مقالې
د خاموشو انسانانو سیاست
دویمه برخه ...په تیر پسي زه لا څلور کلن ووم مکتب کي نه ووم داخل شوی چي مور وپلار مي د قاعده بغدادي سیپاره يي لاس کي راکړه او د جومات ملا ته يي د سبق ویلو دپآره کینولم ما دوامداره توګه یوولس کاله د کلي د جومات د ملا امام سره قاعده بغدادي او قرآن کریم مي وویلي، مګر دي دومره اوږده کلنو کي ما ددین په هکله چي زه تري الهام او افهام واخلم څه شي زده نکړ، علت يي دا وو چي د جومات ملا به پرته له دي چي ماته د حروف لیک او لوست وښايي سیپاره زما لاس کی او ما حروف حفظ کوه، بدون له دي چي پوه شم استاد
عید قربان یا عید اضحی کدام روزی است؟
۱-عید قربان در زمره اعیاد بزرگ مسلمانان به شمار میرود و آنرا به عید اضحی نیز نام گذاری نموده اند ، به دلیل آن که اضحی (جمع ماده ضحی به معنی ارتفاع روز و امتداد نور آفتاب است )و زمانی که خورشید بالا می آید( پیش از ظهر)، آن موقع را ضحی گویند. به همین علت حاجیان به موقع بالاامدن افتاب قربانی می کنند، ازاین رو روز دهم ذی الحجه را که قبل از ظهر آن، عمل قربانی انجام می شود عید اضحی یا عید قربان می گویند. ۲-داستان آزمودن حضرت ابراهیم ع: بر اساس روایات اسلامی، در روز دهم ذی الحجه خداوند ب
د حکومت یا نظام په بدلون، ایا تابعیت او ملي هویت هم اتومات بدلېږي؟
دریمه برخه: تابعیت یوازې په حکومت « Government» پورې اړه نه لري، بلکې د دولت «State» له وجود سره زیات تړاو لري. په عمومي توګه د حکومت یا نظام په بدلون سره تابعیت او ملي هویت په اتومات ډول نه بدلېږي، ځکه حکومت په نسبي توګه لنډمهاله سیاسي جوړښت دی، خو تابعیت او په تېره بیا ملي هویت بیا تر هغه (حکومت) ژور او دوامداره مفاهیم دي. د نظامونو بدلون په نسبي توګه په اوږ مهال کې کولای شي د تابعیت تعریف، د ملي هویت بڼه او د خلکو د تعلق احساس تر اغیز لاندې راولي. که په یو هېواد کې کودتا وشي، حکومت
د هېواد آبادول د هر افغان مسوولیت دی!
د یوه هېواد د پرمختګ، آبادۍ او سمسورتیا مسوولیت یوازې د حکومت پر اوږو نه وي؛ بلکې ولس هم باید پکې خپل فعال رول ولوبوي. هر وګړی مسوول دی، چې د خپل هېواد د پرمختګ لپاره هڅې وکړي او ځان د دې خاورې په آبادولو کې شریک وبولي. لکه څنګه، چې انسان د خپل کور پاکوالي، سمون او ښکلا ته پاملرنه کوي، همداسې باید د خپل هېواد د ښېرازۍ لپاره هم احساس او فکر ولري، ځکه هېواد د ټولو ګډ کور ګڼل کېږي. په نړۍ کې داسې کوم پرمختللی هېواد نه لیدل کېږي، چې یوازې حکومتونو جوړ کړی وي؛ بلکې د هغو هېوادونو ولسونو له خپل
د خاموشو انسانانو سیاست
لمړي برخه د ماشومانو د زیږد د نیټي او تاریخ لیکل او یادداشت اخیستل افغان کورنیو کي عامه موضوع نه ده، اکثر کورنی حتا لوستي کورنی هم د خپلو ماشومانو د زوکړي تاریخ نه لیکی، خو په لږ تعداد خلک شته چي دا کار کوي او د خپلو ماشومانو د زوکړي تاریخ لیکي او ځآن سره يي ساتي، زمونږه کورنی په هماغه ډیر شمیر کي شامل دی زمونږ پلار چي مونږ کاکا غږ ورته کوو ما سره زما د زوکړي کوم لیکل شوی یادداښت نه دی شریک کړی او نه هم په دي رابطه يی راسره کومه شفاهی یادونه کړي، په همدی خاطر ما خپله د خپلي زوکړي نیټه د پ
طبیعی منابع(ثروتونه)
طبیعی سرچینی(ثروتونه) څنګه او ولې مصیببت کیږي ترزمکې لاندې، د زمکې پرمخ او له زمکې پورته طبیعي شتمنۍ یو نعمت دی، خو ځینو ته مصیبت ګرځي. د دغو سرچینو ارزښت معاصر اقتصاد کې ډېر اوچت او آن ځینې یې ستراتیژیکي منابع/سرچینې بلل شوي دي. په نړۍ کې روسیه د ۷۵ تریلیون دلارو په ارزښت، دآمریکا متحده ایالات د ۴۵ تریلیون دلارو، سعودی عربستان د ۳۴.۴ تریلیون دالرو، کانادا د ۳۳.۲ تریلیون دلارو، ایران د ۳۷.۳ تریلیون دالرو ،چین د ۲۳ تریلیون دلارو، برازیل د ۲۱.۸ تریلیون دلارو، استرالیا د ۱۹.۹ تریلیون دلارو پ
