مقالې
مبانی عدالت اجتماعې از دیدکاه قرآن کریم
یکی از کارکردهای مهم عدالت وعدالت خواهی آن است که نظام مبتنی بر عدالت را -همان نظامی که پیامبران و جانشینان آنان در پی استقرار آن بودند وهستند- کارآمد میسازد. کارایی نظام به کارایی همه بخشهای آن است، زیرا هیچ قسمتی و هیچ شغلی از قسمتها و شغلهای دیگر جدا نیست. به عبارتی کارایی نظام به تعدیل و کارایی همهی بخشهای آن است و نه بعضی از آن بخشها. از مهمترین مباحث مطرح در جوامع بشری بحث عدالت در ابعاد گوناگونِ آن ناست؛ طرح مباحث عدالت در یک جامعه حکایت از حیات سیاسی و عقلانی آن جامعه دارد
امریکا له غروره لویدلې ده
د تنګي هرمز بندول په څرګنده توګه د هغو هېوادونو ترمنځ ژور نابرابري ښيي چې د «قوانینو» خبره کوي او د هغو کسانو ترمنځ چې د دغو قوانینو د ماتېدو مسؤلیت لري. د ایران سره د خبرو اترو د دوام په اړه د متحده ایالاتو چلند ښيي چې سپینه ماڼۍ په منځني ختیځ کې د ګډوډۍ او هرج و مرج د رامنځته کولو سیاست ته دوام ورکول غواړي، څو یو بل کنټرول شوی کړکېچ جوړ کړي. دا بدلون ښايي د متحده ایالاتو لپاره مناسب وي، خو د فارس خلیج د هغو پاچاهیو لپاره ډېرې منفي پایلې لري چې د توغندیزو بریدونو او اقتصادي س
د خاموشو انسانانو سیاست
اوومه برخه ....په تیر پسي د ملا عمر په مشری طالبانو په لمړي ځل راتګ سره په سیاسي فعالیتونو کي د زده کوونکو څخه استفاده منع شوه، درسي نصاب کي د اسلامي ثقافت ساعتونه لا نور زیاد شو، شاګردانو باندي لونګي تړل، خوله په سر کول، په مشرانو شاګردانو او استادانو ږیره پریښودل اجباري شکل غوره کړه، ددي هر څه سره سره څیني نوي کلیشي هم د متعلمینو په ورځنیو ادبیاتو کي ننوتل، کومي کلیشه يي جملي چي د جهادي تنظیمونو په وخت کي افغانانو کي رایج شوي وي اوس ورسره ځينی نوري کلیشي هم ور اضافه شوي، مثلا دا کلی
نگاهی شتابنده بر ماجرای زنان جبرئیل هرات؛ میان احساسات، واقعیتها و ضرورت یک بدیل ملی
رویداد زنان جبرئیل هرات در روزهای اخیر واکنشهای گستردهای را در میان افکار عمومی افغانستان برانگیخت. برخی این حرکت را نشانهای از مقاومت مدنی و اعتراض مشروع دانستند و برخی دیگر آن را اقدامی شتابزده و فاقد زمینههای لازم برای ایجاد تغییرات بنیادی در کشور ارزیابی کردند. آنچه مسلم است، اینگونه تحرکات در فضای پیچیدهٔ سیاسی افغانستان نمیتواند جدا از رقابتهای سیاسی، منافع گروهی و تلاش بازیگران مختلف داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گیرد. از دید بسیاری از ناظران، ماجرای جبرئیل هرات بیش از آنک
امریکا مو نشي ساتلای
د طالبانو مشرتابه او د افغانستان خلک باید د افراطي ډلو د ورانوونکو فعالیتونو پر وړاندې هوښیار واوسي. په ځانګړي ډول د داعش خراسان، جیش العدل او انصارالله په څېر ډلې هڅه کوي افغانستان له ګاونډیو هېوادونو سره په شخړو کې ښکېل کړي او په سیمه کې ګډوډي زیاته کړي. دغه ډلې د هغو لوېدیځو ملاتړو له خوا ملاتړ او لارښوونه ترلاسه کوي چې غواړي په افغانستان کې د اسلامي امارت د ثبات او پیاوړتیا مخه ونیسي. د داعش خراسان تر ټولو فعال غړي د منځنۍ اسیا د جمهوریتونو اتباع دي. دوی افغانستان د روسیې پر ضد د
