د لوی، مهربان او بخښونکي خدای په نامه

ټول افغان مقالې

24.02.2016 11:13    |   احمد ويس وردګ آيا امريکا کميونيزم خوا ته روانه ده؟

د امريکا متحده ايالاتو جوړښت او بنسټ د آزادۍ او سرمايه دارۍ نظام پر اصولو ايښودل شوی، چې په طبيعي توګه له نورو سياسي او اقتصادي سیستمونو سره، په خاصه توګه د سوسياليزم او کميونيزم سره خورا حساسيت لري. په بل عبارت، د امريکا سياسي تګلاره تر ډېره بريده د لويو شرکتونو، بانکونو او سرمايه دارانو په اراده رهبري کېږي. خو په دې اوسنيو ټولټاکنو کې د لومړي ځل لپاره خلک پر داسې يوه سوسيال کانديد راټول شوي، چې څو کاله وړاندې يې چا تصور هم نه شوای کولای.


20.02.2016 12:27    |   پروفیسور عبدالخالق رشید دخبرتیا په نامه سرخلاصی لیک

دخبرتیا په نامه سرخلاصی لیک په دي ورځو کې په نړې کې یوتود خبر دا خپورشو چی اته امریکایی عسکر په یوه سمڅه کې تری تم شوي او یاداچی په درواغو غواړي له اصلی خبرې د نړیوالو پام پربله خوا کړي ځکه نو خبرې ته بل رنګ ورکوي ، او په څنګ کي یې دا هم وایي چي دوی یوه (ویمانا) یا هغه الوتونکي ماشین هم موندلی چي تاریخی لرغونتیا یې په یوه حساب پنخه زره کاله زړه اوپه بل حساب تر پنځلس زره کاله لرغونې ده . د خبرونو او راپورونو له مخې دا هغه موندنه ده چي د لویدیز زیاتره علمي ټولنې او ان سیاسی مشران په تیره بیا اوباما زیات ورته هیښ اوپه ویاړسره ورته ګوته په غاښ شوي دی .


19.02.2016 10:28    |   نظرمحمد مطمئن د ګډ حکومت د سقوط ځینې عوامل

نږدې یوه میاشت کیږي چې د ګډ حکومت د زوال او نړیدو خبرې په کورنیو او نړیوالو رسنیو کې اوریدل کیږي،‌ دا خبرې سیاستوال، د استخباراتو کارکوونکې او خپله لوړ پوړې حکومتي چارواکې هم کوي. غواړم په لنډ ډول د حکومت د نړیدو پر ځینو عواملو بحث وکړم،‌ د حکومت کومې ناسمې تګلارې دي چې حکومت د پاڼ پر څوکه دروي.


19.02.2016 10:27    |   بشیر یوسفزی خیالي ښوونځي، سرتېري او معلولین

اوسني حکومت ته له پخواني حکومت څخه ګڼې ستونزې په میراث ورپاتې شوې، یو له دغو ګڼو میراثي ستونزو څخه خیالي ښوونځي، خیالي سرتېري او خیالي معلولین دي، چې په نړیواله کچه یې د افغانستان باور، عزت او حیثیت ته زیان پېښ کړ. د حامدکرزي د حکومت پرمهال د فاسد حکومت او مفسدو چارواکو له لوري پرېمانه نړیوالې مرستې غلا او لوټ شوې. ځینې غلاوې دومره شرمونکې وې چې په نړیواله کچه یې د ټولو افغانانو پوزې پرې کړې، خو د دغو شرمونکو غلاوو عاملین د لمر په څېر روښانه دي او لا هم ازاد ګرځي.


