د لوی، مهربان او بخښونکي خدای په نامه

علمي لیکنې

11.01.2017 12:05    |   الحاج سیدرقیب شاه ( هاشمی ) کاربن مونو اکساید CO :د چاپیریال ککړتیاوی له کتاب څخه

کاربن مونو اکساید اثرد انسان پروینه کی داکسیجن کمښت منځ ته راوړی پر تنفسی سیستم ،زړه او ماغزوباندی بد اثر اچوی .

10.01.2017 20:47    |   افغان تحرک ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ پنځمه برخه

ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ پنځمه برخه

08.01.2017 13:38    |   افغان تحرک ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ څلورمه برخه

ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ څلورمه برخه د عمومی ارواپوهنی موضوعات کومی دی؟ لمړی موضوع: دوهم موضوع: دریم موضوع: څلورم موضوع: پنځم موضوع:

06.01.2017 12:08    |   افغان تحرک ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ دریمه برخه

ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ دریمه برخه

05.01.2017 12:11    |   افغان تحرک ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ دوهمه برخه

ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ دوهمه برخه "عمومی ارواپوهنه" ته لږ اشارات.

26.12.2016 13:33    |   افغان تحرک ارواپوهنه یا "Psychology" څه ده؟ لمړی برخه

د ارواپوهنه او یا "Psychology" په هکله یو څو کرښی.

14.12.2016 13:02    |   امان الله ورین کاروباري دوران(Business cycle)

کاروباري دوران چې معمولاُ د اقتصادی دوران ((Economic Cycle په نوم هم یادېږي د لومړي ځل لپاره په ۱۹۷۴ میلادي کال کې د fried rich په نوم یو استرالیايي اقتصاد پوه له خوا په علمي ډول وڅېړل شو، چې د همدې څېړنې له امله ورته د نوبل جایزه هم ورکړل شوه.

18.11.2016 13:16    |   شراف الدین جمال زاده آزاد بازار یا کپټلیزم

لکه څرنګه چې د پیړو په اوږدو کې انسانان د خپل ژوند د پایښت لپاره مالي او اقتصادي چارو ته یو جدی ضرورت لري چې نن سبا په نړۍ کې یو شمیر اقتصادي نظامونه شتون لري چې له دې ډلي څخه یو هم آزاد بازار یا کپیټلیزم ګڼل کیږي، چې د لومړي ځل لپاره د آدم اسمیت له خوا چې د اقتصاد د علم پلار ګڼل کیږي منځ ته راغي.

17.11.2016 21:16    |   سیدعبدالله ولي زی سافټ‌ویر او غلا یې

د کمپیوټر سیسټم د بېلابېلو فزیکي پرزه جاتو جوړ دی، چې د ځینو مخکې ورکړل شویو هدایاتو (لارښوونو) په اساس دا پرزې له یو بل سره مالومات شریکوي او په دې توګه د کمپیوټر عمومي سیسټم جوړوي. د کمپیوټر په نړۍ کې له کوچني ډیجیټل ماشین څخه نیولې بیا تر لویو ماشینونو پورې ټول د همدغه هدایاتو په اساس کار ترسره کوي. دغه هدایات د یوه ډیجیټل ماشین د چالانېدو وروسته خپله دنده پیلوي او هره پرزه د همدې هدایاتو په بنسټ خپل کارونه مخ ته وړي. همدا هدایات د کمپيوټر پروګرامونه دي. چې بېلابېلې ډلې لري. ځینې یې د ډیجیټل سیسټم اساسي پروګرامونه دي او د ماشین له چالانېدو تر بیا ګولېدو ټول کارونه ترسره کوي، خو ځینې نور یې بیا یوازې د یوه مشخص کار د ترسره کولو لپاره جوړ شوي دي. همدې پروګرامونه ته سافټ‌ویر وايي.

