مقالې
پسرلی؛ د کار، هڅو او سمسورتیا موسم
پسرلی د کال د طبیعت له ټولو ښکلی او زرغون موسم دی، چې په دې وخت کې ځمکه له یوې مودې ځنډ وروسته بېرته راویښېږي او په ځمکو، بېدیاوو او دښتو کې کښتونه، بوټې، ونې او رنګا رنګ ګلونه زرغونېږي او وده پیلوي. د همدې موسم په راتګ سره طبیعت نوې سا اخلي او چاپېریال له تازه هوا او خوږو منظرو څخه ډکېږي. په دې نغمهییز موسم (پسرلي) کې د مرغانو خواږه او جادویي غږونه فضا ته ځانګړی خوند وربښي او د انسان روان ته سکون ورکوي. پسرلی یوازې د طبیعت د ښکلا موسم نه دی؛ بلکې د انسانانو لپاره د کار، هڅو او د نويو هی
کرغېړنه بمبارۍ!
له پاکستان سره سیاست لوبول د جهاد له وخته په بې اتفاقیو ، شخصی ګټو ، محدودیتونو ، سیالیو ، دما اوتا محدوده کې راپیل کیږی پنجاب هیڅ وخت تکړه ملی او اسلام پوه مدبر افغان ته وخت نه ورکاوه یو شمیر په مختلفو نومونو ووژل اوس ددې وخت راغلی چې باید په سیاسی عقلانیت په کار واچول شی ، لوړه کچه لیدلوری او ملی نیوکې ته غوږ ونیول شی دېپلوماتیکو خبرو اترو او دنړیوال معیارونو ژور فکر او تحلیل ته ارزښت ورکړ شی اسلام آباد سره جدی محاسبه کول یو مدبر پلاوی ته اړه لری ګواښ او ګواښن دکمزوریتوب علامې دی څه نشی کول
د تلویزیوني سیاسي بحثونو اهمیت
مقدمه: د تلویزیونی سیاسی بحثونو په ماهیت مو په بله (پرونۍ 15.03.2026 ) لیکنه کې خبرې وکړې. په دې لیکنه کې په نظر کې دي چې د تلویزیونی سیاسي بحثونو د اهمیت په اړه په لنډه توګه رڼا واچوم. د تلویزیون سیاسي بحثونه د معاصرو رسنیو یوه مهمه بڼه ده چې د سیاسي شخړو، نظریاتي اختلافونو، د عامه پوهاوي د لوړولو او په ټولنه کې د سیاسي ارادې د جوړولو لپاره کارول کیږي. لکه چې په تیره لیکنه کې یادون وشو، د دې ډول بحثونو موخه یوازې د سیاسي تبلیغ یا د شهرت زیاتول نه، بلکې د لیدونکو لپاره د معلوماتو وړان
د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان ۲۰ شاخصونه:نړیوال اهمیت او د افغانستان لپاره فرصتونه
لیکوال :ازاد خبریال او د سیاسي چارو شنوونکی اندېښمن ځاځی په معاصر نړۍ کې د اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره منظم او اوږدمهاله پلانونه ځانګړی اهمیت لري. همدې ارزښت ته په کتو چین له څو لسیزو راهیسې د «پنځه کلنو پلانونو» تګلاره تعقیبوي،چې ددغه هېواد د پرمختګ اساسي نقشه بلل کېږي. اوس چې د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان پیل دي دغه هېواد په یاد پلان کې د لوړ کیفیت د پرمختګ لپاره شل مهم شاخصونه ټاکلي دي . دغه شاخصونه نه یوازې د چین د راتلونکې اقتصادي ودې لپاره لارښوونه کوي، بلکې د نړیوال اقتصاد او
دوې حیاتی اړتیاوې