15.02.2016 10:30    |   ډاکټر هېواد همت د ګډ حکومت جوړولو سوژه او دسیسه د چا وه ؟

اول خو به دا خبره وکړم ، چې د اوسني نظام سرنوشت سره یوازې د ولسمشر محمد اشرف غني سرنوشت ندی تړلی .که دا نظام له منځه ځي نو یوازې به اشرف غني له منځه نه ځي . بیا به دا ټول ډنډوره چیان لکه د طلوع تلویزون ، یک تلویزون ، د شمال ټلواله ، د حراست ډله ، مجاهدین ، قانع ، ځلاند ، حامد کرزی ، سپنتا ، خرم ، یحیا ، ملي شورا ، امرالله صالح ، پتمن ، فاروق وردګ ، انورالحق اهادي او بلاخیره لنډ به ووایو چې د افغانستان هر میشت وګړی به ددغه نظام د چپ کیدو ضرر خوند ضرور او حتمي واخلي.خو که چیرې دا نظام شتون ولري او تقویه شي . نو دا پورته ټول کسان به د دیموکراسی نور پړوانو هم تمرین کړي.


06.02.2016 11:25    |   نور محمد غفوري دموکراسي باید زده او پخه شي

د افغانستان په اوسنیو شرایطو کې د دموکراسۍ پراختیا او د دموکراتیکو ظرفیتونو ارتقأ ته خورا زیاته اړتیا ده. لا تر اوسه په هیواد کې ډیر هغه کسان او سازمانونه چې ځانونه تر نورو زیات دموکرات بولی او د دموکراسۍ دعوا کوی، د علمي مقیاسونو پر تله د نظري لحاظه نیمګړتياوې لري او عمل یې له مدرنو دموکراتیکو اصولو سره جوړ نه دی. ځینې سیاسی ګوندونه هم چې ځانونه دموکرات بولي، په واقعیت کې د شلمې پیړۍ د پخوانیو غیر دموکراتیکو، توتالیتار او اوتوریتار نظرونو تر اغیزې لاندې دی او په عملي فعالیت یې منفی اغیزه لري.


05.02.2016 11:28    |   ډاکتر رحمت ربی ځیرکیار د احمد شاه بابا بې کماله لمسیان په ارګ کې

ما ځیرکیار دا لیکنه نږدې شل کالونه وړاندې د ۱۹۹۶ په نومبر کې لیکلې وه او په ناروې کې د محّمد حسن ولسمل «مجاهد ولس» او د محّمد طارق بزګر «دعوت» ته مې د خپرولو لپاره لیـږلې وه. دغه شان په روم کې د پخواني پاچا محّمد ظاهر شاه دفتر ته مې د سردار عبدالولي په نوم هم ليـږلې وه. دوه ورځې وړاندې مې په «افغان- جرمن آنلاین» کې د منلي محّمد داود لیکنه ولوستله. هلته یې هیله څرګنده کړې ده چې که کاندید اکادمیسن اعظم سیستاني زما دا لیکنه په فارسي ژبه واړوي. زه د منلي مومند دغه وړاندیز ګټور کڼم. ما د غه لاسي لیکنه، وروسته له ۱۷ ګينټو په خپل ارشیف کې ومیندله، او نن مې ټایپ کړه. ډاډه یم چې ښوواند سیستاني به دغه دوه مخیزه لیکنه وژباړي ، او په دې ډول به دواړه منلی محّمد داود مومند او ښواند اعظم سیستاني زما هیره شوې لیکنه بیا د بحث لپاره راژوندۍ کړې. ۳ فبروري ۲۰۱۶. ځیرکیار


03.02.2016 12:55    |   عبدالسمیع واحدي غربي ښکیلاکګر بشر دوستان که چپاولګران

د بشر په تاریخ کي چی کوم تمدونونه تیر شوي دي په ټولو کي هغه تمدنونه او امپراطوري چي د ځمکي د خاکي کري په غربي څنډه کي سر اوچت کړي او رامنځ ته شوي دي لکه د پخواني روم او یونان تمدنونه، د منخنیو پیړیو د هسپانوي ، انګریزی او اروپایی هیواودونو امپراطورۍ او د معاصر وخت د امریکایی امپراطوری واکداران د نړی د نورو ټولنو د وګړو په وژنو، استثمار او زبیښاک لاندی راوستلو، دهغوي د ځمکو او شتمنیو په غضب نیواک او زبیښاک باندي پیل شوی دي عروج ته رسیدلی او بیرته د همدغو امپراطوریو د زمامدارانو د ناوړه او ظالمانه کړنو په اساس ولسونه دی ته اړ شوی دي چي د وخت د ظالموحاکمانو په وړاندي مبارزه پیل او د هغوي ظلم او وحشت ته د پای ټکی کیږدی.د بشری تاریخ په ټولو دورو کی د غربي تمدن فاشیست او مغروره زمامداران او اوسنی وارثین دخپل ځان د شتمن کیدلو او بډاییني په خاطر د نورو ټولنو د