د شتمنتیا اړین رازونه
په شتمنتیا کې تر ټولو مهم موارد چې باید ترسره شي هغه هم دوامداره کار، دوامداره زیرمه، د لګښتونو کنټرول، د بې ځایه لګښت مخنیوی، په یوې دندې اکتفا نه کول او په ځان باندې پانګه اچونه د دې لپاره چې نوي مهارتونه ترلاسه شي او له عصراو زمان سره سم عاید ترلاسه کول کولای شي تاسو میلیونر کړي. د پیسو دوامداره زیرمه یا پس انداز له ځوانۍ څخه پیل کړئ او خپلې پیسې په کره دقیقه توګه په داسې ځای کې پر پانګه واچوئ، څو تاسو ترې ښه ګټه ترلاسه کړئ. خپل لګښتونه کم کړئ او داسې پانګه ترسره کړئ چې پیسې مو تاس
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت یازدهم در ادامه گذشته - وضع امنیتی در مکاتب و پوهنتون های آمریکا از نظر علمی، روانشناسی اجتماعی و جامعهشناسی، وقوع تیراندازیهای مکرر در مکاتب و پوهنتون ها، معمولاً در نتیجه مجموعهای از عوامل ذیل می باشد: جامعه خشونتزده، آنومی، ضعف قواعد اجتماعی، نابسامانی اجتماعی، بحران سلامت روان، بحران اجتماعی، دسترسی به سلاح، انزوای اجتماعی
دې خلکو څنګه ژوند کاوه؟
راشۍ دیوه ډیر غوره صحابی علی بن ابی طالب رض دژوند له چارو ځان خبر کړی چې هغه د رسول اکرم ص دتره زوی او زوم دی.واسطه،وسیله او هېڅ ډول سوء استفاده نشته هغه وخت یوسهار مېړه او مېرمن (علی کرم الله وجهه اوبی بی فاطمې رض) دڅه خوړلو لټه کې شول خو څه یې تر لاسه نه کړل، دې وخت کې علی کرم الله وجهه دیخنی له امله چپنه واغوستله او دمدینې په شا اوخوا کې دمزدورۍ په لټون پسې ووت. ( کارموندنه دعدالت پزر بنسټ)چا و رته وویل چې فلانکی يهودی څه زراعتی باغ لری علی کرم الله وجهه هلته ورغی او دیوې فرعی دروازې ل
د خاموشو انسانانو سیاست
شپږمه برخه .... په تیر پسي زما د کوچنیتوب نه د ټولنیز، سیاسي او فلسفي علومو د مطالعي او لیکوالو سره شوق او علاقه وه خو د وطن حالات داسي وو چي نه د مطالعي پوره زمینه مساعده وه او نه دلیکلوالو په هکله د معلوماتو حاصلولو دپاره امکانات مو په اختیار کي درلوده، دي وخت کي جلال آباد ښآر کي د ننګرهار ورځپاڼي او د شهادت اونیز اخبار چي د حزب اسلامي نشراتي ارګان د خوا خپریده نه علاوه، د وحدت په نامه یو ورځپاڼه وه چی د پیښور نه په پښتو ژبه خپریده. زمونږه ښار د جلال آباد تالاشئ چوک کی ددغه ورځپاڼي
لرغوني او تاریخي ځایونه د ملي هویت ژوندۍ نښي دي
افغانستان د طبیعي ښکلاوو، لوړو غرونو، شنو درو، زړه راښکونکو منظرو او بډای تاریخي میراث لرونکی هېواد دی، چې دا ټول الله تعالی پر افغان ولس لورولي دي. زموږ هېواد د طبیعي ښکلاوو ترڅنګ لرغونې او تاریخي سیمې هم لري، چې د زرګونو کلونو تمدن، کلتور او انساني پرمختګ کیسې بیانوي. تاریخي او لرغونې سیمې د هر ملت د فرهنګي میراث مهمه برخه جوړوي. دغه ځایونه یوازې د تېر وخت یادګارونه نه دي؛ بلکې د یو ملت د هویت، تمدن، فکر او ژوند د طرز څرګندونه هم کوي. افغانستان د لرغونو آثارو او تاریخي سیمو له پلوه د نړ
