ټول   BBC ازادي راډیو امریکا غږ ډیوه


ایران کې سخته زلزله راغلې،تر800 زیات کسان پکې ژوبل شوي

دخالي  په شپه دايران په خوي سيمه کې د5٫9 شدت یوه زورداره زلزله راغلې چې دمیډیا رپورټونو له مخې تر800 زیات کسان پکې ژوبل شوي اؤ درې نور مړه شوي دي. دپاکستان په پلازمينه اسلام اباد او راولپيندۍ ښارونو کې هم دزلزلې جړقونه محسوس شوي دي خو دکوم ځاني زیان اطلاع پکې مخې ته نه ده راغلې. دنړيوالې ميډيا راپورونه وايي په ایران کې د راغلې زلزلې له امله دخوي سیمې سره خواوشا په لسګونو کليو کې  د استوګنې ودانيو ته زيان رسيدلى دى. راپورونه وايي  ودانيو ت دزيان اوښتو وروسته کليو ته  دبجلۍ په ورکړه کې هم  ستونزې رامنځته شوي دي.  دامريکايي خبري ادارې سي اين اين دراپور له مخې  دخالي په شپه  په ايران کې د5٫9 شدت دې زلزله کې درې کسان مړه شوي او له 800و زيات نور ژوبل شوي دي. دايران سرکاري خبري ادارې ارنا ويلي زلزلې خويي ښار،لويديځ ارزبايجان ولايت په شپاړس منټه کم لس بجې جړقولي دي. دمهر په نوم خبري ادارې دراپور له مخې  په زلزله کې 70و کليو ته زيان رسيدلى دى.  دامريکايي جيالوجيکل سروى له مخې دزلزلې شدت 5٫9و. دمیډیا رپورټونو کې د ایراني چارواکو له خولې ویل شوي چې زلزله ځپلو سیمو کې دمرستې فعالیتونه پیل کړل شوي دي اؤ ژوبل کسان هسپتالونو ته رسول شوي دي.

29.01.2023 ډیوه

کوهاټ:تانده ډیم کې دکشتۍ چپه کیدو له امله 25ماشومان ډوب شوي،د10ؤ مړي راویستل شوي

دکوهاټ په تانده ډیم یا بند کې دکشتۍ اوړیدو له امله دیوې سیمې ییزې دیني مدرسې 25 زده کوونکي ماشومان اوبو کې ډوب شوي چې پکې د10 ماشومانو مړي راویستل شوي اؤ اووه نور ژوندي راویستل شوي دي. دکوهاټ ضلعې دپولیسو ویاند ښاغلي ذیشان وي او ای ډیوه ته ویلي دا پېښه نن داتوار په ورځ هغه مهال رامنځته شوې چې دکوهاټ دمیرباش خیل سیمې دیوې دیني مدرسې جامعه العربیه ترڅلویښتو پورې زده کوونکي ماشومان ددغه ډیم لیدنې ته ورغلي وؤ. هغه وایي دیادو ماشومانو نه 25کسان په ډیم کې دچکر وهلو په غرض په کشتۍ کې سواره شوي وؤ چې دغه کشتۍ د اوپو منځ کې نسکوره شوه اؤ 25 واړه ماشومان په اوبو کې ډوب شول. هغه ویلي په اوبو کې د ډوبو شوؤ ماشومانو عمرونه د اتوؤ نه نیولي تر څوارلسو کلونو دي. دپېښې په رامنځته کیدو سره دپولیسو اؤ مرستندویه ادارې 1122 ډلې په سمدستي ډول دکوهاټ پېښور نه تانده ډیم ته رسیدلي اؤ دمرستې فعالیتونه یې پیل کړي دي.  دپولیسو ویاند و وي او ای ډیوه ته ویلي دماشومانو راویستلو لپاره دپېښور نه هم دلامبوزنو کسانو ډله تانده ډیم ته رسول شوې ده اؤ هغوئ تر دې مهاله د10 ماشومانو مړي راویستلي اؤ 7نور یې دبې هوشۍ په حالت کې راویستلي دي. دپولیسو لوړ پوړي افسران ډي ایي جي دارعلي خټک اؤ ډي‌ پي او عبدالروف بابر قیصراني دمرستې ددې فعالیتونو پخپله دڅارنې لپاره سیمې ته رسیدلي دي اؤ دپولیسو ویاند ډیوه ته ویلي چې داوبو نه دبې هوشۍ په حالت کې راویستل شوي اووه ماشومانو دعلاج لپاره په سمدستي توګه هسپتال ته لیږل شوي دي. هغه وایي اته کسان لا اوس هم په اوبو کې ډوب دي اؤ دهغوئ د راویستلو لپاره عملیات دوام لري . په پېښه کې د مړو شوؤ ماشومانو پیژندګلو د ارشاد،عزیر،احمد،مجید،ابوبکر،ثمین،وقار،حارث،واحد،نوشاد په نومونو شوې ده

29.01.2023 ډیوه

شهباز شریف په زرداري دعمران خان تورونه غندلي ،بلاول وایي د دوي کورنۍ ته یې خطرې سېوا کړي

