مقالې
افغانستان به یک حزب جدید نیاز دارد؟
افغانستان در طول تاریخ سیاسی خود، بهویژه پس از نیمهٔ دوم قرن بیستم میلادی، شاهد شکلگیری جنبشها، سازمانها و احزاب گوناگونی بوده است. برخی از این جریانها در نتیجهٔ تحولات مشخص اقتصادی و اجتماعی و با توجه به سطحی از رشد و پختگی جامعهٔ افغانی، بهعنوان پدیدههای روبنایی و در پیروی از جریانها و ایدئولوژیهای رایج جهانیِ راست، میانه و چپ، عرض اندام کردند. با این حال، بسیاری از این احزاب در برابر حوادث ناگوار تاریخی و مداخلات گستردهٔ خارجی تاب مقاومت نیاورده و بهتدریج به گروههای کوچک، پراکند
برتانوي او فرانسوي سرتېرو څنګه د ورزش اپلیکېشنونو له لارې د خپلو پوځي اډو معلومات افشا کړل؟!
حتی تر ټولو پیاوړي او پرمختللي پوځونه هم کله ناکله د روغ ژوند د عادتونو (ورزش او فيټنس) له امله له ستونزو سره مخ کېدای شي. د فزیکي فعالیتونو ثبتوونکې اپلېکېشنونه، لکه Strava، کله ناکله ناڅاپه داسې معلومات په عمومي ډول افشا کوي کوي چې باید پټ وساتل شي لکه د پوځي اډو دقيق او دننه موقعيتونه ، د ځواکونو تګ راتګ مسيرونه، د سرتېرو فعاليتونه او نور ډېر... د څېړنو له مخې، که سرتېري دا ډول اپلېکېشنونه بېاحتیاطه کاروي، نو خبره یوازې د منډې وهلو یا فټنس پورې نه محدودېږي، بلکې دا هم ښيي چې د امنیتي
ماشوم اسلام آباد او پنځه زره کلن تمدن !
په پښتو کې موږ دغه اصطلاح لرو چې وایی: موچی که دومره تکړه وای خپل ځان ته به یې «سوګلې» جوړې کړې وای ! سوګلې همغه چرم دی چې دواورو په مقابل کې یې په مزو ګنډی اوبیا دبوټو کار ورنه اخلی .دشهباز شریف او عاصم منیر دادې واده تیر شو ، داسلام آباد ډیزلی واکدارانو په دې غونډه کې دایران (۵) زره کلن تمدن په وړاندې داسې ښکاریدل لکه ما شومان! چې ګوګل هم ور باندې شرمیږی .که په رڼا ورځ اسرائیل په لبنان باندې بمباری کوی خو دلته پرون جوړشوی ماشوم اسلام آباد پر افغانستان هوایی بمباری وکړلی نوبیا د بشریت په قام
د روزګار مکتب!