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت ششم در ادامه گذشته - ملیشه های آمریکایی عناصر کانکور زده هستند کودکان آمریکایی بعد از اینکه از انبار خانه کودکستان به مکتب فرستاده ميشوند، چونکه از نگاه ذهنی و روانی سرکوب شده و داراى استعداد بسيار ضعيف هستند و همچنین نظر به دلیل اضطراب، ترس، افسردگی، مکتب هراسی، فشار روانی و... به رفتار غیرعادی (ترونسی) یا فرار از مکتب، مبتلا می گردن
ایا ملي هویت ته افغاني هویت هم کارولی شو؟
د ملي دولت جوړوني په بهیر کې له پخوا راهیسې د افغانستان رسمي سیاسي مفهوم دا شو چې«افغان» د هېواد د ټولو اتباعو لکه پښتون، تاجک، هزاره، ازبک، ترکمن، بلوچ، نورستانی، پشه یې او نورو لپاره، ګډ نوم شي. افغان یعنې د افغانستان وګړی. دلته «افغان» د یو محدود استعمال څخه د «ملي ــ مدني» استعمال خوا ته پورته شو. دا ډول بدلونونه په نړۍ کې ډېر مثالونه لري. ځیني قومي نومونه وروسته ملي نومونه شوي او ځیني مذهبي یا سیمه یز نومونه هم وروسته د دولتونو ګډ هویت ګرځېدلی. د بېلګې په ډول: فرانک ــ فرانسوي (Franc
تبليغ بايد د روښانفکرۍ په رڼا کې وي !
له محرابه مو د معنوي ویناو او پوهني پر ځای د انتحار آواز راځي ،او د مسجدونو او جوماتونو څخه مو د کرکې او نفرتونو آواز راخیژي او د کرکې او نفرتونو تبلیغ کیږي ، ملا د کرکي نفرت سمبول ګرځیدلی ،د ملا له خوا د علم اوفن پر ضد تبلیغ کیږي ،مدرسې مو درګرده انتحاري روزی ،ډَدَ او دیوانود فرشتو په سپینو جامو کې ځانونه پوښلي ، له هرې خوا د نفرتونو بوی راځي ، د حق خبره په دوي بد لګیږي ، وایي تعلیم مباح دی ملا پر ځای د دي چې د علم و فن د تبلیغ خبری وکړي او یا علم ته خلک و هڅوي د کرکې او نفرت خبری کوي ،او د
حکایة
در کتاب جامع الحکایات اورده است که روزی حضرت امام حسن ع راجمعی از اشراف مهمان شدند وغلام امام خوان طعام در آورد وچون به نزدیک مجلس رسانید از دستش خطا شد وکاسهٔ آش ګرم بر دستار خوان ریخت چنانکه اثری از آن بر جامه های حضرت رسید واثار غضب در بشرهٔ مبارکش ظاهر شد ونزدیک بود که غلام از ترس بیهوش ګردد درانجا این ایه بزبان راند که: الکاظمین الغیظ امام فرمود که خشم فرو خوردموغلام ګفت : واعافین عن الناس امام فرمود که عفو کردم وغلام ګفت : والله یحب المحسنین امام فرمود که از مال خود ازاد کردم وپانصد دین
شعرونه
ای خالقه
یا خالقه دعالم پرور دګاره پوهه علم اقرآء خو حق دانسان ده ته رحمن یې رب العالمین ! ته رانه لیرې کړې دا ډیرې بدرنګې بد مرغۍ بې ځایه بې حسابه یا خالقه یا عظیمه ته احد او یکتا یې هم صمد یې هم مهربان یې موږ ډیر ګناه کار بندګان یو بېشماره دلته استکبار استعمار ر اغلی دپوهې ضد لوی ښکرور ښامار راغلی کړی پلمې بې منطقه له ناچاره تورې تیارې دی ! خپرې په کلیو او بانډو لویو او غټو ښارو نو سیمې غرونو انزوا کې راګیر په ډاګه پاتې له ټول جهانه یا خالقه ته
تياره ذهنيتونه !
کال ۱۳۷۹پیښاور تیاره ذهنیتونه دلــــــــته بیدو کــــــې ، څوک بیدار نه پریږدی دلتـــه د ځان نه ، څوک هوښــــــیار نه پریږدي چي د پردي شاته ، دښمـــــــــــــــن کړي رسوا احســــــاس خــــــاوند ، او خبر دار نه پریږدي دلـــــــــــــــته دي لوبی ،مـــــــعرفت په ناموس دعلــــــــــــم و فن دلـــــــــــــته آثار نه پریږدي چي ترې نه ویره کړي ، په خـــــــوب کې غلیم د خپل دښـــــــمن د سترګو خــــــار نه پریږدي ذهنـــــــــــــــــــــــــــــیتونه دي ، ت
د اسرارو فهم !
