ټول   BBC ازادي راډیو امریکا غږ ډیوه


پلخمري کې د ملي اردو یوه څرخي الوتکه نسکوره شوې

په بغلان کې د ازادي راډیو خبریال په سیمه کې د یوې سرچینې په حواله چې نه‌غواړي هویت‌یې افشا شي وايي چې په دې پېښه کې درې تنه ټپیان شوي دي.

24.09.2020 ازادي راډیو

واک تحریک د ښځو لپاره کتابتون په کوم ښار کې جوړ کړی؟

د واک تحریک په نوم د ښځو د یوې ټولنې غړو د ښځو لپاره کتابتون جوړ کړی او د دې کتابتون لپاره کتابونه ټولوي. دا ټولنه چې په کابل، خوست، مردان، کوېټه او ژوب ښارونو کې څانګې لري، په سیاسي او علمي برخه کې د ښځو پر ونډه ټينګار کوي. ملالۍ بشير د واک تحریک له یوې بنسټ ايښودونکې ثنا اعجاز سره د ښځو د کتابتون په اړه خبرې کړي او په سر کې يې پوښتلې چې دا کتابتون په کوم ښار کې جوړ شوی؟ د دغې مرکې د اورېدو لپاره لاندې لېنک کېکاږئ:  

24.09.2020 ازادي راډیو

ننګرهار کې د ۱۰ میلیونه ډالرو په ارزښت د پشه‌خانو وېش غبرګونونه راوپارول

وروسته له هغې چې تېره اوونۍ د ننګرهار چارواکو دغلته د ۱۰ میلیونه ډالرو په ارزښت د ۲ میلیونه پشه‌خانو د وېش لړۍ پیل کړه، ګڼ غبرګونونه راوپارېدل. ننګرهار مېشتي په مرستو کې د شفافیت د نشتوالي له امله شکایت کوي. د ننګرهار اوسېدونکي وایي، په ننګرهار کې پشه‌خانې په داسې حال کې وېشل کېږي چې د اوړي او میاشو موسم ختم شوی او خلک کوټو ته په ننوتو دي. د دوی په باور، ښه دا وه چې دغه میلیونونه ډالر په یوه بله بنسټیزه پروژه مصرف شوي وی، څو د ننګرهار اوسېدونکو ترې دایمي ګټه پورته کړې وی. له دې ډلې احمد شاه او شریف‌الله ناصري ازادي راډيو ته په خپلو خبرو کې وویل چې مرستندویه بنسټونه خپلې مرستې تل په سوریو بوجیو کې رالېږي چې له امله‌یې نه‌یوازې مرستې بل پلو ځي، بلکې په خپل وخت نه‌رسېږي. هغه زیاته کړه: "د ۱۰ میلیونه ډالرو پشه‌خانې یې راوړې او تقسیم‌یې کړې او په داسې وخت کې یې تقسیم کړې چې د فایدې وخت‌یې تللی دی، دغه پیسې ډېرې زیاتې پیسې دي، که دغه پیسې په یوې بنسټیزې پروژې لګول شوې وی، نو ډېر ښه به وی چې دایمي د دې قوم، ځای او ښاریانو لپاره‌یې ګټه وی." بل‌خوا د ننګرهار د ولایتي شورا یو شمېر غړي وایي، که څه هم ننګرهار یو ګرم او د میاشو ډک ولایت دی او پشه‌خانو ته هم په‌کې اړتیا زیاته وي، خو په خبره‌یې، وخت‌یې تېر او له غفلته کار اخیستل شوی دی. د