02.02.2016 10:33    |   نظرمحمد مطمئن د سولې له پاره د استاد سیاف د وژلو غوښتنه – پګواش غونډ‌ه

د پګواش غونډې لومړۍ ورځ ځینې داسي خبرې وشوې چې اړینه ده افغان ولس ورڅخه خبر شي. خبرې به ګرده مهمې وي، زما له پاره پکې درې داسي ټکي دی چې غواړم ستاسي سره یې شریک کړم.


01.02.2016 12:02    |   ډاکتر رحمت ربی ځیـرکیار د جرګې په مخکې او د ټـوپک تر شا (۲)

یارمحّمد خان وزیری چې هغه مهال غـوڼـډمشر و، د امان الله خان په غوښتنه د وزیرستان په لـور پـیاده ځانـله وخوځید(۱۵ حمل ۱۳۰۸لمریز) [۴ اپریل ۱۹۲۹]. د امان الله خان فـرمانونه يې خزانه وه، او د وزیرستان په خلکو کې د غوڼډ مشر وزیري نږدې او کلکه پیژندګلوي یې جبه خانه وه. هغه ۷ ورځې وروسته(د حمل په ۲۲، ۱۳۰۸) [۱۱ اپریل ۱۹۰۸]«خپل قدم د وزیرستان په خاوره کې کښیښود» او د «غړوبه» نومې کلي نومیالي شیرمحّمد خان خوجلخیل وزیر میلمستون ته د ماښام په تیاره کې ورننوت او د ماخوستن له لماځه وروسته یې د کلي د مشرانو سره هم په میلمستون کې په موضوع خبرې وکړې او هغوی ورسره خپل ملاتړ وښود. د سهر له لمانځه نه وروسته(۲۳ وری ۱۳۰۸ لمریز[۱۲ اپریل ۱۹۲۹] لیکوال جنرال یارمحمد خان وزیری د «یوې ډلې» وزیرو سره د سهیلي وزیرستان د مرکز واڼـه په لور وخوځید. همغه ورځ د واڼه په سیمه کې بوميخیل نومې کلي ته ورسیدل او د محّمد خان زلیخیل په میلمستون کې یې واړول- مخونه: ۱۳۷ تر ۱۴۶؛ ۱۴۸ تر ۱۷۱. د ماخوستن له لمانځه نه وروسته، ټول مشران میلمستون ته راغلل او جنرال وزیري ورته د امان الله خان پیغام واوراوه. دولس مشرانو ته یې پیغامونه ولیکل


01.02.2016 11:52    |   ډاکتر رحمت ربی ځیـرکیار د جرګې په مخکې او د ټـوپک تر شا (۱)

د برلین د ازاد پوهنتون، د کابل پوهنتون، او په امریکه کې په دوه پوهنتونونو کې د سیاسي علومو پخوانی ښـووانـد. ماسټري او ډاکتري دواړه په سیاسي علومو کې د برلین په ازاد پوهنتون کې، او مافوق بکلوریا په سیاسي تعلیم او تربیه کې په ګویتې پوهنتون کې – د فرانکفورت/مایـن ښار


31.01.2016 12:13    |   استاد محمد ظریف امین یار دشنام دادن به غرب محصول ذهنیت شکست خورده است !

