د لوی، مهربان او بخښونکي خدای په نامه

روانې چارې او بېلابېل

08.12.2016 12:22    |   افغان تحرک آقای احمد ولی مسعود! مقبرۀ احمد شاه مسعود را کی اعمار و مهندسی نموده است؟

د احمد شاه مسعود مقبره څوک اعمار او مهندسی کړی دی؟

07.12.2016 12:59    |   مصطفی «عمرزی» وقتی منتقدان ما، از جنس زاده گان بحران مي آيند

درست تا اين مقال، در همه جا از نقد بي رويه، نامنصف و غيراخلاقي اي يادآوري كرده ام كه شايد در حد بخشي از محتواي اين نوشته ها شود. ما نقد و انتقاد را به عنوان دو عنصر مهم در جهت اصلاح و توجه بر معضلات مهم مي دانيم و توضيحات ما پيرامون نقدي كه بر آدرس قوم ما مي شود، به هيچ عنوان به معناي اين نيست كه ما، پري ها و يا ملائكي استيم كه درستي و خوبيت، جزو شان ماست و چيزي ديگري از ما سر نمي زند. آسيب هاي جدي كه از رهگذر نقد و در واقع دشنام ها و بي حرمتي هایي كه بر پشتون ها روا داشته اند، باعث ايجاد نيمه فرهنگي شده است كه اگر تكميل شود، جامعه ي متنوع افغاني با وجود خلط و آميزش هاي فراقومي، به سنگر هايی مبدل مي شود كه زماني با زور ايديالوژي هاي بيگانه، حكومت تنظيمي تاريخ معاصر افغانستان را به عنوان الگويی از آن ها ساختند.

06.12.2016 12:32    |   امين خاطر اشرف غني، اندېښنې، رواني فشارونه او د افغانستان خلک

اشرف غني د امريکا متحده ايالاتو جمهور رییس نه دی، چې د اونۍ د پای په رخصتيو کې «نيومکزيکو» ته لاړ شي، هغه د تاجکستان جمهور رییس هم نه دی چې ټول سياسي مخالفين يې يوې خواته کړي وي او د خپلې ساعت تېرۍ لپاره په خپل ځانګړي باغ «ورزاب» کې له جينکيو سره وخت تېر کړي، اشرف غني پوتين هم نه دی چې هره ورځ د کرملين په ماڼۍ کې درې يا څلور ساعتونه ورزش او تفريح وکړي، هغه ان د شمالي کوريا جمهور رییس هم نه دی چې په اونۍ کې يو ځل ښکار ته لاړ شي او په دې سره د خپل پرله پسې کار له امله له رامنځ ته شويو روحي او رواني فشارونو څخه اوږه خالي کړي.

05.12.2016 13:12    |   اېمل افغان په ارګ کې روانې ستونزې

روانې سیاسي ستونزې.

04.12.2016 13:00    |   مصطفی «عمرزی» خطاب به پشتون ها: حق خويش را بخواهيد!

در حاكميت رييس جمهور كرزي، زماني كه مساله ي تامين حقوق پشتون ها مطرح شده است، در جهت بي انصافان، ادبيات مورد استفاده، بهانه ي زعامت و رياست پشتوني است كه وانمود مي كنند، چون بالاترين مقام از اين قوم است، پس بسنده ي آنان باشد. اين كه رياست جمهوري و يا زعامت در افغانستان بر محور پشتونيت قرار مي گيرد، نه فقط استوار بر بسياري از حقايق افغانستان است، بل ناشي از امتياز و ارزشي ست كه پشتون ناميده مي شود و جريان هاي معاصر كه تحميلات زيادي را بر مردم افغانستان آورده اند، ثابت می کنند بدون پشتوانه ي پشتون ها، هيچ زعامتي در افغانستان، تشكيل و پايدار نخواهد ماند.

03.12.2016 13:41    |   سرلوڅ مرادزی د لنډه غرو اتل!

