د لوی، مهربان او بخښونکي خدای په نامه

علمي لیکنې

18.04.2015 10:20    |   عطا محمد میاخېل اناناس

علمي نوم یې Ananas comosus )) دی او د Bromeliaceae په کورنۍ پورې اړه لري ، دپیدایښت ځای یې دبرازیل جنوب او دپاراګوای هېواد ګڼل کېږي ، پاڼې یې اوږدې او کا چوغې ته ورته دي ، دپاڼو څنډې یې ښویې بشپړې او حلقوي بڼه لري په دریم کال کې ددغو پاڼو له منځ څخه نوې پاڼې وده کوي ګلونه یې واړه ، ابي رنګه غوښن او د ډنډر په وروستۍ برخه کې جوړېږي د دغو غوښنو ګلانو په وروستۍ برخه کې د وړو پاڼو یو تاج لري ، چې وروسته په مېوه بدلېږي . د انا ناس مېوه په حقیقت کې کاذبه بڼه لري .

17.04.2015 20:25    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ١٢

په تیره برخه کی د "مطلق فقر" او د افغان ماشومانو او کوچنیانو روزنیز-ښوونیز کیفیت د ارتباطاتو په برخه کی لږ اشاره شو، په دی برخه کی دزمونږ پر افغانی تولنه کی د "نسبی فقر" حاکمیت او د افغان ماشومانو او کوچنیانو لپاره د ضعیفو روزنیز-ښوونیز کیفیت موجودیت باندی لږ اشارات صورت اخلی.

15.04.2015 09:48    |   وکیلي کوریکولم دښووني له مخه

کوریکولم (curriculum) یوه لاتیني ګړه ده،چي مانائې ده مهال برخه،بهیر اوراګرځېدل او دغسي نور. (crriculum ) په ۱۷مي پېړۍ کي دزېږیز کال دباروک (Barock)دهنري پېرسره په اروپا کي هم مهاله وو؛خو« کوریکولم» په دغه وخت کي په اروپاکي د درسي پلان په توګه پېژندل کېده . چي وروسته بیاپه ورو ورو سره له منځه ولاړ دمهال برخي له لامله نو په انګریزي ژبو هېوادو کي ورته

14.04.2015 10:02    |   ډاکټر فیض الله (ثاقب) د چاغښت په اړه څو معلوماتی ټکی

چاغښت څه ته وایی؟ -- د انسان په بدن کی له عادی حالت څخه د وازدی (شحمو) ډېروالئ ته چاغښت وییل کیږی او په طبی اسطلاح کی ورته Obesity وایی.

14.04.2015 10:02    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ١١

د کوچنیانو روزنیز او ښونیز ارتقا زمونږ بقا او زمونږ د بقا کیفیت جوړوی! لکه چه مونږ اکثرا په دی باندی پوهیږو، هر کله چه مونږ د ماشومانو او د کوچنیانو د روزنیز او ښوهنیز "شه والی" په باره کی لږ غور وکړو مونږ دوه اصلی موانعو او یا ستونزو سره مخامخ کیږو، چه فقر او اداری فساد دی. په دی برخه کی ددی دواړو اصلی موانعو او یا ستونزو څخه لږ "تعریف" صورت اخلی.

12.04.2015 20:29    |   مولوي عصمت الله عزام عبادت يعني څه؟

عبادت يوجامع نوم دی دهرهغه کاراووينالپاره که ښکاره وي اوکه پټ وي،چي الله پاک يې خوښوي اوالله راضي کوي(تيسيرالکريم الرحمان ص:۲۱،اثرالعبادات في حياة المسلم ص:۱)

09.04.2015 10:03    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه (١٠)

د کوچنیانو ښوهنز محیط په حکله یو څو کرښی.

06.04.2015 21:20    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ٩

ایا مونږ تول افغان ولس باید چه خپل ځان او خپل ذهن یوازی "چکچک" ته بوخت کړو چه نن صبا د لس میلیون په شا او خوا "زده کوونکې" لرو؟ نه، په هیڅ صورت نه، ځکه چی افغان انجنو او افغان هلکان، هر یو یی خپل "ذهنی شګوفایی" ته اړتیا لری!

03.04.2015 21:03    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ٨

زمونږ په بعث کی چه فلحال د مینځنی عنوان، "ب : حق تعلیم طفل یا "د کوچنیانو شونیز حقوق" پر محور څرخیږی، تر اوسه پوری یو لږ، له ځینی کورنیز او دولتی حقوق او مکلفیتونه څخه ذکر و شول ، چه دماشومانو او کوچنیانو په مقابل کی وجود لری. په تیری برخی دا هم ذکر شو چه، د ماشوم "ژبنیز توان پراختیا" د ماشوم "حق" دی، او ورته ضمینه برابرول "یو کورنیز او هم یو دولتی مکلفیت" !

