د لوی، مهربان او بخښونکي خدای په نامه

ټول افغان مقالې

21.08.2016 12:05    |   محمدآصف خواتي درناوی که سپکاوی؟

 درناوی که سپکاوی؟ خبره دخپلواکۍ دګټلو د۹۷ کالیزې په مناسبت په پلازمیینه کې په یوه پرتمینه غونډه !؟ کې دیوشمیر پخوانیو دولتي مشرانودانځورونو په کتارکې دامیرحبیب الله کلکاني انځور هم ځړول شوی و. خوپدې انځورونو کې دافغان مشرانو دسترسالاراعلیحضرت غازي امان الله خان انځور نه لیدل کیده. که خبره داستقلال د کالیزې دلمانځنې څخه کیږي اودخپلواکۍ دلارې داتلانو درناوی کیږي دشاه امان الله د انځور پرته ، دهغه دتلپاتوکارنامو ، دانګریزي ښکیلاکګرو دوحشتونواوداماني غورځنګ خلاف د انګریزانو دګوډاګیانو اوپه هغوکې دحبیب الله کلکاني دکرغیړنوفعالیتونو دیادونو پرته دالمانځنه هیڅ مفهوم نه لري. خوکه چیرې دخپلواکۍ دلمانځنې په غونډه کې داستقلال دلارښوداواتل دتبعیدکونکي ځای ناستي ( په هیواد کې دوحشت او بربریت دواکمنولودعامل اودعلم اومعرفت ددښمن) کوم چې په حکومت کې یې عدلي اوپوهنیزو بنسټونو شتون نه درلود انځور وځړول شي دانو بیا دخپلواکۍ درناوی نه بلکې سپکاوی دۍ.


20.08.2016 12:53    |   محمد عارف رسولي د خپلواکۍ ګټل، نمانځل او ساتل یې

له دې لیکنې موخه داده چې د محترمو لوستونکو او په تیره بیا د ځوان کهول پام د پوره او تل پاته خپلواکۍ د ګټلو، ساتلو او نمانځلو مهمو ټکو، لارو چارو، ستونزو او رازونو اهمیت ته را وګرځوو. که زموږ ملت دا پورته موخې په بریاليتوب سره ترلاسه کړي نو اوسنی او راتلونکي نسلونه به ورڅخه ګټه واخلی. دا به مرسته وکړي چې، د هیواد راتلونکي زعیمان، ملي سیاستوال، ملي مبارزین او ټول ملت په بیړنیو او ستونزمنو حالاتو کې سم ګامونه واخلي.


18.08.2016 16:28    |   مصطفی «عمرزی» تجلیل از آزادی در دشواری های آزاده گی

ستر حاکمیت ملی در حفظ منافع ملت و تامین خواسته های مردمی، فهم آزادی سیاسی در مقال حاکمیت و دولت است. شور مردم ما در تداعی ایام حریت، در نوع دلبسته گی بر دو مفهوم آزادی معطوف می شود: 1- ایثار و قربانی و حیات در جغرافیای آزادی.


16.08.2016 19:46    |   پروفیسور عبدالخالق رشید به مناسبت درگذشت غم انگیز مرد قول و قرار

 به مناسبت درگذشت غم انگیز مرد قول و قرار واین سال۱۳۵۶ بود که سمیناری درباره آثارچاپ شده زبان پشتو در دوقرن اخیر در کابل برگزارشده بود ، شماری از کتابهای مهم زبان پشتو که تعداد شان به دها میرسید نیز از طرف وزارت اطلاعات و کلتور وقت به همین مناسبت بچاپ رسیده بود که امکان خرید آن به گونه یکباره برای محصلی چون من ازامکان بدور بود ؛ باخود فکرکردم که، باید به وزارت اطلاعات وکلتور رفت تا جویای امکانات بدست آودن رایگان این کتب گردم ، عریضه را نیز به خط خوانا ومیرزایی گونه که ازپدربرایم به میراث مانده بود دراطاق لیلیه پوهنتون بنام وزیرصاحب اطلاعات وکلتور ترتیب داده با آن یکجا روانه وزارت شدم نمیدانستم به دفتر کی بروم و ازکی طالب همکاری شوم ، چون عریضه را بنام وزیر اطلاعات روانشاد نوین نوشته بودم مستقیمآ به دفتر ایشان رفتم ، درآنروزها وزرا مانند امروز دارای چند چهره وچند گونه ومردان هرزه برزه نبودند رسیدن نزد شان بسیارآسان بود وبخوبی با ایشان حل مطلب شده می توانست ... کسی نبود که برایت بگوید