که څوک یوازې په ۹۰ لسیزه کې، د کابل سوځېدلې او کنډواله څېره خپلې مخې ته ودروي؛ د ۷۰ زره کابلیانو ټولوژنه تر سترګو تېره کړۍ؛ د سپکاوۍ، وهلو، ځورولو او د ناموسي تېریو پورې پرکابلښاریانو د نظارشورا وحشت او بربریت ته پام وړکړي او په دې ټولو پېښو کې د احمد شا مسعود مرکزي رول وارزوي، په اسانه پوهېدلای او قضاوت کولای شي چې احمدشا مسعود نه یوازې هیڅ ډول اتل نه شي ګڼل کېدای، بلکې هغه په دغو ټولو پېښو کې د جرم شریک دی او باید په تاریخ کې يي نوم تور ولیکل شي!

02.12.2016 12:18    |   مصطفی «عمرزی» قهرمان ملی کیست؟

هرچند بحران متداوم، حضور ما در قافله ی تمدن بشری را در دورنما قرار می دهد و سال هاست که مسیر پیمایش برای پیوستن به رفاه و آرامش خاطر، ناهموار است، اما این، باعث نمی شود امید مردمان این سرزمین برای آسایشی که قبل از بحران ها داشتند، به یاد و خاطره مبدل شود.

01.12.2016 13:24    |   مصطفی «عمرزی» از این (پشتوستیزی) بدتر نمی شود!

انتشار سندی دال بر بی فرهنگی یک بی خبر (عبدالرزاق احمدی) که ظاهراً سرپرست ریاست معارف ولایت هرات است، در زمینه ی شبکه های اجتماعی، ته و بالا شد، اما طبق معمول، چنان چه باید و شاید، بررسی نشد که آن چه در پرتو تاریکی ستمی گری و سقایی ستایی می کنند، نه فقط استوار بر هیچ حقیقتی نیست، بل درگیر «غم درونی» دشمنی های غیر شعوری و عقده یی که بیشتر از همه در توهم تواریخ خودبافته، گروهی و گروهکی را آزار می دهند که گویا گذشته ای داشته اند که حالا ندارند.

30.11.2016 12:32    |   مصطفی «عمرزی» همپذيري به مفهوم معامله و سازش

در سلسله ي همين نوشته هاي كوتاه، اجمالي بر شعار ها و ادعا هاي طرف مقابل ما در زماني كه جامه ي عمل مي پوشند، خالي از مفاد نخواهد بود. اكنون به خوبي آگاه استيم كه طرف مقابل در چه زماني مليگرا مي شود و در چه زماني از ارزش هاي اسلامي و فرهنگي، سوء استفاده مي كند، اما بخش ديگري از دستاويز هاي طرف مقابل نيز در زير چنان شعار هاي انساني و اخلاقي قرار مي گيرند كه قاتلي را در منبر تذكار پرهيز از قتل، مشاهده كنيد.

30.11.2016 12:30    |   سرلوڅ مرادزی د ولسمشر فرمان او د ماندګار هستوي بمب!

د ۲۰۱۶ کال د نومبر په ۲۴ مه ، ولسمشر غني د افغانستان د اساسي قانون د ۶۴ مادې د ۱۳ فقرې د منځپانګې او حکم پر بنسټ د ټاکنیزو کمیسینو ۱۳ تنه پخواني کمیشنران په خارج بست رتبه کې د ولسمشر د سلاکارانو پتوګه وټاکل. باید وویل شي له وخته مخکې له دندې څخه د کمیشنرانو لیری کول او پرځای يي د نویو کمیشنرانو ټاکل دواړه د قانون له احکامو څخه څرګنده سرغړونه او د قانون په بډه وهل دی؛ خو د دې ستونزې تخم هغه مهال وپاشل شو چې د۲۰۱۴ کال په ټولټاکنو کې عبدالله او د هغه د سمون او همپالنې ټیم څرګنده ماتې وخوړه.

28.11.2016 12:05    |   مصطفی «عمرزی» بزرگان و شخصيت هاي خويش را با معيار هاي ستمی، محك نزنيد!