ولایتي شورا غړی عبید شینواري ازادي راډيو ته وویل، اوس باید ولایتي اداره د دغه غفلت څېړنه وکړي او موضوع د ننګرهار خلکو ته روښانه کړي. هغه زیاته کړه: "زموږ غوښتنه له ولایتي ادارې دا ده چې هر کار خپل وخت لري او باید په خپل وخت او موسم ترسره شي، اوس ژمی راروان دی، باید ټولو پروګرامونو لپاره خپل وخت په پام کې ونیول شي، نو نیوکې دا دي چې د پشه‌خانو په وېش کې غفلت شوی دی، اوس له والي صاحب غواړو چې په دې اړه څېړنه وشي څو دا خبره واضح شي." د ننګرهار چارواکو د وږې د میاشتې په ۲۵مه نېټه، د (UNDP) د ۱۰ میلیونه امریکایي ډالرو په مالي مرسته د دوو میلیونو پشه‌خانو د وېش لړۍ پیل کړه. د چارواکو په خبره، د هرې پشه‌خانې قیمت ۴ امریکایي ډالر دی چې په مجموعي شکل ۸ میلیونه ډالر کېږي او دوه میلیونه ډالر یې د انتقال او وېش د پروګرامونو لګښت دی چې د مرکز جلال‌اباد په ګډون به ۱۳ ولسوالیو کې خلکو ته وړیا وېشل کېږي. له دې یوه ورځ وروسته د ننګرهار والي ضیاالحق امرخېل په یوه خپاره کړي بیان کې له ننګرهاریانو مننه وکړه چې دی یې په دې برخه کې ځينو باریکیو ته ځیر کړ او ژمنه‌یې کړې چې د دې موضوع د روښانتیا لپاره به پلاوی ټاکي او څېړنه به کوي. خو دا چې دغه پلاوی به په خپلو څېړنو کې کوم مواد څېړي، د ننګرهار د والي ویاند عطاالله خوګیاڼي یې په اړه ازادي راډيو ته وویل: "لومړی خو دغه رقم چې د پشه‌خانو لپاره ځانګړی شوی زموږ لومړیتوب نه‌و، زموږ لومړیتوب دا و چې د ملاریا د برخې روغتون ښه تجهیز کړو، دوهم دا چې دوی ۱۳ ولسوالۍ او مرکز ارزولی و، خو موږ چې ارزونه کوو، نو د ولایت په کچه‌یې کوو، درېیم دا چې (UNDP) موږ ته د یو میلیون پشه‌خانو ویلي وو، خو موږ ته د دوو میلیونو پشه‌خانو ارقام راکړل شوي وو چې دلته هم یو ناسم تفاهم موجود و، د دې ټولو څېړنه کېږي او کله چې بشپړه شوه، پایله به‌یې له ولس سره شریکه شي." په دې اړه مو وغوښتل چې د (UNDP) نظر هم له ځانه سره ولرو، خو ونه‌توانېدو. د ننګرهار ځایي چارواکي وایي، که څه هم د پشه‌خانو پلان کال وړاندې جوړ شوی و او تمه وه چې د سږني اوړي تر رارسېدو وړاندې به پر خلکو ووېشل شي، خو په خبره‌یې چې د قرنطین او د لارو د بندښت له امله څو میاشتې په پاکستان کې بندې پاتې وې. د یادونې وړ ده چې دغه پشه‌خانې د درېیو کالو لپاره د استفادې وړ ښودل شوې دي.