دلتــــــــــــــه نغښتي ، په هر پاڼی حـــــــــکمتونه صـــــــــــــاحبــــد ل ته یي، پرانیســـــتی،دفترونه چي د زړه په ســــــــــــتر ګو، ګــوري دي ګلشن ته د عبــــــــــــــــــــــــرت په غـــــوږو، آوري آوازونه دلتـــــــــه هیڅ شئ، بــــی حکمــــته، پیــدا نه دی غواړي فهــــــــم د اســـرار ، عــــــــالی فــــــکرونه عبرت بین، له خـــــارو خــــسه ټــــــــــــکي اخلی غافــــــــــــــــلان په تغــــــــافل ږدي ، قــــــدمونه که عبرت سترګی ، څــوک خلاصی
زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!
د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل
غزل
د زړه په هـــــــدیــــره کی ارغــوان لــــــرمه زه یو لمر، بل آسمـــــان ټــــول کهکشان لرمه زه آسمان د زړه ته ګوره هسی ستوری پکی ښکاری رڼا ته یی چی ګــــــورې، پتنـــــګان لرمــــــه زه یو ستوری می جانان دی هسی مه وایه تنها یم دا ټوله مځکه زمــــا ده ټول آسمان لرمــــــه زه خالد به شم مه وایه څوک نه اخلی زمـــــا نوم اخر به نړیــــوال شم، لوی ارمـــــان لرمـــــه زه سمیع الله خالد سهاک مونتری، کالیفورنیا د می ۵، ۲۰۱۲ کال ۵ د می ۲۰۱۲
د آرمانونو سولي ته !
راشـه راشــــــه چې بهار په تا ښـایـــسته شي د ګــــلونو نو بـهار په تا ښــــــــایسته شــــــي نرګسـان دي په باغچو کښي ځوړند ســــرونه راشــــــه نن چې ننګرهار په تا ښـــایسته شي مودې وشوي چې د زړه ښار مو دی، بد رنګه راشه راشه چې دا ښــــار په تا ښـــایسته شي نغمه خوان بلبلې،په کوم ورشو کښی ګرځي؟ دلته راشـــه چې ګلزار په تا ښـــایـــسته شـي د انتظار ســترګي مو تت شوي ســتا په لاره راشــه راشــه چې دا لار په تا ښـــایسته
غزل
خوندکړی کړي باآهنګه زندګي زما خوښيږي ړنګه بنګه زندګي چي مات مات پکې بنګړي وي اوبنګړي شه قربان له هغه شرنګه زندګي غرنۍ پېغله ساتي لاچي لونګ وايه ستاخوښه لونګه زندګي وهرچاته بس کوه دغه دعا خداي دې مه کانده بدرنګه زندګي نيم سړی وي سي له لاسه چاورکړې دمورکۍ مورکۍ له څنګه زندګي حيف چي عمر تراويا کلونو واوړي ګويالويږي له ګړنګه زندګي وپنځوسوته قريب يې عمري له تاولاړه شوخه شنکه زندګي
واک
زه خپلواک نه وم ځکه په خپل واک نه وم سره له دې چې خپل دریځ کې کاواک نه وم لاړم کډوال شومه دپېښور کوڅو کې سرګردان شومه تنظیمی کوټوال اولدار شومه دای اس ای سر ه همګام شومه دساګ او دالو سره آشنا شومه دچل اوچم دوه مخی سوبه دار شومه زه خپلواک نه وم داسلام په نوم می توبره خلاصه کړه ددې دکان دروازه مې ځان ته کړه په سیاست کې هې هره جاسوسی تر لاسه کړه ژباړن او با دسیپلینه ترجمان سیاستمدار شومه لاړم داستخباراتو ټېکه دار شومه زه خپلواک نه وم
ستا انځور
ستا انځور مې انځورونو کې ډېر خوښ شو خوښ لا څه چې سم د زړه په سرمې خښ شو دا انځور چې یو شاهکار د طبیعت دی څونه ښه چې ستا لخوا ما ته بخښښ شو د ۲۰۲۶ کال د مارچ ۲۴ مه سرلوڅ مرادزی
اختر به راشی کنه
دلته د رئیس الوزرا هوس او نازونه دی بیا دې بل کوټوال هاها او اوازونه دی هلته دفقیرالفقراء دډوډۍ غمونه دی دلته د ویاند لوړ او ژور پیغامونه دی هلته دخوار ځواکی اړین ګواښونه دی دلته دالرې دی بشپړ کره معدنونه دی استانبول کې دښایسته ودانۍ ګامونه دی هلته دتعلیم تړلو بند وبست فرمانونه دی دلته دپردیو پروژو غم خوړلو پورونه دی هلته دفقر له کچې ټیټ د ژوند چمونه دی دلته اوهلته دواړه سره انډیوال نه دی هلته دکړۍ اوحلقې ګذارش او غږونه دی اختر! به راشی کنه سمه