دپخواني وزیراعظم عمران خان ددې تورونو نه وروسته چې ګنې دهیواد پخواني صدر اؤ دپیپلز ګوند مشر اصف علي زرداري دده پسر ترهګرې ډلې ته پیسې ورکړې دي،دپاکستان وزیراعظم شهباز شریف دعمران خان تورونه په سخته غندلي اؤ وایي په ښاغلي زداري لګول شوي تورونه بې مسولیته اؤ خطرناک دي. دپیپلز ګوند چیرمین اؤ دهیواد خارجه وزیر بلاول بوټو زرداري هم وایي دعمران خان لخوا دده په پلار دلګول شوؤ بې اساسه تورونو نه وروسته ده ته ،پلار اؤ ګوند ته یې دترهګرو ډلو لخوا پېښې خطرې نورې سیوا شوي دي . عمران خان تیره ورځ په پخواني صدر اؤ خپل سیاسي مخالف اصف علي زداري تور لګولی ؤ چې دده پسر یې یوې ترهګرې ډلې سره سودا کړې ده اؤ پیسې یې ورکړې دي. دپاکستان وزیراعظم شهباز شریف دعمران خان دې تورونو ته خپل غبرګون کې په ټویټر لیکلي دخپلو سیاسي مخالفینو پرضد سازشونه کول،تورونه لګول اؤ دهغوئ پرضد زهر خورول دعمران خان عادت دی. هغه دعمران خان دا تور غیر ذمه دارانه اؤ خطرناک بللی دی اؤ ویلي یې دي قام ددې نه ښه خبر دی چې عمران نیازي دنفرت نه ډک سیاست کوي. دپیپلز ګوند مشر اؤ دهیواد خارجه وزیر بلاول بوټو زرداري  هم په ټویټر خپل یو بیان کې ویلي دي چې تر دې وړاندې ترهګرو ډلو ده ده اؤ دده ګوند په نوم یاد کړی اؤ ګواښونه یې ورته کړي دي اؤ اوس دعمران خان له لوري دده په پلار اؤ دهیواد په پخواني صدر تورونه ولګولی شول. بلاول بوټو زرداري ویلي ددې تورونو نه وروسته ده،دده پلار اؤ کورنۍ ته پېښې خطرې نورې سیوا شوي دي اؤ دتاریخ په نظر کې نیولو سره دوي دې تورونو ته په بې کچه سنجیدګۍ سره ګوري. بلاول بوټو زیاته کړې ده چې دوئ دعمران خان لخوا دلګول شوؤ تورونو په قانوني اړخونو هم غور کوي ځکه چې په تېرو وختونو کې هم هغه ویلي وؤ چې دده پلار یې په نخښه نیولی دی. دښاغلي بلاول په بیان کې ویل شوي چې دعمران خان اؤ دهغه دملګرو دا تاریخ پاتې شوی چې دوي دترهګرو خواخوږي اؤ مرستیالان دي اؤ کله چې هغوئ‌ په واک کې هم وؤ نو ترهګر یې پرېښودي اؤ دجمهوریت استازي یې نیولي وؤ. خارجه وزیر په عمران خان تور لګولی چې پخپله واکمنۍ کې یې خیبر پښتونخوا صوبه ترهګرو ته سپارلې وه اؤ وایي د دوي ګوند نن هم ترهګرو ته پنګې ورکوي. عمران خان یا تحریک انصاف ګوند لا نیغ په نیغه د شهباز شریف اؤ بلاول بوټو دې څرګندونو ته کوم غبرګون نه دی ښودل خو په ټویټر پخپله رسمي پاڼه دتحریک انصاف خیبر پښتونخوا څانګې دخپل ایتلافي اؤ دهیواد دکورنیو دچارو دپخواني وزیر شیخ رشید یو ویډیو کلیپ خپور کړی په کوم کې چې هغه تور لګوي چې اصف علي زداري یوه ترهګره ډله دعمران خان وژلو ته ګمارلې ده.

29.01.2023 ډیوه

کابل:طالبانو دکانکور ازموینه کې دنجونو په ګډون بندیز ولګولو

په افغانستان واکمنو طالبانو تر نامعلومې مودې پورې په خصوصي پوهنتونونو کې نجونو ته د داخلې په ازموینو کې د ګډون داجازې نه ورکولو امر کړی دی. د طالبانو د لوړو زده کړو د وزارت ویاند ضیاء الله هاشمي د شنبې په ورځ امریکا غږ ته ومنله چې دوی د ټول هیواد په کچه خصوصي افغان پوهنتونونو ته یو لیک استولی چې د راتلونکي پسرلي سمستر لپاره دې  دکانکور ازموینو کې د ښځینه زده کوونکو د ګډون مخه ونیسي. د داخلې ازموینې به د فبروري په پای کې ترسره شي. په لیک کې خبرداری ورکړل شوی هغه پوهنتونونه چې دا فرمان پلي نه کړي له قانوني چلند سره به مخ شي. اګست ۲۰۲۱م کې په حکومت له قبضې کولو وروسته طالبانو د ښځو پر حقونو او ازادۍ پراخ محدودیتونه لګولي، هغوی یې په ډېرو برخو کې له کارونو ویستلي او  پارکونو، جیمونو او عامه حمامونو له تګ یې منعې کړي دي. ددې ترڅنګ طالبانو  انجونې له شپږم ټولګي ور په اخوا ثانوي ښوونځیو ته د تللو څخه منعې کړې دي. تېره میاشت ستخت دریځه طالب واکمنانو په ناڅاپي ډول پوهنتونونه د ښځینه محصلینو پر مخ تړلي وو، او ښځې یې په ملي او نړیوالو غیر دولتي موسسو کې له کار کولو منعې کړې وې. دطالبانو لخوا په ښځو لګیدلو دې وروستيو بندیزونو په نړیواله کچه دطالبانو پرضد غصه راپارولې او په سمدستي توګه ددې بندیزونو دلرې کولو غوښتنې زور نیولی دی. د ملګرو ملتونو د بشردوستانه چارو مشر مارتین ګریفیتس دتېرې اوونۍ په پیل کې د افغانستان پلازمینې کابل ته سفر کړی ؤ ترڅو طالبان وهڅوي چې په ښځینه مرستندویه کارکوونکو لګیدلي بندیز لیرې کړي . هغه پخپل دغه سفر کې خبرداری ورکړی ؤ  چې دابندیزونه  په جګړه ځپلي هیواد کې د اوږدې وچکالۍ په ترڅ کې بشري پروګرامونه کمزوري کوي. تېره اوونۍ د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیاله آمنه محمد د یوه لوړ پوړي پلاوي په مشرۍ افغانستان ته تللې وه او د طالبانو له لوړ پوړو چارواکو سره یې د ښځو او نجونو د حقونو په اړوند لیدنې کړې وې. د بشري حقونو د اندېښنو او  ښځو سره د طالبانو دناوړه  چلند له امله تر اوسه دنړۍ یو هیواد هم دطالبانو حکومت په رسمیت نه دی منلی. اؤ څېړونکي وایي په ښځو دطالبانو لخوا ورځ تر بلې دلګول کیدونکو بندیزونو یو مقصد دا هم دی ترڅو له دې لارې طالبان دنړۍ هیوادونه دیته مجبور کړي چې د دوي حکومت په رسمیت ومني