نیک بخته هغه څوک دی ،چې د دنیا څخه د عبرت ټکي راټول کړي .او خپل زړه او ضمیر پرې روښانه کړي ،انسان باید هغه څه زده کړي ، چې په راتلونکي کې ورته سر مشق وګرځي ، ځکه زمانه په خپل دروند رفتار سره ډیر ځله داسي څه مخي ته راوړي ،چې د عبرت بین نظر هغه وینې ،د چا چې د زړه سترګي روښانه وي ،او نور ترې سطحي تېریږي ،نو ښه به هغه وي،چې خپلې عبرت بیني سترګي پرانیستلی ،او د عبرت غوږونونه خلاص و نیسو ،او د زړه په غوږونو هم یو څه واورو او یا خپل فطرې استعداد هم په کار واچوو .نو د حضرت بیدل علیه رحمه د دي شعر په
مرکز تحقیقات علمی پوهنتون علم
«امت وسط» *********** امت در لغت: طریقه و دین راگویند، و بیشتر از پنجاه بار درقرآن با صیغه مفرد تکرار شده است، و در برگیرنده معنای واحد و یا تعریف مشخص از امت نیست. در اصطلاح، ان گروه و جمعيتى را گویند كه جهت مشتركى آنها را به هم پيوند دهد: اشتراك در دين و آئين، و يا زمان و عصر واحد، يا مكان معين، خواه اين وحدت، اختيارى بوده باشد و يا بدون اختيار. در کلام الله میفرماید: «كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ یَكُونَ الرَّسُولُ
هغه څو ټکی چی زموږ هیر دی
(د مقالو داسلسله دوام لری) د اقتصادي ودې لپاره بشري ماهره نیرو(متشبث)، طبیعی منابع ښه مدیریت او ورسره پانګه ضرور ده. د افغانستان په څلوېښت کلنو جنګونو کې اقتصادي زیربنا زیانمنه شوه او نوښتګر متشبث نه لرو. که نوښتګر متشبث اقدام کوي، دپانګی نشتوالی یې خنډ ګرځي. د دې مانا داده چې زموږ مالي موسسات( بانکي سیستم، بیمه، پورورکوونکی ګروپونه، دتقاعد خزینه....) ړنګ او خوار دي، زموږ لوی ملی پانګوال او بهرني پانګوال اوسنیو شرایطو کې د افغانستان دننه پانګونه نه کوي، بانکي لېږد درېدلی. خو یوه هیله
سېلاب ځپلې کورنۍ باید هېرې نه کړو!
د تېرو څو ورځو پرلهپسې درنو بارانونو له امله د هېواد په زیاترو ولایتونو کې زیات سېلابونه راوتلي، چې ګڼ شمېر هېوادوالو ته یې درانه مالي او ځاني زیانونه اړولي دي. د راپورونو له مخې، یادو سېلابونو په یو شمېر ولایتونو کې پراخې سیمې او کرنیزې ځمکې تر اوبو لاندې کړې دی، ګڼ شمېر کورونه یې ویجاړ کړي او خلک یې له خپلو سیمو بېځایه کړي دي. تر دې دمه د یو شمېر هېوادوالو د مړینې او ټپي کېدو خبرونه هم ورکړل شوي او سلګونه کورنۍ يې له سختو ستونزو سره مخ کړي دي. دا پېښه دردوونکي ګڼل کېږي، چې باید له
د درې نیم ټرېلین ډالرو کمپنۍ، Apple پنځوس کلنه شوه
د درې نیم ټرېلین ډالرو کمپنۍ، Apple پنځوس کلنه شوه ولي الله ملکزی د بشري تاریخ په آرشیف کې، د معلوماتي ټکنالوژۍ د یوې کمپنۍ ارزښت د افریقا د ټولې وچې د ۵۴ هېوادونو له مجموعي کلنۍ بودیجې څخه درې چنده لوړ شو. دریو ځوانو انجنیرانو، سټيو جابز چې پلار یې د سورېې کډوال دی، سټیو وزنیاک او رونالډ وین د کلېفورنیا د سانفرانسیسکو بې ایریا په یوه کوچني ګراج کې د اېپل بنسټ کېښود. د ۱۹۷۶م کال په اپریل کې پېل شوي دغه حیرانوونکي سفر د اته ملیاردو وګړو سور او ساره په یو مزي وتړل. نن زموږ د خاورین
د اسلامي امت لیکوال ته!
