ټول   BBC ازادي راډیو امریکا غږ ډیوه


بره دير: په پوځيانو چاودنه کې دوه عسکر وژل شوي، يو ژوبل

د بره دير ضلعې د شاهي کوټ پوليس تاڼې مشر [اېس اېچ او]  جهانزېب خان وي او اې ډيوه ته تاييد کړه چې د بره دیر ضلعې په نصرت دره کې د افغانستان سره په پوله په چمبو علاقه کې پوځي سرتيري چينې ته اوبو له تللي او په ځمکه کې ښخ بم پرې چاودلی دی.

13.08.2022 ډیوه

د ملګرو ملتونو کارپوهان: د افغانستان بشري وضعیت کې هیڅ بدلون نه لیدل کیږي

پر افغانستان د طالبانو حاکمیت یو کال پوره کېدو سره هم مهاله د ملګرو ملتونو کارپوهانو په دغه هیواد کې له بشري حقونو څخه سرغړونو زیاتېدو په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې په افغانستان کې اوس مهال د بشري حقونو وضعیت بدولن برخه کې هیڅ تغیر نه لیدل کیږي.

13.08.2022 امریکا غږ

امریکا له افغانستان سره د ۱۵۰ میلیون ډالرو مرستې اعلان وکړ

د امریکا متحده ایالاتو نړیوالې پراختیايي ادارې (USAID) له افغان مېرمنو څخه د ملاتړ، زده کړو او د خوړ

13.08.2022 امریکا غږ

طالبانو تر راتګ ورسته د ترکیې او افغانستان تعامل ډیر شوی

سره لدې چې په افغانستان کې د طالبانو تر راتګ وروسته ګڼ شمیر هیوادونو د کابل سره خپلې دپلوماتیکي اړیکې پرې کړلې خو ترکیه بیا د ناټو یوازینی غړی هیواد دی چې نه یوازې هلته په سیاسي توګه حضور لري بلکې په نورو برخو کې یې هم پراخه نقش درلود.

13.08.2022 امریکا غږ

د پاکستان د کورنيو چارو وزارت د اې ار وای ټيلي ويژن اېن او سي لغوه کړې

د پاکستان د کورنيو چارو وزارت د [اې ار وای /ARY] ټي ويلي اېن او سي يا د نه اعتراض سند لغوه کړی دی، ياد چېنل ویلي، د صحافت د ازادۍ دعوه دار حکومت د 4000 صحافيانو معاشي قتل کړی.

13.08.2022 ډیوه

له ښوونځي لرې؛ د زده‌کوونکو نجونو د زړه خبرې

په دې ټولګه کې له هغو زده‌کوونکو نجونو اورو چې له یو کال راهیسې له ښوونځي لرې دي او له ښوونځي د لرې‌والي حس‌یې د کاغذ پر مخ انځور کړی دی.