29.01.2023 ډیوه

امنیتي ځواکونه وایي شمالي وزیرستان اؤ ډيره غازي خان کې یې دعملیاتو په مهال درې ترهګر وژلي دي

دپاکستان امنیتي ځواکونه وایي دخېبر پښتونخوا په قبایلي ضلعه وزیرستان اؤ دپنجاب په ډیره غازي خان سیمو کې یې په دوؤ بیلابیلو کاررایو کې درې ترهګر وژلي دي. دپاکستان دپوځ مطبوعاتي دخالي په ماسخوتن خپل یو بیان کې ویلي چې امنیتي ځواکونو دشمالي وزیرستان په میرعلي سیمه کې دخفیه اطلاع په اساس عملیات کړي اؤ یو ترهګر یې وژلی دی. پوځ پخپل بیان کې د وژل شوي ترهګر پېژندګلو نه ده په ډاګه کړې خو ویلي یې دي چې هغه په امنیتي ځواکونو اؤ عامو وګړو بریدونو کې ککړ ؤ. په عین حال کې دترهګرۍ ضد محکمې پولیسو ویلي دپنجاب په ډیره غازي خان سیمه کې یې دترهګرۍ یوه هڅه شنډه کړې ده اؤ دوه ترهګر یې وژلي دي. دسي ټي ډي پولیسو دیو بیان له مخې د ډیره غازي خان په جهنګي سیمه کې ترهګرو غوښتل په یوه امنیتي پوسته برید وکړي خو کله چې پولیس دهغوي په نیولو پسې ورغلل نو ترهګرو سره یې نښته وشوه اؤ دپولیسو په ډزو کې دوه ترهګر ووژلی شول اؤ دوه نور وتښتېدل. پولیس وایي وژل شوي ترهګر په لاهور،اسلام اباد،راولپنډۍ اؤ خېبر پښتونخوا کې دترهګرۍ په یو شمیر پېښو کې ککړ وؤ اؤ دمقابلې په مهال دهغوئ د ولکي نه پولیسو ته لاسي بمونه،کلاشنکوفې اؤ تمانچې هم په لاس ورغلي دي. په پاکستان کې دترهګرۍ ضد محکمې پولیس زیاتره وخت په عملیاتو کې دترهګرو د وژلو دعوې کوي خو څېړونکي اکثره ددغو دعوؤ په حقیقت پوښتنې شکونه کوي اؤ وایي چې زیاتره دا پولیس هغو وژنو ته هم دپولیس مقابلې یا عملیاتو نوم ورکوي،چې دعدالت تر شا یې کوي. په دې وروستیو کې دپاکستان په بیلابیلو برخو په ځانګړي ډول خېبر پښتونخوا کې په پولیسو د وسله والو بریدونه چټک شوي دي اؤ په دې بریدونو کې په لسګونو پولیس وژل شوي اؤ ژوبل شوي دي . تېرکال په 18م دسمبر دخېبر پښتونخوا په بنو سیمه کې یو شمیر ترهګرو دترهګرۍ ضد محکمې دپولیسو دمرکز دننه پولیس قابو کړي وؤ اؤ دهغوئ نه یې وسلې اخستې وې. د پاکستان د پوځ وياند مېجر جنرل احمد شريف په هغه وخت ويلي وو په بنو کې د سي ټي ډي په يرغمال شوي مرکز کې د عملياتو په مهال پوځ 25 ترهګر وژل شوي، اووه تسليم شوي او درې نیول شوي دي. له دغه برید راپدیخوا هم خېبر پښتونخوا صوبه کې په پولیسو ګڼ شمیر مرګوني بریدونه شوي چې پکې د زیاترو ذمه واري دپاکستاني طالبانو وسله والې ډلې پغاړه اخستې ده. دخېبر پښتونخوا صوبې دپولیسو مشر معظم جاه انصاري وایي ښایي ترهګرو ته په افغانستان کې دامریکې اؤ ناټو نه پاتې شوې عصري وسلې په لاس ورغلې دي اؤ هغوئ په دغو جدیدو وسلو پولیس په نخښه کوي. تېره اوونۍ ښاغلي معظم جاه انصاري رسنیو ته ویلي وؤ دترهګرو دمقابلې لپاره دپښتونخوا پولیسو ته هم عصري وسلې اؤ نور سامانونه ورکړل کیږي. خېبرپښتونخوا پوليس ترمخه ، تېر کال په 2022 کې په صوبه کې 196 ترهګر په پوليس مقابلو کې وژل شوي، او 118 پوليس هم د ترهګرۍ پرضد جګړه کې وژل شوي او 117 ژوبل شوي وو. د خېبرپښتونخوا پوليس اډيشنل انسپکټر جنرل محمد علي باباخېل په 23م دسمبر مطبوعاتو سره د پولیس عملیاتو شمېرې شريکې کړې وې او ويلي يې وو، د صوبې څلور جنوبي ضلعې، شمالي او جنوبي وزيرستان، لکي مروت او بنو د ترهګرۍ ښکار پاتې شوي او زياتې پېښې پکې شوې وې. د پولیس شمېرو ترمخه تېر کال په صوبه کې سي ټي ډي 806 ترهګر نيولي چې پکې د 90 ترهګرو په سرونو قيمتونه هم مقرر وو.

