مقالې


بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت هشتم در ادامه گذشته - سیاست خارجی آمریکا ویژگی‌های رفتاری در سیاست خارجی آمریکا را، سیاست قدرت، هژمون‌طلبی، آمپریالیسم، دیپلماسی اجبار، سیاست ارعاب، استفاده از ترس، تهدید، تحریم، زورگویی، سلطه‌جویی، سایکوپاتی، بی‌اعتنایی به حقوق و رنج دیگران، فقدان همدلی، استفاده ابزاری از دیگران، خودشیفتگی، احساس برتری، حق‌به‌جانبی، اقتدارگرایی، تکیه

02.06.2026 عبدالخالق صارم

موږ باید خپله ټولنه مطالعې ته وهڅوو!

په ټولنه کې د لوست او مطالعې پراختیا د هر وګړي ګډ مسؤلیت دی، چې د خپلې کورنۍ غړي، خپلوان او نور ملګري ورته وهڅوو؛ څو د کتابونو لوست او مطالعه خپل ورځنی عادت وګرځوي. ځکه همدا مطالعه ده، چې د فرد او ټولنې د پرمختګ بنسټ کېږدي او انسان له ناپوهۍ څخه راوباسي. که څه هم په وروستیو کلونو کې د مطالعې پر اهمیت د خلکو پام زیات شوی؛ خو د ټولنیزو شبکو ناسم کارول لا هم یو جدي خنډ بلل کېږي. ډېر کسان خپل زیات وخت په بې‌ګټې بوختیاوو لګوي او له لوست څخه پاتې کېږي، چې دا کار د فکري ودې مخه نیسي. خو دا ه

02.06.2026 شېرمحمدامیني ستانکزی

افغاني هویت او د افغانستان د نوم ظهور

افغاني هویت او د افغانستان د نوم ظهور اوومه برخه: افغاني هویت او پر هېواد د افغانستان نوم؛ په تدریجي ډول رامنځته شول، یعنې نه په یوه ورځ او نه د یو رسمي فرمان له لارې. افغان او افغانستان دواړو په پیل کې محدودي قومي او جغرافیوي معناوې درلودې. تاریخي اسناد ښۍ چې افغان کلمه تر ډېره د پښتنو لپاره کارېده، خو په اوږده بهیر کې د ټولو اوسېدونکو ملي نوم وګرځید. د افغانستان نوم هم وروسته د سیاسي تحول، دولت جوړونې، اداري تمرکز، نړیوالو اړیکو او اساسي قوانینو له لارې ورو ورو پراخ او ملي شو او

31.05.2026 سرلوڅ مرادزی

د خاموشو انسانانو سیاست

دریمه برخه: .....په تیر پسي 1371 کال د ثور په نهمه نیټه سهار چي اربابانو کلي کي د کور د حویلي نه بهر کوڅي ته ووتلم کوڅه کي ټولنیز او سیاسي فضا بدله وه، څڼور، اوږدي ګیرو لرونکي او پکول په سر وسله وال اشخاص او ګروپونه چي هره ډله بیل بیل رنګه بیرغونه او شعارونه ځانو سره لیږدول او هر موټر کي د یو بیل جهادي تنظیم د رهبر عکسونه لګیدلي وي، تګ راتګ په سرک کي ډير زیاد وو دا هغه شمیر مجاهدین وو چي زمونږ محله کي د نږدي خپلوانو کورونه وو او دوي يي لیدو ته راتلل، مګرد څو ورځو په تیریدو د دا رنګه خ

31.05.2026 عبدالسمیع واحدي

د دوامداره او سخت کار ارزښت

کار دوامدار ترسره کړئ په ژوند کې دوامداره او سخت کار کول د پرمختګ، ودې، کامیابي او اهدافو ترلاسه کولو لپاره ارزښت لرونکی عمل دی، ځکه سخت کار کول مرسته کوي چې د اهدافو ترلاسه کولو لپاره دقیقه او با جرئته مبارزه ترسره کړئ. په ژوند کې هیڅ شی په اسانه او یوازې د چانس له لارې نه ترلاسه کېږي، سخت کار کول، دوامداره هڅه او صبر کول یا حوصله لرل د کامیابۍ لاسته راوړلو کلي ده. د سخت کار کولو په پایله کې نوي مهارتونه ترلاسه کېږي، ورځ تر بلې له فزیکي او معنوي او آن مادي اړخ څخه خلک پیاوړي کېږي