31.10.2016 23:29    |   سیدعبدالله ولي زی د کمپیوټر او ټیکنالوجۍ اړوند موادو ژباړه

نن صبا ټیکنالوجي د انسان د ژوند یوه نه جلا کېدونکې برخه ده. په ډېری هېوادونو کې د ټیکنالوجۍ د پرمختللو امکاناتو سره د انسان ژوند داسې ګډ شوی دی چې ډېره کوچنۍ نیمګړتیا هم پکې د تحمل وړ نه وي. ټیکنالوجي د ژوند په هره برخه پورې تړلې ده. له همدې وجې د هرې برخې بحث د بريښنايي وی په مختاړي د هغې برخې ټیکنالوجیک اړخ تر پوښښ لاندې نیسي. لکه بريښنايي زده‌کړه، برېښنايي درملنه، برېښنايي سوادګري، برېښنايي حکومتوالي او داسې نور... دا چې ټیکنالوجي زموږ د ژوند یو مهم اړخ جوړوي او تر ډېره زموږ هېوادوال د ټیکنالوجيک سواد څخه بې برخې دي نو ډېره اړینه ده چې د ټیکنالوجۍ د دغه چټک بهیر سره ملګري شو. د هېواد د ننه د کمپیوټر او ټیکنالوجي اړوند څېړنیز بنسټونه په نشت حساب دي او تر ډېره د شته بنسټونو ظرفیت هم یوازې په پخوانیو او تکراري موضوعاتو ضایع کېږي. موږ لا د دې جوګه نه یو چې د کمپیوټر او ټیکنالوجۍ په نړۍ کې خپل تألیفات ولرو، نو ځکه دا اړتیا پېښېږي چې له نورو ژبو پښتو ته د ټیکنالوجۍ اړوند متنونه راوژباړل شي.

10.09.2016 11:04    |   ډاکتر رحمت ربی ځیرکیار د پـښتـون- ضـد احصایـو څـڼـډې

ما ځیرکیار یوه څیـړنه تقریبَا دوه نیم کالونه وړاندې د ۲۰۱۳د اپریل په ۶ (وری ۱۳۹۲= جماد لاولی ۱۴۳۴) په اِیـنـټـرنیټ کې په دې سرلیک خپره کړې وه:« د سي. آی. أې. د حـقایقـو د کتاب څیـړنه: د پښتون- دښمنې دسیسې څـڼــډې». بیا مې دغه څیـړنه د امریکې یو سناټـور ته ولیـږله چې له ډیر وخت راهیسې مې ورسره په امریکا کې د ټولنیزعدالت په اړه لیکلي تماسونه نیولي وو. دغه شان ما له دغه سناټور نه لیکلې هیله کړې وه چې د خپل دفتر له لارې زما د ۲۰۱۳ اپریل/وری ۱۳۹۲پورتنۍ څیـړنه د امریکې د ولسمشر بارک اوباما، د سي. آې. أې. او د امریکې د نورو استخباراتي سازمانونو سره شـریکـه کړي – د دې لپاره چې د ۲۰۰۱ له اکتوبر راهیسې د امریکې د حکومت له خوا د پښـتنو په ضـد بـې عدالتي او جمعي جزا په بل مخ واړوي. ما نـن (۳۱ اګیست۲۰۱۶= ۱۰ وږی ۱۳۹۵=۲۷ ذولقاعده۱۴۳۷) د سي. آې. أې. د احصائیو پاس ذکر شوی کتاب(سي. آې. أې. وَرلـډ فَـکـټ بُوک) بیا ولوست، او هلته مې په افغانستان کې د قـومي احصائیو په عـوض دا «یـــادښـت» ولوست: «نـوټ: په افـغانستان کې د قـومونو د احصائیـو د حساسې موضوع په اړه اوسني احصائـیوي اطلاعات نشته، او د نظر پلټنې لپاره د جواب ورکوونکو په کوچنیو سمپَـلونو(نمونو) اتکا د قومي احصائیو د معلـوماتو لپاره ډاډ وړ لار نه ده.» اوس نو بایـد زه ځیرکیار دا موضوع راوسپـړم

29.08.2016 10:42    |   سیف الله څرګند د لرغونو یوناني سیاسي افکارو پیژندنه

سیاسي افکار د هغو سوالونو مطالعه د چي توان، عدالت، حقوق، قانون او ځیني نورو د حکومتوالۍ اړوند موضوعګانو پوري اړه لري.

15.08.2016 20:52    |   وکیلي په پښتوکي نفي قیدونه :

هغه تړونکي یاني قیدونه چي یوه خبره یاني ویـینه نفي کوي .