اگر شما از اکثر مسلمانان عصر حاضرعلت اساسی ناکامی کشورهای اسلامی و امت مسلمان را جویا شوید عموماً پاسخ یکنواختی را دریافت خواهید کرد و آن پاسخ مشابهت به اینگونه بیانیه ها دارد: غرب از طریق تفرقه، ترویج افراط و تفریط توانسته در بین مسلمانان اختلاف ژرف بوجود بیاورد و همچنان آنها را از اسلام واقعی منحرف سازند.غرب همواره سعی کرده تا عقاید اسلامی در بین مسلمانان تضعیف گردد و همین گسستگی و ضعف عقاید ونبود ایمان راسخ عمده ترین علت ناکامی مسلمانان در سراسر جهان است. یا می گویند که غربی ها قادر شدند در بین ما جاسوس پرورش دهند و توسط همین جاسوسهای خود بالای مان حکفرمایی و حکمرانی کردند. مسلمانان قرنها است که همواره مشغول بهانه سازی و کتمان حقایق و دلایل ناکامی های خود هستند و بنظر من همین یکی از علتهای اساسی است که آنها موفق نشدند تا علل اساسی ناکامی جوامع خود را شناسایی و بسوی اصلاح آن اقدام نمایند و بتوانند حد اقل بسوی آینده روشن و مدرن در حرکت شوند. به غرب دشنام میدهند اما از محصولات،خدمات، بانکهای اطلاعات ، علوم و دست آوردها و ارزشهای غرب با اشتیاق کامل مستفید می شوند. شعار مرگ بر غرب در زبان دارند اما آرزوی اکثر ایشان یکبار بازدید از جهان غرب است. از نظام سیاسی، اقتصادی، اجتماعی آنها استفاده میکنند مگر همیشه توسط فتواهای میان تهی شان آنرا مردود و نامشروع جلوه میدهند. رهبران و علمای اسلامی موجود که به ظاهر از غرب و و نظام غربی متنفر هستند، هیچگاه نمیتوانند در عمل نظامی را حتی حدس بزنند که بدون دست آوردها و ارزشهای غربی باشد. تنفر از غرب و شعار مرگ بر غرب مبدل به یکی از ابزار های متداول درآمد برای ملاها ، علما و رهبران مسلمان است.


25.01.2016 10:42    |   پروفیسور عبدالخالق رشید دهند حکومت دسوبهاش چندرا بوس په اړه یولړپټ اسناد په ډاګه کړل

دهندوستان د معاصرتاریخ په ترڅ کې ددغه هیواد دیو شمیر مشرانو او سیاست والو په اړه یوشمیرداسې پوښتنې شته چې تراوسه هم بې ځوابه پاتې دي ، داچي ولې ؟ په دغه اړه داسې ښکاري چې یوشمیرمصلحتونه په ځانګړو حالاتوکې دپاملرنې وړ وو ، په دې مانا چي هندي چارواکو او یاهم دهغوی حکومتونو نه غوښتل چي په یولړتاریخي پیښو باندې د خپلو ملي ګټو ؟ په پام کې نیولو سره له وخته دمخه تماس ونیسې او یو لړحقایق چي تر ویلو یې په نه ویلو کې ګټه په ملي کچه زیاته وه له عامو خلکو او څیړونکو سره شریک نه کړي ، ځکه یې په یوشمیر حقایو خولې پټې ونیولې هغه چې ترننه پورې همداسې ناویلي او نا سپړلي پاتې دي، په دغو پوښتنو کې یو شمیر ان د هندوستان د عدم تشدد د مبارزې د سرلارې مهاتما ګاندي په اړه هم شته ، همداسې نهرو درواخلئ او له هغه وروسته یو شمیر نور چې دوی دهندوستان د خپلواکۍ اتلان او ددغه ملت داوږدې مبارزې لارښونکي بلل شوي دي . په دغو ناویلوکې ترهرڅه دمخه دا مهمه ده چې دغه مشران د هند د آزادۍ په


24.01.2016 13:43    |   الحاج سیدرقیب شاه (هاشمې) ژوند څه شی دی ؟

د انسان حیات په دی نړی کی لرونکی د هدف او اهدافو دی ، زمان ، مکان د هدف تعینونکی دی . هدف که ساه لرونکی او یا بی ساه وی هغه ته ځان رسول دی .