31.05.2026 حمیدالله فیضي

اهمیت کتاب وکتابخانه

علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی درافغانستان نام قدیمِ اش «علم اطلاعات و دانش‌شناسی» است وبهمین منظور وزارت اطلاعات وکلتور داریم که به مطالعه و بررسی شیوه‌های گوناگون تولید دانش، گردآوری منابع وزمینه سازی اطلاعاتی (کتاب، مجله، اخبار ، تی وی لوح فشرده، بانک‌های اطلاعاتی، پایگاه اطلاعاتی، اینترنت وویب سایت سازماندهی، بازیابی و اشاعهٔ این منابع و محمل‌های اطلاعاتی می‌پردازد و در این راستا تلاش می‌نماید که در وقت خواننده یا کاربر صرفه‌جویی نماید. این دانش در واقع آمیزه‌ای است از دانش های؛ Data،

30.05.2026 ع.شریف زاد

د پښتنو په اثارو کې د پښتون/ افغان کلمې ته یوه کتنه

د پښتنو په اثارو کې د پښتون/ افغان کلمې ته یوه کتنه شپږمه برخه: لکه چې مخکې ورته اشاره وشوه، پښتنو په خپل داخلي قومي دود کې ځان ته «پښتون» ویلې او د افغان کلمه د نورو لخوا لومړی پښتون ته د پښتون په مفهوم او وروسته د افغانستان د ټولو اوسېدونکو یعنې افغان په معنا کارېدلې ده. پښتنو هم په خپل وار د افغان کلمې سره اړوپېچ نه دی کړی او کله چې د افغان کلمه د ملي او افغاني هویت په مفهوم کارېدلې او په هېواد کې د ټولو اوسېدونکو د پيوستون او یووستون څرګندوی شوې، په ورین تندې یې منلې. نن په پښتنو

28.05.2026 سرلوڅ مرادزی

هغه بهرني پوهان چې افغان نوم یې د افغانستان د ټولو اوسېدونکو لپاره کارولې

هغه بهرني پوهان چې افغان نوم یې د افغانستان د ټولو اوسېدونکو لپاره کارولې پنځمه برخه: د بهرنیو پوهانو په لیکنو کې د «افغان» نوم کارونه، په دوه بېلا بېلو مرحلو پورې اړه لري. په لومړي سر کې ځینو بهرنیو لیکوالانو د عربي، فارسي او هندې روایاتو او متنونو تر اغیز لاندې افغان کلمه، د پښتون په نوم کارولی چې په دې اړه د دې لړۍ په څلورمه برخه کې بحث شوې. خو راوروسته بیا «افغان» نوم د افغانستان د ټولو اوسېدونکو لپاره د ملي/ دولتي تابعیت او هویت په مفهوم کارېدلی چې د دې لیکنې د بحث موضوع ده.

27.05.2026 سرلوڅ مرادزی

په تاریخي لحاظ د افغان نوم ته یوه ځغلنده کتنه

په تاریخي لحاظ د افغان نوم ته یوه ځغلنده کتنه څلورمه برخه: پښتنو خپل ځان ته پښتون ویلی، نو پوښتنه دا ده چې پښتنو لپاره د افغان نوم کارول له کومه راغی او بیا څنګه پښتنو دا نوم هم کله ناکله د ځان لپاره وکارولو؟ همدارنګه د افغان نوم څنګه عام شو او بلاخره څنګه د افغانستان د ټولو اوسېدونکو په شریک هویت بدل شو؟ دلته دې او دا شان نورو پوښتنو ته د ځواب په پار، یوه ځغلنده کتنه کوو: د افغان نوم خپله پښتنو پر ځان نه دی ایښي بلکې د سیمي په فارسي، عربي او هندي ادبي متنونو کې دا نوم رادود ش

26.05.2026 سرلوڅ مرادزی

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت هفتم در ادامه گذشته - رسانه های آمریکایی، تروریست تربيه می کنند در روان شناسی گفته می شود که تماشای خشونت در فیلم‌ها، باعث ترشح آدرنالین شده و نوعی جذابیت کاذب یا اعتیاد به هیجان، خشونت و وحشی‌گری را در انسان، ایجاد می‌کند، و این فرایند اعتیاد به ترور، خشونت و وحشی‌گری از طریق رسانه هارا، گاهی وابستگی رفتاری، می نامند، یعنی گاهی فرد و