دوې حیاتي اړتیاوې د افغانستان په سپیڅلې خاوره د پاکستان هوایي ځواکونو ړندې بمباري او پر جنګ ځپلو افغانانو باندې د پاکستاني پوځیانو توره او بریښ دوامداره او ورځنی چار ګرځیدلی دی. د نړۍ د نورو دولتونو زیاتره مشران ملنډې وهونکي ننداره چیان شویدي. عامه نړیوال ذهنیت د انحصاري رسنیو په تارونو کې بند پاتې دي. د اسلامي امارت مشران د خپلو انتزاعي باورونو په مستۍ کې اسمان په لوټو ولي... دا ټول ولې؟ په عامه منظر کې، داسې ښکاري چې په خیبر پښتونخوا او بلوچستان کې نا آرامي ده، پاکستاني طالبان ا
د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان ۲۰ شاخصونه:نړیوال اهمیت او د افغانستان لپاره فرصتونه
د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان ۲۰ شاخصونه:نړیوال اهمیت او د افغانستان لپاره فرصتونه لیکوال: ازاد خبریال او د سیاسي چارو شنوونکی اندېښمن ځاځی په معاصر نړۍ کې د اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره منظم او اوږدمهاله پلانونه ځانګړی اهمیت لري. همدې ارزښت ته په کتو چین له څو لسیزو راهیسې د «پنځه کلنو پلانونو» تګلاره تعقیبوي،چې ددغه هېواد د پرمختګ اساسي نقشه بلل کېږي. اوس چې د چین د پنځلسم پنځه کلن پلان پیل دي دغه هېواد په یاد پلان کې د لوړ کیفیت د پرمختګ لپاره شل مهم شاخصونه ټاکلي دي . دغه
افغانان د پاکستان پرځای، د پنجاب کلمه تصادفي نه کاروي!
یو تن چې د افغان پرځای، د نوې اختراع شوې کلمې افغانستانی په نوم ځان راپېژني، وایې«چرا در افغانستان پاکستانی ها را پنجابی می ګویند؟ این اصطلاح ریشه در لروبر طلبی دارد»! د پاکستان د جوړېدو د څرنګوالي تاریخ ته به په تفصیل نه ستنېږو، خو که په څو جملو کې یې راغوڅه کړو، دا خدایداد هېواد یوخوا نیمایې د افغانستان پر خاوره او پاتې د هندوستان پر ځمکه د یوې پوستې پتوګه د انګریز لخوا په ۱۹۴۷ کال کې راوټوکید! انګریزان چې د پښتنو او خدایې خدمتګارو او د ګانګرس د هندو او مسلمانو ازادۍ غوښتونکو مباریز
د يو ښه اصول تدريس په هکله !
د ټوپک پرځای بچیانو ته قلم او کتاب لاس کې ورکړئ ، دوی د جګړې او شخړو پرځای د علم او معرفت خواته وهڅوئ ، ځکه مونږ د دوی د روښانتیا مسوول یاستو ، د دوی د بیدارولو او جرأت ورکولو حق پر مونږ دی ، مونږ باید خپلي تجربی دوی سره شریکې کړو ،چې په راتلونکي کې دوی ته د لارې څراغ وګرځي ،چې دوی زمونږ او خپلو تجربو په رڼا کې ،د یو روښانه راتلونکی په لور درانه او استواره قدمونه کیږدي ، باید د جنګ او جګړې نه په انتباه کې دوی ته لنډې کیسی ، وجیزې ، ادبی ، تعلیمی ، تربیوی ، او یا هغه مطالب هم چې د اَمن او سولي
دنړیو ال اقتصادی تشنج او کړکېچ د «هرمز تنګې» آبناء اهمیت
د هرمز تنګی چې د نړۍ شاوخوا ۲۰ سلنه تېل نفت یا ګاز ورڅخه تېرېږی، تقریبا تړل شوی دی. د تېلو او ګازو د بیو لوړېدو نړیوال اقتصادی اهمیت یې هم ډیر ټکنی کړی دی . ۱-فیلپین او تایلنډ: دغو هېوادونو د برېښنا او تېلو د سپما لپاره ځانونه چمتو کړی دی نو ځکه کاري ساعتونه او تګ راتګ یې تر یوه حده پورې محدود کړی. او کمښت یې په کې راوستی دی. ۲- یوشمېر اروپا یې هېوادونه او بریتانیا: اروپایې هېوادونه داکراین کړکېچ په تنګ کړی خو د انرژۍ د بیو له لوړېدو سره همدا اوس مخ په ګواښ اوناڅاپ