حتي بررسي آثار و تحقيقات پشتون ها نيز در زماني كه نويسنده گان و محققان آنان در انبوه به اصطلاح نقد غير پشتون ها و آن چه از آدرس ديگران پيرامون ما نوشته شده اند، فرو مي رود، بدون تامل و دقت،گاهي همان به اصطلاح نقد آنان يا در واقع فحاشي و هتك حرمت ها را كه همه، بيشتر متاثر از وضعيت رواني عقده ي حقارت اند و فقط با گونه اي از ادبيات متظاهر قلمفرسايي می کنند، مقلد می شوند كه مكدر نمودن ميراث ها، كارنامه ها و تاريخ پشتون ها با حجمي كه دارند، چه گونه مانع شده اند تا حتي پشتون انديشمند و فرهنگي نيز زير بار آن ها، كمتر بتواند كمر راست كند و توجه به ارزش هاي زماني، سرعت اش براي دريافت حقايقي كه نياز به تعمق و حوصله ي بيشتر دارند را كُند مي سازد.

27.11.2016 14:50    |   حمیدالله کوهستانی به داد انجمن مستقل وکلای مدافع افغانستان برسید!

وکالت دفاع و دفاع از حقوق متمهین در محاکم یک موضوع با اهمیت در راستای تامین حقوق اساسی شهروندان کشور به شمار می رود. حرفه و شغل وکالت دفاع در افغانستان از دیر زمانی وجود داشته و این حرفه بین مردم از اهمیت و پرستیژ خاص برخوردار بوده است.

27.11.2016 14:47    |   مصطفی «عمرزی» از انتقاد پشتون ها فرار مي كنند

اگر آن چه را كه به عنوان نقد پشتون ها تاريخي، ادبياتي و سياسي شده اند، ميزان كنيد و اين ميزان را بدون توجه بر آن نقدي انجام دهيد كه صف به صف- به رديف هاي پاييني نيز مي رسد، چنان حجمي را مشاهده خواهيد كرد كه كنايه ي «مثنوي هفتاد من كاغذ»، به «مثنوي چند ميليون كاغذ» مبدل خواهد شد. تاثيرات نقد غير اخلاقي و ميان تهي غير پشتون ها بر ما،‌ گونه اي از ادبيات سخيف و بازاري را نيز موجب شده است كه به ويژه در كار روتين كساني كه عضو شبكه هاي عظيم اجتماعي اند، ستيز قومي و دامن زدن به مسايل زيانبار قومي را شدت مي بخشند، اما واكنش ها در برابر نقدي كه بر پشتون ها شده اند،‌ اگر از سطح چند مقاله ي دفاعي كوچك انترنتي بگذرد، در سوي خود پشتون ها، آن قدر ناچيز است كه گاهي با مرور آن ها،

27.11.2016 14:45    |   عبدالرحیم موسی زی د واک په ګدۍ ناست ولسمشر او د انزوا په لور ځوانان

افغان ولسمشر محمد اشرف غني د ټاکنو پر مهال په خپلو ټاکنیزو کمپاینونو کې تل د هېواد د ځوانانو ستاینه کوله، د ځوانانو په ډير شمېر یې خوښي څرګندوله، ځوانان یې د افغانستان ستره پانګه بلله او د ځوانانو ملاتړ یې د خپل ځان د بریا لامل ګڼه، د ولسمشر دا خبره پر ځای ده چې افغانستان کې د ځوانانو شمېر د نورو هېوادونو په پرتله خورا ډیر دی او دوی په هره برخه کې کولای شي رغنده رول ولوبوي، په ټاکنو کې همدې ځوانانو د ډیرو ستونزو سره سره برخه واخیسته او ولسمشر یې د واک تر ګدۍ ورسوه.