16.08.2016 19:44    |   مصطفی «عمرزی» ریاست اجرائیه، تجویز نسخه ی عبور از هرج و مرج بود

بحران سازی در هنگامه ی انتخابات ریاست جمهوری سال 93، عدم قناعت کسانی را نشان می داد که از چند دهه است بر دوش مردم ما سنگینی می کنند. با کودتای هفت ثور و پس از تجاوز شوروی، داعیه ی جهاد پس از تصفیه و به حاشیه راندن مجاهدین واقعی افغان که یا ایثار کردند و قربانی شدند و یا از تداوم جنگ مسلحانه بر منطقی توجه داشتند که در اواخر ریاست جمهوری شهید داکتر نجیب الله هشدار می داد عدم توافق سیاسی، تضمین ویرانی هایی ست که بالاخره ملت و مردم ما را در برگرفتند، به تیکه داری حزبی و قومی مبدل می شود.


15.08.2016 20:02    |   مصطفی «عمرزی» ادبیات شر و فساد، ترس ندارد

ادبیات شر و فساد، ترس ندارد پس از ظهور طالبان، اصطلاح «شر و فساد» برای معرفی جانب مخالف آنان، تعمیم می یابد. فرار دولت ربانی از کابل و میراثی که از حاکمیت چهارساله ی او بر پایتخت و تمام افغانستان باقی ماند، مجموعه ای از ویرانی های گسترده با مردمی بود که از هتک حرمت تا تجاوز بر ناموس، ضیاع مالی، بی چاره گی و آواره گی، اگر ربانی را به یاد بیاورند، بدون حاکمیت او نمی آورند.


14.08.2016 10:18    |   ډاکتر رحمت ربی ځیرکیار سیاسي سایکالوجي: خَضـر خان سپک ژبي دانالـډ ترمپ ته درس ورکړ

د رحمان بـا بــا دا شعـر د ډانالډ ترمپ د ځانځانۍ د ښامار(اژدهـای خودی) سره اړخ لګـوي. زه د کابــل پوهنتون د پوهنې او روزنې د پوهنځي له پخواني رئیس استاد رڼا ګل اریوب زي نه د زړه لـه کومي منـنه کوم چې دغه شعر یې زما سره شریک کـړ. «د ځانـځـانۍ ښامار» د ســاه پـــوه او فلسه پــوه شهـیــد پوهــاند بهـالـدین مجــروح(۱۹۸۸-۱۹۲۸) وتــلی کـتاب دی چې په پـښتــو او فارسي ژبـو خـپـور شـوی و:کابل، نشرات افغان اکادمی/نمبر۱۸. ۱۳۵۲=۱۹۷۳ ما ځیرکیار د ډانالډ ترمپ په اړه په ټلویژن کې دا قضاوتونه اوریدلي وو: ژبه یې ډکون نلري؛ بې احساسه او شډل دی؛ د امریکې او جمهوري ګوند لپاره خطرناک دی؛ لانجه مار دی؛ ځان نشي کنټرولولی؛....په ډرامه او شورماشورکې خوښ دی!


