مقالې

ضرورت اجماع بر سر منافع مشترک و احترام متقابل

در این روزها، آنچه در بحث‌های رسانه‌های جمعی بیش از هر چیز جلب توجه می‌کند، غلبه نگاه‌های احساسی، قومی و هویتی بر تحلیل‌های علمی و مبتنی بر واقعیت است. در علوم اجتماعی بارها نشان داده شده که تعمیم‌دادن رفتار یک فرد یا یک گروه به کل یک قوم، نه‌تنها نادرست بلکه عامل تشدید شکاف‌های اجتماعی است. چنین رویکردی معمولاً به «دیگری‌سازی» منجر می‌شود؛ پدیده‌ای که در آن افراد، به‌جای تمرکز بر کنش‌ها و پیامدها، هویت قومی را مبنای قضاوت قرار می‌دهند. در این وضعیت، دیگران به‌عنوان «متفاوت»، «بیگانه» یا

23.04.2026 نور محمد غفوری

نن د زمکې نړیواله ورځ ده !

«یسئله من فی السموت والارض کل یوم فی شان» یا الله “داسمان /نونو او ځمکې / کو ټول مخلوق له همدې الله تعالی څخه سوال کوی او هغه هره ورځ په بیل شان کې وی.” کله چې په دریاب کې په ناڅاپی توګه توپان راشی او ددریاب څپې بحرانی شی تند باد ورسره را والو ځی نو بېړۍ وان او ټول سپاره خلک په یوه خوله د یاالله O’my God ! ذات دمرستې غوښتنه کوی. که لاروی یا کاروان په شاړو دښتو کې لاره ورکه کړی یا له ګرد باد او دوړو سره مخامخ شی نو ژر د الله تعالی څخه مرسته غواړی. کله چې یوانسان مسلمان اویا

22.04.2026 ع. شریف زاد

هېواد؛ د ټولو ګډ کور دی!

هېواد یوازې یوه جغرافیه نه ده؛ بلکې هغه ګډ کور دی، چې ټول وګړي پکې د امنیت احساس کوي، خپل هویت پکې پېژني او د ژوند د ودې لپاره پکې زمینه برابریږي. همدا ځای دی، چې وګړي پکې د قانوني او طبیعي حقونو خاوندان وي او ځانونه د یوې واحدې ټولنې برخه ګڼي. له همدې امله هېواد د وګړو لپاره د ژوند له بنسټیزو اړتیاوو څخه شمېرل کېږي. که ژور فکر وکړو، د انسان د ژوند هر مهم پړاو له یوه ټاکلي ځای سره تړلی وي؛ هماغه ځای، چې انسان پکې زېږي، لویږي، زده کړه کوي او راتلونکی جوړوي، دې ځای ته د هېواد نوم ورکول کېږي

22.04.2026 شېرمحمدامیني ستانکزی

دبین الناس ارزښت

سوره ص ۲۶ ایه کې الله ج فرمایی: «داوُدُ إِنا جعلْناك خلِيفه فِي الْأرْضِ فاحْكُمْ بيْن الناسِ بِالْحقِّ و لا تتبِعِ الْهوي فيُضِلك عنْ سبِيلِ‌الله ... » اي داود! لکه څنګه چې ما ته پر زمکه کې خلیفه ټاکلی یې دخلکو ترمنځ په حق داوری وکړه او له هوی او هوسونو متابعت مه کوه چې تا دا لله جل شانه له لارې منحرف کوی . دلته دحاکمیت خبره په رسالت ، اهلیت، شخصیت او هویت باندې اطلاق کول دی . امتیاز دې کې دی چې الله ج مستقیما داود ع ته ویلی مانا دا چې هغه دغه ظرفیت لاره . کومه زمکه هغه ځ

20.04.2026 ع.شریف زاد

مه خپه کیږه !

