«الذی علم بالقلم، علم الانسن مالایعلم »
قلم ګفتا که من شاه جهانم
قلم کش را به دولت میرسانم
معنی دولت درینجا بمهوم «دانش» است
قلم وسیلهای است بارز واشکارا که با استفاده از آن، دانش ، تعلیم وتربیه ، سواد و سیستم نګارش از نسلی به نسل دیگر در هر جامعه وبخصوص در جامعه رو با انکشاف منتقل میشود.
در قرآن کریم نیز سورهای به نام «سوره قلم» وجود دارد که سوره شصت و هشتم قرآن مجید به شمار آمده و دارای 52 آیه میباشد .
همچنین خدای متعال در آیه 4 و 5 سوره علق، و در نخستین آیاتی که بر پیامبر اسلام(ص) نازل فرمود، به صراحت ، بدون تبعیض، بدون امتیاز وبر تری وبدون هیچګونه توجیه غیر عقلانی مسئله تعلیم از طریق قلم را مطرح نمود: «الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ، عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ»؛ همان كسى كه به وسيله قلم تعليم نمود، و به انسان آنچه را که نمیدانست آموخت. خداوند نوشتن و كتاب را به انسان آموخت و قدرت و توانايى اين كار عظيم را كه مبدأ تاريخ بشر، و سرچشمه تمام علوم و فنون و تمدنها است، در او ايجاد كرد. و دانشها را از اين طريق و با اين وسيله به انسان آموخت.
آرى اگر قلم - که نمادی از نگارش است - در زندگی بشر جایگاهی نداشت، چگونه مطالبی که از ذهن بشر تراوش مینمود، ثبت و ضبط میشد، تا نسل بعدى از نسل پيشين مطالب و معلوماتى استفاده مینمود، آنها را تكميل میکرد و به كار میبست؟! و اگر قلم نبود چگونه آيات قرآن، احاديث و سخنان بزرگان دين تا حال در دسترس بشر باقى میماند؟! و این باعث عظمت قلم میشود که خداوند در ابتدای سوره قلم به آن سوگند یاد میکند.
«ن وما یسطرون » به آنچه می نویسد البته برای آیه یاد شده، تفسیری باطنی نیز بیان شده است، اما این تفسیر نیز نافی تفسیر ظاهری نیست که بیانگر همان معنای قلمی است که انسانها با آن به نگارش میپردازند.