24.09.2020 ازادي راډیو

ایا خلک په مېله ځایونو کې د کرونا مخنیوي لپاره لازم تدابیر مراعاتوي؟

د ازادي راډیو اوونیزه "کور کلي" خپرونه کې په دې موضوع بحث کوو چې لاهم په نړۍ او افغانستان کې د کرونا د ډېرښت خبر ورکړل شوی او په افغانستان کې قرنطین هم مات شوی؛ ایا اوس هم خلک مېله ځایونو ته ځي؟ په کرونایي حالاتو کې مېله ځایونو ته د تللو لپاره کوم تدابیر باید ونیول شي؟ او که په مېله ځایونو کې د کرونا د مخنیوي په منظور تدابیر ونه‌نیول شي کومې پایلې به ولري؟ نن په همدې موضوع د راپور ترڅنګ د عامو خلکو نظرونه او له یو داکتر سره مرکه هم لرو، دا خپرونه د ازادي راډیو خبریالې مریم توخي جوړه کړې ده. د دې خپرونې د اورېدو لپاره لاندې لېنک کېکاږئ:

24.09.2020 ازادي راډیو

اشرف غني: که چېرې کرونا ژمي کې ادامه پیدا کړي ستونزې به زیاتې شي

د افغانستان ولسمشر وایي، تر وار له مخه اټکلونو د افغانانانو د کرونا تلفات کم دي ځکه چې کتلوي معافیت رامنځته شو او روغتیایي خدمتونه په وخت پیاوړي شول، خو محمد اشرف غني زیاته کړه چې د 'کووېډ-۱۹' ناروغۍ له امله ښایي تر رسمي شمېرو څو چنده تلفات زیات وي. د اقتصاد نړیوالې عمومي غونډې په نوښت د چهارشنبې په ورځ جوړې شوې غونډې ته ولسمشر غني د وېډیو کنفرانس له لارې وویل: "د رسمي شمېرو له مخې زموږ تلفات ۱،۴۴۶ دي او غیر رسمي ښایي ۷،۰۰۰ نور وي." ولسمشر غني اندېښنه وښوده که چېرته د کرونا ویروس مثبتې پېښې په ژمي کې ادامه پیدا کړي ستونزې به زیاتې کړي. افغان ولسمشر بیا وویل چې د کرونا ویروس خپرېدل یوه ناڅاپي پېښه وه چې له بده مرغه‌یې د افغانستان پر اقتصاد ناوړه اغېز وکړ. هغه زیاته کړه: "اوس دا ګواښ شته چې د ناروغۍ قوت به د ژمي په ترڅ کې پاتې شي که نه‌شي اغېز یې سخت دی ځکه چې موږ سږ کال د ۳،۵  فیصده اقتصادي ودې اټکل کاوه او اوس منفي پنځه فیصدو ته راښکته شوي یوو." په افغانستان کې د کرونا لومړۍ مثبته پېښه تېر ژمی د فبروري په میاشت کې ثبت شوه. د کابل په انتاني روغتون کې ډاکتر فریدالله عمري ازادي راډیو ته وویل چې راتلونکی ژمی د کرونا لپاره خطرناکه دی. دی وايي: "کله چې هوا سړه شي سربېره پر دې چې د کرونا په وژونکې او خطرناکه ناروغۍ باندې خلک اخته کېږي، د دې ترڅنګ خلک له نورو ویروسي ناروغیو لکه انفلوانزا او تنفسي ناروغۍ سره مخامخېږي او خلک په دوبي کې په ګوښو ګوښو کوټو کې ویدېږي چې هوا سړه شي پنځه پنځه شپږ شپږ په یوه یوه کوټه کې ویده کېږي، نو که یو ناروغ وي نور ټول پرې اخته کېږي." 'کووېډ-۱۹' لومړی ځل د ۲۰۱۹ کال د ژمي په درشل کې د چین په ووهان کې پيدا شوه او بیا یې د نړۍ څه باندې ۲۰۰ هېوادونو ته سرایت وکړ چې اوس نږدې ۳۲ میلیونه کسان په نړۍ کې په دې ناروغۍ اخته شوي او ټول تلفات‌یې تقریباً نهه لکه ۸۰ زرو ته رسېږي.