13.08.2016 12:03    |   سیف الله څرګند د نړیوالو اړیکو د ماهیت او ساحي په اړه جامع معلومات

د نړیوالو اړیکو د پیژندي په برخه کي لوی د نظر اختلاف موجود و. نو ځکه د بیلو، بیلو عالمانو له خوا څخه په بیل، بیل ډول تعریف شوی ده لکه: نړیوالي اړیکي، نړیوالي چاري، د نړۍ چاري، دنړۍ سیاست او نړیوال سیاست. دا ځکه چې په دې برخه کې سیستماتیک او اساسي مطالعه نه و شوی. د لومړي ځل لپاره نړیوالو اړیکو ته لیوالتیا له لومړي نړیوال جنګ څخه ورسته پیدا سوه کله چي په ۱۹۱۹م کال کي د والس په پوهنتون University of Wales کي د نړیوالو اړیکو تر نامه لاندي یو پوسټ اعلان سو.

31.07.2016 12:28    |   ډاکتر رحمت ربی ځیرکیار «د څــیــړن غــلا وبــا»: ۱۹۸۷ تر ۲۰۱۶

څـیړن غلا (ادبي غلا) د بل چا په وینا او/یـا مفکورې خیټه اچول دي. ما ځیرکیار د ۲۰۰۴زییز د مارچ په لومړۍ نیټه(اا حوت ۱۳۸۲) هغه مهال په جرمني کې استوګن منلي محمد اصف وردګ ته خپله په قلم لیکل شوې لیکنه د خپرولو لپاره په دې سرلیک ورليـږلې وه: «د څیـړن غلا سیاست او استخبارات» دغه لیکنه به په نـږدې راتلونکی کې په اینټرنیټ کې خپره کړم. خو اوس د څیړن غلا په «وبا» ګړیـږم. د څیړن غلا عمل، پخپله د څیړن غلا له لفظ نه زوړ دی: څیړن غلا د هـنر او لیکلې ژبې را هیسې شتون لري

27.07.2016 11:51    |   پېښوری شينواری الماني په ېو کاته

دجرمنيژبې لنډګرامر

06.07.2016 23:41    |   سیدعبدالله ولي زی سټار توپولوژي

که تاسو بحري ستوري (Octopus) ته ځير شئ او د هغې څلور غاړه ځان او شاخې وګورئ چې هرې خواته خورې شوې نو تاسو ته به د سټار توپولوژي ريښتنې څېره ښکاره شي. د بحري ستوري ځان ته که مرکزي وسيله (Hub/Switch) وويل شي نو د هغې شاخو (Tentacle) ته د نيټورک کيبلونه ويلی شو. يا د بايسکل ټير چې سيخونه يې Node او مرکز (د نښلېدو نقطه) يې مرکزي توکی (Hub) دی. Hub يا Switch په سټار توپولوژي کې مرکزي وسيلې دي چې ټول کيبلونه هغو ته نښلېدلي دي. که موږ Hub د کور د برېښنا د بکس (Fuse Box) سره پرتله کړو او ووايو چې د هر خونې د برېښنا مزي ورته راغلي او له دې ځايه برېښنا اخلي نو په ريښتينې سره هماغه سټار توپولوژي ده. يعنې که Hub ته يو برېښنايي بکس وويل شي هغه د نيټورک سيګنالونه د خپلو نښلنځايونو (Ports) له لارې نورو کمپيوټرونو (Nodes) ته وېشي.

06.07.2016 20:19    |   سیدعبدالله ولي زی ګوګل مو څاري او ښه مو پېژني

کله به چې چا ویل چې په ټولنیزو پاڼو کې مو د فعالیتونو له مخې کیدای شي تعقیب شئ، ماته به جالبه او تر ډېره د نه منلو وه. چا به راته ویل په یوټیوپ کې هغه ویدیوګانې مه ګوره چې د مخالفو وسله والو دي کیدای شي کوم امنیتي ګواښ درته پېښ شي او یا هم د امنیتي ادارو تر څار لاندې راشې. سره له دې چې دا ټولې سپارښتنې راته د تخنیکي لحاظه ممکنه ښکارېدې خو د ګڼ کارونکو د شتون له امله چې هر یو به څارل کېږي راته ستونزمن کار برېښېدو. د واشنګټن پوست یوې لیکنه دا مسئله ډېره واضح کوي نو ځکه یې په دې لیکنې کې راژباړم. تر څو تاسې په ځانګړې توګه د ټولنیزو شبکو او په ټولو کې د انټرنیټ د کارولو سره خپل خوندیتوب ته هم پام وکړئ.