29.01.2023 ډیوه

سویډن له خپلو خلکو غوښتي چې د قران شریف له سوځېدو وروسته په ترکیه کې له ګڼې ګوڼې ډډه وکړي

  واشنګټن – د سویډن د بهرنیو چارو وزارت د شنبې یا خالي په ورځ په ترکیه کې له مېشتو سویډنیانو څخه غوښتي چې په سټاکهوم کې تېره اونۍ د یوه لېرې ښي اړخي سیاستوال لخوا د قران شریف د سوځولو پر سر راپارېدلو لاریونونو او ګڼې ګوڼې څخه دې ځان لېرې وساتي. ترکیې همدارنګه وروسته له هاغې چې د سخت دریځه ښې اړخي سیاسي ګوند د رهبر رسمس پولادن لخوا په سټاکهوم کې د ترکیې له سفارت څخه د باندې یو جلد قران شریف وسوځول شو، له ناټو سره د سویډن او فنلېنډ د یوځای کېدو د غوښتنلیکونو پر سر خبرې هم ځنډولي. د پولادن له دې کار سره په ترکیه او ګڼو نورو اسلامي هېوادونو کې لاریونونه راوپارېدل. د بهرنیو چارو وزارت په خپله پاڼه بهر مېشتو سویډنیانو ته لیکلي، "په ترکیه کې له مېشتو سویډنیانو څخه غوښتل کېږي چې د پېښو په اړه دې ځان خبر وساتي او له لویو غونډو او لاریونونو څخه دې ځآن لېرې وساتي." دوی زیاته کړې چې "په انقره کې د سویډن د سفارت او په استانبول کې د کونسلګرۍ مخې ته ښايي په راتلونکو ورځو کې هم لاریونونه دوام وکړی." د پولادن له احتجاج وروسته د سویډن لومړي وزیر الف کرېسټرسن وویل، چې دی د بیان د ازادۍ ملاتړ کوي. د سویډن لومړي وزیر د قران شریف سوځول غندلي دي: کرېسټرسن په ټویټر باندې لیکلي، "خو هغه څه چې قانوني‌ دي ضرور نه ده چې مناسب وي. د کتابونو سوځول چې اکثرو خلکو ته سپیڅلي دي د درناوي خلاف کار دی." سویډن او فېنلېنډ تېر کال په اوکراین باندې د روس له یرغل وروسته له ناټو سره د یوځای کېدو وړاندیز کړی. خو سویډن د ناټو د ټولو ۳۰ غړو هېوادونو ملاتړ ته اړتیا لري.‌ ترکیې ویلي، سویډن باید په ځانګړي توګه د دوی‌ په وینا د ترهګرو چې هغه د کردستان ترهګرو ډله بولي او دوی پرې د ۲۰۱۶ کال د کودتا تور پورې کوي څرګند دریځ غوره کړي او له هغې وروسته به بیا دوی په ناټو کې ددغو دوو هېوادونو د غړیتوب ملاتړ وکړي.

28.01.2023 ډیوه

د هند دوه جنګي جېټ الوتکې غورځېدلي

واشنګټن – د هند دوه جنګي جېټ الوتکې د روزنې د عملیاتو پر وخت غورځېدلې دي. د هند هوايي ځواک ویلي، چې د شنبې یا خالي‌ د ورځې په دغه پېښه کې له دریو ښکېلو پیلوټانو څخه یو یې مړ شوی دی. دوی ویلي، یاده پېښه د مدیا پرادیش مورینا ځای ته څېرمه شوې. سیمیزو رسنیو راپور ورکړی چې په پېښه کې له غورځېدلو الوتکو څخه یوه سخوی (Sukhoi-30) او بله مېراج(Mirage 2000 )  ډوله وه.

28.01.2023 ډیوه

د برتانيې دفاع وزارت: روس ممکن د نوي کال د شپې مړي کم ښودلي وي

واشنګټن- د برتانيې د دفاع وزارت ويلي چې دا تر ډېره حده امکان لري روس د نوي کال په شپه د دونیڅک ښار په ماکيوکا سيمه کې د اوکرايني ځواکونو په بريد کې د 300 نه زيات پوځيان بايللي وي خو شمېر يې کم ښودلی وي. ياد وزارت د خالي- شنبې په ورځ ویلي، په دې باور لري چې د روس اکثريت پوځيان لا خو وژل شوي او لا غايب شوي دي خو وایي د ژوبل کېدو امکان يې نه ښکاري. د برتانيې وزارت ويلي د روس د دفاع وزارت په مشکله سره منلي چې د خپلو وژل شوو پوځيانو شمېر په ډاګه کړي او دغه شمېر د روس د وينا تر مخه 89 تنه دی. وزارت وايي امکان دی د روس وزارت جاج اخیستی وي چې په دې پېښه ضرور څه ووايي ځکه د ياد بريد په ترڅ کې روسي پوځي جنرالان د خؤرا نيوکو سره مخ وو. د برتانيې وزارت وايي د دوی استخباراتو په ټوېټر تازه حال ورکړی او وايي داسې لګي چې د روس ورکړی شمېر ريښتيا نه وي ځکه چې د دغه هېواد په اعلانونو کې تر ډېره غلط بياني موندل کيږي. وایي دا غلط بياني د وزارت په نظر کې روس ځکه کوي چې لوړ پوړي چارواکي د ډېرو وجوهاتو له سوبه نويو افسرانو ته د دې اجازت ورکوي او هغه بيا ځکه ريښتيا پټوي چې ځان د روس د تور لګولو او د څوکۍ نه د لرې کولو د عمل نه وساتي. د اوکرين چارواکو د جمعې په ورځ ويلي تېزه جګړه روانه ده او د روس د ميزايل په حمله کې لس عام وګړي وژل شوي او شل نور ژوبل دي. کيف وايي د دونیڅک سيمې په ختيځه برخه اوهليډار کې د روسي ځواکونو سره سخته جګړه روانه ده. 