24.09.2020 ازادي راډیو

بشر حقونو کمېسیون: ۶۸.۶ سلنه نجونې غزني او ۴۵.۴ نور فاریاب کې له زده‌کړو پاتې دي

د افغانستان د بشر حقونو خپلواک کمېسیون وايي، په غزني کې ۶۸،۶ سلنه او په فاریاب کې ۴۵،۴ سلنه نجونې چې د ښوونځیو په شرایطو برابرې دي له زده‌کړو بې‌برخې دي. دغه کمېسیون په خپل تازه راپور کې چې 'غزني او فاریاب ولایتونو کې یې زده‌کړو ته د نجونو د لاسرسي' په نوم خپور کړی، ښيي چې یادو ولایتونو کې نجونې په لوړه کچه له ښوونې او روزنې بې‌برخې دي.  د دې کمېسیون راپور کې راغلي، نا امنيو، د دولت د حاکمیت نشتوالي، پر ټولنه حاکم باورونه، بې‌وزلي، د لارو لیرېوالی، د ښځینه ښوونکو نشتوالی او یو شمېر نور مسایلو په دې ولایتونو کې ښوونځیو ته د نجونو د تګ په وړاندې خنډونه جوړ کړي. د افغانستان د بشر حقونو خپلواک کمېسیون د نشراتو مشر ذبیح‌الله فرهنګ د چهارشنبې په ورځ «۱۳۹۹ کال د تلې ۰۲» وايي: "له بده مرغه د متعلمو نجونو په وړاندې چې غواړي زده‌کړې وکړي ډېرې ستونزې شته، لومړنی خنډ نا امني او جګړه ده، د جګړې او نا امنۍ فضا د هغو نجونو په وړاندې چې زده‌کړې غواړي بې‌شمېره محدودیتونه جوړ کړي دي."  د ناامنۍ ترڅنګ، ټولنه کې حاکم ناسم رواجونه، بې‌وزلي، د مسؤلینو نه‌پاملرنه، د امکاناتو نشتوالی، له ښوونځي تر کوره ډېر واټن، د مسلکي ښځینه ښوونکو نشتوالی او ځورونه له ښوونځیو د نجونو د محرومیت لاملونه ګڼل کېږي.  د دې راپور پر بنسټ، غزني ولایت کې ۷۶۶ زره ماشومان چې ښوونځیو ته د تګ په شرایطو برابر دي، له ډلې یې یوازې ۳۶۰ زره ښوونځیو ته ځي چې ۱۱۸ زره نجونې دي. د دغو نجونو له ډلې یوه هم د غزني د قره‌باغ ولسوالۍ اوسېدونکې سعدیه ده چې وايي، په ولسوالۍ کې د کلونو کلونو جګړو له امله له ښوونځي لیرې پاتې شوې ده.  سعدیه زیاتوي: "ما ښوونځی نه‌دی لوستی، خو غواړم چې ښوونځي ته لاړه شم. کلونه کېږي قره‌باغ کې جګړه روانه ده او ښوونځی نه‌شته، د قره‌باغ ټول هلکان او نجونې هیله لري چې ښوونځي پرانیستل شي." سعدیه له دولت غواړي چې د دوی د سیمې امنیت ټینګ کړي ترڅو دا او همزولې یې ښوونځیو ته لاړې شي. د افغانستان پوهنې وزارت بیا وايي، افغانستان کې ۳.۷ میلیونه ماشومان له زده‌کړو بې‌برخې دي چې له ډلې یې ۶۰ سلنه نجونې دي. د دې وزارت ویاندې نوریه نزهت ازادي راډیو ته وویل، د نجونو ترمنځ د زده‌کړو پرېښودل یو ډول دود ګرځېدلی. اغلې نزهت وايي: "هغه شمېر نجونې چې ښوونځیو کې دي، د فرهنګي خنډونو له امله زده‌کړې پرېږدي، ناامني او ناخوښ دودونه او اقتصادي فقر یې لاملونه دي." د افغانستان د بشر حقونو خپلواک کمېسیون وايي، دا راپور د مخامخ مرکو او د کتابتوني مطالعاتو پر بنسټ جوړ شوی دی.