23.01.2016 16:20    |   نظرمحمد مطمئن د افغان سولې اړوند ځينې مهمې یادونې

افغان ولس د سولې تږی دی، نږدې ۴۰ کلونه عملا افغان ولس په جګړه کې سوځي، او په بېلابېلو وختونو کې ډیر ضرر هم په جګړه کې ولس لیدلی دی، له روسانو سره سخته لس کلنه جګړه، بیا دهغوی څخه پاتې شوې د ډاکټر نجیب الله له حکومت سره په کلونو جګړه، له هغه وروسته د مجاهدینو خپلمنځي جګړې چې کابل ښار کې يې لا د جنګې جرمونو نښې نښانې پاتې دي، او بیا وروسته د طالبانو او منحرف شوو مجاهدینو تر منځ سختې جګړې او دادی نږدې ۱۵ کلونه د امریکا او ناټو سره د افغان ولس جګړه، هغه څه دي چې افغان ولس د جګړو قرباني ورکوي.


23.01.2016 16:19    |   نورمحمد غفوري په هېواد کې دموکراسي او دموکراتان

نن په هیواد کې د سیاسي فعالینو او د سیاست د مینه والو ترمنځ د ډیرو نورو مسئلو په لړ کې دا موضوع هم مطرح ده چې آیا د اوسنی اساسي قانون په رڼا او عمل کې په موجودو شرایطو کې په هیواد کې دموکراسي شته، دموکراتان آزاد سیاسی او ټولنیز فعالیت کولای شي او په اوسنی نظام کې د دموکراسۍ له پاره د مبارزې قانونی او عملي امکانات موجود دی؟


17.01.2016 11:58    |   ډاکتر رحمت ربي ځیرکیار د خپلواکۍ او غـلواکۍ جګړې

د خپلواکۍ او غـلواکۍ جګړې «تـذکرالانـقـلاب» د ملا فیض محّمد کاتب هزاره( ۱۸۶۲/۶۳تر ۱۹۳۱) وروستنۍ لیکنه ده چې د بچه سقو په ګـډوډۍ را چاپیـره ده او د علي احمد امـیري په زیار د جـرمني په کُلـن ښـار کې په ۳۸۸ مخونو کې خپـره شـوې ده. زه ځیرکیارچې د کتاب سرلیک ته کسم، داسې بریښي چې «انقلاب» به د ګډوډۍ یا بغاوت معنی لرله. ما دغه کتاب نه دی لوستلی، بلکې په دغه اړه مې په «ټول افغانستان ویبپاڼه» کې د پـوهـانـد محّمـد اعظـم سیسـتاني لیکـنه لوستلې ده: «تکـمله ای بر کتاب: حبیب الله کی بود، عیاری از خراسان یا دزدی از کـلکان؟» کور دې د امیري او سیستاني اباد وي چې یوه کتاب خپور کړی دی او بل یې لڼډیز! سیستاني لیکي چې کاتب هـزاره د دغه کتاب په مسـوده کې (له ۱۹۲۸ نه نیولی د ۱۹۲۹ د اګیـست د ۲۳ نیټـې پـورې) د امان الله خـان د واکمنۍ (۱۳ اپریل ‎۱۹۱۹تر جنوري ۱۹۲۹) د وروستنیو شیبو او ورپسې د بچه سقوۍ پیښې خوندي کړې دي. خو د بچه سقوۍ د پاتی ۵۰ ورځو پیښې یې نه دي خوندي کړې.[ مکچیسني او طرزي په ګډه بریښناییزه لیکنه کې کاږي چې ملا فیض محّمدکاتب خپله ذکر شوې لیکنه د بچه سقو له ماتې وروسته پیل کړې وه]


11.01.2016 10:13    |   ډاکټر محمدآجان مرزئ د افغانستان په ملي اقتصاد کې د زيات شوي ارزښت ماليې رول