31.03.2015 10:58    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ٧

په تیری برخی کی د "ماشوم ژبنیز توان پراختیا" ، د کورنی او دولتی مسولیتونه او مکلفیتونه پر موضوعاتو باندی یو لږ وړاندی شول. یعنی: د ژبنیز وس لرونکی کوچنیان او دزمونږ دتولنیز د بقا کیفیت په باره یو لږ وړاندی شول. دلته بی مورده نه ښکاری ، که چیرته د "ژبه په اهمیت باندی" زمونږ د څو محترمو لیکوالانو نقل او قولونه ، وړاندی شی.

30.03.2015 09:56    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ٦

د کوچنیانو روزنیز او ښونیز محیطونه پر حکله یو څو کرښی.

29.03.2015 13:14    |   ډاکټر فیض الله (ثاقب) په نارینه کی د بی اولادی د ستونزی د سبب ګام په ګام لټون

کله چی یوه ښځه او خاوند پرلپسی شپږ میاشتی ګډ ژوند وکړی، د امیندوارئ د مخنیوی لاری چاری و نه کاروی او اولاد یی ونشی نو وییل کیږی چی ښایی د بی اولادی ستونزه ولری او باید د علت پلټنه یی وشی. روغتیاپوهان وایی چی د بی اولادئ له دریو څخه یوه برخه علتونه په نارینه، له دریو څخه یوه برخه علتونه په ښځينه او له دریو څخه یوه برخه په ښځينه او نارینه دواړو کی په ګډه شتون لری. سربیره پردی څېړنی ښیی چی د میرمن او خاوند په هرو سلو کی له ۵ څخه تر ۱۰ یی د بی اولادی ستونزه لری. په نارینه کی د بی اولادئ ستونزه په طبی اسطلاح کی Male Infertility بلل کیږی. په نارینه کی د بی اولادی د ستونزی لټون ګام په ګام په لاندی ډؤل کیږی.

27.03.2015 11:02    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ٥

شونیز حقوق تول هغه حقوق ته وایو چه د ښوهنی چارې سره ارتباط او اړیکی لری. ښونیز حقوق د حقوق هغه ساحه ته وایو چه په ښوهنه برخه کی مختلف او متعدد حقوقی مناسبات ترتیبوی، تنظیموی او سمول یی مینځ ته راوړی. یعنی ښونیز حقوق، ښونیز چاپیریال لپاره په حقوقی لهاظ سمول مینځ ته راوړی.

26.03.2015 10:00    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ٤

هرګاه به سلسلۀ این بحث فعلی مراجعه صورت ګیرد، ما در قسمت "تشریح و تحریف اصطلاحات، ١.رشته های علمی مدرن، الف: حق تربیت طفل یا "دماشوم روزنیز حقوق" قرار داریم.

24.03.2015 21:33    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ۳

د کوچنیانو روزنیز او ښونیز ارتقا زمونږ بقا او زمونږ د بقا کیفیت جوړوی! که چیرته مونږ یوازی د "یو کلن تر شپږ کلن" ماښومانو او کوچنیانو روزنیز پاملرنی په برخه کی ، په علمی سطوح کی، لږ غور او دقت وکړو، نو بیا ګورو چه یو مشخص دسپلین(یو مشخص علمی څانکه) ، ورته له نورو مختلفو او "ګاوندی علومو" څخه مینځ ته راغلی دی.

24.03.2015 11:30    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ۲

مونږ باید چه د خپل کوچنیانو د رفاه لپاره یعنی دخپل "کوچنیانو روزنیز او شونیز محیطونه ایجادول" په لاره او پروسه کی له مدرن علمی دسپلینونه او یا له علمی څانګی او یا علمی رشتی څخه استفاده وکړو!

22.03.2015 18:46    |   افغان تحرک کوچنیانو لپاره سالم روزنیز او ښونیز محیطونه ایجادول څه معنی لری؟ لمړی برخه:

د یو روزنیز او ښونیز تحرک په هکله یو څو کرښی.

16.03.2015 11:12    |   وکیلي د«ي» فونېم دګرامر له مخي

لکه : لنډه «ي » -- اوږده « ې » -- سپکه « ی » -- درنه « ۍ » او همزه والا « ئ » دغه « یي ګاني » هریوه ډېر نومان لري . لکه : لویه،معروفه،څرګنده او لنډه « ي » وړه،ناڅرګنده،مجهوله او اوږده « ې » ـــــ ملینه،نرم ه اوسپکه « ی » ــــ ثقیله،درنده او لکې لرونکې « ۍ » او همزه والا « ئ » . ښه به داوي هغه نومانان چي لومړی پورته ورکول سوي دي په دغو نومانو یادي سي اودغه نور نومان دي یوازي په لیکدودو کي پاته سي ! لومړی : لنډه « ي » : دغه «ي » دنارینه اوښځینه نومانو ډېرن یاني جمع جوړوي،اوپه ستایونو اوکړونو کي راځي . نارینه