23.09.2020 ازادي راډیو

امریکا کې د 'کووېډ-۱۹' له کبله د مړو شمېر له ۲ لکو واوښت

په امریکا کې د 'کووېډ-۱۹' له کبله د ټولو مړو شویو کسانو شمېر دوه لکو ۸۰۷ کسانو ته ورسېد او تر اوسه نږدې شپږ میلیونه او نهه لکه کسان په دغه ویروس اخته شوي دي. دغه هېواد کې د جان هاپکنز پوهنتون چې د همدې وبا له لومړۍ ورځې دا پېښې ثبتوي وایي، دغه شمېر تأیید کړ. امریکا کې د مړینو شمېر پرون سې شنبه داسې مهال له دوه لکو واوښت چې یوه ورځ مخکې ولسمشر ډونالد ټرمپ وویل، امریکایانو د دغه ویروس بدې ورځې تر شا پرېښي. امریکا کې د کرونا پېښې او له کبله‌یې د مړینې شمېر تر بل هر هېواد زیات دی. ټرمپ د ملګرو ملتونو عمومي اسامبلې ته ویلي، هېواد یې له دغه ویروس سره ښه مبارزه کړې ده او نوموړي دغه کار له دوهمې نړیوالې جګړې راوروسته لویه مبارزه بللې ده. هغه ژمنه وکړه چې د کرونا ضد واکسین په ډاډمن تولید سره به د دغه ویروس ټغر ټول او د نېکمرغۍ، همکارۍ او سولې نوی بې‌ساری پړاو به پیل کړي. د ټرمپ منتقدین بیا وایي، د امریکا ادارې له ویروس سره لازمه مبارزه نه‌ده کړې او ژر یې د ویروس ګواښ نه‌دی مشخص کړی. دوی وایي، د امریکا دولت لومړی دا فکر نه‌کاوه چې دا ویروس دې دومره وژونکی وي او هماغه لامل و چې ناسم ځواب‌یې ترلاسه کړ. اندېښنې دا دي چې په امریکا کې ورځ تر بلې د کرونا مثبتې پېښې او مړینې زیاتېږي، خو دا هېواد په نږدې یوه نیمه میاشت کې د ولسمشرۍ ټاکنې ترسره کوي. تر امریکا وروسته په برازیل او هند کې د کرونا له لاسه ګڼ خلک مړه شوي دي. په برازیل کې د مړو شویو خلکو شمېر له یو لک او ۳۸ زره کسانو او په هند کې له ۹۰ زرو تنو پورته تللی دی. دې وروستیو شپو ورځو کې په اروپا کې هم د کرونا ویروس پېښې مخ په بره روانې دي. د بریتانیا صدراعظم بورېس جانسون پرون د خلکو په راټولېدنو جدي اصول وضع کړل او خپل هېوادوال‌یې له کورونو کار کولو ته وهڅول. فرانسې په تېرو ۱۲ ورځو کې شپږ ځله په ۲۴ ساعتونو کې له ۱۰ زرو د ډېرو پېښو راپور ورکړی. په ټوله نړۍ کې څه باندې ۳۱ میلیونه کسان په کرونا اخته شوي چې له ډلې یې ۲۳ میلیونه بېرته ښه شوي او نږدې یو میلیون کسان مړه شوي دي.

