روانې چارې او بېلابېل
زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟
زبرځواکونه څنګه په نورو هېوادونو خپل نفوذ ساتي؟ ليکنه: حميدالله بسيا په ساده ډول زبرځواک يا سوپر پاور Superpower هغه هېواد دی چې په نړۍ کې پوځي، اقتصادي، ټکنالوژیکي او سیاسي ځواک ولري، او کولای شي د نورو هېوادونو پرېکړې او د نړیوال سیاست لوری اغېزمن کړي. امريکا ،چين روسیه په نړۍ کې زبرځواک هېوادونه دي او جرمني، جاپان، ،فرانسه، برتانيا، برازيل ، هند او نور... د نيمه زبرځواکونو په نامه يادېږي. زبرځواکونه خپل نفوذ یوازې له پوځي ځواک لارې نه، بلکې د بېلابېلو وسیلو د ښه او پروخت اس
پاکستان یو ځل بیا له افغانستان سره د خپلې دښمنۍ ثبوت وړاندې کړ!
پاکستان له تېرو شاوخوا اووه څلوېښتو کلونو راهیسې د افغانستان په کورنیو چارو کې له بېلابېلو سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو لاسوهنه کړې ده. یادې لاسوهنې يې ډېر وخت په پټه او کله ناکله په ښکاره ډول ترسره کړې دي او د جګړو، بېثباتۍ او کورنیو شخړو په دوام کې یې مهم رول لوبولی دی. وړمه شپه یو ځل بیا د پاکستان ملیشه يي ځواکونو د افغانستان پر ختیځو سیمو هوايي بریدونه او لوی جنایت د روژې په مبارکه میاشت کې ترسره کړ او زموږ ګڼ شمېر هېوادوال يې شهیدان او ټپیان کړل. د راپورونو له مخې؛ دغه بریدونه د نن
د مورنۍ ژبې نړيواله ورځ او څو کوټلې غوښتنې
د فبرورۍ ۲۱ لومړی ځل د ۱۹۹۹ زېږدي کال په نوامبر کې د ملگريو ملتو سازمان د یونسکو د ټولوال کنفرانس په غونډه کې د مورنۍ ژبې د نړيوالې ورځې په توگه وټاکل شوه او له ۲۰۰۰ زېږدي کاله راهيسې هر کال په ټوله نړۍ کې د گڼ ژبيز شتون د ساتنې په موخه لمانځل کېږي. د روسي ژبې برېښنايي پوهنغونډ (ويکيپېډيا) د نړۍ د هغو ژبو، چې تر لس ميليونه ډېر ویونکي لري، یو نوملړ خپور کړی دی. د دغو ژبو شمېر ۶۹ ته رسېږي، چې پښتو ژبه د ویونکو (د هغو وگړيو چې پښتو يې مورنۍ ژبه ده) د شمېر د ډېروالي له پلوه پکې ۳۳ ځای لري، او
په روژه کې باید بیوزلي کسان هېر نه شي!
روژه د اسلام درېیم رکن دی، چې په کال کې یوه میاشت پر مسلمانانو فرض شوې ده، دغه الهي میاشت له پېشلمي څخه تر ماښام پورې روژتیان له خوړلو، څښلو او نورو نفساني غوښتنو منع کوي. رمضان میاشت یوازې د لوږې او تندې زغمل نه دي؛ بلکې د نفس د پاکېدو، د اخلاقو د سمون او له بېوزلو سره د مرستې کولو میاشت ده. مسلمانانو ته پکار ده، چې په دې مبارکه میاشت کې د خپلو عبادتونو د زیاتولو ترڅنګ؛ د ذکر، دعا او د نیکو اعمالو د ترسره کولو او په ځانګړې توګه د بېوزلو لاسنیوي ته ډېره پاملرنه وکړي او ورسره یوه انداز
مبانی نظری عدالت اجتماعی: بررسی نظریهها و رویکردهای معاصر
چکیده عدالت اجتماعی از بنیادیترین مفاهیم در فلسفهٔ سیاسی و علوم اجتماعی است که به توزیع منصفانه منابع، فرصتها، حقوق و مسئولیتها در جامعه میپردازد. این مقاله با رویکرد تحلیلی- نظری، مفهوم عدالت اجتماعی را از منظر اندیشهوران کلاسیک و معاصر بررسی کرده و تأکید میکند که تحقق آن مستلزم تلفیق حاکمیت قانون، سیاستهای بازتوزیعی کارآمد، نظام آموزشی فراگیر، مشارکت سیاسی و فرهنگ مدنی مبتنی بر برابری است. مقاله نشان میدهد که عدالت اجتماعی، مفهومی چندبعدی است که نه به یک نظریه یا یک دانشمند خاص
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و پنجم در ادامه گذشته مسلمانان باید، سازمان امت متحد اسلامی را، تأسیس کنند. در خلال آنچه که تا حال نوشتیم به این نتیجه می رسیم که سازمان ملل متحد، دشمن هوشیارِ امت اسلامی و همکار اشغالگران وچپاولگران و همیار باند شرارت پیشه و اشغالگر یهودی صهیونیستی اسرائیل، می باشد. مانیفست یا منشور سازمان ملل متحد، این
د روژې میاشت کې د خوراکي توکو بیې مه لوړوئ!