10.03.2015 10:50    |   ډاکټر فیض الله (ثاقب) د انسان بدن ته د سګرټو زیانونه

سګرټ څکؤل بدن ته څنګه زیان رسوی؟ -- درنو لوستونکو ډېر خلک پدی اند دی چی سګرټ څکؤل د انسان سینی یا په ځانګړی ډؤل تنفسی لاری ته زیان لری مګر دا باور په بشپړ ډؤل پدی صحیح نده چی دا عادت له سینی سربیره د بدن ټولو برخو ته زیان رسوی. په لنډ ډؤل د سګرټ څکولو زیانونو ته پدی ډؤل ګوته نیسو:

03.03.2015 11:06    |   ميراغا ملت مل د ښاروندۍ ارزښت

په ژوند کې د ښاروندۍ د زده کړې ارزښت

28.02.2015 12:08    |   محمدشفیق محمدی دتورو اوشنو چایو څښل څه ګټه لری؟

چای د انسانانو په ژوند کي هغه ټاکلې د څښلومایعوی ماده ده،چه په نړۍ کي د څښلو لپاره ډیره کارول کیږي.په افغانستان کي هم شین اوتور چای په زیاته پیمانه سره څښل کیږی او د څښلو طرفداران یئ هم خورا ډیر دي. زمونږ په هیواد کي په سلو کي ۹۹٪ فیصده وګړي دتورو او شنو چا یو د څښلو څخه کا ر اخلي. د چایو اصلی نوم دچینای ژبی څخه اخیستل شوی دی، او د چایو دتولید هیواد هم جنوبی چین دی. چه همدغه نوم زمونږ دهیواد د خلکو په منځ کي هم د چای په نوم سره یادیږی او دا نوم یی ځانته غوره او خپل کړی دی .

28.02.2015 12:08    |   محمدشفیق محمدی د زړه د ناروغۍ د مخنیوي ۴ لارې

هر کال په ټوله نړۍ کې د څه باندې ۱۷ ملیونو انسانانو په وژلو سره، د زړه او رګونو ناروغیو یا Cardiovascular Disease د انسانانو د وژونکو رنځونو په سر کې ځای موندلی دی. وېره ښودل شوې چې تر راتلونکو ۲۰ کلونو پورې به دا شمېره په کال کې تر ۲۳ میلیونو انسانانو هم واوړي. له دې مړینو څخه شاوخوا ۶ میلیونه یې د عصبې سکتې یا ګوزن له امله بلل شوي، او څه د پاسه ۷ میلیونه نورې مړینې یوازې د زړه د رګونو د بندېدا او ورسره خړپړتیاوو له کبله پیښیږي.

28.02.2015 12:05    |   محمدشفیق محمدی د مغزي سکتې علامې څنګه پیژندل کیږي ؟

له محترم لوستونکو نه هیله کیږي چي دا لاندی مالومات په غور ولوي او له خپلو دوستانو سره یې شریک کړي . دا مالومات ډیر ساده دی ،خو کیدای شي ژوند وژغوري . مغزي سکته که په لمړیو ثانیو او دقیقو کي وپېژندل شي او ناروغه په لنډ وخت کي تر درملني لاندي راشي ، دژوند ژغورلو امکانات یي ډیر زیات دي . په نورمال حالت او ورځني ژوند کي که څوک چي له مغزي سکته سره مخکیږي ، ډیر کم به داسي وي چي له ده سره یو طبي ډاکټر هم ملګری وي . هغه کسان چي ناروغه ته په چاپېریال کي حاضر وي ، باید پوه شي چي ایا ناروغه له مغزي سکتې سره مخ دي او که بله کومه ناروغي لري .

17.02.2015 11:15    |   عطا محمد میاخېل آریوب

آریوب د لرغونو آریایانو د اوسیدو تاریخي سیمه ده چې د (آریوب) کلمه د آریایانو سره ګډه ریښه لري ځکه چې د دې سیمې په اوسیدونکو کې اوس هم داسې بیلګې شته چې د لرغونو آریایانو نښې پکې شتون لري .

12.02.2015 11:28    |   ميراغا ملت مل او اکرم احمدزی د چاپيريال ساتنې د کړکيچ حل

دژوند مناسب چاپېریال د الله جل جلاله له غورو نعمتونو څخه ګڼل کېږي؛نو ساتنه یې پر هر انسان لازمي ده او دهغوشیانو، چې خیر یې هر ژوندي موجود ته رسېږي باید په کلکه ترې حفاظت وشي او په ساتنه کې یې هرډول هڅې ونه سپمول شي. نړیوال اقتصاد، سیاست، سوله، د ژوند چاپېریال، ښوونه او روزنه د نننۍ نړۍ تودې او ستونزمنې مسلې دي، چې په اړه یې پراخ تاوده بحثونه دوام لري. دژوند د چاپېریال ساتنې په اړه نړیوال تړونونه د ډېرو هیوادونو تر منځ لاسلیک شوي، چې دژوند چاپېریال ساتنې نړیوال معیارونو په مراعتولو مکلف ګڼل کېږي.