28.01.2023 ډیوه

د افغانستان او پاکستان تر منځ زیات شوي تجارت کې ډېره برخه د سکرو ده

واشنګټن - د نړيوال لا ولډ بېنک تازه رپورټ د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې د تېر کال لومړیو نهو میاشتو کې پاکستان ته د صادر شوو توکو برخه 65% پورې ښيي او وايي زیاتره صادر شوو توکو کې معدن، سبزي او تاري تولیدات یا مصنوعات دي. ‎د افغانستان او پاکستان د کاروباريانو او تاجرانو ګډ چيمبرز مشر خان جان الکوزي وي او ای ډيوه ته وويل د افغانستان د تجارت غټه برخه د معدنياتو ده چې پکې سکاره یا کوله، مرمر، کرومايټ او ټالک چې افغانان يې په شو کاڼي يادوي په چين او پاکستان خرڅيږي. ښاغلی خان جان تېر کال د افغانستان نه پاکستان ته د سکرو صادرات د 870 ملینو ډالرو پورې ښيي. ‎د پاکستان سره د کولې یا سکرو د تجارت په اړه الکوزي وويل دا يواځې د افغانانو تاجرانو کاروبار دی چې په خپل هېواد کې ياد معدن په افغانۍ کرنسۍ کې اخلي او بيا د پاکستاني شرکتونو او کمپنيانو سره شريک کاروبار او کارخانې لري. ‎“مونږ د افغانانو او پاکستاني کاروباريانو او سرمايه کارو په لاهور، کراچۍ، پېښور او ان په چمن کې شريکې کارخانې لرو”. افغانستان کې طالب واکمن نقدو پیسو ته اړتیا لري او پاکستان د انرژۍ د کمښت پورا کولو او په خزانه کې د لږو پیسو د چېلنج سره مخ دی. ځېني سوداګر وايي د سکرو د تجارت اوسنۍ بڼه دواړو خواو ته ګټه کوي. د ولډ بېنک رپوټ د تېر کال نهو میاشتو کې د افغان صاداراتو کچه نزدې 1.7 اربه یا ملیارډو ډالرو پورې ښيي. په رپوټ کې د پاکستان وروسته د افغان صادراتو بل لوی بازار هند دی. نزدې 20% صادارات هند او پاتې نور چین او ایران ته ځي. د افغان طالبانو د کانونو او پيټروليم وزارت چارواکي وايي حکومت يې د کومې بهرنۍ کمپنۍ سره رسمي قراداد نه لري او څومره تجارت او کاروبار چې کيږي دا شخصي شرکتونه او کمپنيانې کوي. د وزارت چارواکي د وي او ای اشنا د کابل خبريال ته ويلي “وزارت يې د هيڅ کوم بهرنۍ کمپنۍ سره قرارداد نه دی کړی او قرارداد د افغان کمپنيو سره شوی. هغوی چې يې چيرې خرڅوي د هغوی کار دی”. ‎د پاکستان سره د تجارت په اړه د طالبانو چارواکي سپيناوی کوي چې دا معلومه خبره ده چې قرارداد په افغانيو کې کيږي ځکه کمپنۍ د افغانانو دي خو وايي پاکستان غواړي د سکرو/کولې کاروبار په کالدارو لا پاکستاني روپو کې وکړي ځکه کالداره د بهرنۍ کرنسۍ د مشکل سره مخ ده. نړيوال بينک د افغانستان د اقتصاد په اړه ويلي د هېواد صادرات لا برامدات د کال 2021سره په پرتله د 2022 د جنورۍ نه د نومبر پورې نزدې 90% زيات شوي او 1.7 بيلين ډالرو ته رسېدلي. رپورټ وايي په ياد کال کې د افغانستان د مالييې د ټولولو نظام هم مظبوط شوی چې د مارچ نه د ډيسمبر پورې 1.54 بيلين ډالرو ته رسېدلی. ‎افغان اقتصاد پوهان وايي د افغانستان په صادراتو کې د زياتوالي غټ لاس د کولې پاکستان ته صادرول دي. خان جان الکوزی وايي د روان تجارت په اړه د افغانستان د حکومت او د پاکستان حکومت دومره اثر رسوخ ځکه نشته چې دواړه هېوادونه کوم رسمي قراردادونه نه لري. الکوزی وايي دواړه هېوادونه د ګومرک لا کسټم د حاصلاتو نه پرته بل کوم کار ورسره نه لري. ‎الکوزي وويل د کولې چې د خپل اصليت او تودوالي له کبله ورته جنس عالي ويل شوی، يو ټن اوس د دوه سوه ډالرو نه اوچت خرڅيږي چې د جنس د نړيوالې بيعې د کچې نه نزدې 10% په کمه بيه ورکول کيږي. ‎هغه وايي دا پخوا ډېر په ټيټه بيه خرڅېدله چې د يو ټن قيمت يې د شپېته ډالرو نه د اتيا ډالرو پورې و او زياته يې کړه د تېر په پرتله په کال 2022 کې د پاکستان سره نزدې 870 ميلينه ډالره تجارت شوی. د ټالک او شوکاڼي د خرڅ په اړه الکوزي وويل د دې زيات تجارت د چين سره کيږي او څه تجارت د پاکستان سره هم شته چې نزدې 80,000 ټنه صادرات د ورځې کيږي. الکوزی وايي دا معدن په کاسميټېکس او دوايانو کې پکار راځي. ‎“مونږ د دې معدن د توليداتو نزدې 35 کارخانې يواځې په ننګرهار کې لرو”. 

28.01.2023 ډیوه

سوداګر وایي د ډالر بیعې لوړېدو سره به پاکستان کې د توانایۍ اؤ خوراکي توکیو بیعې نورې هم وخیژي