25.05.2026 عبدالخالق صارم

د خاموشو انسانانو سیاست

دویمه برخه ...په تیر پسي زه لا څلور کلن ووم مکتب کي نه ووم داخل شوی چي مور وپلار مي د قاعده بغدادي سیپاره يي لاس کي راکړه او د جومات ملا ته يي د سبق ویلو دپآره کینولم ما دوامداره توګه یوولس کاله د کلي د جومات د ملا امام سره قاعده بغدادي او قرآن کریم مي وویلي، مګر دي دومره اوږده کلنو کي ما ددین په هکله چي زه تري الهام او افهام واخلم څه شي زده نکړ، علت يي دا وو چي د جومات ملا به پرته له دي چي ماته د حروف لیک او لوست وښايي سیپاره زما لاس کی او ما حروف حفظ کوه، بدون له دي چي پوه شم استاد

25.05.2026 عبدالسمیع واحدي

عید قربان یا عید اضحی کدام روزی است؟

۱-عید قربان در زمره اعیاد بزرگ مسلمانان به شمار میرود و آنرا به عید اضحی نیز نام گذاری نموده اند ، به دلیل آن که اضحی (جمع ماده ضحی به معنی ارتفاع روز و امتداد نور آفتاب است )و زمانی که خورشید بالا می آید( پیش از ظهر)، آن موقع را ضحی گویند. به همین علت حاجیان به موقع بالاامدن افتاب قربانی می کنند، ازاین رو روز دهم ذی الحجه را که قبل از ظهر آن، عمل قربانی انجام می شود عید اضحی یا عید قربان می گویند. ۲-داستان آزمودن حضرت ابراهیم ع: بر اساس روایات اسلامی، در روز دهم ذی الحجه خداوند ب

23.05.2026 ع.شریف زاد

د حکومت یا نظام په بدلون، ایا تابعیت او ملي هویت هم اتومات بدلېږي؟

دریمه برخه: تابعیت یوازې په حکومت « Government» پورې اړه نه لري، بلکې د دولت «State» له وجود سره زیات تړاو لري. په عمومي توګه د حکومت یا نظام په بدلون سره تابعیت او ملي هویت په اتومات ډول نه بدلېږي، ځکه حکومت په نسبي توګه لنډمهاله سیاسي جوړښت دی، خو تابعیت او په تېره بیا ملي هویت بیا تر هغه (حکومت) ژور او دوامداره مفاهیم دي. د نظامونو بدلون په نسبي توګه په اوږ مهال کې کولای شي د تابعیت تعریف، د ملي هویت بڼه او د خلکو د تعلق احساس تر اغیز لاندې راولي. که په یو هېواد کې کودتا وشي، حکومت

23.05.2026 سرلوڅ مرادزی

د هېواد آبادول د هر افغان مسوولیت دی!

د یوه هېواد د پرمختګ، آبادۍ او سمسورتیا مسوولیت یوازې د حکومت پر اوږو نه وي؛ بلکې ولس هم باید پکې خپل فعال رول ولوبوي. هر وګړی مسوول دی، چې د خپل هېواد د پرمختګ لپاره هڅې وکړي او ځان د دې خاورې په آبادولو کې شریک وبولي. لکه څنګه، چې انسان د خپل کور پاکوالي، سمون او ښکلا ته پاملرنه کوي، همداسې باید د خپل هېواد د ښېرازۍ لپاره هم احساس او فکر ولري، ځکه هېواد د ټولو ګډ کور ګڼل کېږي. په نړۍ کې داسې کوم پرمختللی هېواد نه لیدل کېږي، چې یوازې حکومتونو جوړ کړی وي؛ بلکې د هغو هېوادونو ولسونو له خپل

23.05.2026 شېرمحمدامیني ستانکزی

د خاموشو انسانانو سیاست

لمړي برخه د ماشومانو د زیږد د نیټي او تاریخ لیکل او یادداشت اخیستل افغان کورنیو کي عامه موضوع نه ده، اکثر کورنی حتا لوستي کورنی هم د خپلو ماشومانو د زوکړي تاریخ نه لیکی، خو په لږ تعداد خلک شته چي دا کار کوي او د خپلو ماشومانو د زوکړي تاریخ لیکي او ځآن سره يي ساتي، زمونږه کورنی په هماغه ډیر شمیر کي شامل دی زمونږ پلار چي مونږ کاکا غږ ورته کوو ما سره زما د زوکړي کوم لیکل شوی یادداښت نه دی شریک کړی او نه هم په دي رابطه يی راسره کومه شفاهی یادونه کړي، په همدی خاطر ما خپله د خپلي زوکړي نیټه د پ

23.05.2026 عبدالسمیع واحدي

طبیعی منابع(ثروتونه)