13.08.2022 ازادي راډیو

د طالبانو د بیا ځلي واک یو کال؛ عواید یې څومره او له کوم ځایه دي؟

طالبان د یوه مسؤل حکومت په توګه په دې چپ دي چې په ورځني ډول‌یې د رژیم عواید څومره دي او له هغې ورځې چې واک ته رسېدلي، ټول‌یې څومره عواید راټول کړي. دوی ادعا کوي چې د خپل اوسني رژیم عواید د افغانستان له ملي ادارو، مالیاتو، کانونو او تر خوا یې د عشر و زکات له لارې برابروي. دا هغه معلومې تګ‌لارې دي چې طالبان ترې عواید راټولوي، خو مخکېني راپورونه ښيي چې د نشه‌يي توکو قاچاق یو له نورو عمده سرچینو دی چې د طالبانو کار روزګار پرې روان دی. عشر و زکات د عوایدو د نورو تګ‌لارو سره سره، طالبانو د پیسو د راټولولو په برخه کې یوه دیني تګ‌لاره هم لومړیتوبونو کې راوستې او هغه د عشر او زکات راټولول دي. طالبانو عشر و زکات رسمي کړی او وايي، یوه تګ‌لاره یې ورته جوړه کړې چې اوس‌یې خپل مشر ملا هبت‌الله ته د منظورۍ لپاره لېږلې ده. د عشر و زکات د راټولونې مسؤلیت د طالبانو د کرنې، اوبو لګونې او مالدارۍ وزارت ته ورکړل شوی دی. د دې وزارت ویاند مصباح‌الله مستعین ازادي راډیو ته وویل: "د عشر و زکات لپاره پخوانی طرز‌العمل و، نوی طرزالعمل امیرالمومین صاحب ته د تأیید لپاره استول شوی دی. هغه علماوو ته ورکړی چې په دې اړه څېړنه او تحقیق وشي." که څه هم د طالبانو مشر تر اوسه د عشر و زکات د راټولولو لپاره جوړه شوې تګ‌لاره نهايي کړې نه‌ده، خو د افغانستان په بېلابېلو برخو کې عشر و زکات راټولېږي. له دې ډلې د غور ولایت دی چې اوسېدونکي یې وايي، له اقتصادي ستونزو، طبیعي پېښو، وچکالۍ او نورو ګڼو ستونزو سره سره ترې طالبانو عشر اخیستی. د سیمې یو بزګر جلال‌الدین ازادي راډیو ته وویل، د طالبانو عشر ملا ماتوونکی دی. دی زیاتوي: "که طالبانو ته عشر و زکات ورنه‌کړو، موږ ګواښي. وايي، وهو او ټکوو مو، وژنو مو. که طالبانو ته عشر و زکات ورنه‌کړو، احتمال شته چې زموږ ځمکې هم ونیسي." د هلمند یو اوسېدونکی چې ورته د طالبانو د ګواښ له امله نه‌غواړي نوم او غږ یې خپور شي ازادي راډیو ته وویل، په پاکستانۍ ۷ لکه کلدارو یې د خپل بڼ حاصل وپلوره او طالبانو ترې عشر واخیست. دی وايي: "سږ کال طالبانو د عشر په نوم له موږ داسې پیسې ټولې کړې چې د ۱۰۰ زره کلدارو په سر یې زر کلدارې غوښتې. ما خپل باغ په ۷ لکه خرڅ کړ، دوی ته مې ۷ زره کلدارې ورکړې." هغه مهال چې لا طالبان په ټول افغانستان واکمن نه‌و، هم په بېلابېلو سیمو کې یې له خلکو عشر و زکات ټولوه. داسې راپورونه هم ورکړل شوي چې طالبانو په خپلو سیمو کې له کروندګرو د کوکنارو عشر هم اخیستی دی، خو د طالبانو د کرنې، اوبو لګونې او مالدارۍ وزارت سره دا کره ارقام نه‌شته چې تېر یوه کال کې یې څومره عشر و زکات راټول کړی دی. مالیات د طالبانو مالیې وزارت د یوه مسؤل ارګان په توګه د دولت بودجې ته د هر ډول عوایدو د لېږد، شمېر او حساب ورکولو یوازنی بنسټ دی، خو د دې وزارت چارواکي هغه ډول چې اړینه ده د ۲۰۲۱ د اګسټ له ۱۵مې وروسته، د عوایدو د راټولولو په اړه حساب نه‌ورکوي. ازادي راډیو د دې وزارت له ویاند احمد ولي حقمل څخه د تېر یوه کال د راټولو شویو عوایدو په اړه وپوښتل، خو هغه د دې پوښتنې له ځواب معذرت وغوښت. هغه ځواب چې اندېښنې او پوښتنې راپورته کوي. له همدې امله، د تاشکند په کنفرانس کې د افغانستان لپاره د اروپايي ټولنې ځانګړي استازي توماس نیکلاسن له طالبانو وغوښتل چې د بودجې شفافیت وښيي او قانوني روڼتیا تضمین کړي. طالبانو د ۱۴۰۱ کال ټوله بودجه ۲۳۱ میلیارده افغانۍ اعلان کړې چې له دې یې ۲۷،۹ میلیارده افغانۍ انکشافي او پاتې عادي ده. تر خوا یې دا هم ویلي چې دا بودجه ټوله پر داخلي عوایدو ولاړه ده. هغه عواید چې طالبان‌یې په اړه روښانه ځواب نه‌لري. کانونه طالبانو واک ته له رسېدو وروسته، د خپلو عوایدو د لوړاوي په خاطر تر ټولو لویه تکیه د افغانستان په کانونو کړې. داسې مهال چې د جمهوري نظام پر مهال په تېرو ۲۰ کلونو کې افغان حکومتونو ۱۲۶ واړه او متوسط کانونه په قرارداد ورکړي و، خو د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د معلوماتو پر بنسټ، تېر نږدې یوه کال کې پر دې شمېر ۶۰ نور هم ورزیات شوي دي. یعنې طالبان اوس‌مهال د افغانستان د ۱۸۶ کانونو عواید راټولوي او د دې