مه خپه کیږی اسلام آباد په افغانستان کې لاهم برلاسی دی مهذساده کیږی ملا شهاب الدین دچا لخوا کمیسیون ټاکل شوی ؟دغه صلاحیت چا ورکړی؟کمیسیون باید څه وکړی ؟ مه خپه کیږی ! یو ه ډله دوحه یې ډبه طالبان دی بل بې دوحه والا ددوحې والا یوڅه ځان ڼړیوال بولی. خو ظاهرا دواړه له نړیوالو معاملو ډیر لیرې دی دی مه خپه کیږی ! دوحه والا خپله بقا غواړی خو کندهاری بیا دحکومتولی له منطق بېربرخې دی مه خپه کیږی! دسیمې هېوادونه خپلې ګټې لری پوښتنه داده چې کومو سېاسی رهبرانو ته یې بلنه ورکړې ده د

19.04.2026 ع.شریف زاد

افغانستان به یک حزب جدید نیاز دارد؟

افغانستان در طول تاریخ سیاسی خود، به‌ویژه پس از نیمهٔ دوم قرن بیستم میلادی، شاهد شکل‌گیری جنبش‌ها، سازمان‌ها و احزاب گوناگونی بوده است. برخی از این جریان‌ها در نتیجهٔ تحولات مشخص اقتصادی و اجتماعی و با توجه به سطحی از رشد و پختگی جامعهٔ افغانی، به‌عنوان پدیده‌های روبنایی و در پیروی از جریان‌ها و ایدئولوژی‌های رایج جهانیِ راست، میانه و چپ، عرض اندام کردند. با این حال، بسیاری از این احزاب در برابر حوادث ناگوار تاریخی و مداخلات گستردهٔ خارجی تاب مقاومت نیاورده و به‌تدریج به گروه‌های کوچک، پراکند

13.04.2026 نور محمد غفوری

برتانوي او فرانسوي سرتېرو څنګه د ورزش اپلیکېشنونو له لارې د خپلو پوځي اډو معلومات افشا کړل؟!

حتی تر ټولو پیاوړي او پرمختللي پوځونه هم کله ناکله د روغ ژوند د عادتونو (ورزش او فيټنس) له امله له ستونزو سره مخ کېدای شي. د فزیکي فعالیتونو ثبتوونکې اپلېکېشنونه، لکه Strava، کله ناکله ناڅاپه داسې معلومات په عمومي ډول افشا کوي کوي چې باید پټ وساتل شي لکه د پوځي اډو دقيق او دننه موقعيتونه ، د ځواکونو تګ راتګ مسيرونه، د سرتېرو فعاليتونه او نور ډېر... د څېړنو له مخې، که سرتېري دا ډول اپلېکېشنونه بې‌احتیاطه کاروي، نو خبره یوازې د منډې وهلو یا فټنس پورې نه محدودېږي، بلکې دا هم ښيي چې د امنیتي

13.04.2026 حميدالله بسيا

ماشوم اسلام آباد او پنځه زره کلن تمدن !

په پښتو کې موږ دغه اصطلاح لرو چې وایی: موچی که دومره تکړه وای خپل ځان ته به یې «سوګلې» جوړې کړې وای ! سوګلې همغه چرم دی چې دواورو په مقابل کې یې په مزو ګنډی اوبیا دبوټو کار ورنه اخلی .دشهباز شریف او عاصم منیر دادې واده تیر شو ، داسلام آباد ډیزلی واکدارانو په دې غونډه کې دایران (۵) زره کلن تمدن په وړاندې داسې ښکاریدل لکه ما شومان! چې ګوګل هم ور باندې شرمیږی .که په رڼا ورځ اسرائیل په لبنان باندې بمباری کوی خو دلته پرون جوړشوی ماشوم اسلام آباد پر افغانستان هوایی بمباری وکړلی نوبیا د بشریت په قام

12.04.2026 ع.شریف زاد

د روزګار مکتب!

نیک بخته هغه څوک دی ،چې د دنیا څخه د عبرت ټکي راټول کړي .او خپل زړه او ضمیر پرې روښانه کړي ،انسان باید هغه څه زده کړي ، چې په راتلونکي کې ورته سر مشق وګرځي ، ځکه زمانه په خپل دروند رفتار سره ډیر ځله داسي څه مخي ته راوړي ،چې د عبرت بین نظر هغه وینې ،د چا چې د زړه سترګي روښانه وي ،او نور ترې سطحي تېریږي ،نو ښه به هغه وي،چې خپلې عبرت بیني سترګي پرانیستلی ،او د عبرت غوږونونه خلاص و نیسو ،او د زړه په غوږونو هم یو څه واورو او یا خپل فطرې استعداد هم په کار واچوو .نو د حضرت بیدل علیه رحمه د دي شعر په