اسرائیل؛ د زوال پر لور
د منځني ختیځ جیوپولیټیکه نقشه په تېرو دوو لسیزو کې دومره ژر نه ده بدله شوې لکه په دې وروستیو کلونو کې. هغه سیمه چې یو وخت د سیاسي توازن، نړیوالو منځګړیتوبونو او نازکو امنیتي معادلو پر بنسټ اداره کېده، اوس د پرلهپسې جګړو، اشغالونو او بشري ناورینونو په مرکز بدله شوې ده. د دغو بدلونونو او ناورينونو په سر کې اسرائیل دي؛ چې په ټول تاريخ کې یې سیمه له بېثباتۍ سره مخ کړې وه او ده. او په وروستيو کې یې خپل هغه يو څو نړيوال ملګري هم له ځان نه پردي کړي دي. نور یې د دولت او وجود پښې ورټولېږي په دغه هېو
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا قسمت دهم
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت دهم در ادامه گذشته آمریکایی ها، انسان های خرافات پرست، اوهام پرست و یاوه سرا هستند عواملِ از جمله: افسردگی، یأس، محرومیت و نا امیدی از زندگی، فردگرایی و نبود احساس بشر دوستی، آمریکایی ها را انسان های با تفکرخرافی، توهم، پارانویا، هذیانگویی، یاوهسرایی، چرندیاتگویی، خرافاتپرست و اوهامپرست، به بار آورده است، از جملهِ یاوهسرایی ها و
د خاموشو انسانانو سیاست
پنځمه برخه ....په تیر پسي 1372 کال په اغلب ګمان د کب میاشت وو چي مونږ جلال آباد ښآر مخابراتو چوک، د ریاض په نامه د انګلیسي ژبي د زدکړي د کورس صنف کي ناست وو چي نا څاپي ډزي پیل شوي، د کورس خلک ټول وترهیدل او په وتلو شول، د کورس نه بهر ښار کي ګډوډي جوړه شوه ما هم د خپل یو ټولګیوال سره یو ځآي په منډه منډه کورته ځان راورسوه، کورته په رسیدو پوه شوم چي د مشرقي شورا د قمندانانو ترمنځ نښته شوي او د حاجي شمالي په نامه د حزب اسلامي یو قمندان د قمندان حضرت علی د کسانو د خوا ترور شوي دی. 1372
ډرونونه، سیمکارتونه او ټکنالوژیک جنګ
په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر پخوا ډېره بدله شوې ده. پخوا جګړې تر ډېره د سرتېرو، ټانکونو او درنو وسلو پر مټ ترسره کېدې، خو نن ورځ ټکنالوژي د جګړې له مهمو وسایلو څخه ده. ډرونونه، سیمکارتونه، سپوږمکۍ، مصنوعي ځیرکتیا او مخابراتي شبکې د معاصرو جګړو اساسي برخې جوړوي. ډرونونه د څارنې، کشف، استخباراتي معلوماتو راټولولو او حتی دقیقو بریدونو لپاره کارول کېږي. د دوی له لارې د جګړې ډګر په لرې واټن کې تر څار لاندې ساتل کېږي او د انساني تلفاتو خطر کمېږي. همدارنګه، ارزانه او کوچني ډرونونه د جګړې په تا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا
بررسی روانشناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت نهم در ادامه گذشته - ناسیونالیزم نژادی، اقتصادی و جنسیتی در آمریکا در روانشناسی اجتماعی، ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض، معمولاً نتیجه ترکیبی از عوامل زیر دانسته میشود: خانواده، محیط اجتماعی، رقابت بر سر منابع، قدرت یا موقف اجتماعی، رسانهها و تجربههای شخصی که آمریکایی ها نیز این ناسیونالیزم، تعصب و تبعیض گرایی را از مرحله کودکستان،
د ښوونې او روزنې او تحصيلاتو فردي او ټولنيز روغتيايي اغېز