روژه د رحمتونو، بښنې او الهي برکتونو مبارکه میاشت ده، په دې لویه میاشت کې د عبادتونو تر څنګ؛ د نفس اصلاح، زغم، همدردي او د انساني ارزښتونو پیاوړتیا ته باید ځانګړې پاملرنه وشي. په همدې میاشت کې مسلمانانو ته پکار ده، چې نه یوازې خپلو عبادتونو ته متوجه وي؛ بلکې د ټولنې حالاتو او د نورو خلکو ستونزو ته هم پاملرنه وکړي. له بده مرغه؛ هر کال په هېواد کې د روژې له رارسېدو سره سم د بازارونو وضعیت بدلېږي او د خوراکي توکو بیې لوړېږي او د ګڼو بېوزلو کورنیو د ژوند چارې ستونزمنې کېږي. په داسې حال کې، چې
روزه و قرب الهی
رمضان مبارک! خوانندګان محترم ، خدادوست ورحمت خداوند بزرګ وتوانا.واقعا ماه فضیلت، رحمت، انصاف، عدالت، مساوات ، اخوت واګاهی تعلیم وتربیت است ماهی که ازبصیرت ملییارد ها انسان پوشیده نیست ، ماهیکه دروغ، افترا ، فتنه وسلطهٔ قدرت را نمی پذیرد.راه رشد جامعه بشری عجب راهی دسیپلین است راه انسانیت ، سلوک که طعامش بی نانی است و شرابش بی آبی. چون سالک، بدین زاد گرسنگی و راحله تشنگی قطع منازل و مراحل کند، و از لباس بشریت برهنه شود و قدم در حرم خاص خانه قربت خاص احدیت نهد، از ظلمت وجود برسته و به ب
آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار
تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار و هیجانهای مقطعی، بلکه بر بنیاد سه رکن اساسی شکل میگیرد: آگاهی، عدالت و دموکراسی. این سه عنصر بههم پیوستهاند و فقدان هر یک، دیگری را تضعیف میکند. جامعهای که میخواهد از چرخهٔ بحران، انحصار قدرت و بیثباتی بیرون شود، ناگزیر است این سه پایه را همزمان تقویت کند. ۱. آگاهی؛ آغاز بیداری و مسئولیتپذیری نخستین شرط هر تحول، آگاهی شهروندان از حقوق، مسئولیتها و قدرت جمعی خویش است. مردمی که ندانند حق مطالبهگری دارند، نمیتوانند دولت پاسخگو بسازن
غنیمت وختونه!
