونکو د استازانو د نشت والي پرضد احتجاجي مظاهره کړې وه دې نه وړاندې تنایي سیمه کې زدکونکو د هایي سکول د پاره څلور میاشتې احتجاجي مظاهره کړې وه.  د څیړنکو تر مخه 80 فیصده قبایلي جینکۍ د پرایمري زده کړو نه وروسته تعلیم ځکه پریږدي چې دغلته مډ اؤ هایي سکول نه وي. زیاتوي  بل د سرکاري سکولونو تعلیمي معیار او د استازانو کموت یوه بله ستونزه ده. د پښتونخوا د ایلیمنټري اینډ سیکنډري ایجوکیشن څانګه هم  مني چې سکولونو نه بهر ماشومان شته خو وایي "حکومت جینکو زده کوونکو ته وظیفه ورکوي ددې د پاره چې جینکۍ سکولونو ته راشي. د ویړیا کتابونو لړۍ مخکې نه روانه ده. دا ځل یې د شپږو اربو روپو فرنیچر ددې لپاره ورکړو چې ماشومان د یخې زمکې نه راپورته شي او سکولونو ته راشي. مخکې اراده لرو چې هر سکول کې د هر کلاس لپاره کوټه جوړه کړو" دا په داسې مهال ده چې د2018م نه تر2021م پورې خیبر پښتونخوا صوبې د تعلیم څانګه کې 632 اربه روپۍ مصرف کړې دي. خو نادولتي اداره همقدم وایي په صوبه کې 1443 سکولونه غیر فعاله دي.

30.11.2022 ډیوه

کوټه: د پوليسو په ټرک ځانمرګی برید کې دوه تنه وژل شوي، د 24 نه زیات ژوبل

د کوټې په بليلي علاقه کې د پوليس اهلکارو په ټرک ځانمرګی بريد شوی چې پکې د چارواکو په وينا دوه تنه [يو پولیس اهلکار او يو ملکي وګړی] وژل شوي، 20 پولیس اهلکار او څلور تنه ملکي وګړي ژوبل شوي دي.

30.11.2022 ډیوه

سردار بابک ته ترهګرو د مرګ ګواښونه کړي: اېمل ولي

د پښتون ملت پاله ګوند عوامي نيشنل پارټۍ د خېبرپښتونخوا مشر ویلي، د ګوند صوبايي جنرل سيکرټري سردار حسېن بابک ته د ترهګرو لخوا نېغ په نېغه ګواښونه شوي او د هغه په نخښه کولودپاره غونډه شوې ده.

30.11.2022 ډیوه

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more