24.05.2016 10:59    |   امان الله ورین د ملي عاید پیژندنه

د هر هېواد وګړي د مختلفو اقتصادي کړنو لکه کرنه، سوداګري او یا هم خدمتونو په وړاندې کولو بوخت دي او پدې توګه وګړي د خپلو اقتصادي کړنو د ترسره کولو په وړاندې معاوضه ترلاسه کوي د بېلګې په توګه: بزګران د کرنیزو توکو، سوداګر د سوداګریزو توکو او د خدمتونو وړاندې کونکي (لکه ډاکټر، ښوونکی دولتي مامورین او نور) د خپلو خدمتونو په وړاندې معاوضه ترلاسه کوي نو پدې توګه د یو کال په اوږدو کې د هېواد ټول وګړي یوه مالومه اندازه عاید ترلاسه کوي نو پدې توګه دا ټول عواید چې د یو کال په اوږدو کې د هېواد د ټولو وګړو له لوري د خپلو اقتصادي کړنو په وړاندې ترلاسه کېږي د ملي عاید څخه عبارت دی.

09.05.2016 10:27    |   ساحل منګل بريالي مديران له نورو سره څنګه اړيکې نيسي ؟

که يو څوک ونه شي کولای چې له نورو سره ښې اړیکې ټينګې کړي، نو په دې هم نشي توانېدلی، چې يو ښه مدير شي. څه فکر کوئ، چې بريالي مديران له نورو سره څنګه اړيکې ټينګوي ؟په لاندې نهو ټکيو کې دغه مسله روښانه کوو . ۲ـ خپل مخاطبان پېژني .

27.04.2016 10:14    |   وکیلي د «واو» التباسي اړخ :

د«واو» دتوري سمه پېژندنه او په لیکنه کي په کار وړل .

24.04.2016 17:05    |   عبدالتواب خپلواک څنګه ښه سمينار ترتیب او وړاندي کړو؟

دلته په دې لیکنه کښي د ښه سمينار د جوړولو او وړاندي کولو پر لارو چارو ږغېدلي یو،که څه هم دلته د ټولو سمينارونو د ښه ترتیب او وړاندي کیدو لارښووني سوي،خو تر ډېره دا لارښووني ټولګیز سمينار ته وقف دي.

24.04.2016 17:04    |   دوکتور محمد نوزادي د ويښتانو رژیدل ، لاملونه او درملنه

په دې وروستۍ وختونو کي ډیری ماته ته د تداوي دپاره راځي چي ويښتان یې رژیدلي وي او یا یې اوس تازه په رژيدلو شروع کړی وي. زه خپله د پوستکي او جنسي ناروغیو ټرینر متخصص یم چي هره ورځ دا ډول ناروغان ګورم ، د پاک خداي په مرسته او د خپلو تجربو په مټ یې درملنه کوم . پدغو کسانو ډیرۍ یې لوستي خلګ دی او کله ناکله زما د زده کړو او کارونو په باره کي پوښتني را څخه کوي او ځیني لا غواړي د نوموړي ستونزي په اړوند لیکلي مواد او مالوماتونه تر لاسه کړي . ددغسي غوښتنو له مخي غواړم د لاندي لنډی لیکني د لاري د دوی سره مرسته وکړم . خدای دي وکړي په اړین وخت کي یې په درد وخوري :

15.04.2016 10:10    |   فیصل جلالي بیع العینه

بیع الیعنه له هغو بیعو نه ده چې د ربا (سود) شبهه په کې ده. هغې بیعې ته ویل کيږي چې یو کس له چا څخه یوه څه په قرض واخلي او په عین وخت کې یې بېرته پر هغه له اخیستل شوې قیمت نه په لږه قیمت وپلوري.

10.04.2016 11:08    |   محمد رفیع حسن زی د حسابونو سپیځلتون( تصفیه ځای) Clearing House

د سوداګریزو حسابونو سپیځلتون(کلیرنګ هاوس) هغه اداره ده چې په هغې کې د سوداګریزو بانکونو استازي په معلوم وخت کی سره یو ځای کیږي د چکونو د تبادلی حساب ترسره کوي.دغه شعبه په عمومی ډول د یو هیواد مرکزي بانک پوری تړاو لري چې په افغانستان کی دا چاري د افغانستان بانک پر مخ بیایی.