وزارت د چارواکو له قوله، راتلونکو څو میاشتو کې به ځیني لوی کانونه هم په قرارداد ورکړي. د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ویاند عصمت‌الله برهان ازادي راډیو ته وویل، واک ته له رسېدو وروسته‌یې، جلا جلا ۱۰ ملیونه ډالر او ۱۴ میلیارده افغانۍ راټولې کړې دي. ښاغلی برهان وايي: "موږ یو عواید د افغانیو لرو چې هغه له ټولو منرالونو څخه دي او بل له ګازاتو یا مایعاتو عواید لرو چې هغه په ډالرو دي، چون ګاز موږ په ډالرو پلورو." د کانونو او پټرولیم وزارت د ویاند په خبره، دوی مایع ګاز او تېل په ډالرو پلوري. په ښکاره طالبانو په پاکستان د ډبرو سکرو له پلور زیاتې پیسې په لاس راوړي، خو ځینې قیمتي ډبرې هم په‌کې شاملې دي. د کانونو د قراردادونو په اړه هم پراخې پوښتنې شته. طالبان د کانونو د استخراج او قرارداد پروسه د جمهوري نظام پر مهال د جوړ شوي قانون له مخې مخ ته وړي، خو د دې قانون د غوښتنې برخلاف‌یې، د هېڅ قرارداد جزئیات رسنیو او خلکو سره شریک کړي نه‌دي. د دې سربېره د افغانستان په ډېرو برخو کې د کانونو د خپل‌سرې کېندنو راپورونه هم ورکول کېږي. نشه‌يي توکي که څه هم ښکاره طالبانو اوس په ټول افغانستان کې د کوکنارو کښت منع اعلان کړی، خو وړاندې کوکنار او بیا د نشه‌يي توکو قاچاق د طالبانو د عوایدو تر ټولو لویه سرچینه وه. د ملګرو ملتونو له نشه‌يي موادو او جرمونو سره د مبارزې ادارې يا (یو اېن او ډي سي) د ۲۰۲۱ کال په وروستیو کې وویل، په افغانستان کې د نشه‌يي بوټو د کښت، نشه‌يي موادو د توليد او قاچاق له لارې لاس ته راغلې پيسې تر دوو ميلياردو ډالرو اوښتې دي. دا هغه وخت و چې سیګار هم په خپل راپور کې لیکلي و، د افغانستان په ۴۷ سلنه خاوره کې چې طالبان پرې واکمن دي، ډېر کوکنار کرل شوي دي. د ۱۴۰۰ کال د غبرګولي په لومړیو کې ملګرو ملتونو په خپل راپور کې چې ازادي راډیو هم خپور کړی لیکلي، تر کانونو وروسته نشه‌يي توکي د طالبانو دوهمه ستره مالي سرچينه ده او په دې کار کې د طالبانو د پخواني مشر ملا محمد عمر زوی ملا يعقوب چې اوس د طالبانو د دفاع سرپرست وزیر دی، لوی لاس لري. تر دې مخکې د ملګرو ملتونو د امنيت شورا په مخکېني راپور کې راغلي و چې طالبانو د افغانستان په غربي او جنوب شرقي ولايتونو کې د نشه‌يي توکو د قاچاقو لپاره ځانګړې شبکې جوړې کړي چې دا شبکې بيا له نړيوالو قاچاق کوونکو سره په ګډه کار کوي. خو طالبان بیا دا ادعا ردوي او ویاند یې ذبیح‌الله مجاهد ازادي راډیو ته وویل، دوی نه‌یوازې دا چې د نشه‌يي توکو د قاچاق مخه نیولې، بلکې د کوکنارو کښت‌یې هم منع اعلان کړی دی. مګر د ۱۳۹۹ کال د وږې میاشتې په وروستیو کې د طالبانو د مالي او نظامي خپلواکۍ په اړه د ناټو یو پټ راپور چې د ازادې اروپا/ ازادي راډیو ترلاسه کړی و په‌کې راغلي و، تېر کال"۱۳۹۸" د طالبانو کلنی عاید نږدې ۱،۶ میلیارده ډالرو ته رسېدلی و. په دې راپور کې زیاته شوې وه " طالبانو د کانونو د کېندنې له لارې ۴۶۴ ملیونه ډالر، د نشه‌يي توکو د کښت او قاچاق له لارې ۴۱۶ ملیونه ډالر، ۲۴۰ ملیونه ډالر د یو شمېر بهرنیو هېوادونو او خلکو له‌خوا د مرستې په توګه، ۲۴۰ ملیونه ډالر د موادو له صادراتو لکه مالګې، ډبرو سکرو او د قیمتي ډبرو څخه، ۱۶۰ ملیونه ډالر د مالیاتو له اخیستو او ۸۰ ملیونه ډالر د ځمکې او جایدادونو په سر د معاملې له ادرسه ترلاسه کړي دي." د طالبانو د مالي او نظامي خپلواکۍ په اړه د ناټو دې پټ راپور ښودله چې طالبانو مالي سرچینې د دې ډلې د پخواني مشر ملا محمد عمر د زوی ملا یعقوب تر څار لاندې رهبري کېږي. هغه څېره چې غواړي دا ډله په یوه خپلواک نظامي او سیاسي بنسټ بدله کړي. خو له دې ټولو سره سره، د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د افغانستان د اقتصادي ودې په اړه د سیګار نوی راپور ښيي چې د دې هېواد اقتصاد نور هم غورځېدلی او نږدې یو ملیون انسانان بې‌روزګاره شوي دي. همدا ډول د ملګرو ملتونو پراختیايي ادارې د روانې اګسټ میاشتې په لومړیو کې په خپل راپور کې ولیکل، واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د افغانستان اقتصادي وضعیت په بې‌سارې توګه رالوېدلی دی. دې راپور کې راغلي، تېر نږدې یوه کال کې د افغانستان اقتصاد ۲۰ سلنه رالوېدلی او بې وزلي ۹۷ سلنه زیاته شوې ده.