12.04.2026 سيد عبيدالله نادر

مرکز تحقیقات علمی پوهنتون علم

«امت وسط» *********** امت در لغت: طریقه و دین راگویند، و بیشتر از پنجاه بار درقرآن با صیغه مفرد تکرار شده است، و در برگیرنده معنای واحد و یا تعریف مشخص از امت نیست. در اصطلاح، ان گروه و جمعيتى را گویند كه جهت مشتركى آنها را به هم پيوند دهد: اشتراك در دين و آئين، و يا زمان و عصر واحد، يا مكان معين، خواه اين وحدت، اختيارى بوده باشد و يا بدون اختيار. در کلام الله میفرماید: «كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ یَكُونَ الرَّسُولُ

11.04.2026 ع.شریف زاد


شعرونه

زما دوه تصوفى او عرفانى شعرونه!

د زړه آئینه بی خودۍ کې می خبر ، له خــپله ځـــان کړې فصــاحت راته په برخــــــــــــه ، د بیان کړې چې د زړه په ســـــترګو، ووینم اســــــــــــرار آئینې ته می د زړه ، هـــر څـــــه عـیان کـړې تجـــلی د معرفت چـــې ، په کــــــې ویـــــــنم په حکمت کې داسي زړه ، راته روښــان کړې چې په زړه کې یې ، دټــول جـــــهان وي مینه داسي لـــوړه مرتــبه، د هر انســــــــــان کړې چې په سپــــینو جامو پټ او زړه یې تور وي را نه ل

25.04.2026 سيد عبيدالله نادر

غزل

د زړه په هـــــــدیــــره کی ارغــوان لــــــرمه زه یو لمر، بل آسمـــــان ټــــول کهکشان لرمه زه آسمان د زړه ته ګوره هسی ستوری پکی ښکاری رڼا ته یی چی ګــــــورې، پتنـــــګان لرمــــــه زه یو ستوری می جانان دی هسی مه وایه تنها یم دا ټوله مځکه زمــــا ده ټول آسمان لرمــــــه زه خالد به شم مه وایه څوک نه اخلی زمـــــا نوم اخر به نړیــــوال شم، لوی ارمـــــان لرمـــــه زه سمیع الله خالد سهاک مونتری، کالیفورنیا د می ۵، ۲۰۱۲ کال ۵ د می ۲۰۱۲

16.04.2026 سمیع الله خالد سهاک

د آرمانونو سولي ته !

راشـه راشــــــه چې بهار په تا ښـایـــسته شي د ګــــلونو نو بـهار په تا ښــــــــایسته شــــــي نرګسـان دي په باغچو کښي ځوړند ســــرونه راشــــــه نن چې ننګرهار په تا ښـــایسته شي مودې وشوي چې د زړه ښار مو دی، بد رنګه راشه راشه چې دا ښــــار په تا ښـــایسته شي نغمه خوان بلبلې،په کوم ورشو کښی ګرځي؟ دلته راشـــه چې ګلزار په تا ښـــایـــسته شـي د انتظار ســترګي مو تت شوي ســتا په لاره راشــه راشــه چې دا لار په تا ښـــایسته

11.04.2026 سيد عبيدالله نادر

غزل

خوندکړی کړي باآهنګه زندګي زما خوښيږي ړنګه بنګه زندګي چي مات مات پکې بنګړي وي اوبنګړي شه قربان له هغه شرنګه زندګي غرنۍ پېغله ساتي لاچي لونګ وايه ستاخوښه لونګه زندګي وهرچاته بس کوه دغه دعا خداي دې مه کانده بدرنګه زندګي نيم سړی وي سي له لاسه چاورکړې دمورکۍ مورکۍ له څنګه زندګي حيف چي عمر تراويا کلونو واوړي ګويالويږي له ګړنګه زندګي وپنځوسوته قريب يې عمري له تاولاړه شوخه شنکه زندګي