26.11.2016 13:24    |   مصطفی «عمرزی» چرا تاریخ افغانستان را در مقوله ي كشور- دولت جا مي زنند؟

خط كشي نقشه هاي كنوني كه حدود و مرز هاي كشور ها در جهان ما را رقم مي زنند، هركدام با مقوله ي كشور- دولت كه فقط در بيش از چند سده ي كنوني، پديده ي سياسي را با مولفه هاي چون حقوق، حاكميت و دولت در داد و ستد پيوند ها ميان كشور ها به وجود آورده است، مبحثي نوين است و شاخصه هایي كه به ويژه پس از ايجاد سازمان ملل به وجود آمده اند، صورت ها و اشكال كشور- دولت ها را در چند گونه ي مديريت جا افتاده مي كنند كه يكي از مهمترين تاثيرات اش تثبيت مرز هاست؛ چيزي كه در گذشته ها با افت و خيز سلطنت ها و امارت ها، در نبود ارگان هاي بين المللي تاريخ، افسانه و يا روايت هاي از امپراتوري ها و حاكميت هاست.

26.11.2016 13:22    |   سرلوڅ مرادزی ایا امریکا به لکه د ایران په وړاندې، پاکستان ته هم غوڅ پیغام ولري؟

داسې دنده به ښاغلي خلیلزاد ته هم یو بل چانس په ګوتو ورکړي. د ښاغلی خلیلزاد څېره هم په امریکا کې د ریګن د واکمنۍ په مهال ، د جهادي مافیا په ملاتړ او د افغانستان ملي ګټو ته په بیغورۍ او د پاکستان د ګټو په خوندیتوب کې، چیچنه او موښلې ده. که چیري خلیلزاد وټاکل شي، هغه کولای شي د افغانانو ملي ګټې د امریکا له ګټو سره په انډول کې وساتي. اوس چې اسیا د لویدیځ او په تېره بیا د امریکا د ځانګړې پاملرنې وړ ګرځېدلې او په دې برخه کې افغانستان هم وتلی ځای لري، د امریکا د بهرنیو چارو د وزیر پتوګه د ښاغلي خلیلزاد ټاکنه به د امریکا، افغانستان او اسیا د پیوستون لپاره خورا اغیزمنه او ګټوره تمامه شي. که دا خبره د ولس په ژبه او د یوې ټوکې په بڼه وکړو، نو د خلیلزاد ټاکنه به د امریکا لپاره د چره یز ټوپک ډز وي، چې په یوه ګوزار ډېر ښکار کولای شي!

26.11.2016 13:22    |   اېمل افغان په افغانستان کې ګومارنې

روانې ستونزې اوګومارنې

25.11.2016 11:37    |   افغان تحرک نه ارگ ریاست جمهوری، نه قصر سپیدار و نه هم هیچ نهاد دیگری حق دادن "پناهنده گی به کدام مفسد اداریی را" دارند!

نه ارگ ریاست جمهوری ، نه قصر سپیدار و نه هم هیچ نهاد دیگری حق دادن "پناهنده گی به کدام مفسد اداریی را" دارند!

22.11.2016 11:38    |   محمدرفیع یادګاری بارسايي که ریالي؟

داسي یوه مرجعه باید موجود وې چې د دغه شان مسایلو مخه ونیسی تر څو ځوانان د پردي کلتور پر ځای خپل کلتور او فرهنګ خپل کړي

21.11.2016 22:01    |   افغان تحرک ښاغلی سلیمان لایق ته چا ویلی دی، چی "په پښتون کی توره شته خو پوهه نشته"؟

ایا ښاغلی سلیمان لایق په خپل شعر کی د "پوه" او "اتحاد، اتفاق، او یا وحدت" اصطلاحګانی توپیر په پام کی نه دی اخیستی؟

21.11.2016 11:01    |   خوشحال آصفي پاکستان تياره مړۍ؛ خو څنګه بايد وخوړل شي؟

په داسې حال کې افغان دولت تل په افغانستان کې د ډيری وسله والو ځانمرګو بريدونو، ډله ايزو بريدونو او چاودنو تر شاه د پاکستان د استخباراتي ادارې آی ايس آی او په پاکستان کې ميشت وسله والو لاس درلودو ته اشاره کړې ده؛ په ورته مهال يې په نړيواله کچه له پاکستانه د شکايت کولو ګواښونه هم کړي دي. په وروستيو کې افغان ولسمشر غني هم د هندوستان د صدراعظم نريندار مودي په ګډون د نړۍ د مشهورو سياسي مشرانو په همغږۍ په نړيواله کچه له پاکستانه شکايتونه وکړل چې تر ډيره ښې پايلې يې هم درلودې. خو په وروستيو کې په امريکا کې د جمهوري غوښتونکي نوماند ډونالډ ټرمپ چې د ډيپلوماسۍ پر ځای زور ته لومړيتوب ورکوي او د پاکستان ضد پاليسي لري؛ په واک ته رسيدو سره؛ دا زمينه ډيره برابره شوې ده چې نور دغه هيواد د سالمو ډيموکراتيکو هيوادونو له نوملړه وايستل شي او د ترهګرو هيوادونو په نوملړ کې شامل کړلی شي.