ښوونه او روزنه د يوې ټولنې لپاره حیاتي ارزښت لري، چې خلک وکولی شي پهروزنيزو، تعليمي او تحصيلي موسسو، مدرسو، مکاتبو او تحصیلي واحدونو کې خپلې زدهکړې تر سره کړي، چې فردي او ټولنيز سواد ومومي او کاري مهارتونه زده کړي. د سوادپه اړه عام خلک وايي چې يو فرد ليک او لوست وکړلی شي، نو با سواده دی. مګر د سوادعصري تعريف دا دی، چې یو شخص یا فرد باید عصري ښوونيزې او روزنيزې زده کړېپای ته رسولې وي، د ليک لوست تر څنګ په ټولنيزو آدابو، نزاکتونو او معاشرتونو پوهوي، د کمپيوټر په کارولو ک
د دماغ یا مغزو اهمیت
تیره ورځ د ماسترۍ پروګرام د یوه ستاژور محصل یوه پریزینتیشن ته وربللی شوم، چې د دماغ یا مغزو د ګټورو خوړو په هکله یې په کې په زړه پورې معلومات وړاندې کړل، ماته نوموړی موضوع مهمه ښکاره شوه، یو څه مې نوره هم پسې و څېړله او دادې تاسې یې لوستلو ته رابولم: دماغ په حقیقت کې د بدن د قوماندې او زده کړې مرکز دی او د انسان د بدن تر ټولو پېچلی او مهم غړی ګڼل کېږي. که څه هم د دماغ وزن، د یو بالغ انسان د ټول بدن یوازې شاوخوا ۲ سلنه جوړوي، خو د بدن د ټولې انرژۍ نږدې ۲۰ سلنه مصرفوي. دا ښيي چې دماغ د بدن
اقتصادي پرمختگ او افغاني ټولنه کي تولیدي اجتماعي اړیکي
په عمومي توګه د ژوندانه په ټولو اړخونو کي انساني لاسته راوړنو ته پرمختګ ویل کیږي او دا په خپل ځان کې یو مسلک ګڼل کیږي. پرمختګ یو لوي مفهوم دی، لکه اقتصادي پرمختګ، ټولنېز پرمختګ، سیاسي پرمختګ، او کلتوري پرمختګ. اقتصادي پرمختګ: اقتصادي پرمختګ عبارت دي د فزیکي، انساني او ټولنیزو ظرفیتونو په ګډون د تولیدي ظرفیتونو وده ورکولو ته اقتصادي پرمختګ ویل کیږي، اقتصادي پرمختګ یا Development او اقتصادي وده( Growth) دوه جلا مفاهیم دي، د اقتصادي ودې او اقتصادي پرمختګ تر منځ توپير دادی چي په ا
د خاموشو انسانانو سیاست
څلورمه برخه ....په تیر پسي 1371 د ثور اتمه څخه وروسته او د حکومت د تغیر سره سم جلال آباد ښار کي د خلکو نفوس او ګڼه ګوڼه زیاته شوه، د وچ ډنډ غاړه چي د بازار او د پیر پلور مرکزي ځآي دي د لاس پلورنکو کسانو شمیر بي حده زیاد شوی وو، یوه ورځ چي زه د ټولګیوالو سره یو ځآي ښار ته ولاړم هلته ډنډ غاړه کي د یو کټ په سر روجايي همواره وه د روجايي دپآسه یو شمیر کتابونه پلورلو ته ایښودل شوي وي، ما غوښټل کتابونو د پوښ سر ټکي ولولم دي وخت کي په داسي کتابونو مي سترګي ولګیدي چي پري لیکلي وو، شیردل ډاکو،
نن باندی کار وکړه سبا لا نه دی راغلی!
که ماضی در په زړه شی نو دنن په هکله مصمم شه اوسوچ وکړه،خوښی تر لاسه کړه مثبت عمل اوسوچدې سره علت اومعلول کړه چې دعزت لاره ، انصاف؟ عدالت او سوله هم ستا چاپېریال ته راشی. « واعف عنا» ای الله تعالی موږ ته بښنه وکړه کله چې دنړۍ په محاکمو کې عدالت او انصاف نشی تر لاسه کیدای نوخپله دوسیه د اخرت قضاته وړاندې کړه ځکه هلته شاهدان ملائیکې دی دعوه خوندی او قاضی په خپله احکم الحاکمین دی. نوح ع دحق اوعدالت په لار کې نهه سوه پنځوس کاله ستونزې وګاللې صبر یې وکړ خوله دعوت نه یې لاس وانه خیست