د غنیمت وختونه پر مضمون باندى د بيا ځل له پاره تبصره د مضمون لاندى: دا مضمون په ۲۰۱۹ کال کښي لیکل شوي ، چې تر ننه پورى په ډيرو خپرونو کې خپور شوی ، چې دلته یې یادونه او خپریدل یې اړین بولم . دا مضمون په دوه درې معتبرو خپرونو کښي افغان جرمن آنلاین، ټول افغان او د دعوت په خپرونو کښي خپور شوى ، تقریبأ لس نورو وړو خپرونو کښي هم خپور شوى. او د فیسبوک په اضافه د څلويښت ګروپونو او پاڼو کښي شريک شوى داچې لږ اوږد دې، او اوږدې ليکنې په فيسبوک او حتى ميډيا کې څوک نه لولي نو په فیسبوک کې
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد سازمان ملل متحد، مؤسس و بنیانگذار حقوق زن و کودک، به سبک جزیره جفری اپستین، است. عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و چهارم در ادامه گذشته رسواییهای جفری اپستین، آغاز ماجرا نیست، بلکه ادامه سریال کمدی و اسکوزوفرنی دردناکی از نفاق و ریاکاری وحشیانه غرب زنستیز و کودککش است که سازمان ملل متحد، مؤسس و بنیانگذار این نوع از زن ستیزی و کودککشی می
آیا د جمهوریت منل؛ له دین څخه وتل دي؟
آیا جمهوریت یوسیاسي میکانېزم دی که عقیدوي نظام؟ آیا د حکومتدارۍ لپاره ټول وضع شوي انساني قوانین د اسلامي ارزښتونو سره په تضاد دي که ستونزه په محتوا، نوم او بڼې کې ده؟ آیا په سیاست کې د ولس ونډه د خالق تعالی د ربوبیت خلاف عمل دی؟ آیا هر هغه اداري سیستم چې له لوېدیځ څخه سرچینه اخلي، لازماً کفر ګڼل کېږي؟ په دې لنډې لیکنې کې مې د همدې پوښتنو د ځواب هڅه کړې چې ستاسې خدمت ته یې وړاندې کوم. د تېرې میلادي پېړۍ له نیمايي راهیسې د اسلام، جمهوریت، ډیموکراسۍ او سکیولرزم ترمنځ د اړیکو موضوع د لانجمنو
تعریف جامع Academic در لابلای مقاله ه
تعریف جامع Academic در لابلای مقاله ها، مباحث ، مقدمه، تکیه کلام و تحقیقات علمی یعنی “اکادمیک”چیست؟ در سادهترین تعریف، اکادمیک به هر چیزی مرتبط با محیطهای آموزشی رسمی، بخصوص پوهنتون /دانشګاهاو موسسات تحصیلات عالی، و همچنین فعالیتهای فکری و تحقیقی سیستماتیک گفته میشود. این کلیمه سه حوزه اصلی را پوشش میدهد: الف-محیطها و نهادها: پوهنتون /دانشګاه ها، کالجها، مراکز تحقیقاتی و هر مجموعهای که به صورت رسمی به تعلیم و تربیه علمی میپردازد. ب-فعالیتها: تحصیل، تد
اهمیت موقعیت جغرافیایی افغانستان درجهان معاصر
همه کشورهای جهان بخوبی میداند که افغانستان طی چند دهه درکشمکش های منطقه وفرامنطقه قرارداردوفرهنګ تجاوز ، انحراف، سلطه ګرایی وتجاوز ابر قدرت ها سفاک به این سرزمین با دسایس داخلی وخارجی اورده شد.افغانستان باوجود معادن سرشار وغنی یک کشور فقیر وعقب مانده یک کشوری محصور در خشکی واقع در قلب آسیا در(تقاطع آسیای مرکزی، جنوبی و غربی) است که با مساحتی حدود ۶۵۲،۲۲۵ کیلومتر مربع، از شمال باستان ها وابسته به روسیه مانند ترکمنستان، ازبکستان و تاجیکستان، از غرب با ایت الله های ایران، و از شرق و جنوب با پاکس
د سلواغې ۲۶ مه؛ د هېواد د آزادۍ او مېړانې تاریخي ورځ