23.09.2020 ازادي راډیو

د سولې خبرې، د طالبانو دريځ او څو پوښتنې

په قطر کې د افغانستان د سولې په اړه خبرې روانې دي. د نړۍ په هر هیواد کې د سولې خبرې اسانه کار نه دی خو دا چې اوس افغانان سره یو ځای شوي او له یو بل سره خبرې کوي، دا حقیقت د یوه روښانه راتلونکي هيله بښي.

23.09.2020 ازادي راډیو

خلیلزاد: له افغان ښځو سره به مل اوسو

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د سې شنبې په ورځ د سپتمبر په ۲۲مه نېټه د امریکا د کانګریس په استماعیه غونډه کې د ګڼو نورو موضوعاتو تر څنګ د افغانانو پر حقونو په ځانګړې توګه د ښځو پر حقونو هم خبرې وکړې.

23.09.2020 ازادي راډیو

خوستۍ ښځې: په مذاکراتو کې دې د ښځو لاسته راوړنې خوندي شي

د خوست ښځې په قطر کې افغان خپلمنځیو خبرو اترو ته هیله منې دي او غواړي په لومړي ګام کې دواړه خواوې په خپلو کې دایمي اوربند وکړي. دوی زیاتوي، یوازې په سرتاسري سوله کې هغه پرمختګونه او لاسته راوړنې خوندي کېدلی شي چې په ټوله کې افغانانو او په ځانګړي ډول ښځو د تعلیم او کار په ګډون په نورو بیلابیلو برخو کې ترلاسه کړي دي. خوستوالې ښځې له ټولو افغانانو غواړي، چې د ملي یووالي له لارې د دې هېواد د ابادۍ او پرمختګ لپاره په ګډه کار وکړي. یوازې په سوله کې ټول پرمختګونه او لاسته راوړنې خوندي کیدلی شيد سې شنبې په ورځ له ازادې اروپا راډيو مشال سره په خبرو کې مدني فعالې نادیه باوري وویل، دوی په قطر کې د سولې خبرو اترو ته خوشبینه دي، خو په دې خبرو کې باید د ښځو شته لاسته راوړنې په ځانګړي ډول د تعلیم او کارکولو حق خوندي شي.دې د اوربند او د دایمي سولې غوښتنه کوي او وايي، د جګړې د دواړو خواوو قربانیان افغانان دي. نادیه باوري هیله کوي، چې افغانان به د سولې او یووالی له لارې د دې هېواد جوړولو لپاره په ګډه کار وکړي. خوستۍ فعالانې وايي، یوازې په سوله کې ټول پرمختګونه او لاسته راوړنې خوندي کیدلی شي. مدني فعالې حمیرا نوري وویل، سوله له ځان سره د امنیت، ورورولي، سوکالي او د مور مینه لري، پلار په کې د خپلو اولادونو هیلې ترسره کولی شي او په سوله کې یو کس جسماً او فکراً هېواد ته د خدمت جوګه کیدلی شي. نسرین احسان چې له تېرې یوه نیمې لسیزې د ښځو د حقونو او تعلیم ته د نجونو د هڅونې په برخه کې کار کوي وايي، د جګړې تر ټولو ستر زیان ښځې زغمي. دې زیاتوي، دوی د سولې د ذهنیت جوړونې لپاره يې په تېر کې هم هڅې کړي او خپلو کوښښونو ته به دوام ورکړي. د ښځو چارو رئیسه شافعه نورزۍ وايي، دوی داسې سوله غواړي چې په هغه کې د ټولو افغانانو په ځانګړي ډول د ښځو او ماشومانو حقوق خوندي وي. هغه زیاتوي، په جګړه کې ځکه ښځې ډېرې زیانمنې وي، چې دوی په کې ورور، پلار، زوی او یا خاوند دلاسه ورکوي. دوی وايي، ښځې هغه خلک هم بخښي، چې د هغوی وروڼه، زامن او خاوندان يې وژلي او یا هغوی ورڅخه زیانمن شوي دي. د دوی په وینا که هغوی ونه بخښل شي او افغانان د دایمي سولې یوې هوکړې ته ونه رسیږي، نو د وژنو او ورانیو راونه لړۍ به دوام پیدا کړي او د جګړې قربانیان به لدې هم زیات شي. افغان ولسمشر محمد اشرف غني هم د سپټمبر په ۲۱مه د سولې نړیوالې ورځې په مناسبت په خپله وینا کې له طالبانو د اوربند غوښتنه وکړه. د افغان حکومت او نړیوالې ټولنې د مکررو غوښتنو سره-سره هم تر اوسه طالبانو د اوربند په اړه مثبت ځواب نه‌دی ویلی او پر ځای یې ویلي چې اوس‌مهال باید په افغانستان کې د جګړې پر عواملو خبرې وشي. نجیب الله الوخېل