09.04.2026 محمدعلي‌عمري

واک

زه خپلواک نه وم ځکه په خپل واک نه وم سره له دې چې خپل دریځ کې کاواک نه وم لاړم کډوال شومه دپېښور کوڅو کې سرګردان شومه تنظیمی کوټوال اولدار شومه دای اس ای سر ه همګام شومه دساګ او دالو سره آشنا شومه دچل اوچم دوه مخی سوبه دار شومه زه خپلواک نه وم داسلام په نوم می توبره خلاصه کړه ددې دکان دروازه مې ځان ته کړه په سیاست کې هې هره جاسوسی تر لاسه کړه ژباړن او با دسیپلینه ترجمان سیاستمدار شومه لاړم داستخباراتو ټېکه دار شومه زه خپلواک نه وم

27.03.2026 ع.شریف زاد

ستا انځور

ستا انځور مې انځورونو کې ډېر خوښ شو خوښ لا څه چې سم د زړه په سرمې خښ شو دا انځور چې یو شاهکار د طبیعت دی څونه ښه چې ستا لخوا ما ته بخښښ شو د ۲۰۲۶ کال د مارچ ۲۴ مه سرلوڅ مرادزی

25.03.2026 سرلوڅ مرادزی

اختر به راشی کنه

دلته د رئیس الوزرا هوس او نازونه دی بیا دې بل کوټوال هاها او اوازونه دی هلته دفقیرالفقراء دډوډۍ غمونه دی دلته د ویاند لوړ او ژور پیغامونه دی هلته دخوار ځواکی اړین ګواښونه دی دلته دالرې دی بشپړ کره معدنونه دی استانبول کې دښایسته ودانۍ ګامونه دی هلته دتعلیم تړلو بند وبست فرمانونه دی دلته دپردیو پروژو غم خوړلو پورونه دی هلته دفقر له کچې ټیټ د ژوند چمونه دی دلته اوهلته دواړه سره انډیوال نه دی هلته دکړۍ اوحلقې ګذارش او غږونه دی اختر! به راشی کنه سمه

16.03.2026 ع.شریف زاد

د مينې سرود!

  سید عبید الله نادر د مینې سرود! نا پـوهۍ کښي به نابود شو په پوهنې کښي به بود شو که په یو فکر او نظر شو نو به یو تن او وجـود شـو په علمی پــوهی څـــیړنې به خبر له هست و بود شو که پوهنې ته مــو لار وي نو قابل به د ســــجود شو د معــرفـــــت له برکــــته بیا قـبول به د معـــبود شو جهالت کښی به ټـول واړه لکه شـــمر او نمرود شو که دعلم لار خپل نه کړو نو به لیري له مقصود

13.03.2026 سيد عبيدالله نادر

په نرمۍ اومحبت

بد په بد سره پرېولل کاردپـوهي نه وي اوبـــه پخـپــل نـــرمۍ سره ډبــره سـوله وي په نرمۍ اومحبت دځنګله ژوی اهل وې دهــــوامــرغه په رام ناست ستا پــروږه وي چي ډب نه وي ادب نه وي تېره داخـبره ډب اووېـــــره هـــر یـو ظــلــم زیـــاتـــه وي نرمي اومحـبت وګـړي ځان ته را بـولـي زشتي اوبدخلقي لړم دی ځان خپله نېسته وي داخبـري ټــوله آزمویل سوي له پخوانه ومنه چي زوراوزشتي دواړه سـړی پمنه وي

09.03.2026 محمدسرور وکیلي

د رحمن بابا په پېروي زما يو شعر

د رحمان با با د دي غزل په پیروي اى زما د زړه آرامه راشه راشه سرو قده ګل اندامه راشه راشه چې همه واړه خوبان دي مقتديان دي د همه واړو امامه راشه راشه کال ۱۳۷۷پیښاور غزل ای زمــونږ د زړه درمـــــــــــانه راشه ،راشه ته مــــو تن کې ،روح او ځانه راشـه، راشه په بڼو مــــــــــــــــو جــارو کـړی، درته لاره بی قرار زړونو آرامــــــــــــــه، راشــه راشـه څلور لارو د او هامــــــــــــــو کې شـو پاتی ته په هر چا مـــــــــــــــــهربانه راشـه راشه

05.03.2026 سيد عبيدالله نادر

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more