13.08.2016 11:25    |   مصطفی «عمرزی» هزار سال نام دری

زمانی که پدیده های فرهنگی به مقولات سیاسی مبدل می شوند، ویژه گی، اصلی ست که متن آن ها را تعریف می کند. در دهه ی 60 میلادی، حکومت افغانستان با توافق کامل تمام جریان ها و نماینده گان اقوام، تصمیم می گیرد نام تاریخی و اصیل «دری» را جزو رسمیات سازد. نام دری از آن زمان تاکنون که بیش از نیم قرن می گذرد، به زودی قبول عام یافته و بر نامی چیره می شود که تا آن زمان به نام فارسی (پارسی) غلطی بود معروف که از اغلاط گذشته گان برجا می ماند. ناگفته نماند پس از ایجاد کشوری به نام ایران (جغرافیای سیاسی)که برخلاف تصور، نه فارسستان بوده است و نه عنصر فارسی، کدام اصالتی در آن دارد، فورمولی وارد ریاضی سیاسی منطقه می شود که بر اساس آن، اصل جمع و منفی و ضرب و تفریق با اعداد و ارقامی وارد جغرافیای به اصطلاح اشتراک شوند که حاصل تمام این ریاضی، صعود ارقام فارسی به نفع پدیده ی فارسیسم است.


11.08.2016 19:29    |   نظرمحمد مطمئن د طالبانو لپاره سخت ازمایښت؛ د پنجاب چورلکه

د بریتانیا، امریکا، پاکستان ګډ پلان داوو چې نور باید طالبان په هر ډول چې وي داسي بدنام او ختم شي لکه چې مجاهدین يې د کابل تر نیولو وروسته په خپلو منځو کې سره وجنګول او بالاخره د طالبانو لخوا پسي واخیستل شول.


09.08.2016 21:30    |   مصطفی «عمرزی» دری یا به اصطلاح فارسی، زبان مادری چه کسی؟

برخلاف تصور عام که با عبارت «زبان مادری»، ابزار تفهیم را نشانی می دهند، پدیده ی زبان، بیشترینه به عنوان عنصر اکتسابی، مولفه ی علمی دارد. شاید در زمانی که قرائت هویتی- قومی طرح می شود، ابزار تفهیم در جایی که وسیله ی ارتباط و کسب دانش است، به گونه ای عبارت یا اصطلاح «زبان مادری» را معنی کند، اما تطور این پدیده (زبان) نشان می دهد که حتی زبان های نیرومند و بسیار اکتیف، سازگار و مولدی چون عربی نیز متحول زبان هایی ست که نوع بین النهرینی «آرامی» آن، بستر رشد و تحول این زبان به زبان کنونی عربی را میسر می کند.


09.08.2016 21:29    |   استاد محمد ظریف امین یار افغانستان در بی نظمی کامل

مطالعه این نوشته شما را قادر می سازد تا در مورد طرز سیاست گذاری در افغانستان و وضعیت سیاسی حاضر کشور بیشتر بدانید. نوشته بیشتر روی شخصیت آقای حامد کرزی، رییس جمهور پیشین افغانستان و نقش آن در سیاست حاضر میچرخد. بعد از مطالعه شما خواهید یافت که آقای کرزی چه نوع سیاست مدار بوده و با استفاده از کدام سیاستها توانسته خود را بصورت دوامدار در معاملات بزرگ سیاسی کشور حفظ کند. درآیت رهبری، مهارت سخنرانی، زرنگی و همچنان نقشه‌ پردازی و حقه ‌بازی کرزی را در این نوشته می توانید دریابید.


08.08.2016 11:10    |   مصطفی «عمرزی» ناقضان اتحاد و همدلی، آزرده اند؟

با گسترش نوع چند بُعدی وسایل ارتباط جمعی (نت) شاهد موج تازه ای از هتاکی ها، افترا، توهین، ترویج فرهنگ ابتذال و اتهاماتی شدیم که اگر از سویی نمایانگر ستیز خصمانه ی دشمنان این ملت بود، از سوی دیگر متن و محتویات فرهنگ هایی را معرفی می کردند که از تقدس احترام کورکورانه، هرگز در پی نقد و اصلاح آن ها نیافتادیم. بگذریم از این که آرشیف های 14 سال عداوت با افغانستان و ملت افغان، آن قدر اسناد و مدرک دارند که هرازگاهی در هر محاکمه ای که باشد، از وجدان تا حضور خدا، کسانی را شرمنده خواهد ساخت که برای هر نوع کردار زشت، توجیه ساختند.