23.09.2020 ازادي راډیو

کندز کې د ښځو لاسي صنایعو لپاره یو لوی مرکز جوړېږي

په کندز کې د ښځو د لاسي صنایعو او د نورو کورني تولیداتو لپاره یو لوی مرکز جوړېږي او په ګټې اخیستو سره به‌یې لسګونه تنو صنعت‌کارو او متشبثو ښځو ته د کار زمینه برابره شي. د چارواکو په وینا، په کندز ښار کې د لیتاکا دفتر د ۲۵ میلیونه افغانیو په ارزښت د ښځو د لاسي صنایعو، غالیو، وچو مېوو او د نورو کورنیو تولیداتو لپاره د خرڅلاو یو لوی سوداګریز مرکز جوړوي. ۲۵ کلنې زینب کاکړ چې له ۴ کالو راهیسې د لاسي صنایعو تولیداتو ته مخه کړې وايي چې پخوا يې د لاسي صنایعو په خرڅولو کې ستونزې درلودې، خو اوس د دې مرکز جوړولو له کبله ورته هیلې پیدا شوي. هغې زیاته کړه: "موږ خیاطي، خامک دوزي او موره دوزي کوو، موږ تولیدات درلودل، خو په دې برخه کې کوم بازار نه‌وو. اوس خوشحاله یو چې دلته نوی مارکېټ جوړېږي او وروسته له دې به خپل تولیدات همدلته وړاندې کوو." په دغه ولایت کې د لیتاکا دفتر مسئول انجنیر عبدالبصیر وایي چې دغه مرکز ښځو ته د کارموندنې او د کاري ظرفیت لوړولو په خاطر جوړېږي. هغه زیاته کړه: "زموږ کلی او زموږ اقتصاد په نوم، دغه سوداګریز مرکز د سپین زر شرکت په ۴ جریبه ځمکه کې جوړېږئ. په دې مرکز کې زیات شمېر دکانونه او ترڅنګ‌یې نورې اسانتیاوې هم په پام کې نیول شوي او په ګټې اخیستو سره به‌یې زیاد شمېر ښځي او نارینه ورڅخه برخه‌من شي." د لیتاکا او د سپین زر شرکت د تفاهم‌نامې له مخې د دغه سوداګریز مرکز مسؤلیت به پنځه کاله وروسته د سپین زر شرکت ته سپارل کېږي. د دې ولایت د سپین زر د تصدۍ رئیس ذبیح‌الله زاهد په دې اړه ازادي راډیو ته وویل: "دلته یو د وریجو د پروسس مرکز، د وچو مېوو لپاره د بسته‌بندۍ مرکز، د ښځو د ظرفیت لوړولو لپاره یو لوی تالار جوړېږي. د غالیو پلورلو لپاره دکانونه لري. د لاسي صنایعو لپاره دکانونه لري او دغه‌شان د وچو مېوو لپاره دکانونه لري." د کندز د ښځو چارو ریاست رئیسه نصیبه هولکر وايي چې د دې سوداګریز مرکز په جوړولو سره به د صنعت‌کارو ښځو ستونزې هوارې شي او دغه‌شان لسګونه تنو ښځو ته به په‌کې د کار کولو زمینه برابره شي. هغې زیاته کړه: "د دې مرکز جوړول یوه لویه لاسته راوړنه ده چې له امله به‌یې ګڼ شمېر صنعت‌کارو ښځو ته د کار زمینه برابره شي او سربېره پر دې د ښځو لاسي صنایعو او نورو تولیداتو او محصولاتو ته به بازار موندنه وشي. دا ګام موږ په نېک فال نیسو ځکه ښځو ته امیدواري پیدا کېږي چې دوی د دولت له قوي ملاتړ څخه برخه‌منې دي." په داسې حال کې په کندز کې د ښځو لپاره یو ستر سوداګریز مرکز جوړېږي چې له دې وړاندې ښځو په دغه ولایت کې د ښځينه سوداګریز مرکز د نشتوالي له کبله خپلې اندېښنې ښودلې وې. لیتاکا د افغان-تاجک په سرحدي سیمو کې د معیشت د ودې پروژه ده چې په کلیوالو سیمو کې د فقر د له‌منځه وړلو، د ښځو لاسي صنایعو ته د ودې ورکولو او د هغوی لپاره د سیمه‌ییزو مارکېټونو جوړولو، کرنې ته د ودې ورکولو او د سیمه‌ییزو محصولاتو او تولیداتو ته د بازار موندنې په برخه کې کار کوي. د دې پروژه مالي لګښت د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام او د جاپان د نړیوالو همکاریو اداره ورکوي.

23.09.2020 ازادي راډیو

هلمند تاریخ تر کومه رسیږي؟

د ازادي راډیو اوونیز "ژوند په شېبو کې" پروګرام د هلمند تاریخچې ته ځانکړی شوی، په پیل کې به واورئ چې؛ د هلمند ولایت تاریخ تر کومه رسېږي؟ او هلمند اوس په څه حالت کې دی؟ دا پروګرام د ازادي راډیو خبریاله فرشته مرسل جوړوي چې د لاندې لېنک په کېکاږلو سره‌یې اورېدلی شئ:  

23.09.2020 ازادي راډیو

غني سولې ته د رسېدو لپاره د ملګرو ملتونو همکاري وغوښته

د افغانستان جمهور رییس محمد اشرف غني د ملګرو ملتونو ۷۵ عمومي اسمبلې ته په خپل ویډیويي پیغام کې یو ځل بیا د چټک اوربند په تامین ټینګار وکړ. د افغان ولسمشر د وینا یوه برخه دلته لیدلی شئ.