سریزه: د اسلامي امت لیکوال څخه هدف د امت هغه کسان دي چې د اسلامي امت د فکر، عقیدې، کلتور، سیاست، او ټولنیزو مسایلو په اړه لیکنې کوي، او د خپل قلم له لارې د امت اصلاح، بیداري او لارښوونه کوي. اوس راځو دې ته چې د اسلامي امت لیکوال باید کومې ځانګړتیاوې ولري، ترڅو د قلم او کتابت په خوږه ژبه د سمون او فلاح لاره، د شته حقایقو او استناداتو پر بنسټ روښانه کړي، ترڅو د امت پرمختګ یقیني او د نورو له شر څخه د امن تکتیکونه وړاندې کړي. ۱- د اسلامي ارزښتونو ساتنه او پراختیا: د اسلا
تیز او شدید موسمي اورښتونو وخت کي ښاري ستونځي
وچکالي، اوږدمهاله سخت سیلابونه او طوفانونه، ګرم او بې واورې ژمی، د اوړې بې وخته بارانونه چي ورسره خوراکي خوندیتوب د منځه ځي، قطبي سمندر ( انترکتیکا) کي د کنګل یخچالونو اوبه کیدل چي ورسره د سمندر د اوبو سطحه لوړیږي، بړبړوکۍ، طبیعي اورلګیدنه، د سیندونو وچیدل، د ساري ناروغیو زیاتیدنه، د پوستکي سرطان ناروغۍ زیاتیدل او خپریدل، او په سمندرونو کي د الجی او فنجیانو ډیریدل په نړی کي د اقلیم د بدلون له اثراتو څخه ګڼل کیږي. خو د اقلیم بدلون د نړۍ په ټولو سیمو یو شان اثر نه لري؛ بلکې متفاوت دي. ځينې سیمې
شعرونه
د آرمانونو سولي ته !
راشـه راشــــــه چې بهار په تا ښـایـــسته شي د ګــــلونو نو بـهار په تا ښــــــــایسته شــــــي نرګسـان دي په باغچو کښي ځوړند ســــرونه راشــــــه نن چې ننګرهار په تا ښـــایسته شي مودې وشوي چې د زړه ښار مو دی، بد رنګه راشه راشه چې دا ښــــار په تا ښـــایسته شي نغمه خوان بلبلې،په کوم ورشو کښی ګرځي؟ دلته راشـــه چې ګلزار په تا ښـــایـــسته شـي د انتظار ســترګي مو تت شوي ســتا په لاره راشــه راشــه چې دا لار په تا ښـــایسته
غزل
خوندکړی کړي باآهنګه زندګي زما خوښيږي ړنګه بنګه زندګي چي مات مات پکې بنګړي وي اوبنګړي شه قربان له هغه شرنګه زندګي غرنۍ پېغله ساتي لاچي لونګ وايه ستاخوښه لونګه زندګي وهرچاته بس کوه دغه دعا خداي دې مه کانده بدرنګه زندګي نيم سړی وي سي له لاسه چاورکړې دمورکۍ مورکۍ له څنګه زندګي حيف چي عمر تراويا کلونو واوړي ګويالويږي له ګړنګه زندګي وپنځوسوته قريب يې عمري له تاولاړه شوخه شنکه زندګي
واک
زه خپلواک نه وم ځکه په خپل واک نه وم سره له دې چې خپل دریځ کې کاواک نه وم لاړم کډوال شومه دپېښور کوڅو کې سرګردان شومه تنظیمی کوټوال اولدار شومه دای اس ای سر ه همګام شومه دساګ او دالو سره آشنا شومه دچل اوچم دوه مخی سوبه دار شومه زه خپلواک نه وم داسلام په نوم می توبره خلاصه کړه ددې دکان دروازه مې ځان ته کړه په سیاست کې هې هره جاسوسی تر لاسه کړه ژباړن او با دسیپلینه ترجمان سیاستمدار شومه لاړم داستخباراتو ټېکه دار شومه زه خپلواک نه وم
ستا انځور
ستا انځور مې انځورونو کې ډېر خوښ شو خوښ لا څه چې سم د زړه په سرمې خښ شو دا انځور چې یو شاهکار د طبیعت دی څونه ښه چې ستا لخوا ما ته بخښښ شو د ۲۰۲۶ کال د مارچ ۲۴ مه سرلوڅ مرادزی
اختر به راشی کنه
دلته د رئیس الوزرا هوس او نازونه دی بیا دې بل کوټوال هاها او اوازونه دی هلته دفقیرالفقراء دډوډۍ غمونه دی دلته د ویاند لوړ او ژور پیغامونه دی هلته دخوار ځواکی اړین ګواښونه دی دلته دالرې دی بشپړ کره معدنونه دی استانبول کې دښایسته ودانۍ ګامونه دی هلته دتعلیم تړلو بند وبست فرمانونه دی دلته دپردیو پروژو غم خوړلو پورونه دی هلته دفقر له کچې ټیټ د ژوند چمونه دی دلته اوهلته دواړه سره انډیوال نه دی هلته دکړۍ اوحلقې ګذارش او غږونه دی اختر! به راشی کنه سمه
د مينې سرود!