زموږ هېواد افغانستان اوس مهال له جدي اقتصادي ستونزو سره مخ دی. که حکومت ونشي کړای چې د هېواد د ملي اقتصاد مالي توان زيات کړي نو زه پوره باور لرم چې وبه نه توانېږي چې په راتلونکو کلونو او لسيزو کې پر ځان بسيا شي او د خپلې کلنۍ بودجې لګښتنونه بې له بهرنۍ مرستو پوره کاندي. همدا اوس د افغانستان د کلنۍ بودجې کابو ۷۰ سلنه برخه له بهرنيو مرستو تمويلېږي. د بودجې کسر ډېر زيات دي (که بهرنۍ مرستې په پام کې ونه نيول شي)، توليد کم او په ډېرو حالاتو کې په دوديزه توګه ترسره کېږي. زموږ ملي محصولات په نړېوالو بازارونو کې ورځ په ورځ د نورو هېوادونو د محصولاتو په وړاندې د سيالۍ کولو وړتيا له لاسه ورکوي. همدا اوس موږ له خپلو کورنيو عاېداتو څخه د هېواد د دفاعي بودجې يو پر درېمه برخه نشو پوره کولای. حکومت تر اوسه هم تر زياته حده پر بهرنيو مرستو تکيه کوي او په تېرو څوارلسو کلونو کې له دې مرستو څخه د وتلو لپاره کوم د يادونې وړ ګامونه ندي ترسره شوی. د پېسو د نړېوال صندوق د يوه رپوټ له مخې د ۲۰۰۶ او ۲۰۱۱ ميلادي کلونو په لړ کې بودجوي عاېدات د کورنيو ناخالصو محصولاتو له ۷ سلنې برخې ۱۱ سلنې ته لوړ شول خو د ۲۰۱۲ او ۲۰۱۳ ميلادي کلونو په لړ کې د کورنيو ناخالصو محصولاتو تر ۹،۵ او لس سلنې برخې پورې کم شول. (د پېسو نړېوال صندوق، ۶ ،۲۰۱۴). د همدې رپوټ پر بنسټ د افغانستان حکومت ژمنه کړې وه چې په ۲۰۱۴ ميلادي کال کې به اقتصادي ثبات رامنځته کړي، د کورنيو عاېداتو کچه به لوړه کړي، مالي سيستم ته به وده ورکړي او اقتصادي مديريت به پاوړی کاندي. خو تر اوسه په دې هکله کومې د پام وړ مثبتې نتيجې ندي ترلاسه شوي.


05.01.2016 10:56    |   عبدالغني (هاشمي) بېکاري د جګړې خس او د ټولنیزو ستونزو مور ده

په افغانستان کې د بېکارۍ ستونزه نوې خبره نه ده، دا ستونزه په بېلابېلو وختونو، دورو او حکومتونو کې په بېلابېلو کچو شتون درلوده او په اړه یې تل د ملي او نړیوالو اړونده ادارو او سازمانونو له خوا رسمي اندېښنې او غبرګونونه رابرسېره شوي دي، خو دا ستونزه دا مهال نږدې خپل اوج او د ډېرې اندېښنې وړ کچې ته رسېدلې ده. دا کچه په تېرو درېیو - څلورو کلونو کې د بېلابېلو ملي او نړیوالو ادارو او سازمانونو له خوا په بېلابېلو کلونو کې په بېلابېلو کچو ښودل شوې، چې له بده مرغه په پرلپسې توګه د بېکارۍ ګراف مخ په لوړېدو ښيي.


02.01.2016 11:25    |   نصیرستوری جرمني اود افغان کډوالو بهیر

بونډیس ریپبلیک دوچلانډ Bundesrepublik Deutschland دالمان یا د جرمني فیډرالي (اتحادي) جمهوریت په منځنۍ اروپا کې پروت هیواد دی، چې ختیځ ته ئې پولینډ اود چېک جمهوریت، لودیځ ته ئې فرانسه، بلجيم، لوګزمبورګ او هالنډ، سویل ته ئې اتریش اوسویس، شمال ته ئې شمالي سمندر، ډنمارک او د بالټیک سمندر پراته دي. د جرمني فیډرالي جمهوریت د UN ، OECD، NATO، G7 او د G2 غړیتوب لري. د EPA ،ISGH اوداروپامرکزي بانک مرکزونه هم په جرمني کې دی.دنړۍ څلورم صادرونکې او واردونکی هیواد دی.