څو ورځې وړاندې د خېبرپښتونخوا په پوليس پوستو يا څوکيو باندې شوي ځينې بريدونه د شپې په وخت ترسره شوي او د وسله والو له خوا په دې کې جديده وسله يا تهرمل سائټ ټيکنالوجې هم کارول شوې ده۔  پوليس چارواکو له خوا په روستيو کې ويلئ شوي ؤ د وسله والو له خوا تهرمل سائټ ټيکنالوجي په مردان، بنو، ډي ايي خان او پېښور کې کارول شوې ده۔  "د ترهګرۍ په پېښو نظر لرونکئ د پېښور خبريال طارق وحيد وي او اې ډيوه ته وويل دا ترهګرۍ په نوې څپه کې تاسو ته پته ده چې د ترهګرو تګلاره يا سټرېټجي بدله ده او تير کال تاسو وليدل چې ترهګرو سل يا دې نه زيات پوليس په نخښه کړي وو۔  هغه زياته کړه د ترهګرۍ په تيرو څپو کې ځينې مسلکونو خلک او د عبادت ځايونه په نخښه کېدل، عام وګڼي خو اوس يا پوليس او دې نه پس د امنيتي ځواک چارواکي په هدف کېږي۔  نوموړي وويل د ۸۰ فيصده نه زياتو پېښو کې پوليس سرتيرو په نخښه شوي دي۔  هغه دا هم وايي نګران حکومت پوليسو ته ډډګېرنه ورکړې چې د ترهګرۍ مخنيوئ وکړي او مونږ وليدل چې تيره ورځ دپوليسو مشر هم زړورې او په ښکاره خبرې وکړې ولې چې د تحريک انصاف پخواني حکومت د ترهګرۍ په ضد تګلاره شکمنه وه او نګران حکومت تګلاره هم واضحه ده"۔  په خېبرپښتونخوا کې د وسله والو په بريدونو کې زياتوالي په ترڅ کې خېبرپښتونخوا حکومت د دغو پېښو د مخنيوي د پاره د جديدې وسلې يا تهرمل سائټ ټيکنالوجۍ اخشتو پرېکړه يا فيصله کړې وه۔   د خېبرپښتونخوا پوليس چارواکي وايي د ترهګرۍ د مخنيوي په لړ کې هغوئ د ځينې نه ولې د ټولې صوبې د پوليسو تربيت کولو پرېکړه هم کړې ده۔  "د خېبرپښتونخوا د پوليسو مشر معظم جاه انصاري تيره ورځ په پېښور پرېس کلب کې د خبريالانو د پښتنو په ځواب کې وويل د جنوبي سيمې چې په کې ټانک، ډيي ايي خان، جنوبي وزيرستان، لکي مروت، بنو او شمالي وزيرستان راځي په دغو سيمو کې تر ډېر هد او پورې پوليس تهاڼو يا پوستو ته جديده وسله (تهرمل سائټ ټيکنالوجي) چې د شپې ليدلو صلاحيت لري ورکړل شوې ده۔  هغه زياته کړه نورې چې کومې سيمې پاتې کېږي نو وخت په وخټ هغو ته هم وسله ورکولئ کېږي۔  د پوليسو مشر د يوې پښتنې په ځواب کې وويل هغوئ د ټولې صوبې د پوليسو تربيت کولو پرېکړه هم کړې ده چې د ترهګرۍ د پېښو مخنيوي وکړي۔  هغه وايي مونږ د ټولې صوبې پوليسو تربيت ځکه کول غواړو چې که يو ځائ نيم پاتې شي نو داسې نه چې اوبه په کمزوري ځائ ورشي نو ځکه مونږ بندونه جوړاول غواړو چې د ترهګرۍ مخنيوئ وکړئ شي" خبريالان وايي د پوليس چارواکو ته د جديدې وسلې ورکولو ترڅنګ هغوئ ته د خېبرپښتونخوا اوسني حکومت له خوا ډډګېرنه ورکول هم پکار ده۔  د خېبرپښتونخوا پوليس چارواکو په روستيو کې ويلي ؤ په کال ۲۰۲۲ کې د خېبرپښتونخوا په پوليس چارواکو باندې ۱۵۵ بمي چاودنې، هدفي وژنې او نور د ترهګرۍ بريدونه شوي او په کې ۱۱۸ پوليس وژل شوي او ۱۱۶ نور ژوبل شوي دي۔

28.01.2023 ډیوه

ایچ آر ډبلیو: نړیوال عدالت دې په افغانستان کې د ټولو جنګي مجرمانو خلاف اغېزمنو خلکو ته انصاف ورکړي

واشنګټن ـــــ د بشري حقونو د څار نړیوالې ادارې یا هیومن رایټس واچ د افغانستان په تېره شل کلنه جګړه کې په جنګي جرمونو کې د ټولو لاس لرونکو تورنو کسانو خلاف د انصاف او د هغوی د سزا کېدو غوښتنه کړې ده. هیومن رایټس واچ وايي، څنګه چې د جرمونو نړیوال عدالت په افغانستان کې د ممکنه نړیوالو جرمونو په اړه خپلې څېړنې پیلوي نو دا ضروري ده چې د دا ډول جرمونو ټولو اغېزمنو خلکو ته انصاف ورکړل شي. د دې ادارې د اېشیا څانګې مشرې پېټریشیا ګوسمن د جمعې په ورځ په یو بیان کې ویلي د افغانستان د شخړې د یوه اړخ جرمونو ته پام کول او د جګړې د اصل اغېزمنو خلکو له پامه غورځول به انصاف ته د رسېدو مخه ونیسي. مېرمن ګوسمن ویلي: "د 11م ستمبر له پېښې وروسته 2018م کال په افغانستان کې تر ټولو خونړی کال وو. امریکې او افغان حکومت هوايي حملې ځکه زیاتې کړې او سخت پوځي‌ اقدامات یې وکړل چې د طالبانو د ځواکمنېدو مخه ونیسي، په دې کال کې تر 500 زیات عام خلک ووژل شول." د بشري حقونو د څار نړیوالې ادارې پرون دا اعلامیه د 2018م کال د جنورۍ په 27مه د طالبانو له ‌خوا په کابل کې د جمهوریت روغتون مخې ته په ځانمرګي برید کې د وژل شویو کسانو په یاد خپره کړې ده. د کابل د جمهوریت روغتون مخې ته په یو امبولنس موټر کې د هغه ځانمرګي برید په نتیجه کې تر 100 زیات کسان وژل شوي او په لسګونو نور پکې ټپیان شوي وو چې ذمه واري یې طالبانو منلې وه. د بشري حقونو د څار ادارې مشرې په خپل بیان کې د هغې نجلۍ یادونه کړې ده چې تر هغه برید څو شېبې مخکې یو دوکان ته ننوتې وه خو په برید کې سخته ټپي شوې وه او له برید وروسته یې تر سترګو وینې روانې وې او ویل یې کوڅه یې له مړیو ډکه لیدلې وه. د بشري حقونو د څار ادارې د افغانستان په تېره جګړه کې په ځینو پېښو کې مخکینی جمهوري حکومت، امریکا او د اسټرېلیا په ګډون یو شمېر هېوادونه هم په غیرعدالتي وژنو کې ذمه وار ګڼلي دي. مېرمن پېټریشیا ګوسمن په خپل بیان کې ویلي: "د هماغه 2018م کال په اپرېل مياشت کې پر يوه مدرسه د افغان حکومت په هوايي برید کې تر 30 زیات ماشومان ووژل شول او 50 نور ټپيان شول، حکومتي چارواکو پر دې پېښه بخښنه وغوښته خو له هیچا سره یې حساب ونه کړ". دغه برید په شمالي ولایت کندز کې شوی وو، چې د زده کوونکو دیني‌ طالبعلمانو په ګډون په لسګونو کسانو په یوه مدرسه کې د دستاربندۍ په غونډه کې ګډون کړی وو. د بشري حقونو د څار ادارې تور پورې کړی چې د تېر حکومت پوليسو او ځانګړو ځواکونو د ماشومانو د جنسي ځورونو په ګډون د خلکو په دوامداره تښتولو او ځورولو کې هم لاس درلود، خو وایي په داسې کارونو تورن کسان نه عدالت ته مخامخ او نه سزا شول. په بیان کې راغلي د 2021م کال په اګست کې چې طالبان بیان واکمن شوي په افغانستان کې یې په غیرعدالتي وژنو او د خلکو په لادرکه کولو لاس پورې کړی او داسې تګلارې یې عمل کړې دي چې د ښځو او نجونو حقونه یې محدود کړي دي. د ایچ آر ډبلیو د اېشیا څانګې مشره پېټریشیا ګوسمن وایي: "طالبانو د دغو شدیدو سرغړونو د پای ته رسولو لپاره تر اوسه هیڅ ګام نه دی اخیستی، د داسې کارونو ذمه واره کسانو په اړه پلټنه یا د هغوی خلاف قانوني ګام اخیستل خو لرې خبره ده". د ملګرو ملتونو او د بشري حقونو نورې ادارې پر طالبانو تور لګوي چې له واک ترلاسه کولو وروسته یې د تېر حکومت او افغان ځواکونو یو شمېر غړي یې نیولي، ځورولي او په لسګونو یې وژلي دي، خو طالبانو دا تورونه رد کړي‌ دي. طالبانو له تېر څه کم یونیم کال راهیسې تر شپږم ټولګي پورته د نجونو سکولونه بند ساتلي، په ولسي‌ ژوند کې پر ښځو له نورو ګڼ‌ شمېر بندیزونو سره سره یې هغوی له پوهنتونونو او په کورنیو او نړیوالو غیرسرکاري ادارو کې له کاره هم راوګرځولې دي.