22.09.2020 ازادي راډیو

امریکا کې د کرونا ویروس د قربانیانو شمېر دوه لکو ته نږدې شو

د امریکا په متحد ایالتونو کې د کرونا ویروس د قربانیانو شمېر دوه لکه تنو ته نږدی شوی دی. په دې ترڅ کې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي دي چې د کرونا بده څپه تېره شوې ده. بل لور ته د اروپا په یو شمېر سیمو کې بیا د کرونا ویروس مثبتې پېښې زیاتې شوې دي. په اوسط حساب هره ورځ په متحد ایالتونو کې د کرونا د قربانیانو شمېر تقریباً اته سوو ته رسېږي. دا شمېره د اپرېل په نیمایي کې په ۲۴ ساعتونو کې تر دوه زره اته سوه لوړه وه. د امریکا د متحد ایالتونو د روغتیا ډېرو متخصصینو د کرونا په پيل کې په دغه هېواد کې داسې وړاندوینه کړې وه چې دا وبا به تر دوه لکه پورې امریکایان ووژني. اوس د جانز هاپکنس پوهنتون د شمېرو له مخې په متحد ایالتونو کې د دوشنبې تر ورځې پورې د قربانیانو شمیر یولک نهه نوي زره نهه سوه پنځلسو ته ورسېد. ولسمشر ټرمپ وویل، د کرونا وبا مو کونج ته کړې ده او موږ عالي هڅې کړې دي. انتقاد کوونکو تور پورې کړی دی چې ولسمشر ټرمپ د دې وبا د مخنیوي لپاره لکه څرنګه چې پکار و جدي هڅې نه دې کړي. بل لور ته په اروپا کې اسپانیا، فرانسه او بریتانیا د هغو هېوادو په کتار کې دي چې د ډېرو متخصصینو په باور دا اندېښنه شته چې په مني کې د کرونا له دوهمې څپې سره مخامخ شي. د همدې لپاره یو شمېر هېوادنه مجبوره شوي دي چې بېرته بندیزونه ولګوي. په بریتانیا کې روغتیایي چارواکو د کرونا د مخنیوي لپاره د احتیاطي تدابیرو کچه لوړه کړې ده. تمه ده چې نن د بریتانیا صدراعظم بورس جانسن د کرونا ویروس د مخنیوي لپاره د سختو بندیزونو اعلان وکړي. د فرانسې پلازمېنه پاریس او د فرانسې یو شمېر نورې سیمې هم د کویډ نولس ناروغۍ په تور لېست کې داخلې شوې دي. اوس چې هرڅوک له پاریس او د فرانسې له یو شمېر نورو سیمو بل ځای سفر کوي باید د کرونا ویروس د منفي ازموینې پاڼه ورسره وي. په فرانسه کې د روانې اونۍ په پيل کې د ۲۴  ساعتونو په ترڅ کې په کرونا ویروس د اخته کسانو شمېر تر دیارلس زره واوښت. د اسپانیا په پلازمېنه مادرید کې سیمه ییز حکومت له پوځ څخه مرسته غوښتې ده څو د خوارانو بازارونه وتړي. هلته مخکې اعتراضونه شوي وو. اسپانیا په مارچ او اپرېل کې د کرونا د لومړۍ څپې پرمهال په زرګونو پوځیان ګمارلي و چې له ملکیانو سره مرسته وکړي. په اسپانیا کې په کرونا ویروس د نویو اخته کسانو شمېر نژدې یو دېرش زره پنځه سوو ته رسېدلی دی او د نویو مثبت پېښو له لسو نږدې څلورمه برخه په پلازمېنه مادرید کې دي.

22.09.2020 ازادي راډیو

ملاله: په بین الافغاني مذاکراتو کې د ښځو حقونه له پامه مه غورځوئ.

د سولې لپاره د نوبل جایزې ګټونکې ملالې يوسفزۍ د افغانستان د جنګ پر ښکېلو غاړو غږ کړی چې د ښځو حقونه په نظر کې ونيسي. هغې د سېپټېمبر په ۲۱مه د سولې د نړيوالې ورځې په مناسبت له مشال راډيو سره په ځانګړو خبرو کې وويل چې له طالبانو سره په مذاکراتو کې دې د ښځو غږ واورېدل شي. "امن زموږ د سيمو لپاره ډېر ضروري دی. زموږ خلک د جنګونو له لاسه بې کوره شوي او خپل خپلوان یې بايللي دي. اوس چې د افغانستان د امن خبرې روانې دي نو هيله مو دا ده چې امن به راشي. خو په دې کې دا ډېره ضروري ده چې دوی د مدني ټولنې او په ځانګړې توګه د ښځو اوازونه خامخا واوري. بايد د [نجونو] په تعليم او پر انساني حقونو هيڅکله سمجوته (جوړجاړی) ونه کړي. له انساني حقونو بغېر امن نه شي راتللی. امېد لرم چې ټول خلک دې امن وويني د راروانو سلګونو او زرګونو کلونو لپاره." ملالې يوسفزۍ دا خبرې په داسې مهال کړي چې افغان حکومت له طالبانو سره له يوې اوونۍ راهيسې د سولې مذاکرات پېل کړي دي.

21.09.2020 ازادي راډیو

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more