13.08.2022 ازادي راډیو

ایف بي آی د ټرمپ د کور څخه په لوړه کچه محرم اسناد تر لاسه کړي

د متحده ایالاتو د فدرالي تحقیقاتو د ادارې اجنټانو د فلوریډا په ایالت کې د مخکني جمهور رئیس ډونالډ ټرمپ د مارا لاګو په ماڼۍ کې د چاپې پر وخت داسې اسناد تر لاسه کړي چې "په لوړه کچه محرم" لیبل پرې وهل شوی و.

13.08.2022 امریکا غږ

د پښتونخوا پولیسو منلې، ځينې کسان چې وړاندې په افغانستان کې وو د سوات لرې پرتو غرونو ته راغلي

د خېبرپښتونخوا پوليسو ويلی، په دې خبر دي چې په ټولنیزو رسنیو ځينې ويډیوز خپرې شوي چې په سوات کې په غټه کچه وسله وال شتون لري، خو قانون نافذونکې ادارې هر ډول ممکنه اقداماتو ته تيارې دي.

13.08.2022 ډیوه

پاکستان کې د احمدي فرقې یو غړی وژل شوی

په پاکستان کې د احمدي مذهبي اقلیتې ډلې یو غړی جمعه اګست ۱۲ (زمري۲۱) د پنجاب په ایالت کې په چاقو وهل شوی او وژل شویدی. ویل کیږي چې دې تن د یو اسلامي ګوند په غونډې کې د شعارونو د ورکولو څخه انکار کړی و او له همدې کبله وژل شوی.

13.08.2022 امریکا غږ

 جاسوسۍ د مخنیوي قانون د ممکنه خلاف ورزۍ په لړ کې د پخواني صدر ډانلډ ټرمپ تحقیقات کېږي

دغه تحقیقات په داسې حال کې دوام لري چې د دې هفتې په شروع کې تحقیقاتي ادارې اېف بي ای په فلورېډا ریاست کې د ټرمپ مارالاګو کور نه کلاسفایډ یا خفیه دستاویزات ترلاسه کړي دي

13.08.2022 ډیوه

افغانستان د آیرلنډ څخه دریمه شل اوریزه لوبه وګټله

د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې جمعه اګست ۱۲ (زمري۲۱) د شلو شلو اورونو په دریمې نړیوالې لوبې کې د آیرلینډ لوبډلې ته د ۲۲ منډو په توپیر ماته ورکړه.

13.08.2022 امریکا غږ

شمالي وزيرستان: اتمانزو د خپلو غوښتنو منلو دپاره حکومت ته 15 ورځې وخت ورکړی

په شمالي وزيرستان کې د 28 ورځو راهسې په احتجاج د اتمانزو قومي جرګې سره د خبرو دپاره پرون د جمعې په ورځ حکومتي جرګه ورغلې، د اتمانزو د مشرانو سره یې خبرې شوي او بيا په دې سلا شوې چې د احتجاج کوونکو غوښتنې به د وزیراعظم شهباز شریف سره شريکولی شي او د ځواب دپاره 15 ورځې وخت ورکړی شوی دی.

13.08.2022 ډیوه

سهارنۍ خبري خپرونه

په دې نیم ساعته خپرونه کې د افغانستان او نړۍ تازه خبرونه، مهم رپوټونه، مطبوعاتو ته کتنه او مرکې شاملې دي.

13.08.2022 امریکا غږ

چارواکي: د نیویارک په خیچنو اوبو کې د پولیو وایرس موندل شوی

په امریکا کې د مرضونو د مخنیوي اداره یو اېس سېڼټرز فار ډېزیزکنټرول اېنډ پریوېنشن وايي یو وخت و چې پولیو په امریکې کې تر ټولو ویرونکی مرض و او هرکال به په زرګونو خلک چې زیاتره به ماشومان وو دې ناروغۍ به معزوره کول

13.08.2022 ډیوه

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more