28.01.2023 ډیوه

لکي مروت کې د وسله والو پرضد د امنیتي ځواکونو درانه هوایي اؤ زمکني علمیات روان دي

د خیبر پښتونخوا په جنوبي ضلعه لکي مروت کې نن په دریمه ورځ هم د وسله والو پرضد د پاکستاني پوځ او پولیسو شریک عملیات دوام لري.  د پاکستان پوځ او پولیس په رسمي توګه ددې عملیاتو په اړه څه نه دي ویلي خو په سیمه کې یو امنیتي چارواکي وي او ای ډیوه ته تاید کړه چې لکی مروت ښار سره نزدې د کرم سیند په غاړه احسان پور سیمه کې د وسله والو دموجودیت په اطلاع ځنګل په ګیره کې اخستی. هغه وویل د عملیاتو پرمهال د جنګي چورلکو څخه یې د مشکوکو وسله والو په پټنځایونو ډزې کړي او په درنو وسلو یې هم ویشتلي دي. هغه ویل دوی د وسله والو کره استخبارتي مالومات تر لاسه کړي چې په دغه ځنګلونو کې پټې ځالې لري او له دې ځایه لکي مروت او نورو سیمو کې د بریدونو منصوبې جوړوي . هغه زیاته کړه چې دعملیاتو پرمهال وسله والو سره نښتې شوي خو د مرګ ژوبلې په اړه یې مالومات نه دي ترلاسه کړي.   تیر ورځ تحریک طالبان پاکستان دې عملیاتو کې د پاکستان د پوځ  د دوو افسرانو په ګډون دشپږو عسکرو د وژل کېدو دعوی کړې وه خو دا دعوه تر دې مهاله نه ده تصدیق شوې. د لکي مروت پولیسو دمشر ضیاالدین ددفتر چارواکو ډیوه ته وویل د صدر او ډډیوالې تاڼو تر مینځ دکرم سیند په غاړه نن په دریمه ورځ عملیات دوام لري چې تر مخه یې په ضلعه کې موبایل سروس تړل شوی او انټرنیټي اسانتیاوې ځنډول شوې دي. د دوی په وینا په عملیاتو کې د پاکستان پوځ ته هوایي او زمکنۍ مرسته ترلاسه ده، ټوله علاقه په ګیره کې اخستل شوې او  جګړه روانه ده . احسان پور سیمه ښار سره نیزدې د کرمې سیند په غاړه جنوب کې موقعیت لري چې پکې څو واړه کلي شتون لري، او زیاتره سیمه یې په ځنګلونو مشتمله ده . د پنجاب میانوالي او د خیبر پختونخوا کرک ضلعو  سره په پوله دغه سیمه کې په دې وروستیو میاشتو کې په پولیسو باندې د ترهګرو بریدونو کې زیاتوالی راغلی دی. په نومبر کې هم د کرم سیند په غاړه په وانډ شهاب خيل سيمه کې د ترهګرو په بريد کې شپږ پوليس عسکر وژل شوي وو، په همدې مياشت کې له وسله والو سره په نښته کې د پاکستان د پوځ دوه عسکر وژل شوی او د يوه افسر په ګډون دوه عسکر ټپيان شوي وو. په وانډه پشان سيمه کې له بريد يوه ورځ وروسته پوځ د کوبرا هيلي کاپټرو څخه د وانډا پشان په ځنګلونو کې د مشکوکو وسله والو پر پټنځایونو عملیات کړي وو. ځايي خلک وایي چې د عملیاتو پرمهال د درنو چاودنو غږونه اورېدل کیږي.  دوئ زیاتوي د عملیاتو له وجې په ضلعې کې کاروبار او نورو برخو کې عام ژوند متاثره شوی دی او خلک یې د سختې ویرې سره مخ کړي دي. ځینې امنیتي سرچینې وایي عملیاتو ته بنو نه نور عسکر بوتلل شوي دي اؤ  بل لوري ته د لکي مروت ضلعې حکومتي چارواکو لویه غونډه روانه ده چې پکې ددې عملیاتو جاج اخستل کیږي.