د تلویزیوني سیاسي بحثونو ماهیت
نن چې په انټرنټ کې ګرځیدم، ناڅاپي مې ولیدل چې د ډیورنډ د کرښې د دې خوا او ها خوا بحثونه او مذاکرې د دو نفرو ترمنځ په شدت روانې وې. پخوا مې هم داسې تلویزیوني بحثونه لیدلي وو چې په سټوډیو کې مېلمنو به یو بل ته ښکنځلې کولې یا حتی د میز تر شا یې فزیکي شخړې لرلې. زما فکر ته راغلل چې د تلویزیوني سیاسي بحثونو په ماهیت، اهمیت او اخلاقی معیارونو د خپله نظره لنډ یو څه ولیکم چې ګوندې د لوستونکو له پاره ګټور او لارښود وګرزي. دادي په لومړۍ برخه کې د (تلویزیوني سیاسي بحثونو په ماهیت) په لنډ دول رڼا اچو
شعرونه
اختر به راشی کنه
دلته د رئیس الوزرا هوس او نازونه دی بیا دې بل کوټوال هاها او اوازونه دی هلته دفقیرالفقراء دډوډۍ غمونه دی دلته د ویاند لوړ او ژور پیغامونه دی هلته دخوار ځواکی اړین ګواښونه دی دلته دالرې دی بشپړ کره معدنونه دی استانبول کې دښایسته ودانۍ ګامونه دی هلته دتعلیم تړلو بند وبست فرمانونه دی دلته دپردیو پروژو غم خوړلو پورونه دی هلته دفقر له کچې ټیټ د ژوند چمونه دی دلته اوهلته دواړه سره انډیوال نه دی هلته دکړۍ اوحلقې ګذارش او غږونه دی اختر! به راشی کنه سمه
د مينې سرود!
سید عبید الله نادر د مینې سرود! نا پـوهۍ کښي به نابود شو په پوهنې کښي به بود شو که په یو فکر او نظر شو نو به یو تن او وجـود شـو په علمی پــوهی څـــیړنې به خبر له هست و بود شو که پوهنې ته مــو لار وي نو قابل به د ســــجود شو د معــرفـــــت له برکــــته بیا قـبول به د معـــبود شو جهالت کښی به ټـول واړه لکه شـــمر او نمرود شو که دعلم لار خپل نه کړو نو به لیري له مقصود
په نرمۍ اومحبت
بد په بد سره پرېولل کاردپـوهي نه وي اوبـــه پخـپــل نـــرمۍ سره ډبــره سـوله وي په نرمۍ اومحبت دځنګله ژوی اهل وې دهــــوامــرغه په رام ناست ستا پــروږه وي چي ډب نه وي ادب نه وي تېره داخـبره ډب اووېـــــره هـــر یـو ظــلــم زیـــاتـــه وي نرمي اومحـبت وګـړي ځان ته را بـولـي زشتي اوبدخلقي لړم دی ځان خپله نېسته وي داخبـري ټــوله آزمویل سوي له پخوانه ومنه چي زوراوزشتي دواړه سـړی پمنه وي
د رحمن بابا په پېروي زما يو شعر
د رحمان با با د دي غزل په پیروي اى زما د زړه آرامه راشه راشه سرو قده ګل اندامه راشه راشه چې همه واړه خوبان دي مقتديان دي د همه واړو امامه راشه راشه کال ۱۳۷۷پیښاور غزل ای زمــونږ د زړه درمـــــــــــانه راشه ،راشه ته مــــو تن کې ،روح او ځانه راشـه، راشه په بڼو مــــــــــــــــو جــارو کـړی، درته لاره بی قرار زړونو آرامــــــــــــــه، راشــه راشـه څلور لارو د او هامــــــــــــــو کې شـو پاتی ته په هر چا مـــــــــــــــــهربانه راشـه راشه
د انقلاب په لوری