04.08.2016 10:31    |   محمد عارف رسولي په افغانستان کې د پلان کولو قحطي!!

سریزه دا مقاله د افغانستان په دولتي، سیاسي، اداري او هم د خصوصي سکتور په کلتور کې د پلان کولو کمښتونو او یا بیخي نه شتون ته ګوته نیسي. زموږ ټولنه او پلان کول په افغانستان کې تر ډېره د پلان کولو کلتور خورا کمزوری دی. کیدای شي ډېر کم به داسې کومه دولتی اداره او یا د خصوصي سکتور کوم شرکت و مومئ چې په یوه یا څو کلونو کې په منظمه توګه په مشارکتي توګه د خپلې رهبرۍ په شمول پلان وکړي، ورباندې بیا کتنه وکړي، کمښتونه یې راوسپړي او ورڅخه زده کړي. کیدای شي لاملونه یې داوي چې، له شخړو وروسته زموږ نهادونه شریدلي، پوهان مو مهاجر، شهیدان او یا تقاعد شوي دي. بله داده چې له بده مرغه د پلان کولو ارزښت تراوسه زموږ کلتوري او ټولنیز شعور ته نه دی داخل شوی. دا مې له زیاتو نړیوالو کارپوهانو اوریدلي چې په افغانانوکې په خواشینۍ سره د پلان کولو کلتور وده نه ده کړې.


27.07.2016 12:09    |   ډاکټر لمر د تروريزم پديدې ته ځغلنده کتنه

د تروريزم پديدې ته ځغلنده کتنه


27.07.2016 10:57    |   ملالی موسی نظام داکتر حسن شرق به صحنه بر میگردد!

به سلسلۀ تلاش مذبوحانه برای کتمان حقایق تاریخی نیم قرن اخیر افغانستان و برائت دادن سرنوشت سازان و جفاکاران، حال نوبت داکتر حسن شرق، یکی از مهره های پا برجای وابسته به امر و فرمان شوروی که بیشتر از چهار دهه را به چنان ارتباط سخیفی مقدرات افغانستان را ببازی گرفت و بعد از بربادی های پیهم و تخریب یک مملکت آزاد و غیر منسلک به آیالات متحده جای گزین گردید، مشاهده مینماییم که در بعضی از وبسایت های متعهد، سخت تلاش صورت میگیرد که جای پای مثبتی برای نامبرده دست و پا نموده و با خاک زنی بر چشم ملیون ها هموطن آوارۀ جنگ دیده و عزیزان از دست داده، برای شخصیتی که سوابق وی اظهر من الشمس است، تصویر دیگری بیافرینند.


26.07.2016 11:56    |   نظرمحمد مطمئن د زرغون کلي ښوونځی او مدرسه - د طالبانو د پام وړ

زه په پخوانیو خبرو تبصره نه کوم چې ښوونځي د چا لخوا نړیدل. د هر لوري به پکې لاس وو، تر دي چې څیړنو ښودلي چې خپله په ولایتونو کې د ښوونځیو د ودانیو په نړولو کې د پي آر ټي ( امریکايې پوځیانو) لاس هم وو، د دولت پلوه کسان هم لاس په لاس ونیول شول او راپورونه يې ورکول شول، طالبان هم په دي کې ښکېل وو. خو داچې په یومخیز ډول یې پړه پر یو لوري واچول شي، عدالت ځکه نه دي، چې د معاش تر لاسه کولو په خاطر په ځینو سېمو کې خپله د ښوونځي استادانو هم ښوونځي سوځولي.