28.01.2023 ډیوه

استخباراتي شبکې وایي خېبر پښتونخوا کې یې د ځانمرګو بریدکوونکو نیټورک نیولی دی

دپاکستان استخباراتي سرچینو دعوه کړې ده چې خېبر پښتونخوا کې یې د ځانمرګو برید کوونکو یو ستر نیټورک یا شبکه نیولې ده اؤ دهغوئ د ولکې څخه یې د افغانستان سیمونه، نشه یي توکي اؤ پېسې ترلاسه کړي دي. د خالي په ورځ پاکستاني رسنیو دپاکستان داستخباراتي سرچینو له قوله ویلي دي چې د ترهګرو دانیټ ورک په 19مه جنورۍ دخېبر قبایلي ضلعې تخته بیګ په امنیتي پوسته دشوي ځانمري برید دپلټنو په ترڅ کې نیول شوی دی. ټي ټي پي دپاکستان داستخباراتي شبکو ددې دعوې په هکله په سمدستي توګه څه نه دي ویلي. په تخته بیګ امنیتي پوسته ترسره شوي ځانمرګي برید کې درې پولیس عسکر وژل شوي وؤ اؤ تحریک طالبان پاکستان ددغه برید پړه پغاړه اخستې وه. سرچینې وایي دترهګرۍ له دې پېښې وروسته امنیتي ځواکونو دمرمیو یا ګولیو توقې اؤ دځانمرګي تن د وجود ټوتې د معاینې یا فرانزک لپاره لیږلې وې اؤ هم یې ددغه برید دسي سي ټي‌ وي د ویډیوګانو تجزیه کړې وه چې دهغې په اساس ورته په 21مه جنورۍ اطلاع ترلاسه شوې وه چې دا ځان مرکی برید عمر نومې هلک کړی ؤ. استخباراتي سرچینې وایي ځانمرګي عمر نومې تن سره دې برید کې دجمرود یو استوګن ستانه جان نومې تن کومک کړی ؤ . په 23مه جنورۍ داستخباراتي معلوماتو په اساس ترسره شوؤ عملیاتو کې امنیتي ځواکونو دځانمرګي برید کوونکي خپلوان فرمان الله اؤ عبدالقیوم ونیول شول اؤ ټي ټي پي څرګنده کړې وه چې ستانه جان په ترسره شوؤ عملیاتو کې وژل شوی دی. په پاکستاني رسنیو دخپرو شوؤ رپورټونو له مخې په 27مه جنورۍ امنیتي ځواکونو دغه پېښې سره دتړاؤ لرونکو کسانو پرضد عملیات وکړل اؤ دفضل امین،فضل احمد اؤمحمد عامر اؤ حماد الله په نومونو یې څلور کسان ونیول. امنیتي سرچینې زیاتوي چې دستانه جان پرضد ترسره شوؤ عملیاتو کې دوه افغان وګړي هم نیول شوي وؤ اؤ دپلټنو په مهال فضل احمد امنیتي چارواکو ته څرګنده کړې وه چې په تخته بیګ امنیتي پوسته ځانمرګي یو افغان وګړي کړی ؤ اؤ دغه افغان ستانه جان پاکستان ته را اړولی ؤ. داستخباراتي شبکو پلټنو کې روښانه شوې ده چې ځانمرګي تن ته دچاودیدونکو موادو ډک جیکټ اؤ وسله ستانه جان ورکړې وه اؤ په کومه پوسته چې دا برید شوی ؤ دهغې عکسونه فضل احمد په 18مه جنورۍ پخپل موبایل اخستي وؤ. پلټنې وایي چې ستانه جان شمالي وزیرستان کې دتحریک طالبان پاکستان شبکه فعاله ساتلې وه اؤ دخپلې استوګنې لپاره یې څلور کورونه کارول. دپاکستان استخباراتي شبکو دځانمرګي برید کوونکو دنیټ ورکول نیولو دا دعوه په داسې حال کې کړې چې په دې وروستیو کې دخیبر پښتونخوا بیلابیلو سیمو کې په امنیتي ځواکونو دټي ټي پي وسله والو بریدونو کې چټکتیا راغلې ده اؤ ګڼ شمیر پولیس اؤ پوځیان په دې بریدونو کې وژل شوي دي. خېبرپښتونخوا پوليس ترمخه ، تېر کال په 2022 کې په صوبه کې 196 ترهګر په پوليس مقابلو کې وژل شوي، او 118 پوليس هم د ترهګرۍ پرضد جګړه کې وژل شوي او 117 ژوبل شوي وو. د خېبرپښتونخوا پوليس اډيشنل انسپکټر جنرل محمد علي باباخېل په 23م دسمبر مطبوعاتو سره د پولیس عملیاتو شمېرې شريکې کړې وې او ويلي يې وو، د صوبې څلور جنوبي ضلعې، شمالي او جنوبي وزيرستان، لکي مروت او بنو د ترهګرۍ ښکار پاتې شوي او زياتې پېښې پکې شوې وې. د پولیس شمېرو ترمخه تېر کال په صوبه کې سي ټي ډي 806 ترهګر نيولي چې پکې د 90 ترهګرو په سرونو قيمتونه هم مقرر وو.

28.01.2023 ډیوه

پېښور هايکورټ د علي وزیر ضمانت منظور  او امر یې کړی چې هغه دې په بله مقدمه کې و نه نیول شي

د پېښور هايکورټ د جنوبي وزيرستان نه د قومي اسمبلۍ غړي او پښتون ژغورنې غورځنګ [پي ټي اېم] مخکښ علي وزیر د چارسدې په مقدمه کې ضمانت منظور کړی او عدالت امر کړی وزير به په مقدمه کې نه نيول کيږي.

28.01.2023 ډیوه

د پاکستان الېکشن کمېشن د قومي اسمبلۍ په 33 حلقو د مارچ په 16 د انتخاباتو اعلان کړی 

د پاکستان الېکشن کمېشن يا د ټاکنو کمېشن د جمعې په ورځ اعلان کړی چې د قومي اسمبلۍ په 33 حلقو به په 16م مارچ ضمني انتخابات کولی شي.

28.01.2023 ډیوه

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more