طبیعی سرچینی(ثروتونه) څنګه او ولې مصیببت کیږي ترزمکې لاندې، د زمکې پرمخ او له زمکې پورته طبیعي شتمنۍ یو نعمت دی، خو ځینو ته مصیبت ګرځي. د دغو سرچینو ارزښت معاصر اقتصاد کې ډېر اوچت او آن ځینې یې ستراتیژیکي منابع/سرچینې بلل شوي دي. په نړۍ کې روسیه د ۷۵ تریلیون دلارو په ارزښت، دآمریکا متحده ایالات د ۴۵ تریلیون دلارو، سعودی عربستان د ۳۴.۴ تریلیون دالرو، کانادا د ۳۳.۲ تریلیون دلارو، ایران د ۳۷.۳ تریلیون دالرو ،چین د ۲۳ تریلیون دلارو، برازیل د ۲۱.۸ تریلیون دلارو، استرالیا د ۱۹.۹ تریلیون دلارو پ

22.05.2026 پوهاند محمد بشیر دودیال

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا

بررسی روان‌شناسانه ازجنایاتِ آمریکا عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت ششم در ادامه گذشته - ملیشه های آمریکایی عناصر کانکور زده هستند کودکان آمریکایی بعد از اینکه از انبار خانه کودکستان به مکتب فرستاده مي‌شوند، چونکه از نگاه ذهنی و روانی سرکوب شده و داراى استعداد بسيار ضعيف هستند و همچنین نظر به دلیل اضطراب، ترس، افسردگی، مکتب هراسی، فشار روانی و... به رفتار غیرعادی (ترونسی) یا فرار از مکتب، مبتلا می گردن

22.05.2026 عبدالخالق صارم

ایا ملي هویت ته افغاني هویت هم کارولی شو؟

د ملي دولت جوړوني په بهیر کې له پخوا راهیسې د افغانستان رسمي سیاسي مفهوم دا شو چې«افغان» د هېواد د ټولو اتباعو لکه پښتون، تاجک، هزاره، ازبک، ترکمن، بلوچ، نورستانی، پشه یې او نورو لپاره، ګډ نوم شي. افغان یعنې د افغانستان وګړی. دلته «افغان» د یو محدود استعمال څخه د «ملي ــ مدني» استعمال خوا ته پورته شو. دا ډول بدلونونه په نړۍ کې ډېر مثالونه لري. ځیني قومي نومونه وروسته ملي نومونه شوي او ځیني مذهبي یا سیمه یز نومونه هم وروسته د دولتونو ګډ هویت ګرځېدلی. د بېلګې په ډول: فرانک ــ فرانسوي (Franc

22.05.2026 سرلوڅ مرادزی

تبليغ بايد د روښانفکرۍ په رڼا کې وي !

له محرابه مو د معنوي ویناو او پوهني پر ځای د انتحار آواز راځي ،او د مسجدونو او جوماتونو څخه مو د کرکې او نفرتونو آواز راخیژي او د کرکې او نفرتونو تبلیغ کیږي ، ملا د کرکي نفرت سمبول ګرځیدلی ،د ملا له خوا د علم اوفن پر ضد تبلیغ کیږي ،مدرسې مو درګرده انتحاري روزی ،ډَدَ او دیوانود فرشتو په سپینو جامو کې ځانونه پوښلي ، له هرې خوا د نفرتونو بوی راځي ، د حق خبره په دوي بد لګیږي ، وایي تعلیم مباح دی ملا پر ځای د دي چې د علم و فن د تبلیغ خبری وکړي او یا علم ته خلک و هڅوي د کرکې او نفرت خبری کوي ،او د

22.05.2026 سيد عبيدالله نادر

حکایة

در کتاب جامع الحکایات اورده است که روزی حضرت امام حسن ع راجمعی از اشراف مهمان شدند وغلام امام خوان طعام در آورد وچون به نزدیک مجلس رسانید از دستش خطا شد وکاسهٔ آش ګرم بر دستار خوان ریخت چنانکه اثری از آن بر جامه های حضرت رسید واثار غضب در بشرهٔ مبارکش ظاهر شد ونزدیک بود که غلام از ترس بیهوش ګردد درانجا این ایه بزبان راند که: الکاظمین الغیظ امام فرمود که خشم فرو خوردموغلام ګفت : واعافین عن الناس امام فرمود که عفو کردم وغلام ګفت : والله یحب المحسنین امام فرمود که از مال خود ازاد کردم وپانصد دین

21.05.2026 ع.شریف زاد

OK
This site uses cookies. By continuing to browse the site, you are agreeing to our use of cookies. Find out more