22.07.2016 10:36    |   افغان تحرک دښاغلی محترم ډاکټر لمر پوښتنه واقعا چي یوه جدی علمی پوښتنه ده!

ایا دا دواړو د چنګاښ او د ثور کودتا ګانی ضرورت او یا اړتیا و؟


21.07.2016 11:12    |   ډاکټر لمر د اعلیحضرت ظاهر شاه واکمني ته لنډه کتنه

د اعلیحضرت ظاهر شاه واکمني ته لنډه کتنه «افغانستان در پنجاه سال اخير» د هغه کتاب نوم دی، چې ما دوې لسيزې مخکې ناڅاپه له يوې کتابفروشي په آمستردام کې تر لاسه کړ. يو خدای بښلي ملګري مې زه د افغاني مغازې په نيت د يو افغان دوکان ته بوتلم. د خبرو په ترڅ کې ياده شوه، چې دغه افغان کتابونه هم د خرڅلاو لپاره لري. د مغازې په لومړي پوړ کې يې ډېر کتابونه د خرڅلاو لپاره لرل، خو لومړی يې ما ته د مرحوم نور محمد تره کي يو کتاب، چې زما په ګمان «د بنګو مسافري» نومېده راکړ. زما سترګې د «افغانستان در پنجاه سال اخير» پر کتاب ولګېدلې او دغه کتاب مې ترېنه واخيست، چې نن يې منځپانګه د پي ډي اېف په بڼه له هېوادوالو سره شريکوم. بايد ياده کړم، چې د پي ډي اېف چارې يې ښاغلي سيدعبدالله ولي زي تر سره کړې دي، خو ما دغه څو کرښې پرې تورې کړې دي.


17.07.2016 11:28    |   ډاکتر رحمت ربی ځیرکیار د ټیکنالوجۍ پرمخـتـګ او د انـقلاب راتـګ؟!

«له هغې ورځې ویریـږم چې ټکنالوجي به زموږ له بشري راشې درشې نه وړاندې لاړه شي. نړۍ به د احمقانو نسل وګرځي.» آلبرت آینشتاین(۱۹۵۵-۱۸۷۹زییز). «ټکنالوجي یو ګټور نوکر دی، خو یو خطرناک واکمن.» نارویګي مورخ او سیاست پوه (۱۹۳۸-۱۸۸۶زییز).


14.07.2016 08:59    |   پروفیسور عبدالخالق رشید د مستوفي حبیب الله خان مایار وردګ یوه ملي اوتاریخي مرکه

د مستوفي حبیب الله خان مایار وردګ یوه  ملي اوتاریخي مرکه دافغانستان معاصر تاریخ ، زموږ دعمومي تاریخ له هغه څپرکي څخه دی چي د وردګانوپه وینا له ډوډوزو اوډزو ډزو ډک څپرکې ورته ویلای شو، دپردیو یرغلونه ، په خپلوکې سره ښکیل کیدل ، کورنۍ جګړې داټول چي سره یوځای کړې نو پایله به یې په رښتیاهم یو وروسته پاتې اوله پښو لویدلی هیواد او خلک وي چې نه به له ترقۍ خبروي ، نه له تعلیمه او نه هم له فرهنګی او کلتوري ودې ، ځکه چي هرڅوک پر دي وطن راپیښ شوي ، خپله ښه یې په کې کړې ، معامله یي پرې کړې او چي نوریې له وسه نه دي شوي ، نو بیا یې پردیوته بلنه ورکړې ، یا یې پناه وروړې او پرخپل کوراوکلي یې رابلوسولي او خپلې مټې يې دهغو په تورو اوټوپکو ، په شوبلو او ټانکونو، پرپلو او سپرو باندې پرې کړې،خپل مطلب یي پرې پوره کړی ، اتلولي يې په شرم والي ور اړولي ، یا یې وژلي اویایي په خپله دخپلو ناوړو کړو منګولو ته ورحواله کړي چې بیا خپلو ناوړتیاوو ترې