د انقلاب په لوری پښتون او بلوڅ دواړه، انقلاب په لوري ځي په مست ملي غورځنګ کې، د پنجاب په لوري ځي افغان که لروبر دی، که بلوڅ مرام یې یو دی پنجاب ته نن په ګډه، د ځواب په لورې ځي ماڼۍ د استبداد ته، که پنجاب کې نظر وشي درځونه یې له سره، د تهداب په لوري ځي غوجل یې د انګریز بولې، که ځاله د ترهګرو توپان کې به له مخې، د غرقاب په لوري ځي پنجاب که پښتانه او بلوڅ، غوړه مړۍ بولي خوراک کې د ذقم به، د خوناب په لوري ځي مشرۍ کې د منظور، او بشیر زیب له برکته(۱)
زما اثر
زه په خــپل ذات کـــښي دا جوهر لـرمه چې له دردمـــن زړونــــو، خــــبر لرمـــه له هـــــر چــا ځـــکه، تل ځـــــاریږمه زه چې له دنـــیا څـــــخه، ســــفر لــــــرمه زنده دلانـــــــو ته، په خـــــــــپله ویــــنا داســــــي طلــــــسم، او اثر لـــــرمــــــه چې هر دردمن می ، له وینا اخلي فیض زه په خـپل زړه کښي، دا ګــوهـــر لرمـه د آشــــنایانـــــو، او دردمــنو زړو کښي کــــله نا کـــــله، زه ګــــــذر لـــــرمــــــه چې هر چــــا زړه رانه ناهــــیلي ن
ژوند
ژوند یو لنډه افسانه ده ځي تېرېږي سترګو رپ یوه شېبه ده ځي تېرېږي یو فرصت له طبیعت دی تحفه شوی د ګردون یوه هدیه ده ځي تېرېږي په میلیارد چانسونه یو بل سره ګډ شول د نیستۍ، شتون ګډوله ده ځي تېرېږي د سپرلي سهار د زاڼو یو کتار دی د څاروو یوه ګله ده ځي تېرېږي په نیمګړو ارمانو ترې کډې بار شي د ناکام هیلو اسره ده ځي تېرېږي بیرته نه ګرځي که هرڅو منتظر شې د روان سیند یو شېله ده ځي تېرېږي مرادزی يي که هر څو ښکلاوې ستا يي د یو فیلم ننداره ده ځي تېرېږي
دوه مخی اسلام آباد
اسلام آباده بې هویته بې تاریخه بې بنیاده * دترهګریو اوجنجالونو ځاله ډېر شرمنده بېوقاره * په خپلو ټولو معاملو کردو په وار پښیمانه دوه مخې نقابګره جعل کاره * یوکاردې سم هم نه دی دبنګال په سر جوړ شوې چیغې نارې وهې بې شماره * ګوره پلمې دې دمنافقت ښکری بېخونده او بې فطرت ښکاری ته چېرته آباد یې دروغجنه اسلام خرابه * ورک شې پنجابیه دال خوره دادې عقل او دادې ټوله عقلانی هستی په تیاره رڼا او رښتیا ء ده!
زه او خیال !
چې ســـاقي په لاس کــــــــې راکړله ، جـــــــامونه رانه هیر یې کـــــــــړل ، د تیر عــــمر غــــــمونه کرۍ شــــــــــــپه ده ،او ټــــــــــولي ده ، د رندانو زه او خـــــیـال ،او د بد مســــــــــــــــتو آوازونه چــــیرته لاړې ، ای زمـــا فلســــــــــفي خـــــیاله راشه وســــــــــپړه ، د نوي ژوند بابــــــــــــــونه یو ځـــــــــل بو می ځــــــــه لــه خوده ، بیخوديه چې هجران لمــــــــبو می زیات کــړله ، دردونه د هســــــــتي په معـــــــــــما ، باندی
مثنوي: ٫کیږي هغه چي دي کړي وي٫
دنـیـکۍ ونــه کــوي تـــل مـېـوې خوږې دبــدۍ ونــه کـــوي تــل مـېـوې ترخې د ولي نه مـڼه غــوښتـــل کله وي کارسم چــي کــرې اوربشـي وبه نه رېـبـې غـنم خــــبــره بې بنسټه بـېـلامـله دنـاپـوه وي خـبـره دپـوهـانـو بادلـیله بــرهــاني وي ناپوه چــي سي پـتنـګ نــوسي په جــنګ نه لري دلیل سي بې دلیله په غـورځنګ چاچي وي وژلی،پخپله هم دی وژل سوی دنن تاریخ زمــوږپــه داکــړنو رنګـین سوی