د ۱۳۵۸ لمریزکال د مرغومي شپږمه هغه نه هېرېدونکې تاریخي ورځ ده، چې پر افغانستان د وخت د شوروي اتحاد سرو پوځونو د ځمکې او هوا له لارې یرغل وکړ. دغه ورځ د افغانستان په معاصر تاریخ کې د غمیزو، بدبختیو، پراخو ورانیو، بې شمېره افغانانو ته د تلفاتو اوښتو او د سترو ناورینونو د پیل ورځ ګڼل کېږي. د مرغومي په شپږمه، شوروي یرغلګرو، چې پر درندو پوځي تجهیزاتو او پرمختللو وسلو سمبال وو، پر افغانستان یرغل وکړ او نږدې لس کاله له افغان مجاهد ولس سره په جګړو کې ښکېل شول. په دې موده کې هېواد له سختو ورانیو
د عامه کتابتون د مسوولینو له لوري ښه زیری او د خلکو غوښتنې؛
د پلازمېنې کابل د عامه کتابتون ریاست، چې د لوست، مطالعې، څېړنیزو معلوماتو د بشپړولو او د تاریخي، کلتوري او علمي ارزښتونو د ساتنې اوږده مخینه لري، د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت تر چتر لاندې فعالیت کوي او د هېواد د علمي بنسټونو له مهمو هستیو څخه ګڼل کېږي. دغه کتابتون دا مهال د افغانستانپېژندنې، مجلو او کتابونو د مطالعې لوی او مجهز تالارونه لري، چې د هېوادوالو په ځانګړي ډول زده کړیالانو، څېړونکو او علمي مینه والو لپاره د ارزښت وړ دی. یاد کتابتون نه یوازې د لوست ځای دی؛ بلکې د فکري ودې، علمي پو
د محممود خان اڅکزی د وینا په هکله په فیسبوک کې تودې خبری!
د محمود خان اڅکزی د وینا په هکله په فیسبوک کې تودې خبری! د محمود خان اڅکزی وینا چې په د ۲۰۲٦ کال فبروری په پنځمه یې کړې ده . مشر دی ژوند وی په ټول عمر یی اوس یو واقعیت بیان کړی پاکستان نه اسلامی دی نه جمهوری او نه دښوخلکو ځای .لومړی اسلامی ځکه ندی دپاکستان پیدایښت نه تراوسه پوری یوه اسلامی کړنه نه ده ترسره کړی هرڅه یی داسلام ترنامه لاندی او دمسلمانانو پرضد کړی . دویم جمهوری ځکه ندی چی ټول زندانونو یی له بی ګناه افغانان بلوچانو ډک دی هغوی چی دپاکستان شناختی کارد لری ولی انسانی
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و سوم در ادامه گذشته 8- صندوق بینالمللی پول، تاراجگر منابع کشورهای قرض گیرنده در خلال پنجاه سال اخیر، هیچ یک از مؤسسات مالی، مانند صندوق بین المللی پول، آن قدر عمیق در زندگی انسانهای روی زمین، دخالت نکرده است، این نهاد آدمخوار، از آغاز تأسیس خود و بعد از جنگ جهانی ( اروپایی) دوم، جغرافیای اشغالگری خود را تا د
تاریخی حکایت
وایی په قزوین سیمه کې یو ډیر متقی، متدین او عالم قاضی وفات شو برخلاف له هغه یو عامی ، بیسواد، او جاهل زوی پاتې شو . دخپل پلار دورثې او حقوقو لاس ته راوړلو په خاطر خلکو دی قاضی وټاکه چې په غونډو او ناستو او ولاړو کې یعنی عامیانه سیاست کې ډیر جاهلانه او احمقانه بې ځایه کارونه او چټیات را وتل خلکو وویل چې دغه سړی ته یو نحوی ، نېک او عالم سړی په کار دی ترڅو دغه هغه هلک یوڅه دعربی مقدماتو او دودیزه خبرې اترې زده کړی! لاړل او یو څوک یې پیداکړ . معلم وویل ای مخدوم زاده یا اخندزاده یا مسعود زاده
رقابت های مرموز بنام ابزار سیاسی
تواضع بود هوشمند ګزین نهد شاخ پر میوه سر برزمین افغانستان سرزمین بزرګ تاریخی که در چهار راهی کشورهای آسیای مرکزی ودر مجموع دهلیز ی خوب اقتصادی برای کشورهای منطقه وفرا منطقه محاط به خشکه است. از نظر تجارت وترانزیت هم فرصت های خوبی را دارند. افغانستان با تنوع قومی، زبانی، فرهنګی ودینی ویک تاریخ مشترک مهم جیو فزیکی آنچه بیش از هرچیز دیګر مردم این سرزمین را به یکدیګر پویند عمیق میدهد .تاریخ ماست که که روح وروان تاریخی افغانستان دربستر زمان ومکان بلند وپائین را در لابلای تجاوز انګل