21.11.2016 10:53    |   مصطفی «عمرزی» ادارات دولتی، باید مسوول شوند!

این که کلمه ی «خراسان»، چه مساله ای را افاده می کند، برای کسانی که تاریخ می دانند و نکته فهم اند، جاذبه ای به وجود نمی آورد، اما برای کسانی که دنبال کار و کاسبی اند، هرچیزی که باعث جلب توجه شود و مشتری را «سرکیسه» کند، خوب است.

19.11.2016 17:44    |   خوشحال آصفي په پاکستان کې سياسي زلزله

په داسې حال کې چې په امريکا کې جمهوري غوښتونکي ډونالډ ټرمپ واک ته رسيدلی؛ په پاکستان کې سياسي زلزله راغلې ده. حکومتي چارواکي، آی ايس آی او شنونکي ټول د پاکستان په اړه د ډونالډ ټرمپ له سياسي پاليسۍ متاثره او په ډار کې دي. هر يو يې په دې کوښښ کې دی چې څنګه وکولی شي چې ټرمپ ته ځان سپن وښايې او ورته نيږدې شي. دوی کله له هغه نوم څخه چې پاکستان په تيرو څو کلونو کې د ترهګرو د ملاتړ له کبله ترلاسه کړی دی؛ د خلاصون په خاطر په افغانستان د ترهګرو ساتلو تور لګوي او کله بيا د دې لپاره چې وښايې په افغانستان او سيمه کې امنيت لپاره ژمن دي؛ د افغانستان د سولې ډولې غاړې ته اچوي او په تش ميدان يې ډنګوي. په کور دننه او بهر د پاکستان سياسي استازي په دې هڅه کې دي چې په يو نه يو ډول د پاکستان په اړه د امريکا د نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ نظريه بدله کړي. همدا تيره ورځ په ملګروملتو کې د پاکستان سفیرې ملیحه لودي د افغانستان د سولې ډول ته ډنګ ورکړی دی.

19.11.2016 17:42    |   عبدالرووف لیوال رسانه هاازشگوفایی تاسرنوشت مغموم نفوذ اجنت های مخالفین دررسانه ها

این یک حقیقت مبرهن است که دسترسی به اطلاعات همه گانی یکی از حقوق حقه ی مردم بوده ورسانه ها هم قوه چهارم اداره کننده ی نظام دموکراتیک محسوب میشود ، باخبرساختن به موقع مردم از رویداد های سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی سرنوشت ساز دریک کشورکه رسالت عمده ی رسانه هاست ، میتواند سرنوشت سازبرای توده ها باشد واگر این رسالت بصورت درست بسر نرسد شاید سرنوشت ملت ها به قهقرارفته ، مصالح ملی درخطر بیافتد ومردم هم درحالت دگم قرار گیرند . انقلاب رسانه ی درافغانستان :

18.11.2016 13:27    |   محمدآصف خواتي موږ ښه سړی نه غواړو

د نن ټکي آسیا په ویب پاڼه کې دپښتوخوږژبي شاعر ښاغلي عبدالباري جهاني یوه لیکنه خپره شوې ده چې په هغې کې یې دخپلې استعفا په اړه لنډ معلومات وړاندې کړي دي. دجهاني صاحب په لیکنه کې دتبصرې وړ ټکي ډیردي خوددې قلم خاوند غواړي پردوو یې تم شي اوضمنآ دجهاني صاحب پام یوې مسئلې ته هم راوګرزوي.