سید عبید الله نادر د مینې سرود! نا پـوهۍ کښي به نابود شو په پوهنې کښي به بود شو که په یو فکر او نظر شو نو به یو تن او وجـود شـو په علمی پــوهی څـــیړنې به خبر له هست و بود شو که پوهنې ته مــو لار وي نو قابل به د ســــجود شو د معــرفـــــت له برکــــته بیا قـبول به د معـــبود شو جهالت کښی به ټـول واړه لکه شـــمر او نمرود شو که دعلم لار خپل نه کړو نو به لیري له مقصود
په نرمۍ اومحبت
بد په بد سره پرېولل کاردپـوهي نه وي اوبـــه پخـپــل نـــرمۍ سره ډبــره سـوله وي په نرمۍ اومحبت دځنګله ژوی اهل وې دهــــوامــرغه په رام ناست ستا پــروږه وي چي ډب نه وي ادب نه وي تېره داخـبره ډب اووېـــــره هـــر یـو ظــلــم زیـــاتـــه وي نرمي اومحـبت وګـړي ځان ته را بـولـي زشتي اوبدخلقي لړم دی ځان خپله نېسته وي داخبـري ټــوله آزمویل سوي له پخوانه ومنه چي زوراوزشتي دواړه سـړی پمنه وي
د رحمن بابا په پېروي زما يو شعر
د رحمان با با د دي غزل په پیروي اى زما د زړه آرامه راشه راشه سرو قده ګل اندامه راشه راشه چې همه واړه خوبان دي مقتديان دي د همه واړو امامه راشه راشه کال ۱۳۷۷پیښاور غزل ای زمــونږ د زړه درمـــــــــــانه راشه ،راشه ته مــــو تن کې ،روح او ځانه راشـه، راشه په بڼو مــــــــــــــــو جــارو کـړی، درته لاره بی قرار زړونو آرامــــــــــــــه، راشــه راشـه څلور لارو د او هامــــــــــــــو کې شـو پاتی ته په هر چا مـــــــــــــــــهربانه راشـه راشه
د انقلاب په لوری
د انقلاب په لوری پښتون او بلوڅ دواړه، انقلاب په لوري ځي په مست ملي غورځنګ کې، د پنجاب په لوري ځي افغان که لروبر دی، که بلوڅ مرام یې یو دی پنجاب ته نن په ګډه، د ځواب په لورې ځي ماڼۍ د استبداد ته، که پنجاب کې نظر وشي درځونه یې له سره، د تهداب په لوري ځي غوجل یې د انګریز بولې، که ځاله د ترهګرو توپان کې به له مخې، د غرقاب په لوري ځي پنجاب که پښتانه او بلوڅ، غوړه مړۍ بولي خوراک کې د ذقم به، د خوناب په لوري ځي مشرۍ کې د منظور، او بشیر زیب له برکته(۱)
زما اثر
زه په خــپل ذات کـــښي دا جوهر لـرمه چې له دردمـــن زړونــــو، خــــبر لرمـــه له هـــــر چــا ځـــکه، تل ځـــــاریږمه زه چې له دنـــیا څـــــخه، ســــفر لــــــرمه زنده دلانـــــــو ته، په خـــــــــپله ویــــنا داســــــي طلــــــسم، او اثر لـــــرمــــــه چې هر دردمن می ، له وینا اخلي فیض زه په خـپل زړه کښي، دا ګــوهـــر لرمـه د آشــــنایانـــــو، او دردمــنو زړو کښي کــــله نا کـــــله، زه ګــــــذر لـــــرمــــــه چې هر چــــا زړه رانه ناهــــیلي ن