افغانستان قربانی سیاستهای امنیتی منطقهای است، نه متهم دائمی
در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان به پاکستان گفته است که: «اتهام نزنید، سیاست خود را تغییر دهید» و طالبان «مسئولان امنیتی پاکستان باید بهجای فرار از ناکامیهای امنیتی»، در سیاستهای خود تجدید نظر کنند». موضعگیری اخیر وزارت دفاع طالبان در برابر اظهارات وزیر دفاع پاکستان بازتابدهندهٔ یک واقعیت انکارناپذیر است: پاکستان سالهاست ناکامیهای امنیتی داخلی خود را با فرافکنی به افغانستان پنهان میکند؛ سیاستی که نه به نفع مردم پاکستان بوده و نه به نفع مردم افغانستان می باشد. اگر ب
تجاران قومی- مانع شکلگیری و استحکام ملت و بازتولید استبداد در افغانستان
یکی از ریشهایترین معضلات سیاسی و اجتماعی افغانستان، حاکمیت و نفوذ تیکهداران قدرت، جنگسالاران و تجاران قومی است؛ افراد و گروههایی که در ظاهر خود را نماینده و مدافع یک قوم یا منطقه معرفی میکنند، اما در عمل به دشمنان اصلی همان قوم و مردم محل خویش بدل میشوند. تجربهٔ چند دههٔ اخیر بهروشنی نشان میدهد که این افراد پیش از هر کس و بیش از هر گروه دیگر، بر مردم خود ستم روا داشتهاند و منافع شخصی و گروهی خویش را بر کرامت انسانی و حقوق اساسی جامعه ترجیح دادهاند. جنگسالاران و تجاران قومی
تر څو چي عقلانیت وي!
په عمومي توګه سوله د جوړجاړي، پخلاینې، د شخړو د پای ته رسول، د تاوتریخوالي نشتوالۍ او په نفس یا روان کي د داخلي او بهرنۍ سکون معنی لري. سوله معنا د جګړي بندیدل، د نورو انسانانو بشری خوندیتوب، فزیکي او رواني امنیت ته درناوي کول، صحی خدماتو ته لاسرسۍ، پرته له تبعیضه نر او ښځي ته د تحصیل زمینه سازي، د سیاست او د بیان آزادي یا هم د نظر د اظهار حق او د نورو انسانانو ټولو مدني آزادیو ته درناوی کول سوله ده. د اسلام په دین کي سوله په خیر تعبیر شوي. سوله یو پراخ مفهموم دی. سوله د فلسفي علومو په اس
سرمایهداری لیبرال و واکنش سوسیالدموکراسی تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟
مقدمه سرمایهداری لیبرال بهعنوان نظام مسلط اقتصادی- سیاسی جهان معاصر، مدعی آزادی فردی، بازار آزاد و حداقل مداخلهٔ دولت در امور اقتصادی و اجتماعی مردم است. این نظام، بهویژه پس از فروپاشی بلوک شرق (سیستم سوسیالیزم عینی)، خود را «تنها بدیل ممکن» معرفی کرده است. با این حال، پیامدهای اجتماعی، طبقاتی و انسانی آن، واکنشهای فکری و سیاسی گستردهای را برانگیخته که یکی از مهمترین آنها سوسیالدموکراسی است؛ جریانی که نه خواهان نابودی کامل سرمایهداری است و نه تسلیم بیقیدوشرط در برابر آن میباشد.
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد
سازمان ملل متحد، نه سازمان است نه ملل است و نه هم متحد عبدالخالق صارم ............................................................... قسمت بیست و دوم در ادامه گذشته 2- خصوصیسازی و تأثیرات منفی آن البته نظام های اقتصادی کمونیستی و کاپیتالیستی که هردو تحت عناوین و ایدئولوژی های مختلف و متفاوت، اما با هدف واحد، که همانا چور و چپاول نمودن منابع و ثروت های جوامع می باشد، و این چور و تاراج گری در نظام کمونیستی توسط اعضای حزب کمونیست و در نظام کاپیتالیستی توس
